VPN wordt steeds populairder. Niet alleen voorkom je dat iemand ziet wat je precies online doet, ze doen ook uitstekend dienst om blokkades van bijvoorbeeld Netflix of Hulu te omzeilen. We hebben een selectie gemaakt van 9 populaire VPN-diensten en getest hoe goed ze eigenlijk zijn.

Het gebruik van een VPN (Virtual Private Network) kent verschillende voordelen. Oorspronkelijk werden VPN-verbindingen vooral gebruikt om de uitwisseling van gegevens te beveiligen. Alle pakketjes worden versleuteld aan de ene zijde en ontsleuteld aan de andere zijde, zodat de gegevens waardeloos zijn als iemand de verbinding kan afluisteren. Dat blijft ideaal voor bedrijfskritische toepassingen. Lees ook: Wat is VPN?

Tegenwoordig is het ook voor particulieren onmisbaar aan het worden om aan het meeglurende oog van diverse instanties en diensten te ontsnappen. En dan hoef je niet eens iets heel geheimzinnigs of staatsgevaarlijks te doen. Vrijwel permanent een VPN-dienst draaien is een prima manier om onnodig gluren te voorkomen.

Hoe werkt het?

Een applicatie, bijvoorbeeld een webbrowser, wil gegevens verzenden of ontvangen via het netwerk. Deze worden niet via je standaard netwerkadapter verstuurd, maar aangeleverd aan een virtuele netwerkadapter, die de gegevens eerst naar bijvoorbeeld de OpenVPN-software stuurt. Daar worden de gegevens versleuteld, voorzien van een nieuw afleveradres en vervolgens via de virtuele adapter doorgestuurd naar de échte netwerkadapter. Via je internetrouter wordt het versleutelde verkeer naar je internetprovider gestuurd, die de pakketjes data via het internet aflevert op de eindbestemming - in dit geval de VPN-provider. Deze ontcijfert de data en stuurt deze naar de eindbestemming.

Geo-blokkades

Ook zijn er diensten die gebruikmaken van geo-blokkades. Bijvoorbeeld streamingdiensten als Netflix of Hulu. Deze diensten stemmen hun aanbod af op de regio waar gebruikers zich bevinden. Dat heeft enerzijds te maken met auteursrechten op de films en series die aangeboden worden, maar het is ook een beproefd middel om de promotie van de content af te stemmen op de gebruikersgroep. Een VPN kan helpen om dergelijke blokkades te omzeilen, omdat je computer het IP-adres meekrijgt van het zogenaamde VPN-endpoint. Dit noemt men ook wel de exit node.

Bevindt dat zich bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, dan ben je zichtbaar via een IP-adres in Amerika. Alle VPN-diensten bieden gebruikers de mogelijkheid om zelf te bepalen via welke server ze zichtbaar zijn op internet. Op die manier kunnen lokale televisiezenders zoals BBC via de iPlayer worden bekeken. Daarnaast bieden de VPN-providers alternatieve DNS-servers aan. Deze DNS-servers vertalen computernamen naar IP-adressen en hun werking is afhankelijk van het gebied waarin ze zich bevinden.

Techniek

Vanuit technisch perspectief werken bijna alle VPN-diensten met dezelfde VPN-technieken. Het gaat dan om het protocol waarmee de data versleuteld worden en het systeem waarmee de gegevens over het internet verstuurd worden. In de praktijk is de standaard OpenVPN, een opensource protocol waar verschillende software voor bestaat. Andere populaire protocollen zijn PPTP en IPSEC. De eerste is een wat verouderd protocol dat niet veel bescherming biedt tegen afluisteren, maar wel erg efficiënt werkt en breed ondersteund wordt. De tweede wordt vooral voor bedrijfsnetwerken gebruikt en kan verschillende encryptiesystemen hanteren, zodat de gegevens betrouwbaar worden versleuteld. Het is minder geschikt voor thuisgebruik.

We troffen bij een aantal providers de mogelijkheid aan om het verkeer dubbel te versleutelen. Nu lijkt dat niet zo praktisch, maar het is een efficiënte manier om te voorkomen dat firewalls kunnen detecteren dat een VPN-verbinding is opgebouwd. Dat is handig als een internetverbinding beperkt wordt door een firewall of als er reden is om aan te nemen dat het verkeer gefilterd wordt, iets dat in sommige landen wordt gebruikt om te voorkomen dat het gehele internet bereikbaar is.

De test

In onze test hebben we een selectie gemaakt van de populairste VPN-providers. Omdat er allerlei redenen kunnen zijn om een VPN te gebruiken, hebben we tijdens de selectie gelet op VPN-providers die verschillende protocollen ondersteunen. Bovendien moeten ze minimaal servers in Nederland en de Verenigde Staten hebben, want dat zijn de gebieden waar de meeste gebruikers naar zoeken. Tijdens de test hebben we gelet op de technische implementatie, de gebruikte software, de eenvoud van installatie en natuurlijk de beveiliging. Omdat de meeste providers met dezelfde technologie werken, zien we daar trouwens slechts kleine verschillen. Ten slotte hebben we de prestatie getoetst door een verbinding te testen via een normale internetverbinding én we zijn het datacenter in gedoken om de totale capaciteit door te meten met behulp van supersnelle internetverbindingen.

©PXimport

Alle losse oordelen van de verschillende providers vind je in de tabel.

Wie luistert er mee?

Eén van de belangrijkste argumenten om een VPN te gebruiken, is de angst dat iemand meekijkt met jouw verrichtingen op internet. Door alle onthullingen van WikiLeaks en Edward Snowden zijn mensen zich bewust geworden van de mogelijkheden van opsporingsdiensten en natuurlijk proberen ze zich daartegen te beschermen. Daarom schermen alle VPN-providers met hun 'no logging'-beleid, zodat de overheid nooit kan zien welke gegevens je allemaal hebt opgevraagd. Dat klinkt mooi, maar wat er daadwerkelijk wordt opgeslagen, ziet natuurlijk niemand en kun je niet controleren. Check daarom de voorwaarden voor het gebruik van de VPN-verbinding goed. Hier staat meestal beschreven wat het beleid is wanneer overheidsdiensten jouw gegevens opvragen.

Pas op met betalen

Vrijwel alle diensten kun je eenvoudig betalen met creditcard of PayPal. Let op dat je vaak een automatische betaalrelatie aangaat. Als je niet opzegt, wordt iedere maand het contract verlengd en het maandbedrag afgeschreven. Gelukkig kun je dit bij elke dienst maandelijks opzeggen maar je moet dat wel zelf doen.

Hoe we hebben getest

Het testen van VPN-verbindingen is een flink karwei. We hebben daarom naar een aantal verschillende factoren gekeken in onze weging. Allereerst is de gebruikerservaring erg belangrijk. We hebben daarom alle clients geïnstalleerd en uitgetest. Onder de motorkap werken ze allemaal hetzelfde, maar de één is intuïtiever dan de andere. Daarnaast hebben we gekeken naar de performance. Via beschikbare tooling hebben we bandbreedte-tests gedaan tussen een server op internet en een client-pc. Deze test hebben we uitgevoerd op een gewone kabelaansluiting én in het datacenter van Redbee in Amsterdam. Daar hebben we de beschikking over een 1Gbit-aansluiting en kunnen we dus ook zien hoe de dienst presteert als er behoorlijk wat bandbreedte wordt gevraagd. Ten slotte hebben we gekeken naar de gebruikte technieken en de achterliggende bedrijfsinformatie. Niet alle geteste diensten hebben we ook uitvoeriger besproken, hieronder vind je de meest interessante of afwijkende VPN-diensten.

1. AirVPN

AirVPN heeft een dominante positie in het landschap van beveiligde verbindingen. Op internet barst het van de lovende recensies en dat heeft vooral te maken met de compleetheid van de dienstverlening. AirVPN heeft zijn eigen software voor Linux, Mac en Windows, maar ook andere platformen worden ondersteund omdat daarvoor OpenVPN-software beschikbaar is. Zo zijn er clients voor Android, iOS en is het zelfs mogelijk om de VPN-software te installeren op een aantal internetrouters. Je moet hiervoor de firmware in je router aanpassen, maar vanaf dat moment zijn álle aangesloten computers beveiligd.

AirVPN ondersteunt niet alleen de gebruikelijke OpenVPN-connectie, het is ook nog mogelijk om OpenVPN te gebruiken via een ánder encryptieprotocol, SSH of SSL. De theorie hierachter is dat de dubbele encryptielaag zorgt voor bescherming tegen DPI (Deep Packet Inspection, een techniek die sommige overheden gebruiken om zelfs het versleutelde verkeer af te luisteren).

Eén van de mogelijkheden van AirVPN is het instellen van 'remote port forwarding'. Hiermee kunnen andere gebruikers jouw computer bereiken. Het is een instelling die voor sommige protocollen handig is, bijvoorbeeld bittorrent. Zoek je een provider met een uitgebreide selectie clients of ben je op zoek naar oplossing die je in je internetrouter kunt programmeren, dan is AirVPN de beste keuze.

©PXimport

Gebruikers kunnen eenvoudig in de client selecteren welke server ze willen gebruiken.

2. BlackVPN

De mensen achter BlackVPN hebben in 2012 besloten om hun bedrijf te verhuizen uit de Verenigde Staten naar Hong Kong. Geïnspireerd door het werk van de oprichters van The Pirate Bay en de onthullingen van Edward Snowden, waren ze bang dat de Amerikaanse overheid regels zou opleggen voor het afluisteren van het verkeer. Door hun bedrijf te verhuizen naar Hong Kong, hopen ze dit soort regelgeving te ontlopen, want Hong Kong staat bekend als een voorvechter van de bescherming van privacy.

Voor het opzetten van een VPN via BlackVPN kan een gebruiker kiezen uit OpenVPN, IPSEC over L2TP en PPTP. De tweede optie is ingebouwd in Windows en OS X en daarmee eenvoudig te configureren. De ondersteuning voor PPTP is merkwaardig, want dat protocol kent een aantal veiligheidsrisico's, die je juist wilt ontlopen via de een VPN-verbinding. BlackVPN heeft géén eigen client, maar levert een gratis licentie op het uitstekende Viscosity. De website suggereert bovendien een goed aantal clients en heeft ook behoorlijke documentatie hoe deze in te stellen zijn. Een aardige extra die BlackVPN biedt is de VPN-router, een internetrouter die helemaal ingericht is om ál je internetverkeer door een VPN-verbinding te sturen. Daarmee voorkom je dat er software op je computer geïnstalleerd moet worden. De VPN-router is een Cisco E1550 met aangepaste firmware, je kunt hem via de website bestellen.

BlackVPN biedt pakketten tegen verschillende prijzen aan. Er zijn speciale pakketten voor gebruikers die alleen tv willen kijken, voor gebruikers die vooral op zoek zijn naar privacy, maar natuurlijk is er ook een 'Global'-pakket dat alle functionaliteit omvat. Ben je geïnteresseerd in de kant-en-klare router of wil je alleen betalen voor het streamen van content, dan is BlackVPN de moeite waard. Het is echter niet de goedkoopste uit de test en het ontbreken van een eigen client kan een bezwaar zijn.

©PXimport

De VPN-software van BlackVPN is gebaseerd op de opensource-client van TunnelBlick.

3. CactusVPN

CactusVPN is een bedrijf dat zich vooral richt op het omzeilen van geo-blokkades. Naast het aanbieden van VPN-diensten op basis van OpenVPN, biedt CactusVPN de zogenaamde SmartDNS-dienst aan. SmartDNS vervangt de DNS-instellingen op je computer, zodat het voor sommige sites lijkt alsof je computer zich in een ander land bevindt. SmartDNS kán in combinatie met een VPN gebruikt worden, maar qua functionaliteit werkt het ook zonder VPN. Het voordeel hiervan is dat er iets meer bandbreedte overblijft voor bijvoorbeeld video, maar de verbinding is dan natuurlijk niet versleuteld.

CactusVPN is te gebruiken met een standaard OpenVPN-client, maar het bedrijf heeft ook eigen software uitgebracht voor Mac, Windows, Android en iOS. Naast OpenVPN worden de meest gangbare VPN-protocollen ondersteund. CactusVPN heeft bovendien ondersteuning voor SoftEther, een alternatief voor OpenVPN dat het makkelijk maakt om een VPN op te zetten achter een verbinding waar alleen webverkeer wordt toegestaan.

Het bedrijf achter CactusVPN is geregistreerd in Moldavië. Niet direct een in het oog springende voorvechter van privacy en óók geen lid van de EU, maar de servers staan in vier verschillende landen opgesteld, waaronder in Nederland. CactusVPN is een van de goedkoopste providers uit de test, maar heeft ook een beperkt aantal gebieden waar servers staan. Zoek je de laagste prijs, dan is de dienst van CactusVPN de beste keuze.

4. CyberGhost

CyberGhost is gevestigd in Roemenië, onderdeel van de EU, en vooral gericht op een Europees publiek. Dat blijkt wel uit de locatie van de servers, want het merendeel van de servers bevindt zich in Europese datacenters, vooral in Nederland, Frankrijk en Duitsland.

De dienst is gratis als je de meegeleverde Mac- of Windows-software gebruikt. Sterker nog, het is niet eens nodig om je te registreren als gebruiker, zolang de gratis variant gebruikt wordt. Wil je een ander platform gebruiken of de keuze hebben tussen OpenVPN, L2TP en PPTP, dan moet er wel betaald gaan worden. Er zijn twee varianten: Premium staat je toe om met één apparaat te verbinden, terwijl je met Premium Plus met vijf computers of telefoons kunt werken. Als je wilt proberen of een VPN geschikt is voor jou, dan is de gratis toegang prima geschikt.

©PXimport

Eenmaal verbonden zie je in één oogopslag hoe je bekend bent op internet.

5. F-Secure Freedome

F-Secure is bij het grote publiek vooral bekend als een producent van antivirussoftware. In 2014 heeft het Finse bedrijf echter een aantal strategische keuzes gemaakt, waaronder het ontwikkelen van een bedrijfsonderdeel dat zich bezighoudt met de bescherming van privacy. Freedome is het VPN-product van F-Secure en het kenmerkt zich vooral door de brede ondersteuning over de verschillende platformen. Er is zelfs al een client beschikbaar voor de Apple Watch. Qua techniek is het vergelijkbaar met de andere providers.

In de client kun je malware en trackers blokkeren. Dat past bij de achtergrond van F-Secure en maakt Freedome de beste keuze als je geïnteresseerd bent in deze functies. F-Secure kent alleen jaarabonnementen. Gelukkig kun je het wel eerst veertien dagen uitproberen.

©PXimport

Freedome verloochent zijn afkomst niet: in de client kun je aangeven dat je tegen malware beschermd wilt worden.

6. IPVanish

IPVanish wordt in veel recensies als een van de betere VPN-diensten genoemd. Dat komt met name omdat ze veel servers hebben en een behoorlijke reputatie hebben als het gaat om snelheid en stabiliteit van het netwerk. Het bedrijf achter IPVanish is Amerikaans, maar logbestanden worden niet opgeslagen, waardoor er geen data op te vragen is door de overheid. IPVanish maakt gebruik van de standaard OpenVPN-protocollen. Een handige optie is de ondersteuning voor VOIP. Via IPVanish kun je op deze manier gebruikmaken van VOIP-providers die meerdere datacenters hebben en telkens tegen 'lokaal' tarief bellen. Er zijn clients voor Mac, Windows, iOS, Android en er is firmware beschikbaar om je internetrouter te laten verbinden met IPVanish.

Bel je veel via internet, dan is IPVanish een goede keuze. Let wel op de gebruiksvoorwaarden, die zijn nogal streng en verbieden je bijvoorbeeld om bittorrent te gebruiken.

©PXimport

In de software van Ipvarnish is een kaart ingebouwd, zodat je duidelijk kunt zien naar welke servers je kunt verbinden.

7. Private Internet Access

Private Internet Access (PIA) is een van de grootste aanbieders van VPN-verbindingen. Met een duizelingwekkende hoeveelheid servers, de teller staat nu op ruim 3100 servers, hebben gebruikers behoorlijke keuze aan servers. Omdat de servers zijn opgesteld in allerlei verschillende landen, is Private Internet Access vooral aantrekkelijk voor gebruikers die veel reizen of vaak verschillende geo-blokkades willen omzeilen. Private Internet Access biedt OpenVPN, L2TP en PPTP aan. Klanten kunnen hiermee hun eigen client gebruiken, maar PIA heeft ook een eigen client voor Mac, Windows, iOS en Android.

Het bedrijf achter PIA is gevestigd in de Verenigde Staten. De directeur van het bedrijf achter PIA is Andrew Lee en die naam kan bekend klinken, want het is tevens één van de oprichters van bitcoinbeurs Mt. Gox. Voor sommige gebruikers kan het land van vestiging een probleem lijken, want de Amerikaanse wet en regelgeving biedt de overheid behoorlijk wat middelen om mee te kijken met wat gebruikers precies doen. In de voorwaarden van PIA staat dan ook expliciet dat data wordt geleverd als de overheid daarom vraagt. PIA slaat echter naar eigen zeggen helemaal geen logbestanden op en daarmee kunnen ze voldoen aan de regelgeving door simpelweg niets op te leveren.

©PXimport

Een aantal providers biedt ook een client aan voor je tablet of mobiele telefoon. De client van Private Internet Access is eenvoudig in gebruik en handig als je wilt voorkomen dat anderen meeluisteren op een publiek draadloos netwerk.

8. PureVPN

De client van PureVPN behoort tot een van de mooiste en duidelijkste die we hebben gezien. In plaats van allerlei technische details, wordt de gebruiker een aantal eenvoudige keuzes voorgelegd voor het doel van de VPN-verbinding. Op basis daarvan wordt een profiel aangemaakt en een keuze gemaakt voor onderliggend protocol en een VPN-endpoint. Vreemd genoeg zit in de eenvoud meteen het belangrijkste risico: het onderliggend protocol dat standaard gekozen wordt, PPTP, gebruikt geen encryptie en is dus onveilig. In de client moet dus nog even een extra stap gezet worden om de verbinding te versleutelen. De Windows-client biedt deze opties, maar de client voor Mac is nogal beperkt. Zo wordt OpenVPN niet ondersteund in de PureVPN-client voor Mac, maar daar kun je natuurlijk wel een andere OpenVPN-client voor gebruiken.

Kies je graag voor een duidelijke en eenvoudige client, dan heeft PureVPN de beste papieren. Pas wel op met de standaardinstellingen, want deze bieden niet altijd de best denkbare bescherming.

©PXimport

De software van PureVPN loodst je met enkele simpele keuzes door de configuratie.

9. VyprVPN

VyprVPN is het VPN-product van Golden Frog. De oprichters zijn de mannen achter Giganews, een van de grootste Usenet-providers op het internet. VyprVPN werkt met OpenVPN en heeft zelf een protocol ontwikkeld, Chameleon, dat extra privacybescherming toevoegt. Het is een implementatie waarbij OpenVPN gecombineerd wordt met SSL, een techniek die we bij ook bij een aantal andere providers terug zagen komen.

VyprVPN heeft zelf clients geschreven voor Windows, OS X en iOS, maar ook firmware voor routers en een client voor televisies. Dat betekent dat je televisie, mits uitgerust met AndroidTV of OpenELEC, gebruik kan maken van VyprVPN. Op de website wordt ook gesuggereerd dat AppleTV ondersteund wordt, maar als we kijken naar de installatie-instructies gaat het hier simpelweg om een verbinding via je router: er is geen applicatie beschikbaar voor de AppleTV zelf.

Het netwerk van VyprVPN is opgebouwd uit 50 locaties en bestaat uit meer dan 700 servers. In bijna elk werelddeel staan wel servers, waardoor geo-blokkades eenvoudig te omzeilen zijn. VyprVPN biedt een gratis account aan met alle functionaliteit, maar beperkt dataverbruik. Betalende gebruikers krijgen ongelimiteerde toegang. Er zijn drie pakketten: ééntje met alleen ondersteuning voor PPTP, één voor toegang met alle technieken gelimiteerd tot twee apparaten en één voor drie apparaten. Er wordt veel gelogd en maar liefst dertig dagen lang.

Hoe hard mag het gaan?

De performance van een VPN-verbinding is erg onderhevig aan een grote set met condities. Niet alleen moeten de servers snel bereikbaar zijn en voldoende capaciteit hebben om de encryptie toe te passen, ook de bandbreedte naar je internetprovider en diens verbindingen met de VPN-provider zijn factoren om rekening mee te houden. Daarnaast is er een verschil in tijd: op sommige momenten is het piekdrukte, terwijl dit op andere momenten bijna niet speelt. In onze tests konden we de resultaten van de snelheid van een gewone verbinding (10 Mbit/s) vergelijken met de snelheid in een datacenter (1 Gbit/s). De resultaten zijn vergelijkbaar: met een snellere verbinding haalden we vergelijkbare resultaten ten opzichte van de extra bandbreedte. De belangrijkste beperking wordt dan de cpu van je computer: die moet immers al het verkeer versleutelen en ontsleutelen. Bij snelheden van 50 megabit per seconde of meer moet je computer echt gaan werken, alles daaronder moet met een fatsoenlijke processor zonder merkbaar verschil haalbaar zijn.

Conclusie

Of het nu gaat om bescherming tegen afluisteren, het omzeilen van een geo-blokkade of omdat je gewoon wilt spelen met techniek: VPN-verbindingen kunnen voor verschillende doelen worden ingezet. De achterliggende techniek is bijna overal hetzelfde, maar de uitwerking niet: sommige providers hebben eigen clients, anderen vragen je om de standaardclient te gebruiken. We hebben tijdens deze test zo veel mogelijk gekeken naar de gebruiksvriendelijkheid en de prestaties. AirVPN wint met een veelzijdig aanbod aan clients, een ruime keuze aan beschikbare servers en een vlekkeloze werking.

Ook al is het aantal servers beperkt, de lage prijs, de ondersteuning voor SoftEther en de standaard veilige installatie levert CactusVPN de Redactietip op. Ook Private Internet Access krijgt de Redactietip. Deze aanbieder biedt enorm veel service, een lage prijs en een hoge snelheid. Voor alle plus- en minpunten in het kort kijk je in de tabel. Zijn de andere providers dan slecht? Zeker niet. De belangrijkste conclusie is: voor een goede VPN-verbinding zonder gedoe met logging of andere nadelen hoef je gewoon niet meer dan 35-55 euro per jaar te betalen.

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.