Het tegen-kamp mag het sleepwet-referendum dan net hebben gewonnen, toch mogen geheime diensten binnenkort hoogstwaarschijnlijk in jouw systeem inbreken, en dat zelfs zonder concrete verdenking. Je computer is dan niet langer alleen het doelwit van ordinaire of criminele hackers. Vind je ook dat niemand het recht heeft om zomaar malware op je systeem te installeren, je bestanden te kopiëren, door je documenten te bladeren of je internetgeschiedenis te downloaden, dan is beveiliging meer dan ooit aan de orde. Welke risico’s loop je zoal en hoe kun je je pc beschermen tegen hackers?

01 Misvattingen

Veel gebruikers voelen zich helemaal niet bedreigd, maar dat gevoel van veiligheid wordt vaak gevoed door een paar hardnekkige misvattingen. Gezien het internet uit vele miljoenen computers bestaat, is de kans dat net hún pc wordt aangevallen uiterst klein, zo redeneren ze. Bovendien denken ze dat hun computer geen informatie bevat die interessant genoeg is voor een hacker.

Dat zijn helaas bijzonder naïeve redeneringen. Hackers – en bij uitbreiding ook geheime diensten – gebruiken immers geautomatiseerde tools waarmee ze razendsnel vele systemen tegelijk op mogelijke aanvalsvectoren kunnen onderzoeken. En ook jouw systeem bevat wel degelijk informatie die hackers de moeite waard kunnen vinden, zoals creditcardnummers, foto’s en documenten, maar ook (gecachete) wachtwoorden van allerlei webservices.

Misschien weten de volgende cijfers je te overtuigen: gemiddeld duurt het zo’n zeven minuten voordat een nieuwe, onbeveiligde computer via het internet wordt binnengedrongen, en het duurt doorgaans 200 dagen voordat iemand doorheeft dat zijn systeem effectief is gecompromitteerd … áls je er überhaupt achter komt.

02 Aanvalsvectoren

Om je systeem degelijk te kunnen beveiligen moet je goed op de hoogte zijn van de meest gebruikte aanvalsvectoren, oftewel de toegangswegen tot jouw systeem. Pas als je je daarvan bewust bent kun je focussen op de meest efficiënte verdedigingsmechanismen. We sommen de belangrijkste technieken voor je op.

E-mails - Berichten met een bijlage die, eenmaal geopend, een malafide programma uitvoert en eventueel bijkomende malware via het internet downloadt. Verder zijn er heel wat phishing-mails met links naar valse websites die bijvoorbeeld de login om te kunnen internetbankieren trachten te ontfutselen. Of ze leiden je naar websites die handig gebruikmaken van exploits in je browser of een add-in, om malware op je systeem te installeren.

Websites - Echter, ook zonder phishing-mails kun je op een ‘foute’ site terechtkomen. Dat kan een legitieme site zijn die ongewild advertenties met malafide code bevat, bijvoorbeeld afkomstig van een gehackte advertentieserver. Het kunnen echter ook sites zijn die malware verpakken als legitieme software (een zogenoemd Trojaans paard), en uiteraard zijn er ook de valse profielen op sociale netwerksites met links naar wederom kwaadaardige webpagina’s.

Poortscans - Met behulp van krachtige scantools, zoals Nmap, gaan hackers na welke poorten op systemen openstaan en welk OS en services daarop draaien. Vervolgens maken ze gebruik van exploits (zero-days) om je systeem langs die weg over te nemen. Wanneer er bijvoorbeeld een specifieke exploit van een router of firewall bekend is, kunnen ze ook ‘zombies’ inzetten (computers die al door hackers zijn overgenomen) om die kwetsbare systemen snel op te sporen.

©PXimport

03 Beveiligingstechnieken

Uit de vermelde aanvalsvectoren kunnen we al meteen een aantal beveiligingstechnieken destilleren, waarvan sommige voor zich spreken en waarmee je vast ook al bekend bent.

Om te beginnen is er het ‘gezond verstand’, waartoe je onder meer mag rekenen: het niet zomaar openen van onverwachte bijlagen, het niet zonder meer aanklikken van links in e-mails en posts, het niet onbedachtzaam ingaan op aanbiedingen in advertenties en pop-ups, en het ontwikkelen van een kritische houding tegenover allerlei social engineering-technieken (zoals een telefoontje in gebrekkig Engels, dat zogezegd van een medewerker van Microsoft afkomstig is).

Een andere tip is dat je een up-to-date antivirusscanner draait, die continu actief is. Zo’n scanner monitort alle systeemactiviteiten en scant automatisch ook alle downloads en binnenkomende e-mails. Dat neemt niet weg dat je zelf ook nog alle downloads van het internet doorspeelt aan een gratis service als www.virustotal.com: die deelt een geüpload bestand met meer dan zestig antivirus-engines in de cloud en toont je nagenoeg meteen de scanresultaten.

©PXimport

04 Updates

Wellicht al iets minder vanzelfsprekend is dat je niet alleen je besturingssysteem, maar ook veelgebruikte toepassingen als je browser, extensies, pdf-lezer, Java RE enzovoort steeds goed up-to-date houdt. Sinds Windows 10 is het echter lastig om je besturingssysteem niét up-to-date te houden – Microsoft heeft er namelijk voor gezorgd dat je de automatische updates eigenlijk niet meer kunt tegenhouden. Desnoods forceer je een onmiddellijke updatecontrole via Instellingen / Bijwerken en beveiliging / Windows Update / Naar updates zoeken.

Er zijn nog andere toepassingen waar je oog moet voor hebben. Nu is het wel zo dat heel wat programma’s (waaronder de meeste browsers) zichzelf up-to-date houden, maar het kan absoluut geen kwaad een tool als Secunia Personal Software Inspector te installeren. Die checkt van diverse bekende programma’s in hoeverre ze nog up-to-date zijn. Je beslist daarbij zelf of je alleen op updates wilt laten controleren, of je de updates automatisch wilt laten downloaden en uitvoeren of dat je ze enkel wilt laten downloaden.

Updates en patches zijn belangrijk omdat ze ervoor kunnen zorgen dat inmiddels bekende veiligheidslekken worden gedicht. Waterdichte garanties biedt dat natuurlijk niet; er duiken regelmatig nieuwe exploits op en de AIVD hoeft die niet publiek te maken. Immers, zolang de exploits onbekend zijn, kunnen ze er ook zelf gebruik van blijven maken. Zo blijven veiligheidsproblemen ook voor criminelen bestaan, waardoor iedereen er onveiliger op wordt.

©PXimport

05 Poortscan

Zoals we eerder al aangaven: ervaren hackers (en daartoe mogen we ook medewerkers van de AIVD rekenen) maken gebruik van krachtige tools om het systeem van potentiële slachtoffers te verkennen. Het komt er in de meeste gevallen op neer dat je systeem of netwerk wordt gescand op open poorten. Een poort kun je zien als een link tussen een apparaat en het internet waardoor data kan worden uitgewisseld. Het mag duidelijk zijn dat zo’n hacker vooral geïnteresseerd is in poorten waarop een (niet up-to-date?) service draait die kwetsbaarheden bevat. Zowel het verkenningsproces als het eigenlijke exploitatieproces kunnen overigens verregaand worden geautomatiseerd.

Het komt er dus vooral op neer dat je geen poorten openzet tenzij dat absoluut nodig is.

Om na te gaan welke poorten bereikbaar zijn, kun je een online poortscan als ShieldsUP uitvoeren: klik op Proceed en vervolgens op All Service Ports.

Roodgekleurde vakjes duiden open poorten aan. Blauwe vakje wijzen op gesloten poorten, maar nog iets veiliger zijn groene vakjes: dat zijn stealth-poorten die helemaal niet reageren op binnenkomende pakketjes. Je hoeft zo’n vakje maar aan te klikken om meer te weten te komen over dit poortnummer en over de bijbehorende services en mogelijke exploits.

©PXimport

06 Firewall

Idealiter zijn dus alle vakjes groen gekleurd. Dat was in elk geval de situatie op onze test-pc met Windows 10 (en de Herfst Update) waarop de Windows-firewall was ingeschakeld. De enige uitzondering was een rood vakje voor poort 80, aangezien we daar een webserver op draaiden en we die als uitzondering aan de firewall hadden toegevoegd. Besef echter wel dat elke service met open poort(en) een potentiële aanvalsvector oplevert: het volstaat dat er exploits in zo’n service worden gevonden om je systeem te kunnen aanvallen. Laat dus geen overtollige services draaien en zorg voor regelmatige updates. We hebben ook even uitgetest wat het verschil was met een uitgeschakelde firewall: alle groene vakjes kleurden nu blauw.

De ingebouwde firewall doet zijn werk dus goed en we raden je absoluut aan die te allen tijde ingeschakeld te laten (dat check je vanuit het Windows Defender-beveiligingscentrum), tenzij je natuurlijk een andere degelijke firewall hebt geïnstalleerd, zoals de gratis Comodo Firewall.

©PXimport

07 Router

Let wel: speciaal voor deze tests hebben we onze pc rechtstreeks aan de kabelmodem gehangen. Toen we die achter onze NAT-router testten, wat de normale opstelling van de pc binnen ons thuisnetwerk is, bleek de situatie behoorlijk anders (zelfs met ingeschakelde Windows-firewall): zes rode vakjes en een 70-tal blauwe vakjes. Dat mag vreemd lijken, aangezien een NAT-router doorgaans fungeert als een soort extra firewall en vaak ook in een eigen firewallfunctie voorziet, maar wanneer je bijvoorbeeld allerlei port forwarding-regels op je router activeert, kan dat je netwerk net iets méér openstellen.

Je doet er dus zeker goed aan ook de beveiligingsinstellingen van je router te controleren en zaken als UPnP, remote beheer en port forwarding zo veel mogelijk uit te schakelen. Vanzelfsprekend heb je ook een eigen, stevig login-wachtwoord voorhanden.

08 Encryptie

Wil je vermijden dat onbevoegden toegang tot je data krijgen, dan kun je die bijvoorbeeld versleutelen. Met het gratis VeraCrypt is het zelfs mogelijk je volledige partitie of schijf te versleutelen. Dat lijkt zeer veilig, maar dat geldt alleen voor wie niet over de sleutel beschikt. Wanneer je echter het wachtwoord invult dat je toegang tot de versleutelde data verschaft terwijl een hacker zich ongemerkt een weg tot in je systeem heeft gebaand, dan krijgt ook hij normaliter toegang tot de onversleutelde gegevens, en dus tot je volledige schijf indien je ‘full disk encryption’ (FDE) hebt toegepast.

Voor dieven die fysiek met je pc of schijf aan de haal gaan is zo’n versleuteling weliswaar een zeer zinvolle beveiliging, maar in het geval van hackers doe je er wellicht beter aan alleen belangrijke data te versleutelen en die uitsluitend te benaderen als dat nodig is. Het is overigens logisch dat je wachtwoorden nooit in leesbare vorm op je pc bewaart.

©PXimport

Administrator

©PXimport

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.