Je wifi-kanaal veranderen kan verstandig zijn als je veel last hebt van de draadloze apparaten van je buren. Er is immers geen huis of kantoor, of je vindt er een draadloos netwerk. Daarom hebben we in dit artikel een aantal van de beste gratis wifi-analyzers op een rijtje gezet om zo je wifi-signaal te verbeteren.

Connectify Hotspot

Soms beland je in een omgeving waarin je over goed bekabeld internet beschikt, maar waar het draadloze netwerk veel te wensen overlaat waardoor je smartphone of tablet niet vooruit te branden zijn. Of je bent op een locatie (zoals een hotel) waar je per verbonden apparaat wordt afgerekend. Of je wilt een hotspot in combinatie met een packetsniffer opzetten om draadloos verkeer te onderscheppen.

In deze gevallen kun je bijvoorbeeld je laptop bekabeld aankoppelen en stel je die in als hotspot voor je andere apparaten. Dat kan met Connectify HotSpot 2017. Na een herstart van je systeem kun je met de gratis Lite-versie aan de slag. Een vriendelijke wizard gidst je in negen simpele stappen door het hele proces. Weet echter wel dat de betaalde variant meer opties biedt, waaronder 3G/4G-verbindingen delen en je laptop als repeater laten fungeren.

Xirrus Wi-Fi Inspector

Het kan best nuttig zijn je draadloze omgeving in kaart te brengen. Als je bijvoorbeeld merkt dat je eigen wifi-connecties niet altijd even stabiel zijn, zou dat best te maken kunnen hebben met omliggende wlan’s die bijvoorbeeld op hetzelfde kanaal opereren (binnen de 2.4 GHz-band). Daar bestaan verschillende tools voor, waaronder Xirrus Wi-Fi Inspector; compatibel met 802.11ac (wave 1 en 2) en na een gratis registratie beschikbaar voor Windows en MacOS.

Van de gedetecteerde netwerken kom je in principe te weten: ssid, bssid, signaalsterkte (in dBm), wifi-modus, gebruikte beveiliging, gebruikte kanalen, frequentie, netwerktype en producent van de draadloze router of toegangspunt. Het signaal wordt ook op een (beperkt historische) grafiek uitgezet. De gedetecteerde routers/toegangspunten laten zich tevens in ‘radarvorm’ bekijken, waarbij de apparaten met het sterkste signaal het meest centraal worden uitgezet.

Standaard wordt om de vijf seconden gepolld, maar dat is aanpasbaar. Het is eveneens mogelijk de signaalsterkte door een beepgeluid te laten weergeven, zodat je al rondwandelend met je laptop de dekkingsgraad kunt bekijken.

©PXimport

WiFi Channel Picker

Gebruik je (ook) de 2.4 GHz-band voor je draadloos verkeer en woon je bijvoorbeeld in een appartement met veel buren die uiteraard ook over een draadloos netwerk beschikken, dan is het zaak het beste kanaal voor je verbindingen te selecteren. Tools als Xirrus Wi-Fi Inspector of NetSpot kunnen je hierbij helpen, maar WiFi Channel Picker is daar wel heel specifiek op gericht.

De 2.4 GHz-band is opgedeeld in 11 – bruikbare – kanalen waarbij je eigen kanaal idealiter vijf kanaalnummers van de naburige is verwijderd (bijvoorbeeld kanalen 1 – 6 – 11). Kanalen die te dicht bij elkaar aanleunen kunnen namelijk voor interferentie zorgen.

Dat neemt niet weg dat er wel een mechanisme (CSMA/CA) is ingebouwd waarmee toegangspunten toch verschillende signalen over een gedeeld kanaal trachten te verwerken. WiFi Channel Picker evalueert al deze aspecten en vertelt je voor elk geselecteerde toegangspunt wat de beste kanaalkeuze is en waarom.

©PXimport

NetSpot en Ekahau HeatMapper

Met Xirrus Wi-Fi Inspector is dus al een basale vorm van ‘site survey’ mogelijk. Om de dekking van je draadloze netwerk en de optimale locatie van je draadloze toegangspunt(en) te bekijken, bestaan er echter betere – gratis – tools: NetSpot en Ekahau HeatMapper.

De interface van NetSpot (beschikbaar voor MacOS en Windows) bestaat uit twee tabbladen: Discover en Survey. Het Discover-gedeelte is goed vergelijkbaar met wat Xirrus Wi-Fi Inspector aan detectie- en informatie-opties biedt.

Wij focussen ons hier uitsluitend op het Survey-gedeelte. Het is de bedoeling dat je met de laptop in de hand rondwandelt in het gebouw of domein waar je draadloze toegang wenst en ondertussen frequent aangeeft waar je je op elk moment bevindt. Idealiter laad je daartoe eerst een grondplan in. NetSpot registreert bij elk punt welke draadloos netwerk binnen bereik is en hoe sterk het signaal is. Na afloop tekent het programma dan een zogenoemde heatmap uit, waarbij een kleurenbereik de signaalsterktes aangeeft.

Ekahau HeatMapper doet iets vergelijkbaars en laat je eveneens een grondplan importeren zodat je de meetpunten nauwkeuriger kunt aanwijzen. Let wel, beide tools zijn de gratis varianten van commerciële – en krachtiger – producten.

©PXimport

Wifi Analyzer voor smartphone

Het kan natuurlijk ook handig zijn een wifi-analyzer op je smartphone of tablet te hebben – dat wandelt makkelijker rond. Voor Android zijn er diverse – ook gratis – tools beschikbaar. Eén van de betere gratis apps is WiFi Analyzer (door farproc; weliswaar met advertenties) die de naburige draadloze netwerken detecteert en analyseert. Via Weergave, Kanaalbeoordeling kun je bijvoorbeeld het meest optimale kanaal voor je netwerk opvragen. Een nog wat experimentele functie is die waarbij de door het apparaat gemelde waarden voor kanaalbreedte worden gebruikt voor de weergave en de berekening.

Wat iOS betreft wordt het meteen een stuk lastiger aangezien Apples api-restricties het niet zomaar mogelijk maken om draadloze netwerken te scannen en de signaalsterktes en andere informatie op te halen. Je hebt bijvoorbeeld wel het gratis Network Analyzer Lite (door Techet), maar die retourneert weinig meer dan de naam, ip-adres en mac-adres van de toestellen die met je netwerk zijn verbonden.

Softperfect WiFi Guard & Wireless Network Watcher

Je hebt je draadloze netwerk uiteraard goed afgeschermd met behulp van een wpa2-versleuteling, maar je hebt toch het stille vermoeden dat er wellicht af en toe een niet-geautoriseerd apparaat zich met je netwerk weet te verbinden. Dan kun je een monitoringtool als Softperfect WiFi Guard (beschikbaar voor Windows en MacOS en als portable applicatie) of Wireless Network Watcher inzetten.

Beide tools zijn nagenoeg identiek van opzet. Je laat je netwerk scannen en je geeft aan welke toestellen voor jou bekend en vertrouwd zijn. Met een door jou ingestelde frequentie zal de tool je netwerk opnieuw scannen. Detecteert die daarbij nieuwe toestellen, dan kun je een hoorbaar alarm genereren en/of een programma laten uitvoeren – WiFi Guard kan je tevens een e-mail toesturen met het ip- en mac-adres van de nieuw gedetecteerde apparaten. Het is bij beide ook mogelijk de detectie te beperken tot een bepaald ip-adresbereik.

©PXimport

Magical Jelly Bean Wi-Fi password revealer

Het kan iedereen wel eens overkomen: je wilt een nieuw toestel toegang geven tot je draadloze netwerk, maar je bent het wachtwoord vergeten. In principe geen probleem als je je het wachtwoord van de draadloze router of toegangspunt nog herinnert. In de meeste gevallen kun je vanuit de web-interface dan alsnog het wachtwoord aflezen in een rubriek als Wireless, eventueel nadat je een optie als Unmask Password hebt geactiveerd.

Als je via een Windows-toestel met dat draadloze netwerk verbonden bent kun je het wachtwoord ook daar wel aflezen, hoewel deze optie in Windows 10 behoorlijk diep verborgen zit. Open het Netwerkcentrum en klik het draadloze netwerk aan waarmee je verbonden bent (rechts bij Verbindingen). Vervolgens druk je op de knop Eigenschappen van draadloos netwerk, open je het tabblad Beveiliging en plaats een vinkje bij Tekens weergeven.

Heb je op een Windows-pc al eerder een verbinding opgezet met dat draadloze netwerk, dan kan het ook met een tool als Magical Jelly Bean Wi-Fi password revealer. Dit is geen sniffer of cracker maar een tool die alle eerder opgeslagen – en versleutelde – wachtwoorden voor je opvist. Uitvoeren en aflezen maar!

©PXimport

Burp

Een proxyserver is een handige manier om uit te vissen welke gegevens een mobiele app als een browser allemaal verstuurt. Je installeert die bijvoorbeeld op een laptop die zich op hetzelfde draadloze netwerk als het mobiele apparaat bevindt. (De gratis versie van) Burp leent zich daar prima voor.

Zodra de tool geïnstalleerd en gestart (met de standaardwaarden) open je het tabblad Proxy en het subtabblad Options. Selecteer hier de – wellicht enige – interface, klik op Edit en selecteer de optie All interfaces. Ga vervolgens naar het tabblad Intercept en klik op Intercept is on (zodat je nu Intercept is off leest). Ten slotte houd je het tabblad HTTP History geopend.

Over naar het mobiele apparaat. We nemen een Android als voorbeeld. Ga naar Instellingen, Wifi, houd de naam van het verbonden netwerk even ingedrukt en kies Netwerk aanpassen. Tik Geavanceerde opties aan en kies Proxy, Handmatig. Vul het ip-adres van je Burp-machine in bij Hostnaam van proxy. De Proxy-poort stel je in op 8080. Bewaar deze wijzigingen (tijdelijk). Zodra je nu begint te surfen verschijnen de data op je HTTP History-tabblad. Dit werkt uiteraard ook voor bekabelde verbindingen.

Steeds meer webverkeer wordt versleuteld met https. In dit geval hoort een ssl-certificaat te garanderen dat een connectie daadwerkelijk met de beoogde webserver wordt opgezet, maar veel mobiele apps controleren dat niet grondig. Daar kun je dan handig gebruik van maken door je Burp-machine als MiTM (man in-the-middle) in te zetten.

Dat houdt logischerwijze in dat het mobiele apparaat het ca-certificaat (certificate authority) van Burp accepteert. Op een Android-apparaat kan dat als volgt. Surf naar http://burp/cert, terwijl je Burp-proxy draait. Hiermee haal je het bestand cacert.der op.

Wijzig de naam met een bestandsbrowser als het gratis ES File Explorer in cacert.cer waarna je het, met een geschikte naam, importeert via Instellingen, Beveiliging, Installeren vanuit opslag. Je zult zien: voortaan openbaart Burp ook het ‘versleutelde’ dataverkeer.

©PXimport

Wireshark

Met Burp als proxy haal je dus wel http(s)-verkeer op, maar vang je bot wat andere communicatieprotocollen betreft. Wellicht de eenvoudigste manier om ook die datacommunicatie te onderscheppen is door je eigen computer als een hotspot te laten fungeren, waarna je het mobiele apparaat een verbinding met die hotspot laat opzetten. Tegelijk zorg je ervoor dat op je computer een krachtige packetsniffer alias protocol-analyzer als het gratis WireShark draait.

Een uitgebreide beschrijving van dit pakket is een artikel of zelfs een fors boek op zich, maar in een notendop ga je er als volgt mee aan de slag. Installeer WireShark (en alle noodzakelijke componenten) en start de tool. Open het menu Capture en kies Options, wat je een overzicht oplevert van de beschikbare netwerkadapters. Selecteer de interface die je aan je mobiele hotspot hebt gekoppeld, laat het vinkje staan bij Enable promiscuous mode on all interfaces en druk op Start.

Het onderscheppen begint tot die je stopzet via Capture, Stop. De analyse en interpretatie van alle data is echter een geheel ander (en tamelijk complex) verhaal en valt buiten het bestek van dit artikel.

Tekst: Toon van Dale

Nintendo heeft gisteren tijdens een speciale Direct-livestream een nieuwe trailer getoond van de aankomende animatiefilm The Super Mario Galaxy Movie.

Het bedrijf liet afgelopen vrijdag al weten een Direct uit te zenden rondom de aankomende film, en afgelopen zondag was deze te zien. In de nieuwe trailer die werd vertoond is te zien hoe Mario en Luigi bij een soort omgekeerde piramide aankomen - een bouwwerk dat ook in het spel Super Mario Odyssey zat - en hoe ze hier vervolgens in gaan.

Daar maken ze kennis met Yoshi, een dinosaurus die al sinds Super Mario World deel uitmaakt van de Mario-spellen. Ook personages als Baby Mario, Baby Luigi en Birdo worden voor het eerst gespot.

Over The Super Mario Galaxy Movie

Nadat enkele jaren geleden de uiterst succesvolle animatiefilm The Super Mario Bros. Movie uitkwam - logischerwijs gebaseerd op de langlopende Mario-reeks van Nintendo - werkt het bedrijf samen met Illumination al enige tijd aan het vervolg, The Super Mario Galaxy Movie.

Net zoals The Super Mario Bros. Movie lijkt ook het vervolg elementen uit allerlei verschillende Mario-games te pakken, al gebruikt deze nieuwe film de insteek van de twee Super Mario Galaxy-games, waarin Mario het universum afreist.

Diverse acteurs uit de eerste film keren terug in dit vervolg. Mario en Luigi worden wederom ingesproken door Chris Pratt en Charlie Day, en Jack Black vertolkt wederom de stem van Bowser. Ook acteurs als Keegan-Michael Key en Anya Taylor-Joy keren terug. De stem van Bowser Jr. zal in deze film ingesproken worden door Benny Safdie - vooral bekend voor zijn regiewerk - en het personage Rosalina krijgt een stem via Oscar-winnares Brie Larson.

Nintendo heeft daarnaast aangekondigd dat The Super Mario Galaxy Movie wereldwijd - op sommige markten na - op 1 april dit jaar in première zal gaan. Eerst was sprake van 3 april, maar dit is dus naar voren gehaald. In Japan gaat de film pas later die maand in première.

Nintendo-films

Nintendo zet steeds meer in op het uitbrengen van films gebaseerd op IP van het bedrijf. Naast deze Mario-films werkt Nintendo ook aan een live-action verfilming van The Legend of Zelda-reeks, die in 2027 in de bioscoop zal draaien en daarna naar Netflix komt. Volgens geruchten gaat het bedrijf ook werken aan een spin-off-animatiefilm rondom Donkey Kong, die in de Mario-films wordt ingesproken door Seth Rogen.

Nintendo gaf onlangs in een gesprek met investeerders aan dat ze de verfilmingen niet maken om op korte termijn winst te maken, maar om de franchises van het bedrijf bij een nog groter publiek vanzelfsprekend te maken - wat op de lange termijn de games van het bedrijf nog populairder moet maken.

Anderstalige of slecht verstaanbare dialogen, of video's die je in een rumoerige omgeving bekijkt: met goede ondertiteling los je zulke problemen op. We tonen hoe je zelf ondertitels maakt, aanpast, opmaakt, synchroniseert en vertaalt. We gebruiken hiervoor het gratis en opensource Subtitle Edit.

Subtitle Edit

We gaan ervan uit dat je een of meer video's wilt ondertitelen. Daarvoor gebruiken we het gratis opensource-programma Subtitle Edit. Kies bij voorkeur de installeerbare versie en download het zip-archief. Pak dit uit en dubbelklik op het exe-bestand; je kunt de standaardopties tijdens de installatie gerust behouden.

Bij de eerste keer opstarten stel je (bijvoorbeeld) Nederlands in als interfacetaal via Options / Choose language. Standaard gebruikt de app DirectShow om video's af te spelen tijdens het timen van de ondertiteling, maar je kunt beter VLC media player installeren, dat met vrijwel alle codecs werkt. In Subtitle Edit verwijs je daarna naar VLC via Instellingen / Voorkeuren, waar je in de rubriek Videospeler de optie VLC media player activeert. Wordt deze niet automatisch gevonden door Subtitle Edit, vul hier dan handmatig het pad in naar de VLC-installatiemap (bijvoorbeeld C:\Program Files\VideoLAN\VLC) en bevestig met OK.

Lees ook: VLC: het Zwitsers zakmes onder de mediaplayers

Handmatig

Subtitle Edit is nu klaar voor gebruik. Haal het gewenste videobestand op via Video / Videobestand openen, of eventueel via Video via URL openen, waarvoor de benodigde onderdelen automatisch kunnen worden gedownload. Je kunt de video bekijken in het afspeelvenster en met de blauwgerande vierkante knop onderin schermvullend afspelen (druk op Esc om terug te keren).

Maak nu een nieuw ondertitelingsbestand aan via Bestand / Nieuw. Open het tabblad Aanmaken (linksonder) en speel de video af tot de eerste zin die je wilt ondertitelen, of tot het punt waar je commentaar wilt toevoegen.

Klik op Nieuwe ondertitel toevoegen en typ de tekst in het veld Tekst. De app schat de duur automatisch in op basis van het aantal tekens, maar je kunt deze altijd aanpassen met de pijltjesknoppen. Klik op Begintijd instellen (of druk op F11) om de huidige positie als starttijd te nemen en op Eindtijd instellen (of druk op F12) voor het eindpunt. De tijdsduur wordt dan automatisch hierop berekend.

Positioneer de videospeler op het punt voor de volgende ondertitel en klik op Nieuwe ondertitel toevoegen om verder te gaan. Herhaal dit voor alle gewenste ondertitels. Met Naar tekstpositie en pauzeren spring je direct naar de begintijd van een geselecteerde ondertitel.

Audio-visualisatie

Je kunt sneltoetsen instellen om preciezer door het videobeeld te navigeren. Ga naar Instellingen / Voorkeuren / Sneltoetsen en scrol in het rechterdeelvenster naar het onderdeel Video. Daar vind je opties als Eén frame terug/vooruit en Eén seconde terug/vooruit, waaraan je onderaan de gewenste toetscombinatie kunt toewijzen.

Terug in het hoofdvenster klik je in het onderste vak om een golfvorm toe te voegen. Het audiospoor wordt nu uit je video gehaald en als golfvorm weergegeven, wat even kan duren. De pieken tonen waar gesproken wordt. Klik net voor het begin van een gesproken zin, typ de bijbehorende ondertitel bij Tekst en druk op F11 (Begintijd instellen). Doe hetzelfde bij het eindpunt met F12. Je kunt het ondertitelblok op de golfvorm ook met de muis verplaatsen en de begin- en eindpunten ervan aanpassen. Zet tot slot een vinkje bij Ondertitelselectie synchroon met afspelen, zodat de ondertitelblokken rood oplichten tijdens het afspelen, wat controle vergemakkelijkt.

AI-gestuurd

Vind je handmatig ondertitels maken te tijdrovend, genereer ze dan automatisch met artificiële intelligentie. Subtitle Edit biedt dit standaard aan. Open Video en kies Audio naar tekst (Whisper) of Audio naar tekst (Vosk/Kaldi). Beide zijn AI-modellen voor spraakherkenning. Whisper is moderner en accurater, maar werkt trager en vergt meer rekenkracht dan het opensource-duo Vosk/Kaldi dat volledig offline werkt. Antwoord Ja op de vraag om FFmpeg te downloaden en, indien gevraagd, ook op het ophalen van extra componenten als libvosk of Purfview Faster-Whisper-XLL. Na de automatische download kun je verder.

Bij Whisper klik je op de knop met drie puntjes en kies je het gewenste model. Groter betekent doorgaans accurater, maar ook zwaarder en trager. Modellen met .en ondersteunen enkel Engels. Voor andere talen kies je bijvoorbeeld medium (1,5GB) of large-v3 (3,5GB), afhankelijk van de videolengte en de kracht van je pc (RAM, cpu en gpu). Bevestig met Downloaden. Selecteer vervolgens de audiotaal bij Taal kiezen. Dit wordt ook de ondertitelingstaal, tenzij je Vertaal naar Engels activeert. Laat de overige opties ingeschakeld. Bij Geavanceerd kun je met talrijke parameters bijsturen, maar we hebben niet de ruimte hier verder op in te gaan. Start het proces met Genereren (of via Batchmodus voor meerdere video's tegelijk). De duurtijd hangt onder meer af van de hoeveelheid gesproken audio.

De opties bij Vosk/Kaldi zijn beperkter. Kies een passend taalmodel uit circa 25 talen, waaronder Dutch (large, 860 MB), download het model en klik op Genereren, waarbij je Nabewerking inschakelen geactiveerd laat.

Vertalen (semi-automatisch)

Wil je je ondertiteling vertalen voor een anderstalig publiek, dan hoef je dat niet handmatig te doen. Beginnen we met de semi-automatische methode. Open Vertalen en kies Automatisch vertalen via kopiëren en plakken. Laat de standaardinstellingen ongewijzigd. Open vervolgens Google Vertalen in je browser en stel de gewenste bron- en doeltaal in. Deze dienst blijkt het beste samen te werken met de app. Klik in Subtitle Edit op Vertalen om het eerste tekstblok naar het klembord te sturen. Klik daarna in Google Vertalen op de knop Vertaling kopiëren en keer terug naar Subtitle Edit. Klik op Vertaalde tekst van klembord halen zodat de vertaling in het rechterdeelvenster verschijnt. Klik vervolgens op Brontekst naar klembord kopiëren om het volgende blok te vertalen. Herhaal dit tot alle tekst is vertaald en bevestig met OK. De vertaalde ondertitels verschijnen netjes naast de originele tekst in Subtitle Edit.

Vertalen (volautomatisch)

Het kan ook eenvoudiger, maar daarvoor heb je een API-sleutel nodig van een vertaaldienst als Google, Bing, Microsoft, DeepL of een AI-bot als ChatGPT. We nemen ChatGPT als voorbeeld.

Ga naar platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account en klik op + Create new secret key. Geef een naam op en bevestig met Create secret key. Kopieer de sleutel met Copy. Open in Subtitle Edit Vertalen / Automatisch vertalen, kies ChatGPT in het uitklapmenu en plak de sleutel met Ctrl+V bij API-sleutel. Selecteer het gewenste model, zoals gpt-4, en stel de bron- en doeltaal in. Via Geavanceerd kun je eventueel extra instructies meegeven. Klik op Vertalen om het vertaalproces te starten.

Optimaliseren

Bij AI-gegenereerde ondertitels is de kans groot dat je nog wat moet bijwerken. Daarvoor zijn verschillende hulpmiddelen voorzien. Zo kun je een ingebouwde spellingscontrole uitvoeren via Spelling / Spellingcontrole. Haal het juiste woordenboek op via het knopje met de drie puntjes en klik op Downloaden. De rest verloopt vanzelf. Je kunt ook nieuwe woorden aan het gebruikerswoordenboek toevoegen. In het menu Spelling vind je verder handige functies als Dubbele woorden zoeken en Dubbele regels zoeken.

Bij Bewerken / Lange titels opdelen kun je instellen dat te lange ondertitels automatisch worden gesplitst zodra ze een bepaalde regellengte overschrijden, bijvoorbeeld 43 tekens. Via Tekens voor in-/uitpunten titels kun je deze gesplitste regels ook laten eindigen met een specifiek leesteken, zoals - of ….

Wanneer je door de ondertitels bladert, zie je mogelijk dat sommige regels een oranje achtergrond hebben in de kolom Tijdsduur. Dat betekent dat ze te kort of te lang zichtbaar blijven in verhouding tot de tekst of de ingestelde leessnelheid. Je kunt de bijbehorende drempelwaarden aanpassen via Instellingen / Voorkeuren, rubriek Algemeen, bij Min. en Max. tijdsduur in milliseconden (standaard respectievelijk 1000 en 8000) en Maximaal aantal tekens/sec (standaard 25). Via Extra / Lijst met fouten krijg je een overzicht van alle ondertitels die deze waarden overschrijden. In dit menu vind je ook nuttige functies als Hoofd-/kleine letters wijzigen en Netflix kwaliteitscontrole, waarmee je de ondertiteling aan verschillende kwaliteitscriteria kunt toetsen.

Weergave bewerken

Standaard slaat Subtitle Edit je ondertiteling op via Bestand / Opslaan in het populaire srt-formaat (SubRip Subtitle). Zo'n srt-bestand bestaat uit platte tekst met sequentienummers, start- en eindtijden en ondertitelregels. Het formaat wordt breed ondersteund en is eenvoudig te bewerken, desnoods met een editor als Kladblok, maar biedt beperkte opmaakopties.

De belangrijkste vormgevingsfuncties zie je wanneer je in Subtitle Edit met rechts klikt op een of meer geselecteerde ondertitels. In het snelmenu vind je opties als Vet, Cursief, Onderstrepen, Kleur, Lettertype en Uitlijnen. Deze opmaak verschijnt als html-tags in de ondertitels en is zichtbaar in de voorbeeldweergave en in videospelers die dit ondersteunen. Via Opmaak verwijderen kun je specifieke opmaakelementen weer weghalen.

Het ASS/SSA-formaat (Advanced SubStation Alpha) biedt meer opmaakmogelijkheden dan srt. Je stelt dit in via Opmaak, in de knoppenbalk van Subtitle Edit, en slaat het resultaat op als .ass-bestand. De gratis tool Aegisub waarover je meer leest in het kader biedt op dit vlak nog meer opties.

Opmaak met Aegisub

Het srt-ondertitelingsbestand is ongetwijfeld het populairste en meest ondersteunde formaat, maar het ass-formaat is handig voor wie de opmaak van de ondertiteling, zoals stijl, positie en zelfs animatie, belangrijk vindt. Ook Subtitle Edit kan hiermee overweg, maar Aegisub is flexibeler. Start de app na installatie op en haal het gewenste ondertitelingsbestand (zoals srt of ass) op. Ga naar Ondertitels en kies Stijlbeheerder. Klik onderaan rechts op Nieuw en vul een stijlnaam in. Leg alle gewenste opmaakelementen vast, zoals lettertype, grootte, vet, cursief, onderstrepen, kleuren (ook voor rand en schaduw), marges, uitlijning, positionering, rotatie en meer.

Bevestig met OK en met Sluiten. Selecteer nu de (gewenste) ondertitels en selecteer net onder de knoppenbalk de gewenste stijl (standaard Default). Bewaar je ondertiteling via Bestand / Ondertitels opslaan als en kies het .ass-formaat. Je zult zelf moeten ondervinden in hoeverre de opmaak door je mediaspeler(s) wordt ondersteund.

Synchroniseren

Een van de vervelendste problemen bij het bekijken van video met ondertiteling is dat de tekst niet synchroon loopt met de dialogen: ze verschijnt net te vroeg of te laat. Dit kun je deels corrigeren in de meeste mediaspelers, maar het gaat vaak beter met een ondertitelingseditor als Subtitle Edit. Kleine afwijkingen kun je handmatig bijsturen door de tijdcodes (begintijd, eindtijd, tijdsduur) aan te passen, al wordt dat snel tijdrovend. Gelukkig kan Subtitle Edit dit ook grotendeels automatisch corrigeren.

Bij een constante verschuiving, waarbij alle ondertitels evenveel afwijken, is de oplossing eenvoudig. Selecteer de gewenste (eventueel alle) ondertitels, ga naar Synchroniseren en kies Verschuiven. Vul de exacte tijdsduur in, bijvoorbeeld 00:00:05,500, en klik op Eerder weergeven of Later weergeven.

Moeilijker is het als de ondertitels geleidelijk verder uit de pas lopen naarmate de video vordert, bijvoorbeeld 5 seconden te vroeg aan het begin en 2 seconden te laat op het einde (lineaire verschuiving). Open dan Synchroniseren / Puntsynchronisatie. Dubbelklik op het eerste foutpunt, stel de juiste tijd in en bevestig met Sync-punt instellen. Doe dit opnieuw bij een volgend foutpunt en klik op Toepassen om de tussenliggende tijdcodes automatisch te laten herberekenen.

Een alternatief is Synchroniseren / Visuele synchronisatie. Kies daarbij de juiste ondertitel (via Tekst) bij het begin van de scène en eventueel een tweede bij het eindpunt. Met de knop Synchroniseren worden de overige tijdcodes verhoudingsgewijs aangepast.

Gebruiken in VLC

We gaan ervan uit dat je nu een geschikt ondertitelingsbestand hebt dat je wilt gebruiken in je favoriete mediaspeler. We tonen hoe dit werkt in VLC media player voor Windows. Via het menu Ondertitels kun je het juiste audiospoor kiezen als de video meerdere sporen bevat, of indien er meertalige ondertitelingsbestanden in de videomap werden geplaatst (zoals <filmnaam>.mp4, <filmnaam>.nl.srt en <filmnaam>.en.srt). Tijdens het afspelen kun je met de V-toets ook snel naar het volgende ondertitelspoor schakelen. Via Ondertitelbestand toevoegen verwijs je naar het gewenste ondertitelingsbestand.

Je kunt in VLC ook de timing bijstellen. Druk tijdens het afspelen op G om de ondertitels 100 ms eerder te tonen of op H om ze 100 ms later te laten verschijnen. Via Gereedschap / Spoorsynchronisatie kun je op het tabblad Synchronisatie exact een tijdswaarde invoeren. Met Ondertitelsnelheid bepaal je hoe snel ondertitels verschijnen en verdwijnen, wat handig is bij een afwijkende framerate. Met Ondertitelduur-factor stel je in hoelang ondertitels in beeld blijven; een waarde van 0,500 bijvoorbeeld houdt ze iets langer zichtbaar.

Om de weergave aan te passen open je Gereedschap / Voorkeuren / Ondertitels/OSD. Bij Ondertiteleffecten kun je onder meer het lettertype, de tekstgrootte, de standaardkleur en de positie van de ondertitels wijzigen.

Gebruiken in Kodi

Tot slot bekijken we hoe je met ondertiteling omgaat in het populaire mediacenterprogramma Kodi.

Tijdens het afspelen klik je rechtsonder op het tekstballonicoon Ondertiteling. Schakel Ondertiteling activeren in en selecteer bij Subtitel het gewenste ondertitelspoor. Je kunt ook kiezen voor Ondertiteling zoeken en verwijzen naar het juiste ondertitelingsbestand. Verder is er de optie Download ondertiteling, maar daarvoor moet je eerst een ondertitelingsservice instellen.

Ga hiervoor in het algemene instellingenmenu - druk eventueel enkele keren op Esc - via het tandwielpictogram linksboven naar Add-ons en kies (Installeer van repository /) Ondertiteling. Selecteer een dienst, bijvoorbeeld OpenSubtitles.org, klik op Installeren en daarna op Configureren. Vul hier je accountgegevens in (in ons voorbeeld aan te maken via www.opensubtitles.org/nl).

Ga terug naar Instellingen en open Speler / Ondertiteling. Bij Talen van te downloaden ondertiteling stel je je voorkeurstaal in (bijvoorbeeld Dutch) en bij Standaard filmdienst verwijs je naar OpenSubtitles.org. In dit menu kun je ook de weergave van ondertitels aanpassen, met opties voor onder meer Positie op het scherm, Lettertype, Grootte, Stijl en Kleur.

Om de timing van ondertitels te corrigeren, klik je tijdens het afspelen opnieuw op het tekstballon-pictogram en kies je Ondertitelsynchronisatie. Met een schuifbalk kun je de ondertiteling enkele seconden vroeger of later laten verschijnen. Simpel, maar wel doeltreffend bij een constante verschuiving.

Lees ook: Films, muziek en meer: beheer al je media met Kodi