Je wifi-kanaal veranderen kan verstandig zijn als je veel last hebt van de draadloze apparaten van je buren. Er is immers geen huis of kantoor, of je vindt er een draadloos netwerk. Daarom hebben we in dit artikel een aantal van de beste gratis wifi-analyzers op een rijtje gezet om zo je wifi-signaal te verbeteren.

Connectify Hotspot

Soms beland je in een omgeving waarin je over goed bekabeld internet beschikt, maar waar het draadloze netwerk veel te wensen overlaat waardoor je smartphone of tablet niet vooruit te branden zijn. Of je bent op een locatie (zoals een hotel) waar je per verbonden apparaat wordt afgerekend. Of je wilt een hotspot in combinatie met een packetsniffer opzetten om draadloos verkeer te onderscheppen.

In deze gevallen kun je bijvoorbeeld je laptop bekabeld aankoppelen en stel je die in als hotspot voor je andere apparaten. Dat kan met Connectify HotSpot 2017. Na een herstart van je systeem kun je met de gratis Lite-versie aan de slag. Een vriendelijke wizard gidst je in negen simpele stappen door het hele proces. Weet echter wel dat de betaalde variant meer opties biedt, waaronder 3G/4G-verbindingen delen en je laptop als repeater laten fungeren.

Xirrus Wi-Fi Inspector

Het kan best nuttig zijn je draadloze omgeving in kaart te brengen. Als je bijvoorbeeld merkt dat je eigen wifi-connecties niet altijd even stabiel zijn, zou dat best te maken kunnen hebben met omliggende wlan’s die bijvoorbeeld op hetzelfde kanaal opereren (binnen de 2.4 GHz-band). Daar bestaan verschillende tools voor, waaronder Xirrus Wi-Fi Inspector; compatibel met 802.11ac (wave 1 en 2) en na een gratis registratie beschikbaar voor Windows en MacOS.

Van de gedetecteerde netwerken kom je in principe te weten: ssid, bssid, signaalsterkte (in dBm), wifi-modus, gebruikte beveiliging, gebruikte kanalen, frequentie, netwerktype en producent van de draadloze router of toegangspunt. Het signaal wordt ook op een (beperkt historische) grafiek uitgezet. De gedetecteerde routers/toegangspunten laten zich tevens in ‘radarvorm’ bekijken, waarbij de apparaten met het sterkste signaal het meest centraal worden uitgezet.

Standaard wordt om de vijf seconden gepolld, maar dat is aanpasbaar. Het is eveneens mogelijk de signaalsterkte door een beepgeluid te laten weergeven, zodat je al rondwandelend met je laptop de dekkingsgraad kunt bekijken.

©PXimport

WiFi Channel Picker

Gebruik je (ook) de 2.4 GHz-band voor je draadloos verkeer en woon je bijvoorbeeld in een appartement met veel buren die uiteraard ook over een draadloos netwerk beschikken, dan is het zaak het beste kanaal voor je verbindingen te selecteren. Tools als Xirrus Wi-Fi Inspector of NetSpot kunnen je hierbij helpen, maar WiFi Channel Picker is daar wel heel specifiek op gericht.

De 2.4 GHz-band is opgedeeld in 11 – bruikbare – kanalen waarbij je eigen kanaal idealiter vijf kanaalnummers van de naburige is verwijderd (bijvoorbeeld kanalen 1 – 6 – 11). Kanalen die te dicht bij elkaar aanleunen kunnen namelijk voor interferentie zorgen.

Dat neemt niet weg dat er wel een mechanisme (CSMA/CA) is ingebouwd waarmee toegangspunten toch verschillende signalen over een gedeeld kanaal trachten te verwerken. WiFi Channel Picker evalueert al deze aspecten en vertelt je voor elk geselecteerde toegangspunt wat de beste kanaalkeuze is en waarom.

©PXimport

NetSpot en Ekahau HeatMapper

Met Xirrus Wi-Fi Inspector is dus al een basale vorm van ‘site survey’ mogelijk. Om de dekking van je draadloze netwerk en de optimale locatie van je draadloze toegangspunt(en) te bekijken, bestaan er echter betere – gratis – tools: NetSpot en Ekahau HeatMapper.

De interface van NetSpot (beschikbaar voor MacOS en Windows) bestaat uit twee tabbladen: Discover en Survey. Het Discover-gedeelte is goed vergelijkbaar met wat Xirrus Wi-Fi Inspector aan detectie- en informatie-opties biedt.

Wij focussen ons hier uitsluitend op het Survey-gedeelte. Het is de bedoeling dat je met de laptop in de hand rondwandelt in het gebouw of domein waar je draadloze toegang wenst en ondertussen frequent aangeeft waar je je op elk moment bevindt. Idealiter laad je daartoe eerst een grondplan in. NetSpot registreert bij elk punt welke draadloos netwerk binnen bereik is en hoe sterk het signaal is. Na afloop tekent het programma dan een zogenoemde heatmap uit, waarbij een kleurenbereik de signaalsterktes aangeeft.

Ekahau HeatMapper doet iets vergelijkbaars en laat je eveneens een grondplan importeren zodat je de meetpunten nauwkeuriger kunt aanwijzen. Let wel, beide tools zijn de gratis varianten van commerciële – en krachtiger – producten.

©PXimport

Wifi Analyzer voor smartphone

Het kan natuurlijk ook handig zijn een wifi-analyzer op je smartphone of tablet te hebben – dat wandelt makkelijker rond. Voor Android zijn er diverse – ook gratis – tools beschikbaar. Eén van de betere gratis apps is WiFi Analyzer (door farproc; weliswaar met advertenties) die de naburige draadloze netwerken detecteert en analyseert. Via Weergave, Kanaalbeoordeling kun je bijvoorbeeld het meest optimale kanaal voor je netwerk opvragen. Een nog wat experimentele functie is die waarbij de door het apparaat gemelde waarden voor kanaalbreedte worden gebruikt voor de weergave en de berekening.

Wat iOS betreft wordt het meteen een stuk lastiger aangezien Apples api-restricties het niet zomaar mogelijk maken om draadloze netwerken te scannen en de signaalsterktes en andere informatie op te halen. Je hebt bijvoorbeeld wel het gratis Network Analyzer Lite (door Techet), maar die retourneert weinig meer dan de naam, ip-adres en mac-adres van de toestellen die met je netwerk zijn verbonden.

Softperfect WiFi Guard & Wireless Network Watcher

Je hebt je draadloze netwerk uiteraard goed afgeschermd met behulp van een wpa2-versleuteling, maar je hebt toch het stille vermoeden dat er wellicht af en toe een niet-geautoriseerd apparaat zich met je netwerk weet te verbinden. Dan kun je een monitoringtool als Softperfect WiFi Guard (beschikbaar voor Windows en MacOS en als portable applicatie) of Wireless Network Watcher inzetten.

Beide tools zijn nagenoeg identiek van opzet. Je laat je netwerk scannen en je geeft aan welke toestellen voor jou bekend en vertrouwd zijn. Met een door jou ingestelde frequentie zal de tool je netwerk opnieuw scannen. Detecteert die daarbij nieuwe toestellen, dan kun je een hoorbaar alarm genereren en/of een programma laten uitvoeren – WiFi Guard kan je tevens een e-mail toesturen met het ip- en mac-adres van de nieuw gedetecteerde apparaten. Het is bij beide ook mogelijk de detectie te beperken tot een bepaald ip-adresbereik.

©PXimport

Magical Jelly Bean Wi-Fi password revealer

Het kan iedereen wel eens overkomen: je wilt een nieuw toestel toegang geven tot je draadloze netwerk, maar je bent het wachtwoord vergeten. In principe geen probleem als je je het wachtwoord van de draadloze router of toegangspunt nog herinnert. In de meeste gevallen kun je vanuit de web-interface dan alsnog het wachtwoord aflezen in een rubriek als Wireless, eventueel nadat je een optie als Unmask Password hebt geactiveerd.

Als je via een Windows-toestel met dat draadloze netwerk verbonden bent kun je het wachtwoord ook daar wel aflezen, hoewel deze optie in Windows 10 behoorlijk diep verborgen zit. Open het Netwerkcentrum en klik het draadloze netwerk aan waarmee je verbonden bent (rechts bij Verbindingen). Vervolgens druk je op de knop Eigenschappen van draadloos netwerk, open je het tabblad Beveiliging en plaats een vinkje bij Tekens weergeven.

Heb je op een Windows-pc al eerder een verbinding opgezet met dat draadloze netwerk, dan kan het ook met een tool als Magical Jelly Bean Wi-Fi password revealer. Dit is geen sniffer of cracker maar een tool die alle eerder opgeslagen – en versleutelde – wachtwoorden voor je opvist. Uitvoeren en aflezen maar!

©PXimport

Burp

Een proxyserver is een handige manier om uit te vissen welke gegevens een mobiele app als een browser allemaal verstuurt. Je installeert die bijvoorbeeld op een laptop die zich op hetzelfde draadloze netwerk als het mobiele apparaat bevindt. (De gratis versie van) Burp leent zich daar prima voor.

Zodra de tool geïnstalleerd en gestart (met de standaardwaarden) open je het tabblad Proxy en het subtabblad Options. Selecteer hier de – wellicht enige – interface, klik op Edit en selecteer de optie All interfaces. Ga vervolgens naar het tabblad Intercept en klik op Intercept is on (zodat je nu Intercept is off leest). Ten slotte houd je het tabblad HTTP History geopend.

Over naar het mobiele apparaat. We nemen een Android als voorbeeld. Ga naar Instellingen, Wifi, houd de naam van het verbonden netwerk even ingedrukt en kies Netwerk aanpassen. Tik Geavanceerde opties aan en kies Proxy, Handmatig. Vul het ip-adres van je Burp-machine in bij Hostnaam van proxy. De Proxy-poort stel je in op 8080. Bewaar deze wijzigingen (tijdelijk). Zodra je nu begint te surfen verschijnen de data op je HTTP History-tabblad. Dit werkt uiteraard ook voor bekabelde verbindingen.

Steeds meer webverkeer wordt versleuteld met https. In dit geval hoort een ssl-certificaat te garanderen dat een connectie daadwerkelijk met de beoogde webserver wordt opgezet, maar veel mobiele apps controleren dat niet grondig. Daar kun je dan handig gebruik van maken door je Burp-machine als MiTM (man in-the-middle) in te zetten.

Dat houdt logischerwijze in dat het mobiele apparaat het ca-certificaat (certificate authority) van Burp accepteert. Op een Android-apparaat kan dat als volgt. Surf naar http://burp/cert, terwijl je Burp-proxy draait. Hiermee haal je het bestand cacert.der op.

Wijzig de naam met een bestandsbrowser als het gratis ES File Explorer in cacert.cer waarna je het, met een geschikte naam, importeert via Instellingen, Beveiliging, Installeren vanuit opslag. Je zult zien: voortaan openbaart Burp ook het ‘versleutelde’ dataverkeer.

©PXimport

Wireshark

Met Burp als proxy haal je dus wel http(s)-verkeer op, maar vang je bot wat andere communicatieprotocollen betreft. Wellicht de eenvoudigste manier om ook die datacommunicatie te onderscheppen is door je eigen computer als een hotspot te laten fungeren, waarna je het mobiele apparaat een verbinding met die hotspot laat opzetten. Tegelijk zorg je ervoor dat op je computer een krachtige packetsniffer alias protocol-analyzer als het gratis WireShark draait.

Een uitgebreide beschrijving van dit pakket is een artikel of zelfs een fors boek op zich, maar in een notendop ga je er als volgt mee aan de slag. Installeer WireShark (en alle noodzakelijke componenten) en start de tool. Open het menu Capture en kies Options, wat je een overzicht oplevert van de beschikbare netwerkadapters. Selecteer de interface die je aan je mobiele hotspot hebt gekoppeld, laat het vinkje staan bij Enable promiscuous mode on all interfaces en druk op Start.

Het onderscheppen begint tot die je stopzet via Capture, Stop. De analyse en interpretatie van alle data is echter een geheel ander (en tamelijk complex) verhaal en valt buiten het bestek van dit artikel.

Tekst: Toon van Dale

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.