Bij veel grootschalige hack-aanvallen of data-diefstal via openbare netwerken, wordt er gebruik gemaakt van een zogeheten wifi Pineapple. Dat gebeurde bijvoorbeeld ook bij de hack op het OPCW van april, die de MIVD ontdekte. Maar doet zo’n wifi-apparaatje eigenlijk? Wat is er gebeurd, en waarom zijn de hackers gepakt?

Wat is er gebeurd?

De Pineapple wordt ontwikkeld door het bedrijf Hak5. Met zo’n apparaatje zend je een draadloos netwerk uit en al het opgevangen dataverkeer kan hiermee worden uitgelezen. Het kan worden gebruikt om je eigen netwerk te testen. Maar je kunt zo’n Pineapple ook gebruiken om data te stelen. De Russische hackers die de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag probeerden te hacken, hadden ook Pineapples in het bezit (zie verderop in dit artikel.

Het bezitten van een Pineapple is niet illegaal, maar er een gebruiken om data te ontfutselen uiteraard wel. Het apparaat is verkrijgbaar in twee verschillende uitvoeringen, eentje die je via usb aan je laptop aansluit (de gewone Wifi Pineapple) en een in de vorm van een router, de Wifi Pineapple Tetra. Omdat het apparaatje al vanaf honderd dollar verkrijgbaar is, zijn ze erg toegankelijk voor zowel netwerkbeheerders als criminelen.

Nep-netwerk

Deze criminelen misbruiken de wifi-apparaatjes voornamelijk om data te stelen via open netwerken. Bijvoorbeeld door de wifi Pineapple dezelfde netwerknaam te geven als populaire open netwerken. Denk aan wifi in de trein of de netwerknamen van Starbucks, McDonalds en hotels. Nietsvermoedende mensen verbinden met dit netwerk en smartphones, tablets en laptops die al eerder met het netwerk verbonden waren, maken zelfs automatisch verbinding met dit nep-wifinetwerk. Al het onversleutelde dataverkeer dat via dit netwerk verloopt kan worden uitgelezen.

Ook kunnen criminelen gerichte aanvallen uitvoeren, door bijvoorbeeld bij een bedrijf zo’n nep-netwerk op te zetten, zodat werknemers nietsvermoedend verbinding maken. Hiermee kun je veel bedrijfsgeheimen buitmaken, van documenten tot inlogs.

Dit soort aanvallen waarmee data wordt buitgemaakt heten ‘man in the middle’-aanvallen. Waarbij de crimineel als een soort tussenpersoon je gegevens uitleest. Hetzelfde als spyware, zonder dat er malware aan te pas komt.

Hoe bescherm je jezelf?

Zo’n nagebootst netwerk kan alle onversleutelde gegevens makkelijk uitlezen. Door je dataverkeer te versleutelen kan de aanvaller er nagenoeg niets mee. De beste beveiliging is door een VPN te gebruiken op je mobiele apparaten. Ook is het aan te raden om goed te checken of de sites die je bezoekt en apps die je gebruikt het netwerkverkeer versleutelen via HTTPS. Bijvoorbeeld door te kijken of sites een groen slotje hebben.

Een andere handige tip is om zo nu en dan je lijst met opgeslagen wifi-netwerken op te schonen. Automatisch verbinden met het netwerk in de bus, trein, restaurant en winkel is handig. Maar beter ‘vergeet’ je de netwerken op je mobiele apparaat en verbind je er alleen handmatig mee wanneer je wifi nodig hebt. Onthoud ook dat verbinden via 4G altijd veiliger is dan een wifi-netwerk dat niet van jou is. Dus ga je aan de slag met internetbankieren, je belastingaangifte of met andere gevoelige online-zaken? Maak dan altijd verbinding met je eigen netwerk of het mobiele netwerk van je provider.

©PXimport

Was dit alles?

Epic Games, de ontwikkelaar en uitgever van Fortnite, moet in Nederland twee boetes van in totaal 1,125 miljoen euro betalen. Dit omdat het bedrijf kinderen op een oneerlijke manier aanzet om aankopen te doen in het populaire battle royale-spel.

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) legde Epic Games in 2024 al de boetes op. Epic Games ging in hoger beroep, maar de rechtbank in Rotterdam heeft eerder deze week besloten dat de boetes blijven staan en de aanklacht van de ACM dus correct is.

Redenen voor de boetes

Epic heeft met Fortnite volgens de rechtszaak op drie punten de wet overtreden. Zo bevat het spel de Item Shop, waarbij items elke 24 uur worden vervangen. Hiermee wordt volgens het oordeel kunstmatig schaarste gecreëerd en worden kinderen onder tijdsdruk gemotiveerd om snelle en dus mogelijk ondoordachte aankopen te doen. Dit is overigens een vrij vaak voorkomende verkoopstrategie in diverse multiplayergames.

Daarnaast worden Fortnite-spelers - en dus ook kinderen - gebombardeerd met verschillende beelden, video's en berichten die tot aankoop aanzetten. Op die manier wordt het voor hen verleidelijker gemaakt om items en zogeheten Battle Passes te kopen. Volgens Epic Games zetten deze advertenties niet rechtstreeks aan tot aanschaf, omdat men na het klikken op zo'n bericht nog meer stappen moet zetten, maar de rechtbank wuift dat weg.

Tot slot staan er bij sommige items in de Item Shop timers die aflopen. Daarmee wordt gesuggereerd dat sommige items spoedig uit de verkoop gehaald worden, terwijl dat niet altijd het geval is. Ook dit probeerde Epic Games te weerleggen - zonder succes.

Naast de boete moet Epic Games Fortnite aanpassen om jongere spelers te beschermen. Dat zal het bedrijf mogelijk meer geld en moeite kosten dan de daadwerkelijke boetes betalen. Epic heeft de timer inmiddels al uit de Item Shop gehaald, en spelers onder de 16 jaar kunnen geen aankopen met echt geld meer doen zonder ouderlijke toestemming. Daarbij kan er ook ouderlijk toezicht worden ingesteld

Kritische kijk op games

Nederland is niet het enige land waar met een vergrootglas naar Fortnite wordt gekeken: in de Verenigde Staten werden ook al boetes uitgedeeld voor soortgelijke zaken. Sowieso wordt er wereldwijd steeds kritischer gekeken naar de manier waarop met name videogames met een online component met jeugdige spelers omgaan. Een ander bekend voorbeeld is Roblox, dat volgens critici door sommige spelers met kwade bedoelingen als platform wordt gebruikt om kinderen te lokken.

Fortnite is speelbaar op alle moderne platforms, waaronder PlayStation, Switch-consoles, Xbox, pc en smartphones. Het is een van de populairste games van deze tijd. In het spel landen honderd spelers op een eiland en vechten ze het uit tot er maar één speler overblijft. De game is in de loop der jaren echter uitgegroeid tot meer dan dat: er zijn festivals met echte artiesten die optreden, spelers kunnen het uiterlijk van uiteenlopende personages uit allerlei franchises ontgrendelen voor hun eigen personage - van Marvel tot South Park - en er zijn zelfs een racegame en een Lego-versie binnen het platform beschikbaar.

Kathleen Kennedy, de voorzitter van Lucasfilm die eerder deze week aankondigde te vertrekken bij het bedrijf, heeft een update gegeven over verschillende Star Wars-films die er aan zitten te komen.

Dat deed ze in een interview met Deadline, waarin ze ook terugblikt op haar tijd bij Lucasfilm. We wisten al van het bestaan van de aankomende films die ze vervolgens aanhaalde, maar op deze manier wordt er iets meer duidelijkheid gecreëerd over de status van deze projecten.

Mogelijke projecten

Zo werken James Mangold en Beau Willimon aan een script voor een film over het ontstaan van de Jedi - mogelijk genaamd Dawn of the Jedi. Volgens Kennedy heeft het duo een geweldig script geschreven, maar ligt de progressie rondom de film nu tijdelijk stil.

Daarnaast heeft ook Taika Waititi - bekend van de moderne Thor-films, What We Do in the Shadows en Jojo Rabbit - een script ingeleverd die blijkbaar "hilarisch" is. "Het is alleen niet mijn besluit (wat ermee gebeurt), zeker nu ik wegga." Steve Soderbergh en (acteur) Adam Driver willen daarnaast een script van Scott Burns verfilmen. Eerder werd er al een film rondom Drivers personage Ben Solo afgeschoten.

Tot slot is er nog de mogelijkheid dat Rian Johnson, de maker van The Last Jedi, terugkeert. Kennedy legt uit dat Johnson het erg druk heeft met de Knives Out-films, en dat hij ook bang is geworden van de kritiek die online werd geplaatst rondom zijn meest recente Star Wars-film. In eerste instantie zou Johnson een geheel nieuwe Star Wars-trilogie regisseren, maar dat lijkt nu dus onwaarschijnlijk. Kennedy kon dan ook geen uitsluitsel geven.

Aankomende bevestigde Star Wars-films

Er is in ieder geval veel onduidelijk over de staat van de toekomstige Star Wars-films, maar gelukkig weten we van enkele films dat ze sowieso uitkomen - mede omdat ze al zijn opgenomen.

Zo is daar de Mandalorian-film - The mandalorian and Grogu - geregisseerd door Jon Favreau - die in mei uitkomt - en volgend jaar Star Wars: Starfighter. In die film hebben onder andere Ryan Gosling, Flynn Gray en Matt Smith rollen. Fans kunnen zich de komende jaren dus nog opmaken voor meer dan genoeg Star Wars.

Het vertrek van Kathleen Kennedy

Zoals gezegd treedt Kathleen Kennedy dus af als voorzitter van Lucasfilm. Zij speelde zo'n veertien jaar lang een belangrijke rol binnen deze gigantische franchise. Ze zal wel deels betrokken blijven bij de reeks, onder andere als producent van The Mandalorian and Grogu en Starfighter.

Dave Filoni en Lynwen Brennan nemen het stokje van Kennedy over. Filoni gaat zich richten op de creatieve koers van Lucasfilm en Star Wars, terwijl Brennan de zakelijke kant op zich neemt. Beiden zullen onder leiding staan van Disney-voorzitter Alan Bergman.