ID.nl logo
Russische hack OPCW: Wat is een wifi Pineapple?
© Reshift Digital
Huis

Russische hack OPCW: Wat is een wifi Pineapple?

Bij veel grootschalige hack-aanvallen of data-diefstal via openbare netwerken, wordt er gebruik gemaakt van een zogeheten wifi Pineapple. Dat gebeurde bijvoorbeeld ook bij de hack op het OPCW van april, die de MIVD ontdekte. Maar doet zo’n wifi-apparaatje eigenlijk? Wat is er gebeurd, en waarom zijn de hackers gepakt?

Wat is er gebeurd?

Een voorbeeld van een aanval waarbij een wifi Pineapple werd ingezet is de infiltratie van Russische hackers op het OPCW, een organisatie voor het verbod op chemische wapens dat in Den Haag gevestigd is. De hackers probeerden binnen te dringen bij de organisatie om informatie buit te maken over een onderzoek over Sergei Skripal, die in Groot-Brittanië vergiftigd werd en een onderzoek over een chemische aanval op de Syrische stad Doema. Om het netwerk van het OPCW binnen te dringen werd een wifi Pineapple gebruikt. Defensie heeft deze hackaanval kunnen verijdelen. Het is niet de eerste grote hackpoging van GRU, de Russische militaire inlichtingendienst. In 2014 probeerden ze het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken binnen te dringen.

De Pineapple wordt ontwikkeld door het bedrijf Hak5. Met zo’n apparaatje zend je een draadloos netwerk uit en al het opgevangen dataverkeer kan hiermee worden uitgelezen. Het kan worden gebruikt om je eigen netwerk te testen. Maar je kunt zo’n Pineapple ook gebruiken om data te stelen. De Russische hackers die de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) in Den Haag probeerden te hacken, hadden ook Pineapples in het bezit (zie verderop in dit artikel.

Het bezitten van een Pineapple is niet illegaal, maar er een gebruiken om data te ontfutselen uiteraard wel. Het apparaat is verkrijgbaar in twee verschillende uitvoeringen, eentje die je via usb aan je laptop aansluit (de gewone Wifi Pineapple) en een in de vorm van een router, de Wifi Pineapple Tetra. Omdat het apparaatje al vanaf honderd dollar verkrijgbaar is, zijn ze erg toegankelijk voor zowel netwerkbeheerders als criminelen.

Criminelen misbruiken de wifi-apparaatjes voornamelijk om data te stelen via open netwerken

-

Nep-netwerk

Deze criminelen misbruiken de wifi-apparaatjes voornamelijk om data te stelen via open netwerken. Bijvoorbeeld door de wifi Pineapple dezelfde netwerknaam te geven als populaire open netwerken. Denk aan wifi in de trein of de netwerknamen van Starbucks, McDonalds en hotels. Nietsvermoedende mensen verbinden met dit netwerk en smartphones, tablets en laptops die al eerder met het netwerk verbonden waren, maken zelfs automatisch verbinding met dit nep-wifinetwerk. Al het onversleutelde dataverkeer dat via dit netwerk verloopt kan worden uitgelezen.

Ook kunnen criminelen gerichte aanvallen uitvoeren, door bijvoorbeeld bij een bedrijf zo’n nep-netwerk op te zetten, zodat werknemers nietsvermoedend verbinding maken. Hiermee kun je veel bedrijfsgeheimen buitmaken, van documenten tot inlogs.

Dit soort aanvallen waarmee data wordt buitgemaakt heten ‘man in the middle’-aanvallen. Waarbij de crimineel als een soort tussenpersoon je gegevens uitleest. Hetzelfde als spyware, zonder dat er malware aan te pas komt.

Hoe bescherm je jezelf?

Zo’n nagebootst netwerk kan alle onversleutelde gegevens makkelijk uitlezen. Door je dataverkeer te versleutelen kan de aanvaller er nagenoeg niets mee. De beste beveiliging is door een VPN te gebruiken op je mobiele apparaten. Ook is het aan te raden om goed te checken of de sites die je bezoekt en apps die je gebruikt het netwerkverkeer versleutelen via HTTPS. Bijvoorbeeld door te kijken of sites een groen slotje hebben.

Een andere handige tip is om zo nu en dan je lijst met opgeslagen wifi-netwerken op te schonen. Automatisch verbinden met het netwerk in de bus, trein, restaurant en winkel is handig. Maar beter ‘vergeet’ je de netwerken op je mobiele apparaat en verbind je er alleen handmatig mee wanneer je wifi nodig hebt. Onthoud ook dat verbinden via 4G altijd veiliger is dan een wifi-netwerk dat niet van jou is. Dus ga je aan de slag met internetbankieren, je belastingaangifte of met andere gevoelige online-zaken? Maak dan altijd verbinding met je eigen netwerk of het mobiele netwerk van je provider.

©PXimport

Was dit alles?

Hoe slim zo'n wifi Pineapple ook lijkt, voor hackersbegrippen is het een vrij simpel apparaatje. Nu de stofwolken rond de persconferentie van Bijleveld wat zijn opgetrokken en de informatie is geanalyseerd, komt ook een andere gedachte om de hoek kijken: hoe kan het dat vier Russische geheim agenten een internationaal orgaan proberen te hacken met een apparaatje dat je voor honderd dollar op internet kunt kopen? Het doet bijna amateuristisch aan. De hackers probeerden direct het wifi-netwerk van het OPCW binnen te dringen, maar maakten daarbij de nodige fouten. Al tijdens de persconferentie werd dan ook de vraag gesteld: is dit alles? Was dit de ultieme poging van de hackers om belangrijke informatie rond vlucht MH17 of de zaak-Skripal in handen te krijgen, of was het slechts een afleidingsmanoeuvre en vindt de echte hack later plaats - of heeft die misschien al plaatsgevonden? Het zijn vragen waar we nu nog geen antwoord op weten. Wat we wel kunnen zeggen: niet alleen is het gebruik van een wifi Pineapple om netwerken te hacken illegaal, het is ook nog eens verre van waterdicht.

▼ Volgende artikel
Column: De PlayStation 6 mag nog jaren op zich laten wachten
Huis

Column: De PlayStation 6 mag nog jaren op zich laten wachten

De PlayStation 6 zou wel eens pas ergens na 2028 uit kunnen komen, zo claimde een analist onlangs. Dat betekent dat we minstens acht jaar met de PlayStation 5 opgescheept zitten. Maar niet getreurd: dat is juist goed nieuws voor de gemiddelde gameliefhebber.

Dat de PlayStation 6 in ontwikkeling is bij Sony, mag voor zich spreken. Nadat een nieuwe spelcomputer is uitgekomen, beginnen consolebedrijven vaak al snel met de research voor diens opvolger. Onderzoek naar de juiste specificaties en features van consoles beslaat vaak meerdere jaren, om nog maar te zwijgen over het maken van afspraken met bedrijven die de componenten daadwerkelijk leveren, en natuurlijk het produceren ervan.

Het is dan ook waarschijnlijk dat de specificaties van de PlayStation 6 al geruime tijd vastliggen, en dat Sony intern ook een schatting heeft gemaakt voor een releaseperiode voor de langverwachte console. Misschien was het bedrijf er zelfs van overtuigd dat het de console volgend jaar uit zou kunnen brengen.

Watch on YouTube

Verlengde levenscyclus

Onlangs meldde MST Financial-analist David Gibson dat Sony nu echter overweegt om de PS6 pas ergens na 2028 te leveren. “Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen.” Dat zou betekenen dat de PS6 misschien pas ergens in 2029 of zelfs later in de winkels ligt.

De eerdere voorspellingen van ingewijden mikten voorheen vooral op eind 2027 of in de loop van 2028, op basis van wanneer de productie oorspronkelijk zou beginnen. De PlayStation 5 kwam in het najaar van 2020 uit, dus dat zou de console al een levenscyclus van ruim zeven jaar geven voordat de opvolger op de markt komt. Dat is in principe een zeer ruime levensloop voor een spelcomputer, en een release in 2027 of 2028 zou dan ook volkomen logisch zijn.

©PXimport

Stijgende RAM-prijzen

Maar de wereld houdt geen rekening met consolereleases, en gezien de huidige ontwikkelingen is de komst van een PlayStation 6 in 2027 of 2028 helemaal niet zo logisch meer. Dat heeft voor een groot deel te maken met de prijzen van RAM (Random Access Memory), die steeds hoger oplopen. RAM is namelijk in grote getale nodig om de alsmaar populairder wordende AI-assistenten als ChatGPT en Gemini draaiende te houden.

Als gevolg daarvan wordt RAM steeds schaarser en dus duurder, en laten spelcomputers nu ook net RAM nodig hebben. In deze periode een nieuwe spelcomputer uitbrengen zou dan ook betekenen dat de prijs van de console mogelijk erg hoog komt te liggen, wat de verkoop niet bepaalt stimuleert. Een dergelijke ‘valse’ start van de levenscyclus van een spelcomputer is iets dat veel bedrijven willen vermijden.

Ook de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump op producten die buiten de Verenigde Staten worden gemaakt doorvoert, zorgen voor veel onzekerheid. Eerder moesten de prijzen van diverse spelcomputers, waaronder de PlayStation 5, al stijgen om dit op te vangen. Trump is – unieke politieke ontwikkelingen buiten beschouwing gelaten – de komende jaren nog aan de macht, dus ook dat maakt het uitbrengen van een nieuwe console bepaald geen veilige onderneming. De komende jaren een console lanceren is kortom dus een gigantisch risico, dat Sony volgensgeruchten zo klein mogelijk wil houden.

Trage consolegeneratie

Sony hoopt wellicht dat de economie eind dit decennium kalmeert. Dat zou echter wel betekenen dat we nog meerdere jaren op de komst van de PlayStation 6 moeten wachten. Wat mij betreft is dat niet iets om over te treuren, maar juist goed nieuws. Het geeft ontwikkelaars namelijk de kans om echt alles uit de PlayStation 5 te halen. Een kans die ze hopelijk met beide handen aangrijpen.

Hoewel de PS5 in november van 2020 uitkwam – ruim vijf jaar geleden – heb ik nog altijd het gevoel dat deze consolegeneratie nog maar net is begonnen. De generatie kwam sowieso vrij traag op gang, omdat deze middenin de coronapandemie viel. Dat was ook voor spelontwikkelaars een ingewikkelde tijd waarin halsoverkop naar thuiswerkmogelijkheden gekeken moest worden, waardoor veel games die in ontwikkeling waren vertraging op liepen.

Sony’s eigen game-line-up is de afgelopen vijf jaar ook wat karig geweest. Dat heeft deels te maken met een focus op liveservicegames, waarbij diverse projecten die bij Sony’s meest prominente studio’s in ontwikkeling waren uiteindelijk werden geannuleerd. Denk bijvoorbeeld aan de The Last of Us-multiplayergame die na jaren productie in de prullenbak werd gegooid.

Daarbij is de ‘cross-generation’-periode van deze generatie uitzonderlijk lang. Nog altijd komen diverse games niet alleen op PlayStation 5, maar ook op PlayStation 4 uit. Nu is dat iets wat in de toekomst alleen maar vaker voor zal komen – de grenzen tussen consolegeneraties vervagen en daarmee is het ook makkelijker om de prestaties van games terug of juist op te schalen.

Toch zorgt het er ook voor dat er onder gamers een gevoel groeit dat nog lang niet het uiterste uit de PS5 is gehaald. Er is méér met dat apparaat mogelijk, vooral met de bestaande PS5 Pro in het achterhoofd. Een verlengde levenscyclus voor de console geeft ontwikkelaars de kans om een aantal schitterende spellen af te leveren in de laatste jaren van de spelcomputer – de ontwikkeltijd van games wordt immers ook steeds langer. Met toppers als Grand Theft Auto 6, The Witcher 4 en Intergalactic: The Heretic Prophet nog in het verschiet, is er meer dan genoeg potentie om het de komende jaren uit te zingen met de PS5.

Niet zonder risico’s

Natuurlijk brengt het uitstellen van een consolelancering ook risico’s met zich mee, zowel voor Sony als voor de consument. Het is namelijk helemaal niet zeker dat de wereldeconomie er eind dit decennium beter voor staat. Daarnaast zet het Sony voor een moeilijke keuze: gooit het jaren aan research voor de PS6 weg om de console eind dit decennium met moderne specificaties uit te kunnen brengen, of behoudt het simpelweg de huidige specs zodat deze op release mogelijk al deels zijn verouderd?

De eventuele keuze om de PlayStation 6 uit te stellen zal dan ook niet over één nacht ijs gaan. Het is aan de goedbetaalde mensen in topposities binnen het bedrijf om die knoop door te hakken. Maar puur vanuit mijn eigen, egoïstische liefde voor games gezien, heb ik er totaal geen moeite mee om nog een jaar of drie, vier op de PlayStation 5 te spelen. Laat maar eens zien wat die console nog kan, en blaas ons in 2029 of 2030 weg met een nieuwe consolegeneratie die écht een flinke technologische stap zet!

▼ Volgende artikel
Code geel en oranje wegens ijzel: zo check je of jouw route al gestrooid is
© Rijkswaterstaat
Huis

Code geel en oranje wegens ijzel: zo check je of jouw route al gestrooid is

Het is weer #codegeel en #codeoranje wegens gladheid door ijzel. Moet je toch de weg nog op? Via een online kaart van Rijkswaterstaat zie je live waar strooiwagens rijden en op welke wegen net is gestrooid.

Ga je naar Rijkswaterstaatstrooit.nl, dan krijg je een interactieve kaart van Nederland te zien. Op die kaart bewegen kleine icoontjes die de actieve strooiwagens voorstellen. De gegevens worden voortdurend bijgewerkt, waardoor je vrijwel live ziet waar op dat moment wordt gestrooid.

Naast de voertuigen vallen de gekleurde lijnen op de wegen op. Een paarse lijn betekent dat er in de afgelopen zes uur zout is gestrooid. Zo kun je zelf een inschatting maken of jouw route redelijk begaanbaar zal zijn of dat je éxtra moet opletten.

©Rijkswaterstaat

Zo lees je de strooikaart

De kaart laat zien wat er nu en in de afgelopen zes uur op de weg is gebeurd, inclusief strooiacties, wegdektemperaturen en radarbeelden. Kijk je vooruit, dan toont de kaart een verwachting tot twee uur met de voorspelde verwachte radarbeelden en wegdektemperaturen. Goed om te weten: je kunt niet vooruitkijken om te zien waar de strooiwagens gaan rijden.

Wegtemperatuur

De kaart laat meer zien dan alleen strooiwagens. Op veel plekken vind je ook de actuele wegdektemperatuur. Die metingen komen van 330 meetpunten verspreid over het hele land. Dat is relevant, omdat het asfalt vaak al onder nul kan zijn terwijl de buitentemperatuur dat nog niet is. Gaat het sneeuwen of regenen op wegdek dat al beneden nul is, dan neemt de kans op gladheid toe. Is de temperatuur nu nog boven het vriespunt? Kijk dan zeker even vlak voordat je vertrekt. Vanaf een uur of drie 's middags daalt de temperatuur namelijk meestal. En een wegdek dat nu net boven nul is, kan dan ineens zomaar weer kouder zijn. Als het dan gaat regenen, moet je echt uitkijken.

©Rijkswaterstaat

Dinsdag 3 februari, 14:30 uur: in het noordoosten van Groningen duikt de temperatuur van het wegdek al onder het vriespunt.

Neerslag

Links op de kaart zie je ook nog een icoontje van een regenwolk met een zonnetje erachter. Klik je daar op, dan krijg je actuele beelden te zien van de neerslagradar van het KNMI. Je ziet niet alleen waar de neerslag valt, maar ook of er veel of weinig valt. Dit neerslagbeeld wordt elke vijf minuten opnieuw samengesteld.

De weg op? Doe het veilig!

Door voor vertrek de strooikaart te checken, vergroot je de veiligheid onderweg. Of, anders gezegd, je verkleint het risico. Wat je zelf nog kunt doen? Controleer de bandenspanning. Bij kou daalt de luchtdruk, niet alleen buiten maar ook in je banden, wat invloed heeft op de grip. Kijk daarnaast of je voldoende ruitensproeiervloeistof hebt en of die bestand is tegen vorst; daar bestaan verschillende gradaties in. Leg voor de zekerheid ook een zaklamp en een warme deken in de auto. Een powerbank is eveneens handig. Mocht je vast komen te staan, dan blijf je in ieder geval warm en heb je genoeg stroom om je smartphone een paar uur te gebruiken.