Wanneer je iemand wilt bellen, heb je een telefoonnummer nodig. Stuur je een brief, dan kun je niet zonder postadres. Dit geldt ook wanneer je een webserver of een of ander netwerkapparaat wilt bereiken. Zonder (netwerk)adres kom je letterlijk nergens.

Als je een website bezoekt of een bestand van je NAS-apparaat wilt opvragen, moet er zowel voor internet als voor je thuisnetwerk een manier zijn om een apparaat eenduidig te identificeren. Dit gebeurt (meestal) met behulp van IP-adressen. We leggen eerst uit hoe een IP-adres is opgebouwd en hoe de adressering werkt, en bekijken daarna enkele belangrijke IP-adrestypes.

IP-adres

Een IP-adres bestaat uit vier getallen, gescheiden door punten, bijvoorbeeld 192.168.1.100. Elk getal kan variëren van 0 tot 255, waardoor het bereik van IP-adressen loopt van 0.0.0.0 tot 255.255.255.255. Dit levert 256×256×256×256 adressen op, oftewel 256⁴ of 2³², wat neerkomt op 4.294.967.296. Meer dan 4 miljard adressen dus, waarvan circa 5% gereserveerd is (zie ook het kader ‘Opbouw IP-adressen’).

IP-adressen worden niet zomaar toegekend, maar toegewezen door het IANA (Internet Assigned Numbers Authority), een onderdeel van Amerikaanse non-profitorganisatie ICANN (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers).

Meer dan 4 miljard IP-adressen: het lijkt meer dan het is.

IP-adressering

‘IP’ in IP-adres staat voor Internet Protocol: een set regels die het formaat bepaalt van gegevens die via een netwerkapparaat over internet of een lokaal netwerk worden uitgewisseld. Je kunt het IP-protocol zien als een taal waarmee elke computer met een andere kan communiceren, op basis van IP-adressen. Deze adressering verloopt grotendeels op de achtergrond en gaat ongeveer als volgt.

Je pc verbindt eerst met een netwerk dat met internet is verbonden en dat je pc toegang tot internet verleent. Bij een thuis-pc is dat netwerk normaliter dat van je internetprovider (Internet Service Provider, ISP). Bij een werk-pc is dat wellicht het bedrijfsnetwerk. Het netwerk krijgt een uniek IP-adres van de ISP, die daarvoor uit een grote adressenpool kan putten. Deze werd door het IANA aan de ISP toegewezen, weliswaar via een regionale internet registry (kortweg RIR; in Europa is dit het RIPE NCC, Amsterdam).

Alle internetactiviteit (upstream) die je vervolgens onderneemt, zoals het bezoeken van een website of het benaderen van bestanden, gaat via het netwerk van je ISP, en deze stuurt netjes alle responses (downstream) terug naar je eigen netwerk op basis van je IP-adres.

RIPE NCC is een van de vijf mondiale RIR’s (beeld: Wikipedia, CC BY-SA 3.0).

Publiek IP-adres

Het IP-adres dat door je internetprovider aan je netwerk wordt toegekend, moet van buitenaf via internet bereikbaar zijn om data te kunnen (terug)sturen. Dit noemen we een extern of publiek IP-adres. Om het adres van je eigen netwerk te weten, kun je naar www.whatsmyip.com of www.iplocation.com surfen. Beide sites vermelden ook (de locatie van) je ISP.

De kans is reëel dat je publieke IP-adres na een tijd verandert. Dit komt omdat een internetprovider de meeste klanten een dynamisch IP-adres toekent (via DHCP, zie ook de paragraaf ‘IP-configuratie’) dat altijd kan wijzigen, bijvoorbeeld nadat je het modem hebt uit- en ingeschakeld. Een voordeel van een wisselend IP-adres is dat het iets moeilijker wordt in je netwerk in te breken. Een nadeel is dat het ook voor jezelf lastiger wordt een eigen server in je netwerk van buitenaf te bereiken (lees meer in de paragraaf ‘DDNS’).

Het publieke IP-adres van ons netwerk en de internetprovider waarmee we verbonden zijn.

Privaat IP-adres

Je weet nu hoe je het publieke IP-adres van je netwerk kunt opvragen, maar hoe zit het met de IP-adressen van apparaten binnen dit netwerk? Ook die moeten tenslotte over een uniek IP-adres beschikken. Op een Windows-pc kun je dit IP-adres opvragen via de Opdrachtprompt met het commando ipconfig. Je leest het IP-adres af bij de actieve netwerkadapter, achter IPv4 Address. Het interne IP-adres van je router staat vermeld achter Default Gateway.

Om snel de IP-adressen van alle apparaten op je netwerk te zien, moet je bij je router zijn. Typ het IP-adres van je router in de adresbalk van je browser, meld je aan en open een sectie als Attached Devices of Connected Clients. Deze IP-adressen zijn uniek binnen jouw netwerk, maar de kans is groot dat dezelfde IP-adressen ook op veel andere lokale netwerken worden gebruikt. We noemen dit interne of private IP-adressen. Ze kunnen niet worden doorgegeven door een router en zijn daarom niet bereikbaar vanuit een ander netwerk. Ze werden door het IANA vastgelegd en liggen binnen de volgende adresbereiken: 10.0.0.0 tot 10.255.255.255, 172.16.0.0 tot 172.32.255.255 en – vooral ook voor thuisnetwerken – 192.168.0.0 tot 192.168.255.255.

Stel, je bezoekt een website met je pc met het interne IP-adres 192.168.0.138. Via je router, die met het netwerk van je internetprovider is verbonden, wordt je publieke IP-adres doorgegeven en alle antwoorden keren terug naar dit publieke adres. Je router houdt ondertussen in een zogeheten NAT-tabel (Network Address Translation) bij welke pc de aanvraag heeft gedaan, zodat de antwoorden naar de juiste pc (in ons voorbeeld 192.168.0.138) doorgestuurd kunnen worden.

Je router somt de private IP-adressen op van de aangesloten netwerkapparaten.

IP-configuratie

Voor wie zich afvraagt hoe netwerkapparaten aan een uniek intern IP-adres komen: dit kan op twee manieren. Je kunt dit zelf instellen of het overlaten aan de router via zijn DHCP-service (Dynamic Host Configuration Protocol).

Op een Windows 11-pc kun je dit als volgt controleren en instellen. Start het Configuratiescherm op en ga via Netwerk en internet naar het Netwerkcentrum. Onder De actieve netwerken weergeven lees jede naam van je netwerkverbinding af. Klik aan de linkerkant op Adapterinstellingen wijzigen, klik met rechts op de actieve netwerkverbinding en kies Eigenschappen. Zoek naar Internet Protocol versie 4 (TCP/IPv4), selecteer dit en kies Eigenschappen. Als Automatisch een IP-adres laten toewijzen is ingesteld, zorgt de DHCP-service van je router voor de adrestoewijzing. Je kunt dit ook zelf doen door Het volgende IP-adres gebruiken te selecteren en een statisch, maar binnen je netwerk wel uniek IP-adres, Subnetmasker en Standaardgateway (het interne IP-adres van je router) in te vullen. Meer over het subnetmasker lees je in het kader ‘Opbouw IP-adressen’.

Je kunt ook zelf het IP-adres van een netwerkapparaat instellen. 

Url’s en hostnamen

Al deze kennis over IP-adressering is dan wel interessant, maar de kans is groot dat je zelf niet eerder een IP-adres in je browser hebt ingetikt. Daarvoor gebruik je tenslotte altijd een url (https://www.site.nl/index.html?lang=nl). Hoewel je er eigenlijk niets van merkt, wordt ook dan onderliggend met IP-adressen gewerkt.

De url in ons voorbeeld bevat vier delen: https:// (het netwerkprotocol), www.site.nl (de hostnaam), index.html (de specifieke bron of pagina op de server) en ?lang=nl (extra parameters zoals een zoekstring).

Het belangrijkste deel om te weten welke pagina de browser moet openen, is de hostnaam. Intern moet deze naam hiervoor eerst worden omgezet naar het bijbehorende IP-adres en dat doet een DNS-server (Domain Name System), tenzij dit adres zich nog in het cachegeheugen van je browser, besturingssysteem of router bevindt. Normaliter zorgt de DNS-server van je internetprovider daarvoor, maar als het nodig is, geeft deze het verzoek door aan een hiërarchische keten van DNS-servers tot het juiste IP-adres is gevonden. Via je internetprovider wordt dit adres dan naar je browser teruggekoppeld.

Je kunt zo’n DNS-verzoek bekijken door in de Opdrachtprompt het commando nslookup <hostnaam> uit te voeren, zoals nslookup www.dig.nl. Of geef op Linux in: dig <hostnaam>. Met dig <hostnaam> +trace kun je de opeenvolgende stappen in de hiërarchische DNS-bevraging bekijken.

Een DNS-bevraging: links het korte antwoord; rechts nagenoeg het volledige antwoord.

DDNS

Als je de paragrafen ‘Publiek IP-adres’ en ‘Privaat IP-adres’ hebt gelezen, begrijp je waarom het lastig kan zijn om vanaf een andere locatie via het internet een eigen server (op een pc of NAS) in je thuisnetwerk te bereiken. Want eerst moet je het (dynamisch toegekende) publieke IP-adres van je router of netwerk bereiken, maar wat als je internetprovider dat inmiddels heeft gewijzigd?

Om dit probleem te omzeilen, kun je een DDNS-service gebruiken (dynamisch DNS), zoals het gratis Duck DNS (meld je aan met X of Google). Hiermee koppel je een hostnaam, zoals mijnservice.duckdns.org, aan het actuele publieke IP-adres van je netwerk. Vul hier gewoon je hostnaam in en bevestig met add domain. Ga vervolgens naar www.duckdns.org/install.jsp, selecteer je hostnaam en klik op het gewenste installatietype, zoals windows-gui. Volg de instructies op om de software (DuckDnsInst.exe) van www.etx.ca te downloaden en te configureren. Deze DuckDNS Updater zorgt ervoor dat elke wijziging aan je publieke IP-adres meteen aan de dienst wordt gemeld, zodat de koppeling tussen de hostnaam en het IP-adres intact blijft.

Via de hostnaam kun je nu al (het publieke IP-adres van) je router bereiken. Om ervoor te zorgen dat de router je aanvraag netjes doorstuurt naar (het interne IP-adres van) je server, gebruik je op je router de functie ‘poortdoorschakeling’. In het artikel Sesam, open u! Kom alles te weten over netwerkpoorten hebben we dit uitgebreid toegelicht, en op www.portforward.com vind je instructies voor talrijke routers.

Verbind een hostnaam aan je IP-adres en laat een updater deze koppeling intact houden.

VPN

Uit dit artikel is je ook duidelijk geworden dat hosts die je op het internet bezoekt, zoals webservers, over je publieke IP-adres moeten beschikken om op je verzoeken te kunnen reageren. Misschien voel je je hier niet altijd comfortabel bij als het om je privacy gaat, vooral omdat je internetprovider technisch gezien je identiteit aan dat publieke IP-adres kan koppelen.

Wil je liever niet je eigen IP-adres bekend maken, dan kun je een VPN (Virtual Private Network) gebruiken. Bij de meeste gratis diensten heb je te maken met snelheidsbeperkingen of restricties in de hoeveelheid te gebruiken data. Betaalde diensten zijn doorgaans betrouwbaarder en kosten ongeveer 5 euro per maand. Hiermee zet je een versleutelde verbinding op met een speciale VPN-dienst, en het is deze server die zijn IP-adres bekend maakt aan de bezochte websites. De antwoorden worden dan versleuteld naar jouw pc teruggestuurd. Je internetprovider weet dat je een VPN-dienst gebruikt, maar heeft geen inzage in wat je doet of waar je naartoe surft. Alleen de VPN-provider weet dit, maar als het goed is, houdt deze geen logs bij. Vergeet dit niet te checken!

Lees ook: Surf anoniem met de gratis VPN-dienst van Opera

Bij de meeste VPN-diensten kun je zelf de locatie van de VPN-server kiezen.

Ieder jaar schakelen duizenden mensen in voor de Super Bowl - de afsluiting van het Amerikaanse Football-seizoen. Het draait alleen niet voor iedereen om de sport. Nee, in de pauze wordt de uitzending namelijk overladen met trailers van aankomende films, series en absurde advertenties met verschillende beroemdheden. Afgelopen nacht was het weer raak, dus wij hebben de trailers en grappigste advertenties voor je op een rij gezet.

The Mandalorian and Grogu eert Super Bowl-advertenties

Star Wars is inmiddels al bijna zeven afwezig in de bioscopen, maar op 20 mei van dit jaar komt daar eindelijk verandering in. Din Djarin en Grogu uit de Disney+-serie The Mandalorian maken hun debuut op het witte doek. In de film werkt de titulaire Mandalorian samen met de New Republic om de restanten van het kwaadaardige Galactic Empire op te ruimen, terwijl zijn adoptieve zoontje Grogu - Baby Yoda in de volksmond - om leert gaan met zijn magische Force-krachten. Tijdens de Super Bowl werd een korte promotievideo getoond, die net als de film geregisseerd is door Jon Favreau en lijkt een hommage aan klassieke Super Bowl-advertenties voor trucks en bier te zijn.

The Super Mario Galaxy Movie refereert aan Super Mario Odyssey

Nintendo was ook aanwezig tijdens de Super Bowl, met een korte teaser van The Super Mario Galaxy Movie - mede geproduceerd door de animatiestudio Illumination. In de teaser zien we babyversies van Mario en Luigi samen met Toad en Yoshi, en een T-Rex in een oerwoud. Naast dat de dinosaurus erg vergelijkbaar met de T-Rex uit Jurassic Park klinkt, is dit tafereel ook een referentie naar een moment Super Mario Odyssey. Daarin kan de speler controle nemen over eenzelfde soort dino. Hoewel de Super Mario Galaxy Movie vernoemd is naar de games die zich voornamelijk in de ruimte afspelen, haalt de film dus ook elementen uit andere Mario-games aan. Vanaf 1 april is de film te zien. 

Disclosure Day toont paranoia en hint naar aliens

Steven Spielberg is terug met een nieuwe sciencefictionfilm in Disclosure Day, met een sterk geladen cast in Josh O’Conner, Emily Blunt, Colin Firth, Colman Domingo en Eve Hewson. De film lijkt te gaan over het bestaan van aliens, dat langzaam maar zeker bekend wordt voor de mensen op aarde. Sommigen, met meer kennis over de zaak, willen het bestaan van de buitenaardse wezens echter in één klap aan de wereld bekendmaken. Disclosure Day draait vanaf 12 juni in de bioscoop. 

Zie Brad Pitt in The Adventures of Cliff Booth

Quentin Tarantino is bijna toe aan het maken van zijn laatste film, maar personages die hij eerder heeft gemaakt worden nog onder handen genomen door andere creatievelingen. David Fincher bijvoorbeeld, die een Netflix-serie rondom het personage Cliff Booth uit Once Upon a Time In Hollywood regisseert op basis van scripts die zijn geschreven door Tarantino. De serie speelt zich na de gebeurtenissen van de film af, en Brad Pitt kruipt weer in de rol van Booth - een stuntman in Hollywood die nu in de penarie zit.

Minions and Monsters komt ook dit jaar 

De inmiddels iconische gele mannetjes uit de Despicable Me-films zijn ook terug voor een nieuwe ‘solo’-film, al is Minions and Monsters niet per se een vervolg op de eerste twee Minions-films. In dit deel werkt een groep minions als monsters op een filmset, totdat ze het idee krijgen om zelf een monsterfilm te maken. Het enige probleem is dat ze geen monsters hebben, dus daar gaan ze naar op zoek in de vorm van onder andere een mini-Cthulhu, een mummie en meer. De film van Illumination komt op 1 juli uit in de bioscoop, maar vier maanden nadat de studio ook The Super Mario Galaxy Movie aanlevert. 

Laatste trailer van Project Hail Mary is geland

Phil Lord en Christopher Miller, het regieduo dat onder andere bekendstaat om hun werk aan de Spider-Verse-films, komt dit jaar ook met een spiksplinternieuwe blockbuster. Project Hail Mary is een sciencefictionverhaal gebaseerd op het gelijknamige boek van Andy Weir - tevens de schrijver van The Martian, waar in 2015 ook een film van uitkwam. Deze laatste trailer toont onder andere meer van de relatie tussen Ryan Goslings personage en een alien genaamd Rocky, alsmede verschillende kleurrijke shots in de ruimte. Goed om te benoemen is dat de cinematografie van de film verzorgd is door Greig Fraser, die bekendstaat om het in beeld brengen van The Batman en Denis Villeneuve’s Dune-films. 

Meer teasers voor Supergirl, Scream 7 en Hoppers

Dan zijn er tijdens de Super Bowl ook nog korte teasers uitgebracht voor de aankomende Pixar-film Hoppers en de horrorfranchise Scream, die inmiddels toe is aan een zevende deel. Ook werd een nieuwe teaser voor Supergirl uitgebracht tijdens de Puppy Bowl - een soort parodie op de Super Bowl, maar met honden. 

Deze advertenties werden getoond tijdens de Super Bowl

De terugkeer van Jurassic Park met Xfinity

Het telecombedrijf Xfinity heeft voor de Super Bowl een promotievideo geproduceerd waarin Sam Neill, Jeff Goldblum en Laura Dern hun respectievelijke rollen van Alan Grant, Ian Malcolm en Ellie Sadler uit Jurassic Park weer vertolken. Ze spelen daarin verschillende scènes uit die film na, en ogen met behulp van de-aging-technologie jonger. 

Beroemdheden vieren Pokémons dertigste verjaardag

In een speciale promotievideo voor de dertigste verjaardag van de Pokémon-franchise dit jaar hebben verschillende bekendheden als Lady Gaga, Trevor Noah, Charles Leclerc en K-Pop-ster Jisoo het over hun favoriete Pokémon.

Ben Affleck doet een parodie op Good Will Hunting

Acteur Ben Affleck zet in 2026 zijn samenwerking met Dunkin’ Donuts ook door, dit jaar door Good Will Hunting - de film waarmee hij samen met Matt Damon doorbrak - op de hak te zetten. De promovideo is geschoten als een sitcom genaamd Good Will Dunkin’, en toont Affleck met andere bekende sitcom-acteurs als Jennifer Anniston, Matt Leblanc en Alfonso Ribiero

Er is een korte nieuwe trailer uitgekomen van de aankomende animatiefilm The Super Mario Galaxy Movie.

In de 30 seconden durende spot heeft Yoshi wederom een prominente rol - in de vorige Mario-animatiefilm ontbrak dit personage nog. Er zitten ook een aantal beelden in die al in vorige trailers van de film voorbij kwamen, maar ook compleet nieuwe beelden - waaronder Princes Peach en Toad in een relatief futuristisch ogende omgeving.

Over The Super Mario Galaxy Movie

Nadat enkele jaren geleden de uiterst succesvolle animatiefilm The Super Mario Bros. Movie uitkwam - logischerwijs gebaseerd op de langlopende Mario-reeks van Nintendo - werkt het bedrijf samen met Illumination al enige tijd aan het vervolg, The Super Mario Galaxy Movie.

Net zoals The Super Mario Bros. Movie lijkt ook het vervolg elementen uit allerlei verschillende Mario-games te pakken, al gebruikt deze nieuwe film de insteek van de twee Super Mario Galaxy-games, waarin Mario het universum afreist.

Diverse acteurs uit de eerste film keren terug in dit vervolg. Mario en Luigi worden wederom ingesproken door Chris Pratt en Charlie Day, en Jack Black vertolkt wederom de stem van Bowser. Ook acteurs als Keegan-Michael Key en Anya Taylor-Joy keren terug. De stem van Bowser Jr. zal in deze film ingesproken worden door Benny Safdie - vooral bekend voor zijn regiewerk - en het personage Rosalina krijgt een stem via Oscar-winnares Brie Larson.

The Super Mario Galaxy Movie gaat wereldwijd - op sommige markten na - op 1 april dit jaar in première.

Nintendo-films

Nintendo zet steeds meer in op het uitbrengen van films gebaseerd op IP van het bedrijf. Naast deze Mario-films werkt Nintendo ook aan een live-action verfilming van The Legend of Zelda-reeks, die in 2027 in de bioscoop zal draaien en daarna naar Netflix komt. Volgens geruchten gaat het bedrijf ook werken aan een spin-off-animatiefilm rondom Donkey Kong, die in de Mario-films wordt ingesproken door Seth Rogen.

Nintendo gaf onlangs in een gesprek met investeerders aan dat ze de verfilmingen niet maken om op korte termijn winst te maken, maar om de franchises van het bedrijf bij een nog groter publiek vanzelfsprekend te maken - wat op de lange termijn de games van het bedrijf nog populairder moet maken.