Steeds meer mensen streamen live video’s op Facebook. De meeste mensen zetten gewoon hun telefooncamera aan en gaan van start, maar soms zien je ook een video voorbijkomen die oogt alsof er een compleet productieteam achter zit. In werkelijkheid maken deze mensen vaak gebruik van OBS, een gratis programma waarmee je eenvoudig kunt livestreamen, op Facebook en andere platformen.

Tip 01: Wat is OBS?

OBS staat voor Open Broadcasting System. Het is een opensource-programma, dat bedoeld is als gratis alternatief voor de peperdure software die je normaliter nodig hebt om professioneel te kunnen streamen. Bij gratis denken we al dat het minder krachtig of minder professioneel is, maar dat is absoluut niet het geval. Denk aan GIMP, het opensource-alternatief voor Photoshop, waarvoor je ook geen cent betaalt, maar dat bijna net zo veelzijdig is als de betaalde software van Adobe (zij het dat de interface wel wat te wensen overlaat). OBS is beschikbaar voor diverse platformen, waaronder Windows en macOS. Je kunt er video’s mee te streamen naar de meest populaire platformen, zoals YouTube, Facebook, Twitch enzovoort. In dit artikel richten we op ons het streamen van video’s via Facebook Live met behulp van OBS.

©PXimport

Tip 02: Waarom OBS?

Facebook heeft het livestreamen van video’s via de smartphone kinderlijk eenvoudig gemaakt. Waarom zou je het dan ingewikkelder maken met een programma als OBS? Daar zijn verschillende redenen voor, waarvan de stabiliteit van de draadloze verbinding er eentje is (zie tip 12). Een andere reden is dat OBS het mogelijk maakt om veel meer dan één videobron te gebruiken. Denk aan de programma’s die je op televisie ziet, waarbij ze een praatje houden en vervolgens overschakelen naar een vooraf opgenomen video. Dat is met een live video via je smartphone niet mogelijk. OBS maakt het mogelijk om vrijwel alle inhoud van je computer, van webcam tot programmavensters, onderdeel te maken van je live video. Je kunt daarnaast ook vooraf opgenomen video’s toevoegen, zodat je daarnaar kunt overschakelen tijdens je video. Die video’s lenen zich ook uitstekend voor het uitzenden van een leader als intro voordat de echte video begint. Zo maak je het allemaal een stuk professioneler, terwijl het je geen cent kost.

©PXimport

Tip 03: Benodigdheden

Voordat je aan de slag kunt met het livestreamen van video’s met behulp van deze software, is het belangrijk om te zorgen dat je alles hebt wat je nodig hebt. Ten eerste heb je natuurlijk de software zelf nodig, deze download je gratis via www.obsproject.com. Als je video’s wilt maken waarin je zelf te zien bent, dan heb je ook een videobron nodig, waarbij een webcam de goedkoopste oplossing is. Dat hoeft geen hypermoderne webcam te zijn. Als je nog een webcam in je kast hebt liggen, werkt die ook gewoon, al hebben oudere webcams natuurlijk wel een lagere resolutie. Optioneel kun je ook kiezen voor een externe microfoon. Ook dit hoeft geen peperduur apparaat te zijn. OBS is ontwikkeld om je geld te besparen, niet om je op kosten te jagen. Tot slot heb je een Facebook-pagina en een streamingsleutel van Facebook nodig. Wat dit precies is leggen we je uit in tip 9. Streamen via OBS op een persoonlijk profiel kan in principe ook, maar is een stuk ingewikkelder en we achten de kans kleiner dat iemand die geen Facebook-pagina heeft, zeer professionele video’s wil gaan uitzenden.

©PXimport

Tip 04: Interface

Wanneer je OBS hebt gedownload en gestart, krijg je een interface te zien vol met opties en knoppen. Schrik daar niet van, het lijkt heel veel, maar de interface is echt heel eenvoudig en een deel van de opties zul je nooit gebruiken. Je ziet twee grote zwarte vlakken in beeld. Dit zijn de monitors waarop je kunt zien wat je gaat uitzenden. Het vlak aan de linkerkant is de omgeving waarin je alles voorbereidt. Wat je hier ook toont, het zal niet te zien zijn in je live video. De inhoud die (straks) wordt weergegeven in het zwarte vlak aan de rechterkant, is de inhoud die daadwerkelijk wordt getoond in je live video. Met de knop Overgang in het midden van deze twee vlakken, zorgt ervoor dat je de inhoud van het linkervenster, naar het rechtervenster stuurt, oftewel, zodra je hierop drukt zeg je: ik wil uitzenden wat ik hier in het linkervenster heb gemaakt. Vervolgens zie je onderin nog een aantal deelvensters met koppen, die we in de tips hierna gaan behandelen.

©PXimport

Tip 05: Bronnen en scenes

In OBS maken we onderscheid tussen scènes en bronnen. De makkelijkste manier om dit uit te leggen is door het programma te vergelijken met een boek, waarin scénes de hoofdstukken zijn en bronnen de pagina’s in dat hoofdstuk. Een project heeft altijd ten minste één scène (anders kun je nergens in werken). Binnen die scène kun je bronnen aanmaken. Een bron is simpelweg iets wat getoond kan worden. Zo kan je webcam een bron zijn, evenals een videobestand, een mp3 enzovoort. Bronnen voeg je toe via het plusteken onderin, waarbij het belangrijk is om te weten dat ze gestapeld zijn. Oftewel: wanneer je twee afbeeldingen instelt als bron, dan kan het zijn dat de bovenste afbeelding de afbeelding daaronder volledig bedekt, waardoor deze niet zichtbaar is. Je kunt bronnen schalen en verplaatsen, oftewel, je kunt dus ook drie plaatjes inladen en deze naast elkaar slepen om ze naast elkaar weer te geven. Je kunt bronnen dus stapelen en ordenen zoals je wilt. Wanneer je ineens compleet iets anders wilt tonen, dan gebruik je daarvoor een andere scène. Zo kun je dus heel eenvoudig scènes bouwen vol interessante inhoud, waartussen je met een muisklik kunt schakelen.

©PXimport

Tip 06: Webcam toevoegen

Een live video kan uit allerlei dingen bestaan, maar meestal zul je iets willen vertellen. In dat geval zul je een webcam moeten toevoegen. We gaan er in dit artikel van uit dat de webcam al is geïnstalleerd op je computer en werkend is (zo niet, dan moet je dat eerst doen). Om deze webcam toe te voegen, klik je eerst op de scène waarin je de webcam wilt gebruiken. Vervolgens klik je op het plusteken onder het kopje Bronnen en selecteer je Video opname-apparaat. Geef de bron een naam en klik op OK. Er verschijnt een venster waarin je webcam hoogstwaarschijnlijk al geselecteerd staat. Heb je meerdere videobronnen, selecteer dan in dit geval de bron die je wilt gebruiken. Maak je niet druk om alle instellingen, deze staan doorgaans prima. Klik op OK. Je webcam is nu toegevoegd als bron. Eventueel kun je ook iets anders toevoegen, zoals een introvideo of een afbeelding die je wilt tonen voordat je daadwerkelijk overschakelt op de livefeed.

©PXimport

Tip 07: Overgangen

De video die je zojuist hebt toegevoegd, heeft mogelijk niet het juiste formaat. Dat is geen probleem, je kunt deze eenvoudig verplaatsen en schalen naar het juiste formaat. De inhoud van dit beeld zul je, zoals omschreven, alleen in het linkervenster zien. Pas als je klikt op Overgang zal deze naar je livefeed worden gezet. Klik er maar eens op, dit kan nu nog geen kwaad, want we hebben nog geen streamsleutel ingevuld. Je ziet je bron ook aan de rechterkant verschijnen, met een overgangseffect. Standaard is dit het effect Vervagen. Onder het kopje Scène-overgangen rechts onderin kun je aangeven welke overgangen je wilt gebruiken (met het plusteken voeg je nieuwe toe) en hoelang deze overgangen duren. Zo heb je dus volledige controle over hoe het ene beeld overgaat in het andere en dat maakt je video direct een stuk professioneler.

©PXimport

Tip 08: Instellingen

Nu je de basis weet met betrekking tot de interface, scènes, overgangen en bronnen, gaan we OBS vertellen op wat voor platform we precies willen streamen en hoe. Dit doen we via de knop Instellingen rechtsonder. Wanneer je hierop klikt, kom je in een zeer uitgebreid menu terecht en wederom willen we benadrukken: schrik hier niet van. Negeer de opties die we hier niet bespreken, je zult ze waarschijnlijk niet gebruiken. Klik op het tabblad Stream aan de linkerkant en selecteer Facebook Live in het uitklapmenu. Je ziet hier ook alle andere opties. Het voordeel van dit voorkeuzemenu, is dat de instellingen voor de geselecteerde dienst direct goed zijn ingesteld, je hoeft verder zelf geen waarden in te vullen bij server, enzovoort. In dit menu zie je ook een optie, genaamd Stream key. Deze sleutel heeft OBS nodig om te communiceren met je Facebookpagina, zodat er een connectie kan worden gemaakt tussen je live video en OBS. Die sleutel vraag je aan via Facebook zelf en dit bespreken we in de volgende tip.

©PXimport

Tip 09: Streamsleutel pagina

Een streamsleutel aanvragen lijkt heel ingewikkeld, maar is vrij eenvoudig als je wederom alle mogelijkheden negeert en alleen kijkt naar de opties die we hier bespreken. Open Facebook op je pc en navigeer naar de pagina waarop je de live video wilt gaan uitzenden. Klik op de knop Live in het veld waarin je een nieuw bericht kunt maken en op Verbinden bovenin. Typ de tekst die je bij je live video wilt plaatsen en voeg een titel toe. In het linkergedeelte zie je onderin het kopje Streamsleutel met daarin een sleutel en een knop Kopiëren. Klik op deze knop en plak de sleutel in het veld Stream key in OBS. In Facebook klik je onderin op Plannen om aan te geven wanneer je wilt starten met uitzenden (het voordeel hiervan is dat je een video lang van tevoren kunt aankondigen, zonder dat je direct live bent). Er wordt een bericht op je pagina geplaatst waarin je live video wordt aangekondigd, maar de video zelf is nog niet te zien.

©PXimport

Tip 10: Streamen!

Je bent klaar om te starten. Je kunt op dit moment nog rommelen wat je wilt, er zal op Facebook niets te zien zijn, zélfs niet als de video is gestart. Het is tijd om je video voor te bereiden. Maak scènes aan met alle onderdelen die je in je video wilt tonen. Denk dus aan afbeeldingen die je voorbij wilt laten komen, video’s die je wilt tonen, eventueel een intro … je kunt het zo gek maken als je zelf wilt. Oefen met het ‘regisseren’ van je video. Kijk hoe het programma reageert wanneer je op scènes klikt, bronnen versleept enzovoort. Zet het geluid op je pc aan, om te controleren welke geluiden hoorbaar zijn (dit kun je zien in de mixer). Sleep het volume van Desktop audio in het veld Mixer omlaag als je niet wilt dat systeemgeluiden (zoals ontvangen mails) ook hoorbaar zijn. Heb je geoefend en ben je klaar om te streamen? Klik dan op Stream starten. Zodra je dit hebt gedaan, zal de inhoud van het rechterdeelvenster zichtbaar zijn op Facebook (maar uiteraard alleen als het geplande bericht op Facebook ook echt live is). Je bent nu live aan het streamen via OBS!

©PXimport

Tip 11: Smartphone-camera?

In dit artikel gebruiken we een webcam om video’s te streamen via Facebook. Je vraagt je wellicht af of dat niet ontzettend ouderwets is in een wereld van smartphones met superieure camera’s? We begrijpen de vraag, maar in alle eerlijkheid is de smartphone tegenwoordig zo veelzijdig, dat het zeer onpraktisch is om deze onderdeel te maken van je streaming-setup. Ten eerste omdat je waarschijnlijk wilt dat het beeld dat je streamt altijd ongeveer dezelfde compositie heeft en wanneer je elke keer je smartphone opnieuw moet positioneren, ziet je ‘set’ er elke keer anders uit. Daarnaast is het een hele opgave, hoewel niet onmogelijk, om je smartphone te laten samenwerken met OBS, zeker als je ook nog een externe microfoon gebruikt. De laatste reden is dat het je geheid een keer de stiltemodus vergeet te activeren op je smartphone, waardoor je gebeld wordt tijdens een live video en het signaal wordt onderbroken. Livestreamen met je smartphone is fantastisch, maar adviseren we vooral voor wanneer je onderweg bent en even uit de losse pols wilt streamen. Voor je geplande video’s is een vaste opstelling veel praktischer.

©PXimport

Tip 12: Beter bedraad

Een van de redenen dat we streamen via OBS zo’n krachtige oplossing vinden, is dat het mogelijk is om te streamen via je computer en dus via een ethernetverbinding. We hebben totaal niets tegen wifi, maar we zien bij live video’s die op smartphones worden geschoten toch behoorlijk vaak de verbinding wegvallen of de kwaliteit plotseling verslechteren als gevolg van een verbinding die niet optimaal is. Streamen via je pc kan natuurlijk nog steeds draadloos, maar we raden je echt aan om het te doen via een ethernetkabel als je die mogelijkheid hebt. Bij normaal internetgebruik is het helemaal niet zo erg als het draadloos internet eventjes hapert, maar wanneer het om live video’s heeft elke hapering effect op wat je kijkers te zien krijgen. Dat wil overigens niet zeggen dat je met een ethernetverbinding nooit een hapering zult ervaren, maar in onze ervaring (en de ervaring van tienduizenden OBS-gebruikers) is het streamen via een ethernetverbinding simpelweg stabieler.

©PXimport

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.