Professionele streamers hebben teams om zich heen waar de nationale televisie nog een puntje aan kan zuigen. Maar om je eerste stappen in de wereld van streaming te zetten, heb je heus niet veel aan hardware of technische kennis nodig. Jouw tutorial of gameplay live delen met anderen op Twitch of YouTube? In dit artikel helpen we je aan je eerste stream!

Streamen is een relatief jong begrip, zelfs in de techwereld; nog geen vijf jaar geleden was het een piepkleine niche. Tegenwoordig zijn grote streamers echte sterren: ze verdienen een dikke boterham met hun video’s en een breed publiek ziet in dat de community’s om de streamers heen een enorme aantrekkingskracht hebben. En we overdrijven niet als we ‘echte sterren’ zeggen, want de grotere streamers hebben een gigantisch bereik. Voor Fortnite-streamer Ninja is meer dan 100.000 live-kijkers geen uitzondering. Voor de duidelijkheid: dat is de Kuip plús de Arena tot de nok toe vol!

01 Vereisten

Voordat we beginnen te dromen van een vol stadion gaan we even terug naar het begin. Wat heb je nodig om met jouw eerste stream te beginnen? Om te beginnen uiteraard een computer die de game die jij wilt streamen eenvoudig en soepel draait – daarover later meer. Daarnaast natuurlijk een fatsoenlijke internetverbinding; minder dan 10 Mbit/s upload is een risico, 15 Mbit/s of meer is sterk aanbevolen. Verder een goede microfoon, eventueel een goede webcam en last, but zeker not least: doorzettingsvermogen.

Vooral dat laatste kunnen we niet genoeg benadrukken. Niemand heeft meer dan een enkele tot een handjevol kijkers in zijn of haar eerste stream. Het is belangrijk dat je je niet gek laat maken door de statistieken van sterren, maar vooral een echte en natuurlijke stream neerzet waarin je jezelf bent. Als je elke stream zelfs maar één kijker gelukkig maakt en aan je weet te binden, dan heb je voor je het weet een gezellige groep kijkers.

Een webcam helpt de stream persoonlijker te maken, maar er zijn genoeg grote kanalen waarbij de streamer zelf niet in beeld komt of zelfs geen woord zegt, dus voel je zeker niet verplicht. Als je om welke reden dan ook een keuze moet maken, raden wij aan eerst te investeren in een goede microfoon voordat je je zorgen maakt over een (betere) webcam. Niets verpest een stream meer dan een onaangenaam geluid voor je kijkers c.q. luisteraars.

Niet alleen voor games

02 Platform kiezen

De eerste belangrijke keuze die je maakt, is welk platform je voor jouw streams wilt gebruiken – en dat zijn er tegenwoordig nogal wat. De twee grootste platformen staan wat betreft bezoekersaantallen echter met afstand vooraan: Twitch en YouTube.

YouTube is de gigant die iedereen kent. Het bedrijf domineert de onlinevideo-industrie en er is in de verste verte geen concurrent te bekennen. Niettemin heeft Twitch zich in relatief korte tijd ontwikkeld tot het dominante platform op het gebied van game-livestreaming, waarin Twitch nog een slag groter is dan YouTube.

Kijken we naar de functionaliteiten die beide platformen eind 2018 bieden, dan zijn de inhoudelijke verschillen erg klein en is er geen goede of foute keuze. Beide diensten lijken inmiddels aardig op elkaar en hebben grotendeels vergelijkbare diensten zoals chats, donatiemogelijkheden, abonnementsstructuren, integratie met populaire supportdiensten om je stream verder aan te kleden en ga zo maar door. Er is over en weer veel van elkaar gekopieerd; alles wat populair bleek, werd ook vlot door de concurrent geïmplementeerd.

Wil je meer verschillende type video’s maken, dan is YouTube als dominant videoplatform de logische keuze. Wil je je puur richten op het live streamen, dan ligt Twitch toch voor de hand. Twitch is net iets toegankelijker voor nieuwe streamers omdat alle functionaliteiten louter focussen op het streamen.

Welke keuze je uiteindelijk maakt, heeft nagenoeg geen invloed op de volgende stappen. Aanmelden op beide sites is relatief eenvoudig: kies een naam, registreer een e-mailadres en je kunt beginnen. Een paar stukjes persoonlijke tekst op je profiel om nieuwe kijkers te verwelkomen is overigens wel aan te raden. Verdere instellingen kun je later aanpassen. Wel dien je je ‘stream key’ te noteren; die heb je straks nodig (Twitch: Dashboard / Settings / Channel / Primary Stream key, YouTube: Creator Studio / Live Streaming / Stream key).

©PXimport

©PXimport

Consolestreaming

©PXimport

03 Basisinstellingen OBS

Om onze stream vorm te geven, gaan we aan de slag met OBS Studio. Deze software is gratis en kan worden gebruikt voor de meest eenvoudige streams of het opnemen van beeldmateriaal tot en met professionele producties aan toe. Download OBS Studio via www.obsproject.com, selecteer waar je OBS wilt installeren en start de applicatie op.

In OBS Studio zetten we eerst de basisinstellingen goed. Klik op Settings / Video en zet de Base (Canvas) Resolution op de resolutie van jouw monitor (in de meeste gevallen 1920 x 1080). De outputresolutie laat je bij voorkeur hetzelfde; downscalen kost kracht en beeldkwaliteit. In hetzelfde scherm stellen we de Common FPS Values in: 60 geeft de beste weergave, maar vereist wel minimaal een 10Mbit/s-upload. Met een verbinding tussen de 5 en 10 Mbit/s stellen we de FPS Values in op 30. Deze twee instellingen worden ook wel 1080p60 en 1080p30 genoemd.

Ga vervolgens naar de Output-tab en zet de Output Mode op Advanced. Pc-gamers met een zeer krachtige cpu kunnen de Encoder-instelling op x264 zetten voor de beste beeldkwaliteit. Als je niet zeker weet of je pc krachtig genoeg is, zet je de Encoder-instelling op NVENC (Nvidia) of het AMD-alternatief. Zet de Bitrate-instelling op CBR en 6000 (voor 1080p60) of 4000 (voor 1080p30). Zet de Keyframe Interval op 2.

Ga vervolgens naar de Stream-tab, selecteer hier Twitch of YouTube en vul hier de eerder gevonden Stream key in.

©PXimport

Super easy mode?

©PXimport

04 De stream vormgeven

Nu gaan we OBS vertellen wat er precies naar YouTube of Twitch moet worden verzonden. Dat doen we door eerst Sources toe te voegen. Druk op de + in het Sources-paneel onderin (1) en selecteer Display Capture. Game Capture lijkt logisch, maar Display Capture is betrouwbaarder. Houd er wel rekening mee dat kijkers dan alles kunnen zien wat jij gedurende de stream op dat scherm doet; het verbergen van je meer twijfelachtige bureaubladiconen kan vermoedelijk geen kwaad. In geval van meerdere schermen selecteer je het scherm waarop je straks gaat gamen. Druk nu op OK.

Je webcam voeg je ook als Source toe bij Video Capture Device. Je webcam verschijnt dan boven op je schermweergave in het hoofdvenster van OBS (2). In dat venster kun je onderdelen op reguliere wijze met de muis vergroten, verkleinen of verplaatsen. Tip: door alt ingedrukt te houden kun je je webcamopname ook croppen; zo snijd je ongewenste stukjes weg. Geef nu je webcamstream een mooi plekje in beeld.

Klaar voor de start? Start je game, druk op Start Streaming (3) en je bent live op telev… euh, Twitch of YouTube!

©PXimport

Een beetje tweaken

05 Aankleding: sources en scenes

Streamen is enorm verslavend, en na je eerst paar streams zullen je vingers jeuken om je stream meer en meer aan te kleden. Door sources te implementeren kun je bijvoorbeeld tekst, beelden of andere bewegende beelden aan je stream toevoegen.

Heb je eenmaal een mooie opstelling gemaakt? Met Scenes (5) kun je er meerdere maken en eenvoudig tussen verschillende streamlay-outs wisselen. Tip: maak een scene met alleen een gezellige afbeelding (Source / Image), al dan niet met een webcam erbij. Zo kun je van game wisselen zonder dat iemand alle iconen op je bureaublad ziet.

06 Hotkeys maken

Zodra OBS Studio een beetje naar smaak is ingericht, doe je er verstandig aan hotkeys in te stellen via Settings / Hotkeys. Zo maak je makkelijk te gebruiken toetscombinaties om bijvoorbeeld van scene te wisselen of je microfoon snel te muten.

07 Je stream delen

Streamen is weliswaar een hot topic, maar er zijn ook heel veel streamers op zoek naar views. Zeker je eerste paar streams is het dan ook onmisbaar om je vrienden en kennissen uit te nodigen om bij je te komen kijken en met je te chatten. Nodig ze dus uit via WhatsApp of sociale media – als het even kan ruim vóórdat je begint met streamen.

08 Maak het leuk voor jezelf!

Een inkoppertje wellicht, maar een tip die je niet moet onderschatten. Er koste wat kost je werk van willen maken en alleen maar zo veel mogelijk volgers willen krijgen, is vragen om problemen. Streamers die tegen hun zin games spelen, alleen maar omdat die nu eenmaal populairder zijn, houden dat zelden vol. Daarbij zijn je kijkers ook niet gek; een streamer die met oprecht enthousiasme doet waar hij of zij daadwerkelijk plezier aan beleeft is natuurlijk veel aangenamer om naar te kijken. Dat is iets waar een basiscursus je niet mee kan helpen. Onder de streep is een succesvolle stream volledig afhankelijk van de streamer zelf – de hardware en de software zijn slechts bijzaak.

Alle populaire streamers hebben dan ook één ding gemeen: doorzettingsvermogen. Streamen is ontzettend leuk om te doen en kan je game-ervaring naar een hoger niveau tillen, maar het kost veel tijd en wilskracht om niet op te geven wanneer je eerste streams niet meteen viral gaan. Ons advies is dan ook om niet naar kijkersaantallen te kijken, maar het gewoon voor je eigen plezier te doen. De rest komt vanzelf … tenminste, als je doorzet!

©PXimport

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆