Er gaat geen dag voorbij of je maakt wel gebruik van de Google-zoekmachine of van een van die andere uitstekende apps of services van de internetgigant. Je laat daar vaak ook tal van gegevens achter. En daar is Google zeer in geïnteresseerd, want hoe gedetailleerder het profiel dat ze van je hebben, hoe beter ze hun advertenties op jou kunnen afstemmen. Wat weet Google eigenlijk over jou en hoe kun je die informatiestroom beter beheersen?

Wie Google hoort, denkt wellicht het eerst aan de populaire zoekmachine, maar je kunt zelf nog wel een aantal tools of services bedenken die van Google afkomstig zijn, of van een bedrijf dat inmiddels door Google is opgeslokt. Spoiler alert: Op Wikipedia vind je een nagenoeg complete lijst van Google-producten. Het zal je weinig verbazen dat hier heel wat producten en bedrijven tussen zitten die met big data of met online adverteren te maken hebben. Het businessmodel van Google is namelijk zoveel mogelijk gegevens van zoveel mogelijk gebruikers verzamelen om die vervolgens zoveel mogelijk gerichte advertenties te tonen.

Onder zware druk van allerlei privacyvoorvechters en Europese overheidsinstellingen – maar volgens Google zelf omwille van het eigen credo ‘don’t be evil’ - heeft Google enkele jaren terug een website gelanceerd die duidelijk maakt welke gegevens het bedrijf zoal van jou verzamelt, waarom het dat doet en hoe het die gebruikt.

In dit artikel lichten we zelf een en ander toe zodat je een klare kijk krijgt op de relatie tussen Google en je privacy. We geven tevens concrete tips en maatregelen om die privacy beter te waarborgen.

01 Google-stop

Aangezien Google vooral gegevens verzamelt wanneer je bij Google bent aangemeld, kun je ervoor kiezen om je bij Google af te melden (of überhaupt niet in te loggen) wanneer je aanmelding niet vereist is. Om je Gmail te checken is inloggen natuurlijk wel nodig, maar voor gebruik van de zoekmachine is dat niet het geval. Afmelden kan door (bijvoorbeeld op www.google.nl) rechtsboven op je accountknop te klikken en Uitloggen te selecteren. Of je schakelt over op de incognitomodus van je browser: Ctrl+Shift+N in Chrome, Ctrl+Shift+P in Firefox, Edge en Internet Explorer.

Het kan natuurlijk veel drastischer door meteen je Google-account geheel te verwijderen. Surf naar https://myaccount.google.com, kies Gegevens en personalisatie, scrol naar beneden en kies Een service of je account verwijderen / Je account verwijderen. Bevestig je keuze. Een iets minder doortastend alternatief is dat je Een service verwijderen selecteert en op het prullenmandicoon bij de gewraakte services klikt.

Echter, voor je een Google-dienst of -account stopzet wil je wellicht eerst je gegevens downloaden. Daartoe surf je naar https://takeout.google.com waar je de gewenste onderdelen selecteert en op Volgende stap drukt. Standaard wordt dit archief geëxporteerd in het zip-formaat en worden archieven groter dan 2 GB automatisch opgesplitst, maar dit valt aan te passen. Bevestig met Archief maken. Na afloop ontvang je een e-mail met een downloadlink. Overigens kan deze procedure ook best interessant zijn als je rustig offline wilt bekijken welke data Google inmiddels zoal over jou heeft verzameld.

©PXimport

02 Zonder account

Natuurlijk, het stopzetten van een Google-dienst en zeker van je account is een ingrijpende stap. Komt daarbij dat het zelfs zonder Google-account nog erg lastig is om je volledig te kunnen ‘ont-googlen’. Zo zijn er ontelbare sites waarop je advertenties te zien krijgt die worden aangestuurd door (cookies van) Googles DoubleClick en het Google Display Netwerk. Al deze sites laten normaliter cookies achter op je systeem via de browser, ongeacht of je bij Google bent aangemeld.

Daarnaast heb je nog af te rekenen met Google Analytics. Talloze sites maken hiervan gebruik om bezoekersstatistieken bij te houden en loggen gegevens als je ip-adres, de aangeklikte links, welke pagina’s je wanneer bezoekt, enzovoort. Al deze informatie belandt natuurlijk (ook) op de Google-servers, ook zonder je aanmelding.

Bovendien stelt Google zelf dat wanneer gebruikers niet zijn ingelogd met een Google-account, gegevens worden verzameld op basis van unieke id’s die zijn gekoppeld aan de browser, de app of het apparaat dat je gebruikt. Dat is handig, aldus Google, om tijdens verschillende browsersessies te onthouden wat bijvoorbeeld je taalvoorkeuren zijn.

Helemaal loskomen van Google wordt dus erg lastig, maar je kunt ook als Google-gebruiker enkele maatregelen nemen om de datastroom richting Google zoveel mogelijk te beperken. Verder in dit artikel nemen we een aantal Google-praktijken onder de loep die weleens een loopje met je privacy kunnen nemen als je niet alert bent.

©PXimport

Google Analytics

©PXimport

03 Gerichte advertenties

Je herkent het vast: je zoekt of surft naar websites die iets met barbecue te maken hebben en even later stormen de advertenties voor barbecues op je af. Dat komt doordat Google sinds medio 2016 gebruikersdata, die het via diverse diensten verzamelt, aan zijn advertentienetwerk koppelt. Vind je dat vervelend, dan kun je die koppeling verbreken.

Zorg dat je bent aangemeld met je Google-account, ga Ad Settings en zet de schuifknop uit bij Advertenties personaliseren staat AAN. Bevestig met Uitschakelen. Dat zorgt ervoor dat je normaliter geen gepersonaliseerde advertenties meer ziet op sites, apps en apparaten waar je met je Google-account bent ingelogd. Als alternatief toont Google vervolgens algemene advertenties.

Zoals gezegd slaagt Google er door middel van traceercookies ook in om je gerichte advertenties te blijven tonen. Surfen in incognitomodus is dan een optie, of je laat op het einde van je surfsessie automatisch alle cookies verwijderen. In Chrome bijvoorbeeld kan dat als volgt: ga naar Instellingen / Geavanceerd / Site-instellingen (bij Privacy en Beveiliging) / Cookies en zet de schakelknop aan bij Lokale gegevens alleen bewaren tot je je browser sluit. Een mogelijk alternatief is een adblocker of een cookiemanager als Cookie AutoDelete (voor Firefox en Chrome). Deze browserextensie verwijdert automatisch cookies behalve die van door jou goedgekeurde sites.

©PXimport

04 Sync en diagnose

Houd er evenwel rekening mee dat Google, ook na het uitzetten van gepersonaliseerde advertenties, nog steeds items zoals je Chrome-geschiedenis, bladwijzers, en dergelijke bewaart als Chrome-synchronisatie is ingeschakeld. Daarlees je om welke gegevens het zoal gaat en kun je die ook verwijderen met Synchronisatie resetten. Deze functie helemaal uitschakelen kan vanuit je Chrome-browser. Ga naar Instellingen / Personen en klik op Uitschakelen (2x). Hetzelfde geldt voor het bijhouden van bepaalde diagnostische gegevens van je Android-apparaat en geïnstalleerde apps. Meer feedback hierover vind je op de supportpagina van Google. Om deze functie uit te zetten ga je op je Android naar Instellingen / Google. Tik hier het knopje met de drie puntjes aan, kies Gebruik en diagnostische gegevens en zet de schakelknop op Uit.

©PXimport

05 Gebruikersactiviteit

Je kunt niet alleen details van je synchronisatiegegevens bekijken en verwijderen (zie hierboven), maar ook andere gegevens die Google over je gebruikersactiviteiten bijhoudt.

Een uitgelezen uitvalsbasis hiervoor is Mijn Google-activiteit op https://myactivity.google.com, dat een chronologisch overzicht aanbiedt van de activiteiten die Google over jou heeft bewaard. Om specifieke items te verwijderen klik je op het knopje naast zo’n item en kies je Verwijderen. Of je tikt in de zoekbalk een geschikte term in, waarna je rechts op de zoekbalk op het knopje met de drie puntjes klikt en Resultaten verwijderen selecteert. Om alle bewaarde activiteiten in één keer weg te halen klik je helemaal bovenaan rechts op het knopje met de drie puntjes en kies je Activiteit verwijderen op basis van, waarna je in het uitklapmenu de optie Onbeperkt selecteert en bevestigt met Verwijderen.

Sinds kort kun je deze gegevens ook automatisch laten weghalen door Google. In dit geval klik je op Ga naar je ‘Web- en app-activiteit’ en vervolgens op Kiezen voor automatische verwijdering. Selecteer dan de optie Bewaren gedurende 18 maanden of Bewaren gedurende 3 maanden en druk op de knop Bevestigen.

Wil je dat Google niet langer je web- en app-activiteit bijhoudt, ga dan MyAccount.google.com en zet Web- en app-activiteit uit. Houd er rekening mee dat door deze instelling Google niet langer je zoekopdrachten zal bewaren en dat dit zich doorzet op alle sites, apps en apparaten waarop je met je Google-account bent aangemeld. Maar dat is misschien net wat je wilt.

©PXimport

06 Services

Voor een overzicht van de bewaarde gegevens per services kun je aankloppen bij je Google Dashboard. In de rubriek Je Google-services verneem je welke Google-services je gebruikt en wat die zoal bevatten, zoals het aantal gekoppelde printers en aantal afgedrukte pagina’s bij Cloudprinter, het aantal (privé en openbaar) gedeelde video’s bij YouTube, hoeveel en welke apps en sites je aan je Google Account hebt gekoppeld, enz. Je kunt hier meteen ook naar elk gewenst onderdeel doorklikken en bij veel onderdelen vind je tevens een link naar uitgebreide feedback terug.

Helemaal onderaan, in de rubriek Je activiteitsgegevens, vind je ook terug welke gegevens Google heeft bijgehouden met betrekking tot je apparaten, je locatiegeschiedenis, spraak- en audioactiveit, YouTube-kijk- en zoekgeschiedenis en je zoekactiviteit. Met een paar muisklikken kun je hier bovendien aangeven dat Google een of meer van deze handelingen niet langer mag registreren: klik op <naam_onderdeel:>AAN en zet de schakelaar uit.

Vergelijkbare mogelijkheden tref je trouwens aan bij de tool Privacycheck, min of meer in de vorm van een wizard die zich in gang zet via de knop Nu starten.

©PXimport

07 Locatiegeschiedenis

In je Google dashboard en via de Privacycheck kun je onder meer ook aangeven dat je niet langer wilt dat Google je locatiegeschiedenis bijhoudt. Als je deze functie inderdaad uitschakelt, dan zal Google je tijdlijn niet verder actualiseren. Besef wel dat deze informatie onder meer ook door de virtuele assistent Google Now wordt gebruikt, bijvoorbeeld om na te gaan waar je werkt en wanneer je precies moet vertrekken om op tijd op je werk te komen.

Echter, het is een misvatting te denken dat Google niet meer zou weten waar je je bevindt wanneer je de functie locatiegeschiedenis hebt uitgezet. Dat kan namelijk ook gebeuren via mobiele apps die zonder locatiedata niet meer kunnen functioneren, zoals weerapps of Google Maps. Deze laatste zal met behulp van je ingebouwde gps-functie je locaties inlezen en die bovendien regelmatig bewaren. Wil je ook dat vermijden dan moet je de eerder vermelde functie Web- en app-activiteit uitschakelen (zie ‘05 Gebruikersactiviteit’). Op een Android-apparaat kan dat als volgt: ga naar Instellingen / Google / Google-account. Klik op Aan de slag, open het tabblad Gegevens en personalisatie, kies Web- en app-activiteit en zet de schakelknop uit.

©PXimport

Lokale gids

Wie denkt dat de Foto’s-app in Windows 11 niet meer is dan een basisviewer, vergist zich. Het programma combineert overzichtelijke organisatie, handige bewerkingstools en slimme koppelingen met andere Microsoft-diensten tot een verrassend veelzijdige tool.

De meeste gebruikers openen Foto’s om simpelweg een jpg- of png-bestand te bekijken. Toch is de app ontworpen als tool om niet alleen foto’s, maar ook video’s te beheren en te bewerken. Bovendien is de AI waarmee Windows 11 uitpakt, ook in deze app geïntegreerd. We bekijken enkele geavanceerde functies. 

Elementen verwijderen

Vaak merk je pas achteraf dat er iets storends op een foto staat: denk aan elektriciteitsdraden, rondslingerende rommel of een ex die je nooit meer wilt zien. In zulke gevallen biedt Foto’s een handige AI-functie: Genererend wissen. In tegenstelling tot het klassieke gummetje dat enkel overschildert, verwijdert deze tool het ongewenste object echt. De achtergrond wordt hierbij automatisch aangevuld alsof het element er nooit is geweest.

Zo werkt het: open de foto en klik op Bewerken. Bovenaan verschijnt de knop met het label AI. Selecteer Genererend wissen. Gebruik de kwast om over het object te gaan dat je wilt verwijderen. Met de schuifregelaar Kwastgrootte bepaal je de dikte van de kwast. Het geselecteerde object krijgt kort een gearceerde overlay en verdwijnt vervolgens netjes uit beeld.

Op twee manieren wissen

Wanneer je een groot object wilt verwijderen, kan het zijn dat je Genererend wissen meerdere keren moet toepassen. Soms blijven er namelijk restanten zichtbaar, maar meestal is dat na een tweede poging verholpen.

Standaard staat de verdwijnkwast op Automatisch toepassen. Schakel je dit uit, dan krijg je twee extra mogelijkheden: Masker toevoegen en Masker verwijderen. Met een masker bedoelt Microsoft de overlay waarmee je aanduidt wat moet verdwijnen. Op die manier kun je nauwkeuriger werken: stukjes overlay toevoegen waar nodig, of juist weghalen als je te veel hebt geselecteerd. Ben je niet tevreden met het resultaat, dan kun je altijd terug via de knop Opnieuw instellen.

Tekst uit foto’s halen

De nieuwe Foto’s-app beschikt over een ingebouwde tekstherkenningsfunctie. Met behulp van Optical Character Recognition (OCR) haalt de app tekst uit afbeeldingen, zodat je die kunt kopiëren, plakken en bewerken. Handig bij screenshots, maar ook bij handgeschreven notities die netjes genoeg zijn om door de OCR te worden herkend.

Open een afbeelding met tekst in Foto’s. Klik onderaan op Tekst scannen. De app markeert automatisch de tekstgebieden. Klik met de rechtermuisknop op de gevonden tekst en kies Alle tekst selecteren. Er verschijnt een lichtrode overlay over de geselecteerde tekst. Klik opnieuw met de rechtermuisknop en kies Tekst kopiëren. De tekst staat nu op het klembord en kun je in elke toepassing plakken.

Achtergrond verwijderen

Een nieuwe AI-tool in Foto’s maakt het mogelijk om de achtergrond van een foto transparant te maken. Open de foto en klik op Bewerken. Kies bovenaan de knop Achtergrond. De AI herkent automatisch de voorgrond en achtergrond. De achtergrond wordt vervangen door een schaakbordpatroon, wat aangeeft dat dit gebied transparant is.

Als de automatische selectie te veel of te weinig heeft verwijderd, kun je dit aanpassen met het Hulpmiddel voor achtergrondkwast. Hiermee krijg je een kwast waarmee je maskers kunt toevoegen of verwijderen. Je kunt zowel de grootte als de zachtheid van de kwast instellen. Hoe zachter de kwast, hoe zachter de overgang tussen zichtbaar en transparant wordt.

Om de transparante achtergrond te behouden, moet je de afbeelding opslaan in een indeling die transparantie ondersteunt. Bij Opties voor opslaan kun je bijvoorbeeld kiezen voor png, aangezien de veelgebruikte jpg-indeling geen transparantie ondersteunt.

Vervagen of vervangen

Met dezelfde AI-tool kun je niet alleen de achtergrond transparant maken, maar ook vervagen of vervangen. Wanneer je Achtergrond AI selecteert, markeert Foto’s automatisch het voorgrondobject. In dit voorbeeld kiest de app correct de vrouw als voorgrond. Wil je dat ook het betonnen trapje waarop ze zit deel uitmaakt van de voorgrond? Selecteer dan Hulpmiddel voor achtergrondkwast om het trapje aan de selectie toe te voegen. Vervolgens kun je de optie Onscherp gebruiken. Met de schuifregelaar bepaal je de mate van onscherpte, waardoor een scherptediepte-effect ontstaat.

Er is ook een optie Vervangen. Het resultaat hiervan is beperkt: omdat Foto’s geen lagen ondersteunt zoals Microsoft Paint, kun je geen fotografische achtergrond toevoegen. De optie Vervangen laat je alleen de achtergrond vervangen door een effen kleur.

Vergroten en verkleinen

Vaak wil je de grootte van een afbeelding aanpassen. Foto’s beschikt over een ingebouwde, aanpasbare resizer. Let op: wil je meerdere afbeeldingen tegelijk aanpassen, dan kan dat niet. Batchverwerking wordt niet ondersteund. Bij een geopende afbeelding klik je niet op Bewerken, maar op de drie puntjes bovenaan. In het menu kies je vervolgens Formaat van afbeelding wijzigen.

Je kunt het formaat instellen in pixelwaarden of in percentage. Tegelijk is het mogelijk om de afbeelding naar een andere indeling te converteren, bijvoorbeeld naar jpg of png. Met een schuifregelaar bepaal je de kwaliteit, wat de mate van compressie regelt. Hoe meer compressie, hoe kleiner het bestand, maar ook hoe groter het risico op kleine verstoringen (zogenaamde artefacten).

Onderaan zie je telkens het verschil tussen het huidige en het nieuwe bestand. Deze tool kun je niet alleen gebruiken om afbeeldingen te verkleinen; je kunt ze ook vergroten. Het verhogen van de resolutie heet upscaling of opschalen. Bij zowel upscalen als downscalen wordt automatisch de hoogte-breedteverhouding behouden, zodat de afbeelding niet wordt vervormd.

Super Resolution

Op sommige computers verschijnt in deze app een knop Super Resolution. Dit is een AI-functie die foto’s automatisch scherper en gedetailleerder maakt. Zo kan een afbeelding van 800 × 600 worden opgeschaald naar 1600 × 1200 of zelfs hoger, terwijl de details grotendeels behouden blijven.

Bovendien corrigeert Super Resolution ook compressie-artefacten.De functie is alleen beschikbaar op pc’s met Copilot en een Neural Processing Unit (npu). Eind vorig jaar verscheen de knop per vergissing ook op apparaten die dit niet ondersteunden. Dat is inmiddels rechtgezet, zodat Super Resolution nu enkel zichtbaar is op geschikte toestellen.

Met Super Resolution helpt AI om je de afbeelding drastisch te upscalen.

Video’s bewerken

Met Microsoft Foto’s kun je ook eenvoudig video’s trimmen. Open de video in de app en die start meteen met afspelen. Linksboven verschijnt een rode knop Knippen. In het venster dat opent, gebruik je onderaan de tijdlijn de verticale indicator om het beginpunt van de video te bepalen. Daarna versleep je de achterste hendel om het eindpunt vast te leggen. Ben je tevreden met de selectie, dan kies je voor Opslaan als kopie (de originele video blijft behouden) of voor Opslaan (de oorspronkelijke video wordt overschreven).

Filters en effecten

Zodra je op Bewerken hebt geklikt, kun je de afbeelding verfijnen met de knoppen Aanpassing (het pictogram van de zwart-witte bol) en Filteren (het pictogram van de kwast). Met Aanpassing pas je via schuifregelaars de belichting, kleur en scherpte aan. Zo maak je de kleuren warmer, verhoog je het contrast of voeg je extra helderheid toe. Onder Filteren vind je de functie Automatisch verbeteren en een reeks filters waarmee je de uitstraling van je foto in één klik verandert. Denk aan creatieve zwart-witfilters of effecten die je foto een vintage look geven. Pas je een filter toe, dan kun je de intensiteit traploos aanpassen.

Diashow

Je kunt in Foto’s heel snel een diashow starten. Selecteer in de galerij de gewenste afbeeldingen, klik er met de rechtermuisknop op en kies Diashow starten. De voorstelling begint onmiddellijk. Beweeg de muis naar boven, dan verschijnt een klein bedieningsvenster waarmee je de diashow kunt pauzeren of hervatten.

Via het muzieknootpictogram krijg je extra instellingen. Je kunt animaties of overgangen inschakelen, de voorstelling in een lus laten afspelen en een achtergrondmuziekje kiezen, bijvoorbeeld: Relaxed, Sentimenteel of Beats. Een belangrijke beperking: de diashow is slechts een tijdelijke weergave op het scherm. Je kunt hem dus niet rechtstreeks als videobestand opslaan. Wil je de slideshow later opnieuw bekijken, dan moet je de stappen opnieuw uitvoeren.

Horizonlijn corrigeren

Het komt vaak voor dat je snel een foto maakt en je focust op de persoon op de voorgrond, zonder te merken dat de horizon scheef staat. Dat kun je eenvoudig corrigeren in Foto’s tijdens de nabewerking. Klik op Bewerken en kies daarna Bijsnijden. Onderaan verschijnt een regelaar waarmee je de foto naar links of rechts kunt draaien. Terwijl je dit doet, verschijnt er een raster met hulplijnen, zodat je de achtergrond precies horizontaal kunt uitlijnen.

Gelijkenissen zoeken

Wanneer je een afbeelding opent in Foto’s, zie je onderaan naast de knop Tekst scannen ook de optie Visueel zoeken met Bing. Met één muisklik opent Bing zijn afbeeldingzoeker in de browser en krijg je direct vergelijkbare afbeeldingen te zien. Dit is handig om objecten op basis van een foto te identificeren of om webpagina’s te vinden die exact dezelfde foto gebruiken. Je kunt deze zoekopdracht bovendien aanvullen met zoektermen.

Weergave 1:1 of 100%

Bovenaan zie je een klein knopje dat mogelijk vragen oproept: Werkelijke grootte, herkenbaar aan het pictogram 1:1. Een afbeelding bestaat uit beeldpuntjes, oftewel pixels, net zoals een computerscherm. Wanneer je de afbeelding via deze knop zodanig vergroot dat ieder beeldpuntje van de afbeelding exact overeenkomt met één pixel op het scherm, spreken we van een 1:1- of een 100%-weergave. Deze weergave is belangrijk om de scherpte van de afbeelding goed te kunnen beoordelen. Op het scherm wordt een foto vaak verkleind weergegeven, waardoor je niet kunt voorspellen of hij bij afdruk scherp zal zijn. Als de foto in Werkelijke grootte scherp oogt, kun je ervan uitgaan dat de kwaliteit in orde is.

Nu wordt de afbeelding op 37% getoond, met de knop 1:1 zien we hem op 100%

Info vragen aan Copilot

In de app vind je rechtsboven ook een knop naar Copilot. Daarmee kun je de AI raadplegen om vragen te stellen over de geselecteerde afbeelding. Open een foto, klik op de Copilot-knop en stel bijvoorbeeld de vraag: “Waar is deze opname gemaakt?” Met wat geluk herkent Copilot de omgeving en geeft hij meteen een verklaring waarom hij denkt dat de foto daar genomen is. Interessant is dat Copilot ook nagaat of je de vraag uit pure nieuwsgierigheid stelt of omdat je van plan bent de plek daadwerkelijk te bezoeken. In dat laatste geval helpt de assistent je verder met de voorbereiding van de reis.

Exporteren naar Clipchamp

Selecteer in de Foto’s-galerij de afbeeldingen en video’s die je wilt combineren tot één filmmontage. Klik vervolgens met de rechtermuisknop op de selectie en kies de opdracht Een video maken in Microsoft Clipchamp. Daarmee open je Clipchamp, de gratis video-editor die sinds 2021 eigendom is van Microsoft en standaard wordt meegeleverd met Windows 11. Het programma is de opvolger van de oude Video Editor in Foto’s.

Clipchamp is laagdrempelig in gebruik, maar tegelijk krachtig genoeg om snel aantrekkelijke video’s te maken zonder dat je een professioneel pakket zoals Adobe Premiere nodig hebt. De geselecteerde media worden automatisch toegevoegd aan de map Jouw media in Clipchamp. Het enige wat je nog hoeft te doen, is de clips naar de tijdlijn te slepen, de duur van elke clip in te stellen en eventueel overgangen of effecten toe te voegen.

Providers verleiden je graag met pakketten van 1 Gbit/s of meer, maar de meeste huishoudens benutten die bandbreedte zelden volledig. Of je nu streamt in 4K, fanatiek gamet of veel thuiswerkt, de juiste snelheid kiezen kan je flink wat geld besparen. We leggen uit hoeveel Mbit/s daadwerkelijk vereist is voor een stabiele verbinding zonder onnodige kosten.

Om te bepalen wat je nodig hebt, moet je eerst weten wat je verbruikt. Internetsnelheid wordt uitgedrukt in megabit per seconde, oftewel Mbit/s. Voor simpel surfgedrag, zoals het lezen van nieuwswebsites of het versturen van e-mails, heb je nauwelijks bandbreedte nodig. Vaak is 10 tot 20 Mbit/s in combinatie met een fatsoenlijke router al ruim voldoende. De echte belasting ontstaat pas bij het streamen van video. Diensten als Netflix of Disney+ geven duidelijke richtlijnen: voor een film in Full HD heb je ongeveer 5 Mbit/s nodig, maar wil je in de hoogste 4K-kwaliteit kijken, dan loopt dat al snel op naar 25 Mbit/s per stream. Als je in je eentje woont en vooral streamt, is een instapabonnement van 50 tot 100 Mbit/s dus vaak al meer dan genoeg.

De impact van meerdere gebruikers

De rekensom verandert zodra er meerdere mensen tegelijkertijd van het netwerk gebruikmaken. Je moet de internetverbinding zien als een digitale waterleiding: als iedereen tegelijk de kraan openzet, neemt de druk af. In een gezinssituatie waar de één een film in 4K kijkt, de ander een groot spelbestand downloadt en een derde persoon aan het videobellen is, telt het verbruik al snel op. Voor een gemiddeld gezin van vier personen wordt een snelheid tussen de 100 en 200 Mbit/s aangeraden. Hiermee voorkom je de gevreesde buffer-cirkels tijdens het filmkijken en zorg je dat downloads op de achtergrond de rest van het verkeer niet platleggen.

©Pixel-Shot

Uploadsnelheid bij thuiswerken

Veel consumenten staren zich blind op de downloadsnelheid, oftewel hoe snel je gegevens binnenhaalt. Maar sinds het massale thuiswerken is de uploadsnelheid minstens zo belangrijk geworden. Die bepaalt immers hoe snel jij gegevens naar het internet kan versturen. Tijdens een videogesprek via Teams of Zoom moet jouw beeld en geluid helder bij de collega's aankomen.

Bij traditionele kabelverbindingen is de uploadsnelheid vaak een fractie van de downloadsnelheid. Glasvezel biedt hier een groot voordeel omdat de upload- en downloadsnelheid daar meestal gelijk zijn (symmetrisch). Als je vaak grote bestanden naar de cloud stuurt of veel videobelt, is een abonnement met een hogere uploadsnelheid geen overbodige luxe.

Gigabit-internet vaak overkill

Providers adverteren steeds vaker met snelheden van 1000 Mbit/s (1 Gbit/s) of hoger. Hoewel dat indrukwekkend klinkt, is het voor de gemiddelde consument vaak overkill. Je merkt dat verschil eigenlijk alleen als je zeer regelmatig gigantische bestanden downloadt, zoals updates voor moderne games die soms wel 100 GB groot zijn. Met een gigabit-verbinding is zo'n update in enkele minuten binnen, terwijl je met een 100Mbit/s-verbinding wat langer moet wachten. Voor dagelijks gebruik, inclusief streamen en surfen, merk je in de praktijk weinig verschil tussen 200 Mbit/s en 1000 Mbit/s, omdat de servers van websites en streamingdiensten de snelheid vaak zelf beperken.

Wifi als vertragende factor

Besef tot slot dat de snelheid die je bij je provider inkoopt niet altijd de snelheid is die je op je apparaat haalt. Vaak ligt een trage verbinding niet aan het abonnement, maar aan de wifi-dekking in huis. Een duur abonnement van 1 Gbit/s lost een slecht wifi-signaal op zolder niet op. Voordat je je abonnement upgradet omdat het internet traag aanvoelt, is het verstandig om eerst te controleren of je router op een goede plek staat of dat je wellicht een mesh-netwerk nodig hebt om het signaal te verbeteren. In veel gevallen is investeren in betere wifi-apparatuur effectiever dan betalen voor een hogere snelheid die je draadloos toch niet kunt benutten.