Menigeen beheert op een zolderkamer een indrukwekkende collectie met modeltreinen, lp’s of stripboeken. Zeker bij omvangrijke verzamelingen is het lastig om te onthouden welke spullen je al in bezit hebt. Leg om die reden een online database aan, zodat je die altijd en overal kunt raadplegen.

Tip 01: Google Spreadsheets

Je kunt het beheren van je verzameling zo professioneel aanpakken als je zelf wilt. We beginnen bij de eenvoudigste variant. Wil je graag een gewone lijst met alle verzamelde items, dan is een online spreadsheet een doeltreffende oplossing. Hiervoor bestaan verschillende mogelijkheden. Bezitters van een Google-account kunnen met de dienst Google Spreadsheets uit de voeten. Surf hiernaartoe. Nadat je het juiste e-mailadres en wachtwoord hebt opgegeven, kom je in het hoofdvenster van Google Spreadsheets terecht. Misschien heb je al eerder documenten online opgeslagen, bijvoorbeeld Excel-bestanden. Google Spreadsheets is namelijk gekoppeld aan de online opslagdienst Google Drive. Voor het maken van een nieuw document klik je rechtsonder op het rode bolletje met het plusteken. Een lege spreadsheet verschijnt op het scherm.

©PXimport

Tip 02: Tabel invullen

Een spreadsheet is in feite een tabel die je naar eigen inzicht kunt invullen. Bovenaan zie je de tekst Naamloze spreadsheet staan. Klik daarop en typ zelf een relevante naam. Verdeel de tabel in kolommen en geef in de bovenste regel telkens aan welke gegevens je in de betreffende kolom wilt vermelden, bijvoorbeeld merk, type, jaartal en aanschafprijs. Voor de duidelijkheid maak je de bovenste regel vet of cursief door de opmaakfuncties in de werkbalk te gebruiken. Gunstig is dat Google Spreadsheets het document automatisch bewaart in het gekoppelde Google Drive-account. Het is dus niet nodig om de spreadsheet handmatig op te slaan. Klik linksboven op de groene knop Homepage van Spreadsheets. Het zojuist aangemaakte document bevindt zich bovenaan in het hoofdvenster.

©PXimport

Tabel delen

©PXimport

Tip 03: Spreadsheets-app

Stel dat je op een verzamelbeurs of in een kringloopwinkel een interessant object hebt gevonden. Je wilt die bijzondere lp of modeltrein eigenlijk meenemen, maar je twijfelt of je het bewuste voorwerp al hebt. Een lastige situatie, maar gelukkig vraag je met je smartphone altijd en overal de zelfgemaakte verzameldatabase op. Google Spreadsheets is namelijk ook voor iOS (iPhone en iPad) en Android beschikbaar. Installeer de gelijknamige app vanuit de App Store of Play Store en log vervolgens in met je Google-account. De documenten die je het laatst hebt geopend, verschijnen nu in beeld. Tik op de juiste bestandsnaam om de online database te openen. Staan niet alle gegevens in beeld? Kantel het toestel naar landschapsmodus en merk op dat de app nu meer kolommen laat zien. Je past de inhoud eventueel rechtstreeks op je smartphone aan om je nieuwe aankoop toe te voegen. Handig is dat je het document ook offline kunt bewaren voor als je naar een buitenlandse beurs gaat en je daar geen toegang tot mobiel internet hebt. Tik hiervoor rechtsboven op het pictogram met de drie puntjes en activeer de schakelaar achter Offline beschikbaar.

Tip 04: Catawiki

Een nadeel van een spreadsheet-document is dat je alles handmatig moet invoeren. Zeker bij grote verzamelingen duurt dat uren, zo niet dagen. Catawiki helpt je om je collectie vlotter te registreren. Niets voor niets is deze website razend populair onder verzamelaars. Bovendien gebruik je de dienst ook om via veilingen ontbrekende verzamelstukken te bemachtigen. Op de website www.catawiki.nl maak je eerst een account aan. Ga hiervoor naar Inloggen en Maak gratis uw account aan. Vul nu een gebruikersnaam, e-mailadres en wachtwoord in, waarna je bevestigt met Maak account. Vergeet hierbij niet om akkoord te gaan met de voorwaarden. Als alternatief kun je ook inloggen via een Facebook-profiel. In de resterende stappen wil Catawiki wat persoonlijke gegevens van je weten, zoals je naam en adres. Deze informatie heeft de dienst nodig voor als je later mee wilt doen aan veilingen, zie kader ‘Veilingen’. Verder stuurt Catawiki ter verificatie een sms met een viercijferige code naar je mobiele telefoonnummer. Vul deze code in op de website. Wanneer je op de hoogte wilt blijven van nieuwe veilingen, geef je desgewenst aan in welke onderwerpen je geïnteresseerd bent. Open tot slot je mailbox en klik op de bevestigingslink.

©PXimport

Veilingen

©PXimport

Tip 05: Spullen toevoegen

Zodra je een Catawiki-account hebt aangemaakt, ga je alle verzamelde spullen toevoegen. De kans is groot dat het merendeel van de objecten uit je collectie al bij deze verzamelwebsite bekend zijn, aangezien de dienst wereldwijd wordt gebruikt. Gunstig, want dat scheelt je een heleboel invoerwerk! Zorg dat je bent ingelogd en scrol helemaal omlaag. Bij het onderdeel Mijn Catawiki kies je voor Mijn verzameling. Je bepaalt vervolgens onder welke categorie je verzameling valt. Je hebt hierbij keuze tussen tientallen categorieën, waaronder Sleutelhangers, Modelauto’s, Munten, Strips en Sigarenbandjes. Je checkt eerst binnen de categorie of een voorwerp al eerder bij Catawiki is geregistreerd. Gebruik hiervoor de rubrieken aan de linkerzijde. Bij de categorie Modelauto’s filter je bijvoorbeeld op merk, automerk, soort en schaal. Je kunt natuurlijk ook de zoekfunctie gebruiken. Heb je het juiste voorwerp eenmaal gevonden, dan open je de bijbehorende itempagina. Vul aan de rechterkant bij Dit item de velden onder Conditie, Aantal en eventueel Notities in. Via Toevoegen registreer je het betreffende voorwerp binnen je Catawiki-account.

©PXimport

Tip 06: Nieuw object

Zeker wanneer je zeldzame objecten verzamelt, bestaat de kans dat Catawiki het bewuste voorwerp nog niet kent. Geen probleem, je kunt dan gewoon de benodigde gegevens zelf invullen. Blader zo nodig terug naar de categoriepagina. Via Voeg item toe aan catalogus opent er een leeg formulier. Vul de gevraagde gegevens zo volledig mogelijk in. In het geval van een modelauto zijn dat onder meer het automerk, de schaal en het productiejaar. Verder vul je ook de geschatte waarde in en voeg je minimaal één afbeelding toe. Voor de afbeelding selecteer je via de knop Bestand kiezen een plaatje op de computer. Vergeet onderaan niet de optie Voeg toe aan mijn verzameling aan te vinken. Bevestig tot slot met Toevoegen.

©PXimport

Tip 07: Verzameling inzien

Vanzelfsprekend wil je de verzameling te allen tijde bij Catawiki kunnen opvragen. Via de website kan dat eenvoudig. Scrol helemaal omlaag en klik onder Mijn Catawiki op Mijn verzameling. Alle toegevoegde objecten zijn netjes geïndexeerd. Via de zoekfunctie kun je zelfs binnen je eigen verzameldatabase speuren. Je bewaart de verzameldatabase eventueel lokaal op je pc. Dat is geen overbodige luxe, want Catawiki is door overbelasting soms onbereikbaar. Klik links op Exporteren en Exporteren naar Excel. Zodra het Excel-bestand is aangemaakt, ontvang je hiervan een e-mail. Klik binnen deze e-mail op de link om het document lokaal op te slaan. Merk op dat de spreadsheet meerdere werkbladen bevat waarin alle gegevens staan vermeld.

©PXimport

Tip 08: Catawiki-app

Van Catawiki bestaan er verschillende mobiele apps. Helaas kun je die niet gebruiken om je eigen verzameling(en) in te zien. Deze apps zijn namelijk bedoeld om veilingen bij te houden en spullen te verkopen. Gelukkig heeft een externe ontwikkelaar een app gemaakt waarmee je alsnog je eigen verzameling op je smartphone raadpleegt. Zoek in de app-store van jouw telefoon maar eens naar CW Verzamel! en installeer deze toepassing op het toestel. Je vult jouw gebruikersnaam en het wachtwoord in, waarna je kiest voor Verzend. De app downloadt de database vervolgens naar jouw toestel. Na even wachten verschijnt er een melding dat de synchronisatie is voltooid. Je kunt de database met grote of kleine afbeeldingen opslaan. Laatstgenoemde optie neemt vanzelfsprekend de minste opslagruimte in op je smartphone. Tik op de categorie om objecten uit de Catawiki-database te bekijken. Als je later weer nieuwe items aan de verzameling hebt toegevoegd via de website, dien je de CW Verzamel!-app handmatig bij te werken. Tik hiervoor op Synchroniseer / Synchroniseer verzameling.

Tip 09: Muziekverzameling

Bezitters van een omvangrijke (fysieke) muziekcollectie doen er goed aan om een online database bij te houden. Zo weet je in een muziekwinkel of je die cd of lp al in bezit hebt. De webdienst Discogs is onder muziekliefhebbers een wereldwijd fenomeen. Op het moment van schrijven telde de catalogus ruim zestien miljoen albums van meer dan vijf miljoen artiesten. Kortom, alle officiële uitgaven vind je er probleemloos terug. Verder is Discogs ook bij uitstek geschikt om tweedehands aankopen te doen. Van ieder album verschijnen meerdere verkopers in beeld, waarna je rechtstreeks zaken doet. Genoeg reden dus om een account aan te maken!

Je opent de website www.discogs.com, waarna je rechtsboven een gebruikersnaam, e-mailadres en wachtwoord invult. Ga akkoord met de voorwaarden en kies voor Create Account. Als alternatief kun je ook met een Facebook- of Google-account uit de voeten. Nadat je bent ingelogd, kom je op het zogeheten Dashboard van Discogs terecht.

©PXimport

Tip 10: Barcodescanner

Wie honderden of misschien wel duizenden albums heeft liggen, dient behoorlijk wat tijd te reserveren voor het toevoegen van alle muziek. Gelukkig heeft de mobiele app van Discogs een handige barcodescanner. Installeer deze toepassing vanuit de Apple of Play Store en log daarna in met je account. Open in het hoofdmenu het onderdeel Search. Via het invoeren van een artiest of albumtitel spoor je gemakkelijk ieder album op, maar vaak bestaan er meerdere versies van een uitgave. Het is daarom handiger om op barcode te zoeken, zodat je meteen de juiste editie te pakken hebt. Tik achter het zoekveld op het pictogram met de barcode en geef Discogs toestemming om de camera van je smartphone te gebruiken. Je richt de camera vervolgens op de streepjescode van een cd, dvd of lp. Er verschijnt een lijstje met zoekresultaten. Tik op het juiste album en kies voor Add To Collection om het item toe te voegen. Op deze manier voeg je vlot je complete muziekcollectie toe. Houd er rekening mee dat oude lp’s vaak geen streepjescode hebben, dus die moet je handmatig opzoeken.

Tip 11: Muziek kopen

Discogs is wereldwijd de grootste marktplaats voor muziek. Zo zijn er zowel professionele handelaars als hobbyverkopers op dit platform actief. Wanneer je het leuk vindt om je muziekcollectie uit te breiden, doe je hiervoor het best een beroep op de website. Met name de app voor iOS heeft namelijk nogal wat beperkingen. Nadat je op www.discogs.com bent ingelogd, gebruik je de zoekfunctie om naar albums te zoeken. Heb je een mooi exemplaar gevonden, dan open je de bijbehorende albumpagina. Zo’n beetje ieder muziekalbum is via Discogs te koop, al kosten zeldzame exemplaren wel veel geld. Bij interesse klik je onder Marketplace aan de rechterkant op Buy Vinyl of Buy CD. Er verschijnt een lijst met verkopers, waarbij de goedkoopste aanbieders bovenaan staan. Zeker bij lp’s is de kwaliteit erg belangrijk, omdat een grammofoonplaat nogal gevoelig is voor krassen. Controleer dan ook bij Media Condition altijd de kwaliteit. Voor een ongeschonden lp ga je op zoek naar een album met een Mint-status. Verder is het slim om op zoek te gaan naar handelaars uit Nederland, aangezien je daarmee op de verzendkosten bespaart. Als betaalmethode maken de meeste verkopers gebruik van PayPal of een bankoverschrijving. Wil je een album hebben, klik dan achtereenvolgens op Add to Cart en Place Order.

©PXimport

Software voor verzamelaars

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.