Drie jaar na de grote doorbraak zijn wifi-mesh-oplossingen redelijk volwassen. Zagen we vorig jaar nog veel grote veranderingen en nieuwe spelers ten opzichte van een jaar eerder, sindsdien verschenen slechts één nieuwe speler en een handjevol nieuwe oplossingen van bestaande mesh-bouwers. De vraag naar goede wifi blijft echter prangend in een modern huishouden. Hoog tijd dus de huidige stand van zaken op de mesh-markt in kaart te brengen.

De insteek van deze test is eenvoudig: jij wilt gewoon goede wifi in huis, het liefst met zo min mogelijk gedoe. Dat is precies het punt van al deze wifi-mesh-systemen in deze test: dat je met behulp van een aantal verschillende units (ook nodes, satellieten of accesspoints genoemd) verdeeld door je huis overal goed bereik en goede snelheden hebt. Uiteraard zonder kabels te trekken - één van de grootste bezwaren tegen een traditionele accesspoint-opstelling. Vergis je alleen niet: hoe goed wifi zich ook ontwikkeld heeft, er gaat nog altijd niets boven een goede bekabeling, als je huis dat toelaat.

Uiteraard komt er meer kijken bij een test dan gewoon met elk van de oplossingen werken, maar het is de eenvoud van installatie en gebruik die veel consumenten af doet stappen van de traditionele router en laat kiezen voor een mesh-oplossing. Juist die elementen wegen we dus stevig mee in onze eindbeoordeling en de uiteindelijke beslissing welke systemen de echte aanraders zijn.

Testprocedure

Niet één soort mesh

De manier waarop elke fabrikant mesh benadert verschilt sterk. TP-Link, Netgear, D-Link, Google, Linksys, Engenius en Ubiquiti focussen op complete pakketten bestaande uit twee of drie nodes die geheel op zichzelf staan. Vaak zijn ze uit te breiden met extra nodes, maar niet altijd, dus let daarop. Van die merken hebben enkel TP-Link en Ubiquiti een jaar geleden een nieuw model uitgebracht, beide in het lagere segment. Synology volgt hetzelfde concept van een separaat mesh-systeem, maar bij hen koop je elke node individueel.

Hoewel ASUS ook complete mesh-oplossingen verkoopt, ligt hun focus vooral op het uitbreiden van je bestaande router met mesh-functionaliteit, met behulp van extra satellieten. Ook FRITZ!Box-bouwer AVM kiest deze benadering. Mocht je reeds een chique ASUS- of AVM-router hebben, dan is dat mogelijk een voordeel. Je behoudt je uitgebreide routermogelijkheden en je hoeft je veelal prijzige router niet te vervangen. Voor nieuwe kopers die primair op zoek zijn naar gewoon goede wifi en geen interesse hebben in complexere functionaliteit zijn dit echter compleet andere beestjes. Om de vergelijking eerlijk te houden, hebben we deze alternatieven dan ook buiten de vergelijking gelaten en hun eigen pagina toebedeeld.

AC-klasse

We splitsen mesh-systemen in twee categorieën: dualband- en triband-oplossingen. Die laatste kenmerken zich door een extra ingebouwd draadloos netwerk specifiek voor de verbinding tussen de satellieten. Dualband-oplossingen, te herkennen aan de AC1200-, AC1300- of AC1750-classificering, dienen vooral om het bereik van je netwerk te vergroten, maar kennen een beperkte capaciteit. Meerdere intensieve gebruikers op de verschillende toegangspunten is vragen om problemen. Daarmee zijn ze primair als betaalbare oplossingen voor huishoudens met weinig (gelijktijdige) gebruikers.

Wil je bijvoorbeeld met z’n vieren gelijktijdig op verschillende plekken in huis werken, kijk dan naar een systeem van minimaal AC2200-klasse. De extra capaciteit tussen de verschillende punten voorkomt dat één actieve downloader in de huiskamer de Netflix-stream in 4K of de Fortnite-liefhebber op zolder frustraties bezorgt.

Twee, of toch drie?

TP-Link Deco

Het eerste en tweede jaar dat wij mesh-systemen vergeleken, kwam TP-Link uitstekend uit de bus. Gezien de geringe aanpassingen dit jaar is daar natuurlijk weinig aan veranderd. TP-Links mesh-oplossingen zijn gewoon enorm aantrekkelijk, en daarbij zijn ze veelal aan de goedkope kant.

Ze scoren uitstekend waar het telt: de installatie is zeer gebruiksvriendelijk en geschikt voor totale leken; hetzelfde gaat op voor hun app-ervaring. De prestaties zijn ook voor elk product de beste of in de top van hun klasse, genoeg om de meeste concurrerende kits in deze test in één klap irrelevant te maken.

Vooral de nieuwe Deco M4 is daar ‘schuldig’ aan: ruimschoots de goedkoopste mesh-oplossing in deze test, maar samen met zijn broer de M5 de best presterende in hun klasse. De goedkopere M4 neemt onze redactietip dan ook over van de iets duurdere Deco M5. De praktisch even indrukwekkende Deco M5 scoort nog wel punten met zijn ingebouwde antivirus en sinds kort ook een webinterface voor de iets gevorderde gebruiker. De vergelijkbare Deco P7 kan dan weer interessant zijn als je weet dat powerline goed werkt in je huis, maar voor iedereen die ‘gewoon goed’ wifi-bereik zoekt, zonder de zwaardere capaciteit van AC2200, is de Deco M4 de meest logische keuze, dankzij de prijsdoorbraak die dit model teweegbrengt.

In de AC2200-klasse is de Deco M9 Plus één van de beste sets; samen met de Netgear Orbi RBK23 deelt hij daar de lakens uit. Wat prestaties betreft is de Deco M9 Plus iets sneller, maar hij is ook nipt duurder. Zoek je toevallig nog een Zigbee-netwerk in huis voor wat slimme devices, dan heeft TP-Link duidelijk het voordeel. Verder is het lastig om een echte winnaar aan te wijzen en mag je hier je eigen merk- of designvoorkeuren laten spreken.

©PXimport

TP-Link Deco M4 (Redactietip)

Prijs
€ 149,- (voor 3 nodes)
Websitewww.tp-link.com/nl9Score90

TP-Link Deco M5

Prijs
€ 179,- (voor 3 nodes)
Websitewww.tp-link.com/nl9Score90

TP-Link Deco M9 Plus (Redactietip)

Prijs
€ 399,- (voor 3 nodes)
Websitewww.tp-link.com/nl10Score100

©PXimport

EnGenius EnMesh

Hoewel EnGenius met hun EnMesh met firmware-updates aardige stappen had gemaakt, lijken ze zich bewust van het feit dat de moordende concurrentie van onder andere TP-Link eigenlijk niet bij te benen is voor een kleinere fabrikant. Het gevolg: inmiddels is het lastig om deze set in Nederlandse schappen te vinden.

EnMesh is tegenwoordig best gebruiksvriendelijk, eenvoudig te installeren en biedt nog wat voordelen met usb-opslag, maar de prestaties zijn simpelweg niet zo goed als enkele andere producten en prijstechnisch concurreert hij niet. Acceptabele inzet terzijde, er is simpelweg geen redelijk argument om deze set te overwegen. Ook de optionele accesspoints met ingebouwde camera vinden we niet bijster interessant, totdat het systeem op cruciale elementen als prestaties en prijs echt mee gaat doen.

©PXimport

EnGenius EnMesh

Prijs
€ 219,- (voor 3 nodes)
Websitewww.engeniustech.com6Score60

Netgear Orbi en Orbi Pro

De Netgear Orbi RBK50 (of RBK53 voor de kit van drie) was onze testwinnaar van de afgelopen twee jaar, en ook dit jaar verdient hij weer de titel best getest. Frappant voor het oudste product in de test, maar te verklaren bij gebrek aan alternatieve AC3000-oplossingen.

Onze conclusie voor de RBK50 blijft gelijk: dankzij zijn extra dikke backhaul is dit de best presterende set en tevens de minst gevoelige wat betreft het positioneren van de extra nodes. Dat klinkt als een kleinigheid, maar het feit dat je je met de RBK50/53 het minst zorgen hoeft te maken over waar je de nodes neerzet, kan in de praktijk voorkomen dat je een torentje op een ongewenste plek moet zetten.

Als gevolg van die extra bandbreedte zijn die nodes wel enorm groot. Ook ze zijn ruim de duurste. De RBK23 en Deco M9 Plus zijn fors in prijs gezakt sinds een jaar terug, maar de RBK50/53 blijft ongewijzigd op bijna het dubbele voor drie nodes. De meerwaarde in prestaties is echter duidelijk, dus als je het beste zoekt en prijs niet telt, wint deze AC3000-oplossing van Netgear. Als zakelijke gebruiker kun je de Orbi Pro SRK60 nog overwegen; prestatietechnisch grofweg een RBK50, maar dan met extra ssid voor intern gebruik en optionele muur- en plafondinstallatie, tegen een meerprijs.

Het middensegment bestaat uit de Orbi RBK23 en diens voorlopers Orbi RBK40 en RBK30. We hebben de oudere twee nog wel in de tabel meegenomen omdat ze hier en daar nog te koop zijn, zij het zelden voor aantrekkelijke prijzen. De RBK23 lijkt de ‘sweet spot’ echter goed te raken: uitstekende prestaties, een scherpe prijsstelling in zijn klasse, en als oudgediende heeft Netgear de gebruiksvriendelijkheid van de installatie en de app ook goed voor elkaar. De Deco M9 Plus is iets sneller voor een iets hogere prijs, maar zolang de RBK23 zijn kleine prijsvoordeel behoudt, noemen we deze twee de beste keuzes in hun klasse.

©PXimport

Netgear Orbi RBK50 (Best getest)

Prijs
€ 349,- (voor 2 nodes)
Websitewww.netgear.nl10Score100

Netgear Orbi RBK23

Prijs
€ 279,- (voor 3 nodes)
Websitewww.netgear.nl10Score100

Netgear Orbi Pro SRK60

Prijs
€ 459,- (voor 2 nodes)
Websitewww.netgear.nl9Score90

©PXimport

Google Wi-Fi

Google maakt niet veel producten zelf, maar in wifi-mesh geloven ze wel. De eerste keer dat het apparaat meedeed, vonden we de Google WiFi best aantrekkelijk, dankzij een compact design, makkelijke installatie en een goede prestaties. Wel was de prijs eigenlijk te hoog om mee te doen voor de winst.

Een jaar later is die situatie voor Google verslechterd. Hij is zelfs duurder dan vorig jaar, waar praktisch elke concurrent significant goedkoper is geworden. Google zet een objectief net product neer, maar ze vragen meer dan het dubbele voor hun AC1200/1300-oplossing dan de door de bank genomen beter presterende TP-Link Deco M4. Hij kost zelfs meer dan de veel krachtigere Netgear Orbi RBK23 en TP-Link Deco M9 Plus en dat maakt hem geen interessante koop.

©PXimport

Google Wi-Fi

Prijs
€ 359,- (voor 3 nodes)
Websitehttps://store.google.com6Score60

Linksys Velop

Linksys was een mesh-maker van het eerste uur. Door de jaren heen hebben ze grote stappen gemaakt. De ooit tergend trage installatieprocedure is inmiddels goed te doen, zaken als bedrade backhaul en een webinterface zijn later toegevoegd. Daar vinden we inmiddels een set opties die nauwelijks onderdoet voor een stevige router. Dat ze hebben doorgebouwd op hun bestaande producten en deze wijzigingen via firmware hebben uitgebracht, vinden we positief, want hierdoor hebben Velop-kopers van het eerste uur nog altijd de meest recente hardware in huis. Linksys heeft weliswaar een zwarte kleurstelling toegevoegd, maar de Velop dual- en tri-band zijn verder ongewijzigd.

We missen echter de eigen identiteit van Linksys, want waar de Netgear duidelijk focust op de beste zijn en TP-Link gewoon een goed product voor een scherpe prijs wil neerzetten, vallen de Velop-producten tussen wal en schip. Objectief prima en ook in eigen gebruik werkt het gewoon goed, maar ze concurreren niet voldoende op prestaties, mogelijkheden en op prijs. De Velop dual-band is veel te duur met het oog op de TP-Link Deco M4/M5 en ook de prima presterende Velop tri-band is gewoon te duur met het oog op de iets betere Orbi RBK23 en Deco M9 Plus. Linksys zal zich op één van die drie cruciale elementen moeten gaan onderscheiden als ze serieus mee willen doen voor de winst en niet louter interessant willen zijn met een scherpe aanbieding.

©PXimport

Linksys Velop

Prijs
€ 229,- (voor 2 nodes)
Websitewww.linksys.com6Score60

Linksys Velop triband

Prijs
€ 385,- (voor 3 nodes)
Websitewww.linksys.com8Score80

D-Link Covr

D-Link doet met hun Covr-1203 en -2202 mee in de AC1200/AC1300- en AC2200-klasse en lijkt de enige fabrikant te zijn die de memo van vorig jaar mee heeft gekregen dat ze iets moesten doen om met de Deco M5 te concurreren. We zien dan ook dat de Covr-1203 een stuk goedkoper is geworden dan vorig jaar, en het feit dat de D-Link nog iets makkelijker te installeren is dan zijn grote concurrent is een mooie bonus. Waar je bij praktisch elke kit na de initiële installatie de satellieten moet koppelen, doet de Covr dat automatisch; dat soort kleine details maken verschil. Een andere mooie bonus zal de ‘form factor’ zijn, zoals de rosé-gouden afwerking die vermoedelijk een iets hogere acceptatiefactor zal hebben in een traditioneel huishouden.

Helaas valt D-Link ook een beetje tussen wal en schip, want de nog goedkopere Deco M4 toont zich net wat sneller en de verschillen in installatie zijn dan niet dermate relevant dat ze de prestaties en prijs doen vergeten. Hetzelfde gaat op voor de Covr-2202, die net niet snel genoeg is of zelfs na stevige prijsverlagingen goedkoop genoeg, om iets in te brengen tegen de M9 Plus en RBK23. Als D-Link de prijzen nog iets kan drukken, zien we echter serieuze potentie.

©PXimport

D-Link Covr-2202

Prijs
€ 229,- (voor 2 nodes)
Websitewww.d-link.com8Score80

D-Link Covr-1203

Prijs
€ 179,- (voor 3 nodes)
Websitewww.d-link.com8Score80

Ubiquiti AmpliFi

De iets oudere Ubiquiti AmpliFi HD maakt grote indruk met zijn tot in de puntjes verzorgde verpakking, productpresentatie en app-ervaring. Het routerelement met display en touchscreen maken een goede indruk, installatie is zo gepiept, en Ubiquiti krijgt het voor elkaar bovengemiddeld veel informatie op een niet-verwarrende manier te presenteren. Geef je veel om informatie over je verbruik, dan doet Ubiquiti het enorm goed.

Helaas valt de AmpliFi HD ook dit jaar weer op met een enorm hoge prijsstelling, want voor deze 339 euro kun je een AC2200-klasse mesh-systeem kopen met nog flink wat zakgeld over. Dat is heel lastig te verdedigen; we vermoeden dat de echte netwerkknutselaars voor hetzelfde geld Ubiquiti’s uitstekende (toegegeven: bedrade) UniFi-systemen de voorkeur zullen geven.

De nieuwe Ubiquiti AmpliFi Instant kent een vergelijkbaar lot, simpelweg omdat deze voor een AC1200/1300-oplossing te prijzig is. De gevraagde 229 euro voor twee nodes is meer dan het dubbele dan de Deco M4, en zelfs meer dan de (AC2200) Orbi RBK23. De Instant is enorm compact, op sommige onderdelen heel snel, en combineert de voordelen van een handig display, een uitstekende appervaring met de snelst mogelijke installatie, maar je moet wel enorm veel waarde in die elementen zien om die veel hogere prijs te verdedigen.

©PXimport

Ubiquiti AmpliFi HD

Prijs
€ 329,- (voor 3 nodes)
Websitewww.amplifi.com7Score70

Ubiquiti AmpliFi Instant

Prijs
€ 229,- (voor 2 nodes)
Websitewww.amplifi.com8Score80

Synology MR2200ac

Gezien de pittige concurrentie vreesden we een beetje voor nieuwkomer Synology en hun MR2200ac mesh-oplossing, een product dat je niet als een kit koopt maar waarvan simpelweg zo veel losse units haalt als je nodig acht. Dat resulteert in een wat hogere prijs wanneer je er twee of drie zoekt.

Gedurende de installatie valt op dat de MR2200ac eigenlijk meer een traditionele router is dan een typische mesh-oplossing. Je doorloopt iets meer stappen en vervolgens kom je in een omgeving met uitgebreidere mogelijkheden dan de meeste alternatieven in deze test. Mocht je reeds een nas van Synology bezitten, dan voelt alles direct vertrouwd aan; nas-bezitters lijken ons dan ook de doelgroep van dit product. Met behulp van apps kun je verschillende functies toevoegen en uitbreiden, veelal met flink wat instellingen, en er zijn ook apps van derden om het nog gekker te maken. Het feit dat we met gebruikersprofielen en verschillende apparaten per gebruiker uitgebreide rapporten konden maken over het gebruik vonden we toch wel een leuke plus. Zeker als ouders van een jonge, digitale generatie.

De combinatie van de hogere prijsstelling en complexere doch uitgebreidere functionaliteiten maakt de MR2200ac voor ons niet de eerste keuze voor iedereen die een wifi-mesh-systeem zoekt. De prestaties zijn echter gewoon goed, en mits twee nodes voldoen valt de meerprijs mee. Als gevolg vinden we de MR2200ac gewoon interessant als je reeds een Synology-nas bezit of dergelijke uitgebreide functionaliteit waardeert.

©PXimport

Synology MR2200ac

Prijs
€ 136,- (per node)
Websitewww.synology.com9Score90

ASUS Lyra en AiMesh AX6100

Aan de ASUS Lyra en Lyra Trio gaan we niet al te veel woorden vuil maken; die vallen namelijk net als menig ander systeem simpelweg niet positief op vergeleken met de Deco’s en Orbi’s van deze wereld. Het feit dat ASUS een zeer uitgebreide firmware heeft, neemt niet weg dat de prijs-prestatieverhouding simpelweg niet goed genoeg is.

Kenners van ASUS-producten weten dat de fabrikant pas goed uit de verf komt wanneer het gaat om de echt innovatieve producten. Zonder enige twijfel verdient het ASUS AiMesh AX6100 WiFi System (bestaande uit 2x RT-AX92U, mocht je willen uitbreiden) die titel. Het is namelijk de allereerste mesh-oplossing met 802.11ax oftewel Wifi 6. Het systeem bevat de gebruikelijke 2x2 2,4GHZ-radio en een 2x2 5GHz-radio (802.11ac/WiFi 5), maar daarnaast ook een 4x4 5Ghz-WiFi6-radio met een theoretische maximale doorvoer van maar liefst 4804 Mbit/s. Kortweg: in potentie enorm snel.

Om de vergelijking eerlijk te houden, testen wij echter met dezelfde 2x2 WiFi5-clients als in voorgaande jaren, antennes die je normaliter in typische luxe laptops van de afgelopen jaren zal vinden maar die simpelweg niet het maximale uit WiFi6-routers halen. Met die clients doet de AX6100 het alsnog goed, maar we halen er duidelijk niet het maximale uit. Schakelen we over naar onze laptops met de nieuwere Killer AX1650-chips of desktops met de Intel AX200-chip aan boord halen we echter zo’n 875 Mbit/s op de hoofdaansluiting van de AX6100. Heb je een gloednieuwe high-end laptop, dan haal je dus absoluut veel hogere snelheden met deze oplossing.

Maar is de AX6100 dan meteen een vanzelfsprekende keuze voor mesh? Daar zetten we vraagtekens bij, want slechts één van de twee 5GHz-radio’s ondersteunt WiFi 6. Als de AX6100 die snellere WiFi6-radio inzet als backhaul, dan is je client op een ander accesspoint dus alsnog beperkt tot WiFi5-snelheden. Nipt hogere snelheden dan de concurrentie, maar wellicht niet wat je verwacht van je circa twee keer hogere investering. Ook zien we een ander probleem(pje): de AX6100 zet de beste prestaties neer nabij de router en over één hop een verdieping verder, maar op de tweede verdieping krijgen we geen stabiele verbinding. De goedkopere RBK50 doet daar nog ruim 200 Mbit/s.

Te veel kanttekeningen voor de testwinst, deels met het oog op de prijs. Toch zien we hier wel duidelijk de potentie van WiFi 6 naar mesh-wifi komen. Als je niet een grote villa van bereik wilt voorzien, maar je wel de beste routerprestaties wilt voor je nieuwe WiFi6-laptop plus een uitstekende backhaul over een bescheiden afstand, dan gooit de AX6100 wel hoge ogen.

ASUS AiMesh AX6100

Prijs
€ 429,- (voor 3 nodes)
Websitewww.asus.nl9Score90

ASUS Lyra

Prijs
€ 289,- (voor 3 nodes)
Websitewww.asus.nl7Score70

ASUS Lyra Trio

Prijs
€ 249,- (voor 3 nodes)
Websitewww.asus.nl7Score70

©PXimport

Extra: je netwerk uitbreiden met mesh

ASUS

©PXimport

AVM

Conclusie

Enorm veel is er niet veranderd sinds vorig jaar. Opnieuw zien we dat het gros van de oplossingen simpelweg moeite heeft om de mesh-aanbieders van het eerste uur bij te benen. Onderin de markt is de TP-Link Deco M4 eigenlijk te goed voor zijn extreem lage prijs, wat hem met overtuiging onze redactietip maakt voor iedereen die gewoon een goed bereik zoekt voor weinig.

Bovenin de markt blijft de prijzige Orbi RKB50/53 voor het derde jaar op rij ongeslagen. Kost wat, maar dan heb je ook iets wat objectief best getest is. Toch zien we voor het eerst een concurrent voor de deur, want de AX6100 van ASUS toont dat WiFi6-mesh-oplossingen de WiFi5-Orbi’s zullen inhalen. Wel zijn we geneigd nog even te wachten op een nog zwaardere WiFi6-set voor de ultieme mesh-oplossing, want hoewel de maximale snelheden nu al hoger liggen, wint de oude Orbi het vooralsnog met zijn grotere bereik.

Voor iedereen die bereik en capaciteit zoekt voor een actief gezin tegen een meer bescheiden prijs, zien we TP-Link en Netgear weer als winnaar uit de bus komen in de AC2200-klasse. De Deco M9 Plus en Orbi RBK23 presteren bovengemiddeld, zijn correct geprijsd, en verdienen beide de redactietip. Beide bedrijven dienen echter scherp te blijven, want het gat met enkele concurrenten is niet enorm groot en enkele anderen laten zien dat hun jongere oplossingen nóg makkelijker te installeren zijn, zoals de D-Link Covr en de Ubiquiti AmpliFi Instant.

Hopelijk zien we daardoor volgend jaar nog betere of nog goedkopere oplossingen, want ten opzichte van vorig jaar is het gros van de sets in elk geval een stuk goedkoper geworden. Dankzij dat laatste kunnen we dit jaar in elk geval met volle overtuiging zeggen: als je gewoon goede wifi zoekt, is mesh niet langer van de toekomst, maar de meest logische oplossing vandaag. Dag router, hallo mesh-netwerk.

©PXimport

Mesh met benefits

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.