Je bankzaken op internet doen is tegenwoordig de normaalste zaak van de wereld. Niet onterecht, want het gebruiksgemak van online je rekeningen onderhouden, betalingen doen of simpelweg je saldo checken is groot. Toch loert er gevaar. Hoe veilig regel jij je bankzaken?

Geavanceerde virussen die het verkeer vanuit je browser naar de bank manipuleren of phishingmails die soms niet van echt zijn te onderscheiden. Banken leggen de verantwoordelijkheid voor een veilige internetbankieromgeving bij de gebruikers, dus als je aantoonbaar onveilig bezig bent geweest, krijg je opgelopen schade niet vergoed. Daarom is het goed deze tips ter harte te nemen.

01 Gebruik geen Windows XP

Waarschijnlijk weet je al dat Microsoft de ondersteuning van Windows XP heeft beëindigd. Dat houdt in dat iedere nieuw ontdekte kwetsbaarheid in het besturingssysteem niet meer wordt verholpen. Of je Windows XP wilt blijven gebruiken op je pc, is natuurlijk een eigen keuze. Maar doe er vooral geen bankzaken op. In de loggegevens ziet de bank welk besturingssysteem je gebruikt, en als er onverhoopt toch iets mis gaat, is de kans groot dat de bank de schade niet vergoedt. Ongeacht hoe je Windows XP hebt dichtgetimmerd en welke antivirussoftware je gebruikt.

©PXimport

Internetbankieren op Windows XP is een slecht idee.

02 Wachtwoorden

Een open deur, maar we kunnen het niet vaak genoeg herhalen: zorg voor een wachtwoord dat moeilijk valt te achterhalen! Dat geldt nog steeds als je een reader nodig hebt om in te loggen bij je bank. Zorg er allereerst voor dat je wachtwoord uniek is; hergebruik deze niet op een andere site. Maak het wachtwoord vervolgens zo moeilijk mogelijk om te raden, door letters en hoofdletters te combineren en cijfers en leestekens te gebruiken. Ook is het regelmatig wijzigen van het wachtwoord aan te raden. Natuurlijk, het is vervelend om een moeilijk wachtwoord te moeten onthouden, maar het gaat wel om je bankzaken.

©PXimport

Eventueel kan wachtwoordbeheerder KeePass je helpen met je lastige wachtwoorden.

03 Installeer goede antivirussoftware

Op het systeem waarop je werkt, moet goede securitysoftware geïnstalleerd staan, zodat je systeem schoon blijft van malware die de bankzaken kunnen manipuleren. Dit geldt niet alleen voor Windows-computers, maar ook voor de Mac. Betaalde antivirus- en internet-securitysoftware bieden de uitgebreidste beveiligingsmogelijkheden, maar in de basis volstaan de gratis varianten van bijvoorbeeld AVG, Avira en Avast. Ook kun je ervoor kiezen om Windows Defender (voorheen bekend als Security Essentials) te gebruiken. Let er echter wel op dat deze virusscanner een stuk minder goed is in het detecteren van malware dan zijn tegenhangers. Zie hiervoor de witte lijn.

©PXimport

De volgende open deur: zorg voor goede beveiligingssoftware.

04 Controleer Windows Update

Er wordt constant aan Windows gewerkt, om functionaliteit te verbeteren, bugs te verhelpen en beveiligingsgaten te dichten. Laatstgenoemde lekken kunnen worden misbruikt om malware te installeren of om je systeem te hacken. Om narigheid te voorkomen kun je er beter voor zorgen dat Windows de updates automatisch downloadt en installeert. Hetzelfde geldt voor de andere programma's die je gebruikt. Installeer updates wanneer ze beschikbaar zijn (hoe vervelend het ook is) en controleer regelmatig of je recente versies van programma's gebruikt.

©PXimport

Windows Update dicht bekende beveiligingslekken.

05 Het groene slotje

Het verkeer tussen de browser en de bank wordt versleuteld via een https-verbinding, in plaats van het onversleutelde http. Zo valt het verkeer niet zomaar te onderscheppen. Als je naar de website van de bank surft, verwijst deze je meestal automatisch door naar de https-versie. Om er zeker van te zijn, tik je zelf het best https://www.jebanksite.nl in (of sla je dit adres op als bladwijzer). Wanneer je op de inlogpagina van je bank bent aangekomen, kun je in de navigatiebalk van de browser nagaan of er aan de linkerkant een groen slotje is te vinden. Dit betekent dat de website en de versleuteling zijn geverifieerd.

©PXimport

Controleer of het goed zit met de https-verbinding in de browser.

06 Phishing herkennen

Phishing blijft een veelvoorkomend probleem. Internetcriminelen proberen via een nagemaakte site je inloggegevens te achterhalen. De link naar deze website wordt massaal via e-mail verspreid. Meestal zijn het banksites die worden nagemaakt (let op dat deze sites vaak een extra invoerveld hebben bij het inloggen, zoals geboortedatum en rekeningnummer). Meestal herken je phishingmails aan het slechte taalgebruik, maar soms zijn ze niet van echt te onderscheiden. Als je diverse e-mailaccounts hebt, controleer ook welk mailadres bij de bank bekend is. Zo kun je alle naar een ander account gestuurde mails meteen verwijderen. Eventueel kun je ook een speciaal mailadres (of Outlook.com-alias plus eigen mapje) aanmaken voor bankmailtjes.

©PXimport

Uiteraard gebruiken we ons algemene redactiemailadres niet voor bankzaken.

07 Omgaan met phishing

Krijg je alsnog een e-mail op het mailadres dat bekend is bij je bank, en is dat niet van echt te onderscheiden? Klik absoluut niet op een linkje, maar sluit de mail gewoon af. Open je browser en navigeer zelf naar de website van je bank om na te gaan of er problemen bekend zijn. Twijfel je alsnog, of heb je het vermoeden dat het webverkeer door een browserinfectie alsnog wordt doorgesluisd naar een phishing-site? Log niet in, maar neem telefonisch contact op met je bank om na te gaan wat er aan de hand is.

©PXimport

Internetcriminelen vissen niet alleen naar bank-inloggegevens.

08 Browserkeuze

De standaardbrowser voor Windows, Internet Explorer, is een geliefd doelwit voor kwaadwillenden. Uiteraard omdat het de meest gebruikte browser is, maar ook omdat er met enige regelmaat nieuwe beveiligingsproblemen worden ontdekt. In het voorjaar van 2014 werd zelfs het gebruik van Internet Explorer door onder meer Betaalvereniging Nederland afgeraden, vanwege een browserprobleem waardoor de versleuteling viel uit te schakelen. Bovendien worden problemen in Internet Explorer traag opgelost. Qua beveiliging ben je beter af met Firefox of Chrome voor je bankzaken, die minder heftige beveiligingsproblemen kennen en sneller reageren met patches.

©PXimport

Afgelopen voorjaar werd het gebruik van Internet Explorer zelfs door banken afgeraden.

09 Alternatief besturingssysteem

Met een besturingssysteem, virusscanner en software die up-to-date zijn, ben je in principe veilig. Maar wat als je bijvoorbeeld nog een computer hebt met Windows XP, of Windows niet genoeg vertrouwt qua veiligheid? Overweeg dan eens de installatie van een Linux-variant. Dat kan als stand-alone besturingssysteem of in een dualboot-opstelling, waarbij je naar je Linux-besturingssysteem overgaat wanneer je bankzaken gaat doen. De bekendste en eenvoudigste Linux-variant is Ubuntu. Maar je kunt ook bijvoorbeeld kiezen voor Linux Mint of Fedora. Onder Linux is het gebruik van een virusscanner niet nodig, maar blijf wel op je hoede voor phishing.

©PXimport

Met Linux maak je je oude XP-computer weer veilig voor bankzaken.

10 Gebruik een vertrouwd netwerk

Wanneer je op pad bent met je laptop, smartphone of tablet en je wilt je bankzaken doen, bedenk dan goed met welk netwerk je bent verbonden. Als de netwerkbeheerder kwade bedoelingen heeft, kan hij het netwerkverkeer omsluizen, bijvoorbeeld door de url van de bank naar een phishing-site door te verwijzen. Wees je hiervan bewust voordat je bankzaken doet op het netwerk van een ander. Als je verbinding maakt met een open wifi-netwerk, dan is al je internetverkeer in principe te onderscheppen door anderen die met het netwerk zijn verbonden. Ook als het open netwerk een browser-inlogpagina heeft. Doe dus nooit zomaar bankzaken op een open wifi-netwerk.

©PXimport

Een open wifi-netwerk versleutelt je dataverkeer niet, waardoor anderen kunnen meekijken.

11 VPN

Er is echter een methode om veilig je bankzaken te doen op een netwerk van een ander of zelfs een open wifi-netwerk: via een VPN-verbinding. Daarmee maak je eerst een versleutelde verbinding tussen jouw pc, tablet of smartphone en de VPN-server. Vervolgens vindt in feite al je internetverkeer plaats via de VPN-server. Je kunt zelf thuis een VPN-server maken, maar je kunt ook tegen betaling een VPN-dienst kiezen. Bij de keuze van de aanbieder is het wel van belang dat je deze vertrouwt. Meer over VPN lees je hier.

©PXimport

Een VPN-verbinding kun je configureren in de verbindingsinstellingen van je mobiele apparaat.

12 Mobiel netwerk

Beschik je niet over een VPN-verbinding en wil je onderweg toch je bankzaken regelen? Als je met je mobiele apparaat ook een mobiele internetverbinding via 3G of 4G kunt maken, dan ben je veiliger af met deze directe dataverbinding met je mobiele provider. Houd echter wel rekening met de hoeveelheid data die je verstookt, aangezien dit ten koste gaat van je databundel of (als je in het buitenland bent) extra roamingkosten met zich meebrengt.

©PXimport

Met een mifi-router deel je je mobiele netwerkverbinding met al je apparaten.

13 Gebruik van de app

Smartphones en tablets hebben geen antivirus nodig en in principe kun je zonder bijkomende zorgen via de app van je bank internetbankieren, hoewel de zojuist besproken verbinding belangrijk blijft. Omdat smartphones en tablets makkelijk zijn mee te nemen en gewilde doelwitten voor dieven zijn, is het wel erg belangrijk dat je je apparaat beveiligt met een ontgrendelingscode die anders is dan de code die je gebruikt om je app te openen. Configureer ook Vind mijn iPad of Android Apparaatbeheer om je apparaat op afstand terug te vinden, vergrendelen of (als het echt niet anders kan) de data te wissen.

©PXimport

Beveilig je smartphone, tablet of laptop altijd met een vergrendelingsscherm.

14 Opstartbare usb-stick

De regels die banken hebben opgesteld voor het internetbankieren, melden dat je moet zorgen voor een veilig systeem. Maar wat als je op de pc van iemand anders even vlug een bedrag wilt overmaken of tijdens de vakantie in een internetcafé wilt internetbankieren? In dat geval kan het slim zijn een opstartbare usb-stick te maken die je een veilige Linux-omgeving biedt voor je bankzaken. Je plaatst de usb-stick, start de pc op en meteen laadt je Linux-omgeving. Wanneer je klaar bent, sluit je de pc af en verwijder je de stick zonder dat er een spoor op de computer achterblijft. Zo'n opstartbare stick installeer je zo.

©PXimport

Met een opstartbare usb-stick kun je overal veilig aan de slag.

15 En als het toch mis gaat...

In de praktijk komt het niet vaak voor dat kwaadwillenden geld weten te stelen door middel van online bankieren. Creditcardmaatschappijen en PayPal hebben een geheel eigen beleid ten opzichte van internetfraudeurs en zullen na vaststelling van bedrog vrij snel in het voordeel van het slachtoffer handelen. Banken zijn minder coulant. Ze gaan per geval na of er iets verwijtbaars is gebeurd, waarna wordt besloten de schade al dan niet te vergoeden. Bovendien hanteren sommige banken ook nog eens een eigen risico van 150 euro. Neem echter in het geval van diefstal altijd contact op met de bank of betaaldienst en neem maatregelen om herhaling te voorkomen.

©PXimport

Mocht er toch iets mis zijn gegaan, klop dan direct bij je bank aan!

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.

De servers van Call of Duty: Warzone Mobile gaan op 17 april voorgoed offline, waardoor de game vanaf dat moment niet meer speelbaar is.

Dat heeft Activision aangekondigd. Afgelopen jaar werd de game al uit app-winkels gehaald en werd de komst van nieuwe seizoensgebonden content al stopgezet, en het voorgoed offline halen van de servers is de laatste stap in het verdwijnen van de game. Mensen kunnen tot 17 april de game gewoon blijven spelen en hun verdiende in-game geld opmaken.

"We zijn enorm dankbaar voor de spelers die Call of Duty: Warzone Mobile hebben ondersteund, alsmede de ontwikkelaars die de ervaring tot leven hebben gewekt", aldus Activision. "De passie van spelers en hun feedback blijft de toekomst van de Call of Duty-franchise vormgeven, en we kijken er naar uit om betekenisvolle seizoensgebonden content en updates naar Call of Duty: Mobile te brengen."

Call of Duty: Mobile blijft er wel

Call of Duty: Warzone Mobile kwam in 2024 beschikbaar als mobiele versie van Call of Duty: Warzone, de battle royale-game voor consoles en pc. Op die platforms blijft Warzone wel speelbaar.

Activision zei het al: voor een mobiele Call of Duty-ervaring kunnen spelers terecht bij Call of Duty: Mobile. Die game kwam in 2019 uit op smartphones en geniet nog altijd van populariteit. Call of Duty: Mobile heeft ook een battle royale-modus - waar Warzone Mobile juist om draaide - alsmede modi als reguliere multiplayer en Zombies.

Activision Blizzard - en dus ook Call of Duty - werd enkele jaren geleden overgenomen door Microsoft. Buiten het feit dat de jaarlijkse nieuwe Call of Duty-game vanaf release ook meteen op Xbox Game Pass verschijnt, heeft dat echter niet veel aan de Call of Duty-franchise veranderd. Wel leek het meest recente deel, het vorig najaar uitgekomen Call of Duty: Black Ops 7, minder populair dan voorgaande delen. Mogelijk heeft dit te maken met dat het jaar daarvoor nog Black Ops 6 uitkwam, en spelers niet zo snel op een direct vervolg zaten te wachten.