Blijkbaar zijn veel clouddiensten en IT-ontwikkelingen voor een groot deel van onze samenleving te moeilijk te begrijpen. Heeft opleiden nog zin of moeten we gewoon meer geduld hebben?

Verbijstering is misschien het enige woord dat van toepassing is op hetgeen ik zaterdag op tv voorbij zag komen. Het begon nog zo mooi in de vooraankondiging met de melding dat er een primeur aan zat te komen, namelijk dat het online betalingssysteem PayPal hartstikke onveilig zou zijn. Mijn interesse was direct gewekt.

Maar toen ik naar de uitzending van Kassa zat te kijken, viel mijn mond letterlijk open van verbazing. Het consumentenprogramma van de Vara trok fel van leer tegen PayPal, maar argument na argument sloeg de plank volledig mis. Volgens Kassa was het betalingssysteem namelijk onveilig omdat er nepmails verstuurd werden uit naam van PayPal, waardoor klanten producten naar verre landen verstuurden terwijl achteraf bleek dat er geen betaling gedaan was. Het tv-programma bood ruimte aan een wat naïeve vrouw die na verkoop via Marktplaats een tweedehands videocamera voor honderden euro’s – bij zo’n overdreven goed bod moet toch al een belletje gaan rinkelen, zou je zeggen - naar Nigeria verstuurde in de veronderstelling dat ze via PayPal het geld had binnengekregen. Helaas voor de vrouw kreeg ze geen geld, maar vond ze het wel nodig om PayPal de schuld te geven. “Ik zou niemand willen adviseren om via PayPal te betalen”, aldus het teleurgestelde slachtoffer.

Slecht onderbouwde klachten kregen alle ruimte

Opvallend genoeg was de door Nigerianen opgelichte vrouw niet de enige consument die in het programma haar anti-PayPal verhaal mocht doen. Zo kwam er een man aan het woord die zonder verzendbewijs van het postkantoor een tweedehands computeronderdeel naar India (!) had verstuurd, waarna hij geen geld terug kon krijgen omdat de koper berichtte het onderdeel niet te hebben ontvangen en vond een andere meneer het maar verdacht dat iemand uit het buitenland PayPal als betalingsmethode voorstelde om zijn fotocamera en printer te kopen. “Ik kende het niet, maar kwam er via Google achter dat PayPal niet te vertrouwen was.”

Ook de Kassa-redactie zelf ging op ‘onderzoek’ uit. Zo werd via Marktplaats een fotocamera te koop gezet, wat de interesse van ene Oluwayoumutshe Otshe wekte, die het tweedehands apparaat voor ongeveer de nieuwprijs plus vijftig dollar verzendkosten wilde kopen. De camera zou naar Lagos opgestuurd moeten worden, maar uiteraard kreeg ook de redactie een nepmail met daarin het bericht dat de betaling pas definitief zou zijn als de verkoper zijn of haar trackingnummer naar PayPal op zou sturen. Volgens Kassa andermaal een bewijs dat PayPal zo lek als een mandje zou zijn...

Het absurde aan de klacht van Kassa is dat niet PayPal het probleem van deze internetcriminaliteit is, maar de nepmails die de scammers versturen. PayPal wordt ten onrechte verantwoordelijk gesteld voor het feit dat deze internetoplichters mails versturen die dermate authentiek lijken, dat onervaren internetters voor de trucs van de veelal Nigeriaanse cybercriminelen vallen.

Kassa zwaait met het verkeerde vingertje

Wie hier even over nadenkt, weet dat Kassa niet bij PayPal aan zou moeten kloppen om dit probleem aan te kaarten. Het is niet reëel om van PayPal te eisen dat ze bij aanmelding voor scampraktijken moeten waarschuwen. Kassa heeft weliswaar een punt door te stellen dat de beveiligde aanmeldmethode in combinatie met verifiëring van het bankaccount karig is in vergelijking met de methodes van banken om internetbankieren te beveiligen, maar zou PayPal daarom miljoenen random readers of TAN-codes naar klanten moeten versturen? De kosten zouden in de tientallen, misschien honderden miljoenen euro’s lopen en ik denk niet dat klanten het zouden accepteren wanneer ze voor een tussendienst als PayPal moeten gaan betalen. Bovendien zou je gebruikers van creditcards buitensluiten of daar een apart systeem voor moeten bedenken.

Hoe je het wendt of keert, betalen via PayPal is veiliger dan direct bankverkeer of gebruik van creditcards zonder betrouwbare tussenpersoon. Bankrekeningnummers worden geverifieerd en wanneer een koper kan aantonen dat hij een betaling verricht heeft of een product opgestuurd, zal hij altijd zijn geld terug krijgen. Ook wordt gevoelige creditcardinformatie afgedekt en door een extra beveiligingslaag beschermd.

Kassa gaat voorbij aan het feit dat de doorsnee consument te weinig van internet en 2.0-diensten afweet. Ook de redactie toont hiermee aan dat ook veel media de klok hebben horen luiden, maar niet weten waar de klepel hangt. De hamvraag is: kun je ze dat kwalijk nemen?

Er zijn helaas veel meer voorbeelden te noemen waarin consumenten en media, maar ook politie en politiek op een pijnlijke manier geconfronteerd worden met hun gebrekkige kennis van het internet. Zo waren er de voorvallen op Twitter, waarbij de ironie van ‘bedreigingen’ door een middelbare scholier op Twitter en in een retweet van columnist/journalist Bert Brussen niet werd begrepen en onterecht direct aan terroristische acties gelinkt. Ook het gelazer met de Vodafone-voicemailboxen van politici bracht naar voren dat het niet zozeer de techniek is die tekort schiet, maar dat beveiligingsopties door een gebrek aan kennis niet of verkeerd worden gebruikt.

Ook in de zakelijke IT zijn genoeg voorbeelden te geven van goedwerkende informatietechnologie die in de ogen van publiek, gebruikers of media faalt omdat een gebrek aan kennis hen partner speelt. Kijk bijvoorbeeld naar cloud computing, dat in theorie een prima technologie is maar dat door (irreële) twijfels bij de beveiliging en locatie van data nog niet de doorbraak heeft beleefd die analytici eerder hadden voorspeld. Ook Business Intelligence werd een paar jaar terug een gouden toekomst voorspelt, maar kan (nog) geen potten breken omdat het voor veel gebruikers vanuit de business te ingewikkeld in gebruik blijft of ze überhaupt niet het voordeel van de toegevoegde waarde die BI biedt kunnen begrijpen.

Hi-tech IT hoeft niet ingewikkeld te zijn

Het probleem van ‘de domme massa’ is van alle tijden. Zouden we van dat probleem geen last hebben, dan had ons IT-landschap er geheel anders uitgezien en waren we al een stuk verder geweest. Wat dat betreft moet je bedrijven als Apple en Google credits geven. Zij slagen er als IT-bedrijven namelijk wel in om innovatieve producten als de iPad, iPhone, Gmail en Android af te leveren die door de massa worden gebruikt en tegelijkertijd ook begrepen. Het gebruik van deze technologiëen is zo eenvoudig dat een handleiding niet nodig is, terwijl je er bijna alles mee kunt doen wat je ermee zou willen doen.

Ik wil even dat woordje bijna benadrukken, want natuurlijk zijn er tablets te vinden die technisch beter dan een iPad in elkaar zitten en meer mogelijkheden kennen. En ook Gmail haalt het niet bij geavanceerdere e-mailoplossingen. Apple en Google leveren dan ook niet de beste producten, maar komen verrassend goed tegemoet aan de wensen van de (beginnende) gebruiker. Ze leveren precies wat geadverteerd wordt en bieden universele oplossingen waarbij een kind de was kan doen.

PayPal, BI, cloud, Twitter en Vodafone-voicemail zijn prima technieken, maar niet iedereen weet er goed mee om te gaan. Je kunt opleiden wat je wilt, maar er zullen altijd personen zijn die tegen onverwachte problemen aanlopen of perfect geformuleerde adviezen gewoonweg negeren. Je kunt wel gaan roepen dat het de schuld van die mensen is, maar daarmee neem je de oorzaak nog niet weg. En je kunt wel aan voorlichting doen, maar het is moeilijk om je hele doelgroep te bereiken en je ervan te verzekeren dat zij de boodschap ook voor honderd procent begrepen hebben. Misschien is het daarom wel verstandig dat PayPal mensen die een account aanmaken op voorhand waarschuwt voor nep-mails en misschien moet Vodafone gebruikers verplichten een pinwachtwoord voor hun voicemail te nemen anders dan ‘3333’, ‘0000’ of ‘1234’. Misschien moeten we de nieuwste cloudtechnologie ook on-premise mogelijk maken (private cloud) en eerst daarmee beginnen voordat we bedrijven naar de publieke cloud willen lokken. En misschien moet je BI juist niet als dure ingewikkelde on-premise oplossing aanbieden, maar laagdrempelig en eenvoudig via cloud beschikbaar stellen. Voor domheid bestaat geen medicijn, een handreiking is daarom misschien wel het verstandigst.

De opensource kantoorsuite LibreOffice blaast 40 kaarsjes uit en viert dat met een sprong voorwaarts. Welke vernieuwingen vallen ons op in de recente versie en hoe maken ze de onderlinge samenwerking tussen gebruikers makkelijker?

LibreOffice kent een lange geschiedenis in verschillende vormen die teruggaat tot 1985. Toen verscheen het eerste programma onder de naam StarWriter. Vijftien jaar later belandde de suite bij de open-sourcegemeenschap en werd ondergebracht bij The Document Foundation, die het pakket de naam gaf waaronder we het nu kennen. Het is sindsdien uitgegroeid tot een volwaardig, gratis alternatief voor Microsoft Office. Ook de nieuwste versie blijft trouw aan de klassieke reeks toepassingen, al zijn die verder verfijnd en nauwer met elkaar geïntegreerd. LibreOffice 25.8 is beschikbaar op www.libreoffice.org/download.

De suite bestaat uit zes kernprogramma’s. Writer voor tekstverwerking, Calc als spreadsheet-programma, Impress is presentatiesoftware vergelijkbaar met PowerPoint, Draw is een vectorgebaseerde tekenapplicatie, Base gebruik je voor databases en ten slotte is er de formule-editor Math. Naast deze zes is er nog de component Chart om grafieken te maken binnen Calc, Writer en Impress. Bovendien heeft LibreOffice een bibliotheek met extra functies, sjablonen en steeds vaker ook AI-tools. Op de mogelijkheden van die kernprogramma’s zijn we al dieper ingegaan in een eerder artikel Aan de slag met LibreOffice. Hier bespreken we wat nieuw is en onderzoeken we de mogelijkheden van onderling samenwerken.

Aanpasbare interface

Wanneer je voor het eerst een applicatie opent, toont LibreOffice hoe je de interface kunt aanpassen. Wil je de standaardwerkbalk of wil je tabbladen? Daarnaast kun je kiezen voor een enkelvoudige werkbalk, voor compacte tabbladen, voor de zijbalk en meer. Telkens beslis je of je de gekozen interface alleen op het huidige programma wilt toepassen of op alle programma’s van LibreOffice.

Uiterlijk aanpassen

Met Extra / Opties / LibreOffice zet je de weergave van LibreOffice op licht, donker of de systeeminstelling. In hetzelfde venster bepaal je de kleuren waarmee spelfouten, tabelgrenzen, niet-afdrukbare tekens in Writer, de documentachtergrond en alle speciale markeeritems worden weergegeven. Door op het pictogram van het puzzelstukje te klikken bij Uiterlijk / LibreOffice-thema kom je bij de thema’s voor deze suite. Als je op de knop Internetpagina klikt, zie je telkens hoe ieder thema in de verschillende basisprogramma’s van LibreOffice eruitziet. Daarbij lees je welke versie van LibreOffice vereist is om het gekozen thema toe te passen. Gebruik de knop Installeren om het gekozen thema binnen te halen. Na een klik op OK past LibreOffice het thema onmiddellijk toe.

Daarnaast ondersteunen Writer, Calc en Impress ook kleurenschema’s voor specifieke documenten. Nadat je een van de drie applicaties hebt geopend, ga je naar Opmaak / Thema. Kies een van de bestaande thema’s uit Rainbow, Beach, Sunset … Je kunt via de knop Toevoegen ook zelf een thema samenstellen. Bevestig met de knop Toepassen. Alle elementen die met stijlen en thema-kleuren werken (koppen, tabellen, grafieken et cetera) worden meteen aangepast.

Met een thema pas je in één keer het volledige uiterlijk van de LibreOffice-applicatie aan.

Wijzigingen tonen

Een eerste opvallende vernieuwing is de manier waarop je tijdens het samenwerken veel duidelijker zicht krijgt op de voorgestelde wijzigingen. Activeer dit via Bewerken / Wijzigingen / Wijzigingen bijhouden of met de sneltoets Ctrl+Shift+C. Vanaf dat moment markeert Writer automatisch alles wat je typt, verplaatst of aanpast.

Met Bewerken / Wijzigingen / Tonen maak je de aanpassingen zichtbaar. Toevoegingen verschijnen onderstreept of in kleur, verwijderingen worden doorgestreept en opmaakwijzigingen krijgen een ballon of markering in de kantlijn.

Wijzigingen beheren

In het venster Wijzigingen beheren (Alt+7) zie je in één oogopslag alle voorgestelde aanpassingen. Klik je in de lijst op een item, dan wordt de bijbehorende wijziging meteen in de tekst gemarkeerd. En omgekeerd: selecteer je een wijziging in de tekst, dan springt Writer automatisch naar de juiste entry in de lijst. Dat was vroeger veel minder overzichtelijk, waardoor correcties in lange documenten lastig te volgen waren.

Nu kun je niet alleen sneller door honderden wijzigingen bladeren, maar ook instellen hoe elk type wijziging wordt weergegeven, van kleur tot markering. Met de knoppen Accepteren en Verwerpen beslis je per wijziging of je alles in één keer verwerkt. Bovendien kun je de lijst filteren op auteur en/of tijdstip, wat vooral bij samenwerking met meerdere gebruikers tijd bespaart.

Commentaren geïntegreerd in Navigator

Commentaren zijn in de nieuwe versie beter geïntegreerd in de Navigator, waardoor je ze als overzichtslijst kunt gebruiken. Open het zijpaneel Navigator met F5 of via het kompas-pictogram in de zijbalk. Vanuit dit venster navigeer je met één klik naar koppen, afbeeldingen, secties en tabellen. Voeg je in de tekst een commentaar toe via rechtermuisknop en de optie Notitie toevoegen of de sneltoets Ctrl+Alt+C, dan verschijnt deze niet alleen in de tekst, maar ook in de Navigator. Klik je daar op een commentaar, dan springt Writer meteen naar de juiste plaats in het document.

Extern opslaan

Onder het menu Bestand vind je ook de optie Extern opslaan. Hiermee sla je een bestand op een andere locatie op dan je eigen computer. Dit kan bijvoorbeeld een netwerkschijf of gedeelde map zijn, via WebDAV, FTP, SSH of een andere netwerkverbinding, of in een cloudomgeving zoals Nextcloud, Google Drive of OneDrive.

Het voordeel is dat het document direct op een plek staat waar anderen toegang toe hebben, of waar je er zelf vanaf meerdere apparaten bij kunt. Om een externe opslaglocatie in te stellen, klik je bij Extern opslaan op Service beheren. Daarna selecteer je de gewenste online dienst en vul je de gebruikersnaam en het wachtwoord in.

Multi opslaan als

Aanvullend kun je de mogelijkheden van LibreOffice uitbreiden door middel van extensies. Bijvoorbeeld met MultiFormatSave sla je hetzelfde document meteen in meerdere indelingen tegelijk op. Deze extensie ondersteunt het OpenDocument-formaat, het Microsoft Office-formaat en tegelijk de pdf-indeling. Handig bij samenwerking met mensen die Microsoft Office gebruiken, zodat iedereen toch over een kopie beschikt waarmee hij of zij kan werken. Daarnaast is er de extensie MultiFormatSave-Draw die hetzelfde doet voor illustraties. Hiermee bewaar je dezelfde afbeelding tegelijk in het odf-, png-, svg- en pdf-formaat.

Eerst moet je de extensie installeren via het menu Extra / Extensies. Daar klik je linksonder op de knop Haal meer extensies online. Dan kom je in een store om extensies te zoeken en te downloaden. Wanneer de download binnen is, dubbelklik je op het bestand multiformatsave-v1-5-6.oxt in de map Downloads. Er verschijnt een waarschuwing die aangeeft dat je op het punt staat om een extensie te installeren voor LibreOffice. Klik op OK. Daarna moet je LibreOffice opnieuw opstarten. Vanaf nu heb je in het menu Bestand een nieuwe functie: Multi Opslaan als. Als je die functie aanspreekt, krijg je een pop-up waar je verschillende indelingen kunt selecteren. Via Extra / Extensie kun je achteraf ook extensies verwijderen.

AI-afbeeldingsgenerator

Een nieuwe interessante extensie is Stable Diffusion for LibreOffice. Hiermee kun je via prompts AI-gegenereerde afbeeldingen rechtstreeks toevoegen dankzij de gratis AI Horde backend. Je hebt hiervoor geen account of abonnement nodig, maar wel een internetverbinding. Bovendien krijg je het beste resultaat met Engelse prompts. Dit is een interessante manier om op een eenvoudige manier visuals toe te voegen. Ga naar Extra / Extensies / Haal meer extensies online en gebruik de zoekmachine om Stable Diffusion for LibreOffice te downloaden. De extensie gebruikt een cluster van Stable Diffusion-servers die door vrijwilligers wordt onderhouden, de zogenaamde AIHorde.

Zodra de extensie is geïnstalleerd, kies je Invoegen / Image from text. Dan opent zich de pop-up Stable Horde for LibreOffice waar je de prompt typt. Daarbij geef je zowel de hoogte als de breedte in van de illustratie die je nodig hebt en je klikt op de knop Process. Even later staat de illustratie in het tekstdocument of in de presentatie. Na de installatie vind je de knop naar deze extensie in Writer, Draw en Impress.

Echte open standaarden

Wat LibreOffice uniek maakt, is dat het volledig inzet op open standaardformaten die door iedereen gebruikt en geïmplementeerd kunnen worden. Voor elk type document is er een open formaat: odt voor tekstdocumenten, ods voor spreadsheets en odp voor presentaties. Deze formaten zijn vastgelegd door de internationale standaardisatieorganisatie OASIS en officieel erkend door ISO/IEC. Dat betekent dat ze vrij beschikbaar zijn, zonder dat er een bedrijf de spelregels bepaalt.

Daarnaast kan LibreOffice ook werken met de Microsoft Office-formaten zoals docx, xlsx en pptx. Het kan bestanden in die formaten zowel openen als opslaan, zodat uitwisseling met gebruikers van Microsoft Office vlot verloopt. Het belangrijkste voordeel van de open formaten is dat de documenten in LibreOffice er hetzelfde uitzien wanneer je ze opnieuw opent, of wanneer iemand anders ze opent in een toepassing die deze standaard ondersteunt. Je verliest geen opmaak, inhoud of metadata.

Bij de Microsoft-formaten ligt dat genuanceerder. De typische Microsoft-indelingen zoals docx, xlsx en pptx bevatten vaak functies of elementen die alleen door Microsoft Office volledig worden ondersteund. Dit is deels een bewuste strategie. Microsoft hanteert zijn eigen implementatie en voegt soms afwijkingen toe, waardoor bestanden niet altijd 100 procent identiek openen buiten het eigen ecosysteem. Daardoor wordt het overstappen naar alternatieve software bemoeilijkt.

LibreOffice ondersteunt echte open standaarden.

Documenten schoon opslaan

Alle applicaties zijn bovendien in staat om documenten te creëren die de privacy van de gebruiker respecteren. Bij het opslaan kun je namelijk aangeven of je het bestand zonder persoonlijke metadata wilt bewaren, zoals de auteur of de tijdstempels. Dit kan belangrijk zijn als je documenten deelt in een professionele of juridische context. Terwijl het bestand geopend is, ga je naar het menu Bestand / Eigenschappen. Dan kies je het tabblad Algemeen. Je zult zien dat hierbij je naam als auteur al ingevuld is en ook de wijzigingsdatum, de totale bewerkingstijd enzovoort …

Klik op de knop Eigenschappen terugzetten. Hiermee wis je auteur, wijzigingsdatum, bewerkingstijd en woordentelling. Sla het bestand dan opnieuw op. Wil je het programma instellen zodat je de metadata altijd wist bij het opslaan, zodat je dit niet kunt vergeten? Ga naar Extra / Opties. Kies links in de lijst LibreOffice / Beveiligen. In de groep Beveiligingsopties en waarschuwingen klik je op de knop Opties. Daarna vink je de optie aan: Persoonlijke informatie verwijderen bij het opslaan. Bevestig met OK. Vanaf nu worden alle documenten automatisch schoon opgeslagen.

Samenwerken

Er zijn drie manieren om samen te werken met LibreOffice. De eerste is de klassieke aanpak. Je werkt alleen op je eigen computer en deelt het bestand via e-mail of usb. Andere gebruikers kunnen het document vervolgens aanpassen en opmerkingen toevoegen. Alle wijzigingen zie je overzichtelijk terug in het venster Wijzigingen beheren. De tweede manier is het gebruik van een gedeelde map in de cloud. Iedereen met toegang kan het bestand bewerken, zij het niet tegelijkertijd. Dankzij kleurmarkeringen blijft zichtbaar wie welke aanpassing heeft gedaan. De derde optie is de online variant van LibreOffice. Daarmee werk je in realtime samen aan hetzelfde document. Het grote voordeel is de simultane bewerking, maar het nadeel is dat de installatie en configuratie van deze oplossing wat complexer is.

Online versie

De oplossing om online de opensource tekstverwerker, spreadsheet- of presentatie-applicatie te gebruiken, is een combinatie van een online platform en een online toepassing. LibreOffice 25.8 heeft de mogelijkheden om met anderen samen te werken uitgebreid door koppelingen met cloudoplossingen zoals Nextcloud. De bijbehorende online toepassing heet Collabora Online. Het gaat om een webgebaseerde Office-omgeving op basis van LibreOffice die zich integreert met cloudplatformen zoals Nextcloud. Hiermee kunnen teams, onderzoekers en scholieren in realtime veilig samenwerken, zonder afhankelijk te zijn van commerciële clouddiensten zoals Google of Microsoft. Bovendien is de privacy beter gewaarborgd.

Om te starten heb je een Nextcloud- of ownCloud-account nodig. Wij vonden Nextcloud het meest gebruiksvriendelijk, omdat deze Collabora al standaard aanbiedt. Nextcloud heeft clients voor Windows, macOS, Linux, iOS en Android (https://nextcloud.com/install). De laatste versie (31.0.8) verscheen op 14 augustus 2025. Wil je geen tijd besteden aan installatie en onderhoud, dan kun je kiezen voor een beheerde Nextcloud-hostingdienst. Er zijn verschillende aanbieders en de prijzen variëren volgens opslagcapaciteit. Je kunt er ook voor kiezen om op een eigen server Collabora CODE te installeren (Collabora Online Development Edition, een gratis community-versie), maar dat is meer iets voor specialisten.

Compatibel met de courante Office-indelingen

Met Collabora Online krijg je een webversie van LibreOffice, volledig opensource en privacy-vriendelijk. Op https://collaboraonline.com kun je een gratis demo uitproberen. Je vult je naam, e-mailadres en herkomst van je aanvraag in, waarna je een e-mail ontvangt met een link, login en wachtwoord. Vervolgens kom je in een omgeving waar je tekstverwerkingsdocumenten, spreadsheets en presentaties kunt openen. Het gaat om een set online documenten in de odt-, docx-, pdf-, pptx-, xlsx-, odg-, doc- en ods-indeling. Met een dubbelklik opent Collabora Online het bestand rechtstreeks in de browser, zonder dat je iets hoeft te installeren.

Alle bewerkingen in de browser

Wanneer een document geopend is, herken je meteen de vertrouwde LibreOffice-modules. De interface van Collabora Online is niet 100 procent identiek aan de desktopversie van LibreOffice, maar de functies en compatibiliteit zijn zeer vergelijkbaar. De interface past zich aan de taalinstellingen van je systeem aan (in ons geval Nederlands). Je kunt elk bestand bewerken en opslaan in verschillende formaten. Zo kun je een geopende odp-presentatie bewaren als odf-presentatie, PowerPoint-bestand (.pptx) of PowerPoint 2003-presentatie (.ppt). Een tekstdocument in odt-formaat kun je opslaan als rtf, Word (.docx) of Word 2003-document (.doc). Ook exporteren naar pdf of epub is mogelijk. Alles gebeurt volledig in de internetbrowser, zonder dat je een lokale toepassing nodig hebt. Bovendien ben je niet beperkt tot de demo-bestanden: je kunt zelf ook eigen bestanden uploaden, bewerken en opslaan in deze indelingen.

Delen

In Nextcloud klik je op de Deel-knop en voeg je een gebruiker of groep toe. Je kunt zelfs een openbare link aanmaken. Daarbij bepaal je of de ander het document alleen mag lezen of ook mag bewerken. Vanaf dat moment kunnen meerdere mensen tegelijk in hetzelfde document werken. Elke auteur krijgt een eigen kleur voor de cursor en de selecties en alle wijzigingen verschijnen direct op het scherm. Net als in de desktopversie kun je opmerkingen toevoegen en wijzigingen bijhouden. Ondertussen kun je chatten en altijd teruggaan naar eerdere versies.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆