ID.nl logo
Huis

Notebook kopen? Stel jezelf de juiste vragen.

Een nieuw notebook aanschaffen is spannend en leuk! Maar als je niet op de juiste aspecten let, dan kun je een kat in de zak kopen. Weet daarom altijd wat je wilt, zodat je een notebook vindt dat bij jouw behoeften aansluit. Hoe je dat bepaalt? Daar helpt onze koopwijzer bij!

Notebooks zijn er in allerlei soorten en maten, van groot tot klein, van voor een prikkie tot een rib uit je lijf. De meesten die een notebook gaan kopen, willen maar één ding weten: is hij een beetje goed? Dat is zo'n algemene vraag waar je bijna altijd 'ja' op kunt antwoorden. Maar beter is het als je voor jezelf een paar belangrijke vragen beantwoordt voordat je aan het shoppen slaat. Welke vragen je jezelf moet stellen én meer, vind je in deze koopwijzer.

De hamvraag

De hamvraag die je jezelf moet stellen, is natuurlijk: "Wat wil ik met mijn nieuwe notebook gaan doen?" Deze vraag is voor de meesten al vrij lastig. Velen komen dan ook niet verder dan: "Een beetje internetten en e-mailen." Als je doorvraagt, blijken er stiekem toch meer eisen te zijn. We zetten de hamvraag uiteen in zeven stellingen, waarbij je bij jezelf moet nagaan of deze stelling van toepassing op je is. Aan het einde weet je precies waar je naar moet kijken bij het aanschaffen van een notebook.

Ik hoef alleen maar te internetten en te e-mailen

Dit is het antwoord dat 90 procent van de mensen geeft wanneer ze een notebook willen kopen. Voor deze taken is elk huidig notebook geschikt. Als dit echt de enige activiteit is die je op je notebook gaat uitvoeren, dan raden wij je aan om lekker op koopjesjacht te gaan en het goedkoopste notebook te scoren dat je vinden kunt.

Kijk hierbij wel naar hoe oud het notebook is. Een tweedehands notebook van drie jaar oud via Marktplaats of een faillissementsveiling vinden wij geen goed idee, maar elk nieuw notebook is absoluut geschikt. Je zou zelfs kunnen kijken naar een netbook, nog een slag goedkoper dan notebooks, maar meer dan internetten en e-mailen kun je hiermee ook echt niet.

Ik wil mijn notebook overal mee naartoe nemen

Als dit bij jou het geval is, dan wordt de collectie geschikte notebooks al een heel stuk kleiner. De beeldschermen van de meest gangbare notebooks hebben namelijk een beeldschermdiagonaal van ongeveer 15,6 inch. Hoewel dit in Nederland een gebruikelijke maat is, zijn deze notebooks toch nog behoorlijk groot en wegen ze meestal rond de drie kilo. Dat is geen pretje om de hele dag met je mee te zeulen.

Het spreekt natuurlijk voor zich dat notebooks met een grotere beeldschermdiagonaal helemaal niet geschikt zijn voor mobiel gebruik. Wil je graag op reis met je notebook, dan is een 14-inch of 13-inch notebook veel wenselijker. Deze formaten zijn nog steeds niet de standaard, maar dankzij de komst van de ultrabooks, komt dit formaat al vaker voor dan een jaar geleden. Er zijn zelfs sommige merken, zoals Asus die een 11 inch notebook uitbrengen zoals de Zenbook UX-21.

Ultrabooks

Ultrabooks zijn een nieuwkomer in de notebookmarkt, en kenmerken zich door hun superslanke design en gewicht van doorgaans onder de 1 kilo. Ultrabook is een standaard die door Intel is gesteld en vele fabrikanten hebben hun eigen ultrabook-lijn. Ultrabooks zijn niet goedkoop, mobiliteit kost immers geld. Het goedkoopste ultrabook kost 799 euro.

Beperkte prestaties en geen dvd-drive

Mobiliteit kost geld, maar dat is niet de enige concessie die je doet. Hoe mobieler een notebook is, hoe minder krachtige hardware in het notebook verwerkt kan zitten. Zo maken alle ultrabooks gebruik van de geïntegreerde graphics chip in Intel's Core i processor.

Waar je ook rekening mee moet houden, is dat kleinere notebooks niet vanzelfsprekend over een optische drive beschikken. Hou dat dus in de gaten of en wanneer zo’n drive een vereiste is. Als je deze drive maar weinig gaat gebruiken, kun je ook een losse dvd-brander kopen die je via usb kunt aansluiten.

Mijn notebook moet lang zonder stopcontact kunnen

Dit is een eis waar zeker niet elk notebook aan kan voldoen. Het gemiddelde instapmodel gaat zo'n anderhalf, met een beetje geluk twee uur, mee op een volle accu. Daarna moet het apparaat aan het stopcontact gehangen worden, wil het blijven draaien.

Notebooks die lang op de accu draaien, bijvoorbeeld zo'n 8 uur, zijn voornamelijk zakelijke notebooks. Deze zijn qua prestaties iets minder krachtig dan een gemiddeld 15,6-inch notebook. Energiezuinige notebooks zijn meestal uitgerust met een ulv-processor (ultra low voltage), zoals de Intel Pentium ULV SU4100, maar ze worden ook geleverd met een energiezuinige mobiele variant van de Core i-processoren,  de um-serie zoals bijvoorbeeld de Intel Core i3-330um. Deze processors zijn krachtiger dan de ulv-processors, maar ook minder energiezuinig.

Iets anders waarop je moet letten, is de accu. Hoe groter de capaciteit van de accu, hoe meer energie het notebook tot zijn beschikking heeft. Als lang zonder stroom een harde eis is, kies dan voor een notebook waarvoor je ook een hogecapaciteitsaccu kunt krijgen. De specificatie waar je bij accu's op moet letten, is het aantal mAh. Hoe hoger dit getal, hoe meer capaciteit de accu heeft.

Helaas zegt het aantal mAh nog niks over hoe lang een notebook meegaat op één acculading. Dit is volkomen afhankelijk van de gebruikte hardware. Krachtige notebooks hebben vaak ‘grotere’ accu’s terwijl ze toch korter meegaan dan notebooks met zuinige hardware die accu’s hebben met minder capaciteit. 4200 mAh is toch wel een minimale vereiste (bij een notebook met een energiezuinige processor) als je lang op één acculading wilt werken.

Ik wil multimedia

Als je je notebook vooral wilt gebruiken om films te bekijken, dan is natuurlijk het beeldscherm erg belangrijk. Er zijn veel verschillende monitorformaten, maar voor hd-films zijn de beeldschermen met een resolutie van 1366x768, 1280x720 en 1920x1080 optimaal. Dit omdat deze het meest in de buurt komen van de huidige standaard HD-resoluties 720p en 1080p.

Natuurlijk is ook de helderheid en de kijkhoek van belang voor een beeldscherm, helemaal als je met meer dan één persoon film kijkt. Helaas zijn de meeste beeldschermen voor notebooks niet geweldig als het gaat om kijkhoek. Het is dan ook aan te raden je notebook aan te sluiten op je hd-televisie wanneer je film kijkt.

Mocht je toch film op je notebook beeldscherm willen kijken, dan doe je er verstandig aan de kijkhoek van het beeldscherm zelf te beoordelen in de winkel. Een merk dat doorgaans goede kwaliteit notebookbeeldschermen gebruikt, is HP.

Om je notebook op je tv aan te sluiten moet het notebook natuurlijk wel over een hdmi-uitgang beschikken en de grafische chipset moet krachtig genoeg zijn om full-hd af te spelen. Het beste hiervoor kun je kiezen voor een notebook met een grafische chipset van nVidia of AMD (voorheen Ati), hoewel Intel’s geïntegreerde grafische chipset die verwerkt zitten in de mobiele Core i3, i5 en i7 processors ook in staat zijn video’s in HD af te spelen, evenals de zogenaamde APU processoren van AMD, die eveneens een grafische chip geïntegreerd hebben.

Qua geluid zijn de meeste notebooks geen helden. Slechts een paar high-end notebooks beschikken over speakers van grote speakermerken als Harman Kardon, Dynaudio of Altec Lansing. Het is dan ook verstandiger om een extra speakerset te kopen voor je notebook of deze aan te sluiten op je versterker, zodat je de film met fatsoenlijk geluid kunt bekijken.

Wil je echter toch het geluid uit de notebook zelf laten spelen dan zijn de notebooks met de volgende speakertechnologie erg geschikt:

  • Bang & Olufsen (Asus)

  • Dynaudio (MSI)

  • Harman Kardon (verschillende merken)

  • Altec Lansing (verschillende merken)

HP heeft zijn eigen 'pro geluid' lijn genaamd HP Beats. Wij zijn niet onder de indruk van de geluidskwaliteit van HP Beats, dus wij raden deze voor een goed geluid niet aan.

Ik wil foto's bewerken en veel programma's gebruiken

In dit geval wil je niet bezuinigen op geheugen- en processorkracht. Helemaal als je met grote fotobestanden werkt, zoals raw, doe je een behoorlijk beroep op je geheugen. 4 GB is in dat geval dus wel minimaal vereist.

Ook de kracht van de processor is belangrijk voor het manipuleren van foto's. Daarbij is het aantal processorkernen nog belangrijker dan de snelheid. Een quadcoreprocessor bewerkt sneller foto's dan een dualcoreprocessor die qua Gigahertzen meer in huis heeft. Dit omdat bij beeld en videobewerking altijd alle kernen worden benut, en vier kernen zijn nu eenmaal sneller dan twee.

De grafische chip is van minder belang bij fotobewerking, hoewel er wel pakketten zijn, waaronder Photoshop CS5, die gebruik kunnen maken van de gpu. Deze pakketten maken bijna altijd gebruik van de CUDA-oplossing van nVidia, dus als je ook gpu-kracht wil gebruiken bij fotobewerking, kun je het beste een notebook nemen met een grafische chipset van nVidia vanaf de 8000-serie.

Ik wil video's bewerken

Voor videobewerking, helemaal in hd, is nog meer kracht nodig dan voor beeldbewerking. Wil je een beetje efficiënt zijn en niet al te veel tijd kwijt zijn aan het renderen van films, dan zul je flink moeten investeren in de processorkracht en het interne geheugen van je notebook. Je ontkomt dan ook niet aan een 64-bits besturingssysteem, zodat je meer dan 4 GB aan ram kunt gebruiken. Een 32-bits besturingsysteem kan maar maximaal 4 GB ram gebruiken en dat is voor serieus videobewerken aan de magere kant.

Net als bij beeldbewerking geldt bij videobewerking: hoe meer processorkernen, hoe beter. Vele handen, of in dit geval processorkernen, maken immers licht werk. Daarnaast kan de grafische chipset, mits hij CUDA van nVidia ondersteunt, het previewen van een video versnellen, maar dan moet je videobewerkingsprogramma, zoals Adobe Premiere CS5,  dit wel ondersteunen.

Verder is veel opslagcapaciteit van belang. Met name hd-films nemen behoorlijk wat ruimte in, dus beknibbel niet op je opslagcapaciteit. Sterker nog, schaf ook een extra externe harddisk aan om je uiteindelijke films op te zetten of te backuppen.

Ik wil de nieuwste games moeiteloos kunnen draaien

Gaming is het duurste segment van alle notebooks. Voor de meeste gamingnotebooks zul je dan ook bereid moeten zijn om diep in de buidel te tasten. Een beetje gamingnotebook gaat al snel richting de € 1500. Het belangrijkste onderdeel van een gamingnotebook is natuurlijk de grafische chipset.

Goede grafische chipsets voor games zijn onder andere de nVidia GeForce chips die eindigen op GTX en de AMD Radeon HD 5000-serie. Er zijn zelfs notebooks verkrijgbaar met twee grafische chipsets in crossfire of sli, maar dan ga je qua prijs meer richting € 2000.

Behalve de grafische chipset zijn natuurlijk ook de processor en het geheugen belangrijk. Vooral de snelheid van de processor is van belang. De meeste gamingnotebooks zijn voorzien van Core i7-processoren, hoewel een Core i5 ook prima volstaat, en 4 GB ram. Vooral deze 4 GB aan geheugen is een minimale vereiste.

Bij gamingnotebooks moet je overigens wel rekening houden met een relatief korte accuduur. Een beetje gamingnotebook gaat hooguit een uur mee op een volle accu. Zorg dus dat er altijd een stopcontact voor je vrij is op een lan-party.

Een zeer bekend gaming-computermerk is Alienware van Dell. Deze notebooks zijn bijzonder krachtig, maar ook ontzettend duur, denk aan minimaal 1800 euro.

Ik wil het allemaal!

Het kan natuurlijk zijn dat je álles wilt met je notebook. De beste prestaties, de langste batterijduur en de laagste prijs. Helaas is dit gewoonweg niet mogelijk. Je zult concessies moeten doen en moeten kiezen wat voor jou het belangrijkst is: kosten, accuduur of prestaties. Daarom is het van belang dat je voor jezelf nagaat hoe je het apparaat het meest gaat gebruiken om zo tot een juiste keuze te komen.

Speciaalzaak vs. winkelketen

Het aanbod van notebooks verandert continu. Het is dan ook onmogelijk om je precies te vertellen waar je het beste je notebook kunt kopen. Natuurlijk zijn er wel algemene richtlijnen. Zo zien wij dat de instapmodellen doorgaans goedkoper zijn bij grote winkelketens als Mediamarkt, BCC en Dixons. Maar zodra je echt eisen stelt en qua prijs in de duurdere regionen komt, ben je beter af bij de computerspeciaalzaken.

Vooral high-end modellen zijn bij de speciaalzaken vele malen krachtiger dan de high-end modellen die in de grote winkelketens liggen. Op prestatiegebied krijg je bij een speciaalzaak dus meer waar voor je geld.

3 Misverstanden over het kopen van een notebook

1: Notebookprocessoren zijn net zo krachtig als desktopprocessoren
Deze leuk klinkende theorie gaat niet op. Een mobiele processor is meestal nog niet half zo krachtig als een gelijknamige desktopprocessor.

2: Hoe meer cellen een accu heeft, hoe beter
Het aantal cellen in een accu wordt ook vaak gecommuniceerd in reclame-uitingen, maar dit zegt niks over de accu. De capaciteit is waar je naar moet kijken, en deze is weergegeven in mAh. Hoelang een notebook uiteindelijk op een acculading meegaat, is ook sterk afhankelijk van de gebruikte hardware. Een accu met een hoge capaciteit in combinatie met energiezuinige hardware levert de langste accuduur op.

3: Een notebook heeft een groot scherm, dus hij is geschikt voor games
Absoluut niet waar: laat je niet misleiden door reclame-uitingen of gladde praatjes. De grootte van een beeldscherm heeft niets te maken met de grafische capaciteiten van een notebook. Er zijn vooral in het instapsegment behoorlijk wat notebooks met grote schermen en zeer matige grafische prestaties.

▼ Volgende artikel
Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid
© ER | ID.nl
Huis

Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

Spatial audio in de praktijk

Je komt ruimtelijke audiotechnieken op steeds meer plekken tegen, vaak zonder dat je er specifiek naar hoeft te zoeken. In de filmwereld is Dolby Atmos de absolute standaard, waarbij streamingdiensten zoals Netflix en Disney+ deze techniek inzetten om geluidseffecten via een soundbar dwars door je kamer te laten bewegen.

Muziekliefhebbers vinden soortgelijke ervaringen bij Apple Music en Tidal, waar speciale mixes van bekende albums een breder en dieper geluidsveld bieden dan de originele stereoversie. Ook in de gamingwereld is het inmiddels de norm; Sony gebruikt de Tempest 3D-technologie voor de PlayStation 5 om spelers midden in de actie te plaatsen, terwijl Microsoft met Windows Sonic en Dolby Atmos for Headphones vergelijkbare resultaten behaalt op de Xbox en pc.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Populaire merken voor spatial audio

Verschillende fabrikanten lopen voorop in de adoptie van ruimtelijke audiotechnieken. Apple heeft met de integratie in de AirPods Max en AirPods Pro in combinatie Apple Music de techniek toegankelijk gemaakt voor de massa, terwijl Sony met hun 360 Reality Audio een sterk eigen ecosysteem heeft gebouwd dat vooral schittert bij gaming en specifieke streamingdiensten. Daarnaast is Sonos een dominante speler op het gebied van home-entertainment met soundbars die Dolby Atmos ondersteunen. Bose en Sennheiser zijn eveneens belangrijke namen die met hun geavanceerde algoritmes en hoogwaardige hardware zorgen dat de ruimtelijke beleving ook voor de veeleisende luisteraar geloofwaardig blijft.

▼ Volgende artikel
Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand
© MG | ID.nl
Huis

Personalisatie: zo zet je Android en iOS naar je hand

Met het kiezen van een eigen thema, bedieningspanelen en omgeving zet je je Android- of iOS-toestel pas echt naar je hand. Android 16 en iOS/iPadOS 26 bevatten voldoende mogelijkheden voor een gepersonaliseerde omgeving. Hoe je te werk gaat, lees je hier.

In dit artikel kijken we naar Android 16 en iOS 26. Voor Android maken we gebruik van een Samsung-toestel in combinatie met One UI 8. We beginnen met Android, want de meest recente versie beschikt over interessante opties om de omgeving te personaliseren. Verderop lees je over iOS 26.

Ben je wat uitgekeken op de statische achtergronden van je Android-toestel, dan kun je een dynamische achtergrond gebruiken. Open de instellingen en kies Achtergrond en stijl, Achtergronden wijzigen. Blader naar beneden en tik op Dynamisch vergrendelscherm. Hier kun je verschillende categorieën kiezen. Kies maximaal vijf aansprekende categorieën. Vervolgens wordt elke 2 weken een nieuwe set afbeeldingen geladen. Standaard worden de nieuwe afbeeldingen alleen gedownload met een wifi-verbinding. Wil je dat de plaatjes ook via een mobiele verbinding worden bijgewerkt, dan activeer je Downloaden met mobiele gegevens. Als je geen veranderende foto’s wilt zien, maar in plaats hiervan veranderende kleuren, kies je in de sectie Kleuren voor Dynamisch.

Dynamische achtergronden zorgen voor afwisseling.

Bediening met één hand

Als je gebruikmaakt van een telefoon met een relatief groot scherm, kun je het systeem hier beter rekening mee laten houden. Tik in de instellingen op Geavanceerde functies en schakel de optie Bediening met één hand in. Je kunt de verschillende elementen op het scherm nu beter met één hand (je duim) bedienen.

Wil je een specifieke app in een andere taal gebruiken, dan hoef je hiervoor niet de volledige gebruikersomgeving om te zetten. Kies in de instellingen voor

Algemeen beheer, Talen van app. Kies de app waarvoor je de taal wilt instellen en kies een taal uit de lijst Alle talen. Je kunt op elk moment terugkeren naar de oorspronkelijke instelling: kies in hetzelfde venster voor Systeemstandaard.

Handig: voor specifieke apps een andere taal hanteren.

Snelle instellingen

Geef het onderdeel Snelle instellingen (Quick Panel) een eigen indeling. Het onderdeel verschijnt wanneer je met de vinger vanuit de rechterbovenhoek naar beneden veegt. Tik op de knop met de pen. Eerst bepaal je de volgorde van de elementen: tik op een component en sleep het vervolgens naar de gewenste locatie. Tik hierna op Bewerken: je vindt deze knop bij de onderdelen die je kunt aanpassen. Je kunt vervolgens de individuele knoppen verplaatsen naar een andere locatie. Ook kun je deze knoppen verwijderen (gebruik het minteken linksboven elk pictogram) en andere knoppen toevoegen via het venster Beschikbare knoppen. Tot slot is het mogelijk om het gedeelte met de knoppen groter te maken, zodat je meer knoppen in één keer ziet. Pak de onderrand van het blok en sleep de rand naar beneden, totdat een extra rij met knoppen verschijnt. Tevreden met de instellingen? Bevestig met een tik op Gereed.

Het venster Snelle instellingen is flink op de schop gegaan.

Niet meer los

Geeft je Android-toestel het onderdeel Snelle instellingen apart weer van het scherm met de meldingen? In het verleden waren beide schermen gecombineerd in één weergave. Wil je terug naar die oude situatie? Open het onderdeel Snelle instellingen in de bewerkingsmodus (via de knop met de pen). Tik hierna op Vensterinstellingen. Kies voor Samen: beide vensters worden weer gecombineerd zoals vanouds. Je kunt ook kiezen om het venster Snelle instellingen links in plaats van rechts te tonen. Kies in hetzelfde scherm voor Quick Panel aan linkerkant.

Je hoeft geen genoegen te nemen met losse vensters.

Aangepaste pictogrammen

Toe aan andere vormen voor de pictogrammen in Android? Dat is mogelijk. Tik op een leeg gedeelte van het thuisscherm. Onderin verschijnt een balk met keuzen. Kies voor Achtergrond en stijl. Kies voor Pictogrammen. Vervolgens kun je kiezen uit verschillende vormen, waaronder een boog, vierkant en rechthoek. Of je deze functie aantreft op je telefoon, is afhankelijk van de fabrikant. Bij Samsung heb je de app Good Lock nodig. Je vindt deze als beschikbare download in de Galaxy Store. Bij Pixel-telefoons is de optie direct toegankelijk via de gebruikersomgeving. 

Verlichtingseffect

Krijg je een melding binnen, dan kun je het als een subtiele lijn rondom het scherm tonen. Via instellingen kies je voor Meldingen, Pop-upstijl melding. Tik op Verlichtingseffect toevoegen. De optie Basis geeft een subtiele lijn, maar je kunt ook uitgebreidere effecten tonen, zoals Spotlight of Echo. Kies de tab Kleur om een aangepaste kleur te kiezen. Normaal gesproken past de kleur zich aan de app aan. In de sectie Geavanceerd kun je details aanpassen, zoals transparantie, breedte en duur van het effect. De kleur kan ook op basis van een trefwoord veranderen. Tik op Kleur van verlichtingseffect op trefwoord. In de sectie Trefwoord tik je op het plusteken (+) om nieuwe trefwoorden (bijvoorbeeld van contactpersonen) op te geven. Kies hierna de kleur die je wilt toepassen op het verlichtingseffect.

Een verlichtingseffect zodra je een melding ontvangt.

iOS

Ook iOS (en iPadOS) kun je goed naar je hand zetten. Recent bracht Apple iOS 26 uit. Mogelijk verwachtte je iOS 19 als logische opvolger van versie 18, maar de makers uit Cupertino hanteren voortaan een ander naamschema. iOS 26 verwijst naar 2026. Opvallend aan deze editie is het nieuwe Liquid Glass Design, waarin transparantie en spiegelingen een grote rol spelen. Er zijn volop aanpassingsmogelijkheden, beginnend bij het vergrendelingsscherm. Tik hierop en kies Pas aan, Pas huidige achtergrond aan.

Tik op de datum bovenin om een widget te kiezen en meer informatie te tonen, bijvoorbeeld het weer. In het venster vind je een overzicht van bruikbare widgets en suggesties. Waar mogelijk gebruikt iOS het ‘glass’-ontwerp, dus ook bij de klok. Gelukkig kun je dit aanpassen als je niet enthousiast bent. Tik erop en schakel onderin het venster tussen Glas en Effen. In hetzelfde venster kun je ook een kleur selecteren, terwijl je met de schuifregelaar de dikte van de klok kiest. Via Voeg widgets toe kun je extra widgets op het vergrendelingsscherm plaatsen. Via het element onderin kun je swipen tussen verschillende achtergronden.

iOS 26 hanteert het Liquid Glass-design.

Zonder achtergrond

iOS bevat de nieuwe app Voorvertoning. Hiermee kun je documenten scannen, invullen en opslaan als pdf-bestand. Wil je een nieuwe achtergrond op het vergrendel- of thuisscherm instellen, maar heeft de afbeelding een achtergrond die je liever niet ziet? Ook dan kun je de app Voorvertoning inzetten. Open de afbeelding en tik op de knop rechtsboven (herkenbaar aan >>). Kies voor Verwijder achtergrond. Sla de afbeelding opnieuw op en gebruik deze vervolgens als achtergrond. 

Thuisscherm

Ook het thuisscherm zetten we naar onze hand. Tik op een leeg gedeelte en kies Wijzig, Pas aan. Je kunt nu kiezen hoe de pictogrammen worden getoond. De standaardmodus ken je al van eerdere versies. Kies voor Donker om de pictogrammen donker te maken. Dit werkt nog niet voor alle pictogrammen: de app-maker moet hiermee rekening houden. Kies Helder als je alle pictogrammen een uniforme, lichte uitstraling wilt geven. Tot slot is er Getint: hiermee kun je de pictogrammen een eigen kleur en contrast geven.

Bepaal hoe de pictogrammen worden getoond.

Uniforme kleuren

Je kunt het kleurenschema van iOS ook overeen laten komen met de kleur van de behuizing van het toestel, bijvoorbeeld oranje. In het vak Getint vind je uiterst links een knop met het pictogram van een telefoon. Klik hierop om de kleuren te laten ‘matchen’. iOS weet op basis van het serienummer welke telefoon en welke kleur je gebruikt.

Minderen

Je kunt de transparante uitstraling van iOS 26 niet volledig uitschakelen. Toch bestaan er een paar trucs om het Liquid Glass-ontwerp iets te verminderen. In de instellingen kies je voor Toegankelijkheid, Beweging en activeer je de optie Verminder beweging. Verder kies je Toegankelijkheid, Weergave en tekstgrootte en kies je Maak minder doorzichtig.

Liquid Glass kan niet helemaal uitgeschakeld worden, maar je kunt een eind komen.

Donkere modus

Via de app Instellingen kun je meer onderdelen van de gebruikersomgeving tweaken. Tik in de instellingen op Scherm en helderheid en kies tussen de lichte en donkere modus (Licht en Donker). Bovendien kun je hier de tekstgrootte aanpassen en de tekst op het scherm dikker tonen (via Vette tekst). Dit kan helpen om de tekst beter leesbaar te maken. Om eenvoudig achtergronden aan te passen, kun je via instellingen ook kiezen voor Achtergrond en tikken op Voeg nieuwe achtergrond toe.

Werp ook een blik bij Beginscherm en appbibliotheek. Hier bepaal je onder meer of aanbevolen en recente apps moeten worden getoond in het Dock (het gedeelte onderaan het scherm). Wil je het Dock zo opgeruimd mogelijk houden, dan haal je de vinkjes weg bij Toon appbibliotheek in Dock en Toon aanbevolen en recente apps in Dock.

Kies tussen een lichte en donkere modus.

Volledig scherm

Vooral als je een iPad hebt, kun je meer uit het schermoppervlak halen door te werken met vensters. Je kunt dan meerdere apps naast elkaar plaatsen. Werken met vensters is overigens niet verplicht. Schuif met je vinger vanaf de rechterbovenhoek naar beneden, zodat het bedieningspaneel opent. Tik op de knop Apps in vensters. Je vindt deze op de onderste rij, naast het pictogram van de batterij. Kies vervolgens tussen Apps in vensters of Stage Manager. Die laatste optie zorgt ervoor dat apps schermvullend worden getoond. 

Berichten

Ook voor veel apps hoef je niet genoegen te nemen met de standaardinstellingen en kun je deze personaliseren. Goed voorbeeld is de app Berichten. Geef personen met wie je vaak communiceert een eigen achtergrond. Open de app en tik op de naam van de persoon voor wie je een achtergrond wilt instellen. Tik op Achtergronden. Je kunt kiezen uit foto’s, maar ook uit vaste kleuren. In de sectie Suggesties vind je een combinatie van standaardfoto’s en foto’s die je eerder zelf hebt gemaakt. Sommige foto’s zijn geanimeerd: je kiest eerst de foto en kunt dan vaak ook een kleurenschema selecteren. Heb je na verloop van tijd geen behoefte meer aan een specifieke achtergrond, dan selecteer je de naam van de contactpersoon en kies je Geen. Houd er rekening mee dat de achtergrond ook wordt aangepast bij de contactpersoon.

Je kunt aangepaste achtergronden kiezen in de app Berichten.

Safari

Maak je gebruik van Safari? De gebruikersomgeving is ook onder handen genomen en vooral op dieet gegaan: het aantal knoppen is teruggebracht en het grootste deel van de bediening loopt nu via swipes. Zet ook de browser naar je hand. Via instellingen kies je voor Apps, Safari. In de sectie Tabbladen geef je aan in hoeverre je wél de bedieningselementen wilt zien. Standaard is Compact geactiveerd, maar je kunt hier ook kiezen voor Onder en Boven

Bestanden

De app Bestanden heeft in iOS 26 ook volwassen opties om de omgeving verder te personaliseren. Zo kun je mappen een eigen kleur geven zodat je ze beter kunt onderscheiden. Tik op een map en houd de map vast totdat het menu verschijnt. Kies Pas map en tags aan. Tik op Tags en kies de gewenste kleur. Je kunt via hetzelfde venster ook emoji’s aan de map toevoegen.

Op bestandsgebied kun je ook aangeven welke app voor het bestand moet worden geopend. Tik op een bestandsnaam en houd ingedrukt totdat het menu verschijnt. Kies voor Open met en selecteer de gewenste app. In hetzelfde menu kun je ook de elders besproken app Voorvertoning kiezen. Vooral bij documenten en foto’s (zoals pdf- en jpg-bestanden) werkt deze app goed.