E-books zijn nog steeds razend populair en je kunt de digitale boeken op veel verschillende manieren verkrijgen. Dit maakt het wel moeilijk om je collectie van boeken netjes op orde te houden. Met Calibre houd je eenvoudig een bibliotheek bij.

Tip 01: E-books lezen

Van steeds meer al bestaande titels verschijnt ook een digitale versie, en van nieuwe titels is in zo’n tachtig procent van de gevallen ook meteen een e-book-versie beschikbaar. Bovendien zijn er steeds meer websites, zoals De Slegte en Tom Kabinet, waar tweedehands e-books worden aangeboden. Tegelijkertijd wordt het steeds makkelijker om e-books te lezen. Er is een enorm aanbod speciale e-readers en omdat de schermen van tablets en smartphones flink zijn verbeterd, zijn er ook steeds meer mensen die hun boeken op deze apparaten lezen.

Waar het nogal eens misgaat, is als mensen boeken kopen of downloaden bij verschillende aanbieders en deze op verschillende apparaten willen lezen. Hoewel epub het meest gangbare formaat is, worden ook mobi en azw (Kindle) gebruikt. Daarnaast zijn er met name veel oudere boeken die zijn opgeslagen in het pdf-formaat. Niet alle e-readers en apps voor smartphone of tablet kunnen met al deze formaten overweg. Gelukkig biedt Calibre uitkomst.

©PXimport

Epub2 versus epub3

Tip 02: Calibre

Calibre is al sinds jaar en dag hét programma om je e-books mee te beheren. Dit gratis hulpje ondersteunt alle (on)bekende formaten en maakt het mogelijk om je boekencollectie – of een deel ervan – eventueel te converteren zodat je ze op elk gewenst apparaat kunt lezen. Calibre is, in tegenstelling tot vrijwel alle andere e-bookprogramma’s of -apps, onafhankelijk en ook niet gelieerd aan een bepaalde online boekenwinkel. In plaats van gedwongen winkelnering, kun je rustig checken bij welke winkel een e-book het voordeligst is en dat bestand na aanschaf indien nodig met Calibre converteren naar een voor jouw e-reader geschikt formaat. En het boek vervolgens nog overzetten naar je apparaat. De nieuwste versie van Calibre kun je hier downloaden, waarna je je collectie epubs, pdf’s, mobi’s, iBooks of andere bestanden in een handomdraai kunt toevoegen.

©PXimport

Tip 03: ISBNdb koppelen

Wanneer je één of meerdere boeken in Calibre selecteert en op Ctrl+D drukt, heb je de mogelijkheid om de ontbrekende metadata (titel, auteur, commentaar, uitgever, omslag enzovoort) automatisch van internet op te halen. Een belangrijke bron hiervoor is www.isbndb.com. 

Voordat Calibre hier ook bij kan, moet je een ISBNdb-account aanmaken. Helaas is dit slechts zeven dagen gratis te proberen, daarna betaal je minimaal (circa) een tientje per maand. Best prijzig dus, maar heb je dat er voor over, dan ga je als volgt te werk:

Ga naar de site, kies in het menu voor Account en volg de stappen. Bevestig je inschrijving door op de link te klikken die je via mail ontvangt. Kies nu op ISBNdb.com bij je account voor Developer Area / Remote Access API / Manage Access Keys en druk op Generate new key. Kopieer vervolgens de gegenereerde sleutel van acht karakters naar het klembord.

Kies in Calibre voor Voorkeuren / Metadata downloaden en klik linksonder bij Bron op ISBNdb. Wanneer je hier nog niets hebt geconfigureerd, staat er een rood kruis voor. Klik vervolgens op de knop Geselecteerde bron configureren. Plak nu achter isbnDB sleutel de sleutel en klik op Opslaan. Wanneer je nu de metadata van een boek opzoekt, wordt voortaan ook de database van ISBNdb geraadpleegd. 

©PXimport

Tip 04: Omzetten naar Word

Het is ook mogelijk om boeken in Calibre om te zetten naar docx, zodat je ze kunt bewerken in bijvoorbeeld Microsoft Word of een andere tekstverwerker. Klik hiervoor met de rechtermuisknop op een boek en kies in het menu voor Boeken converteren / Individueel converteren. Kies nu rechtsboven achter Uitvoerformaat voor DOCX. Klik vervolgens op OK om het boek om te zetten. Bij het converteren wordt het oorspronkelijke formaat behouden en een kopie gemaakt in nieuwe formaat. Je kunt dit vervolgens openen door in de bibliotheek, wanneer je een boek hebt aangeklikt, aan de rechterkant (onderdeel Details) achter Formaten te klikken op DOCX.

©PXimport

Tip 05: Virtuele bibliotheken

Naarmate je verzameling boeken groeit, kan het prettig zijn om je collectie in genres te gaan onderbrengen, bijvoorbeeld ‘romans’, ‘Mijn favoriete auteurs’, ‘Engelstalig’, ‘ongelezen’ enzovoort. Dat kan al grotendeels door je boeken tags mee te geven, maar Calibre beschikt ook over de mogelijkheid om zogeheten virtuele bibliotheken aan te maken. Hier wordt dan – aan de hand van bijvoorbeeld zoekterm, auteur en/of tag – slechts een specifiek deel van je verzameling als subcollectie getoond. Het is een handige manier om je bibliotheek overzichtelijk te houden zonder dat je je boeken op verschillende locaties hoeft te bewaren.

Klik linksboven in Calibre op Virtuele bibliotheek en kies Virtuele bibliotheek maken. Geef je virtuele bibliotheek eerst een passende naam. Voer vervolgens een zoekopdracht in of kies een opgeslagen zoek­opdracht. Je kunt ook onderaan klikken op Auteurs, Labels, Uitgevers enzovoort en zo een bibliotheek samenstellen. Klik vervolgens op OK om je bibliotheek op te slaan. Extra tip: druk nogmaals op Virtuele bibliotheek en kies voor Toon virtuele bibliotheekals tabs om voortaan met een muisklik snel tussen je subcollecties te kunnen wisselen.

©PXimport

Tip 06: Ontdubbelen

Bent jij iemand die fanatiek (gratis) boeken van diverse plekken downloadt, dan is de kans groot dat je vroeg of laat dubbele titels in je verzameling hebt. Zeker wanneer je duizenden e-books in je collectie hebt, valt dit niet snel op. Gelukkig is een handige plug-in voor Calibre met de naam Find Duplicates die goed van pas komt om je collectie netjes te houden. Om deze te installeren, ga je naar Voorkeuren en kies je onder Geavanceerd voor Plug-ins. Klik nu op Nieuwe plug-ins verkrijgen, kies in de lijst die verschijnt voor Find Duplicates en druk daarna op Installeren. Je dient Calibre te herstarten en zult daarna een nieuwe knop genaamd Find Duplicates in de werkbalk aantreffen. Klik hierop, voer eventuele parameters in en na enkele seconden verschijnt een overzicht van alle dubbele of zeer op elkaar lijkende boeken.

©PXimport

Tip 07: Uiterlijk aanpassen

Hoewel Calibre veel meer in huis heeft dan alle andere e-bookprogramma’s, is niet iedereen even gecharmeerd van het uiterlijk. Standaard is Calibre nogal zakelijk en een eerste stap om hier wat aan te doen is door rechtsonder op de knoppen te klikken waarmee je de Omslagbrowser en/of het Omslaggrid inschakelt. Deze weergave kun je via de knop Voorkeuren / Uitstraling gevoel (onder Interface) helemaal naar je hand zetten.

Ook interessant is hier het tabblad Hoofdvenster, waar je onder Pictogrammen thema ervoor kunt zorgen dat Calibre andere pictogrammen laat zien waarvan ook de grootte is aan te passen. Ook kun je voor een ander lettertype kiezen en kleuren veranderen.

©PXimport

Tip 08: Meer metadata

Bij tip 3 las je hoe je ISBNdb kunt raadplegen voor ontbrekende metadata van je boeken. Er zijn nog twee belangrijke bronnen, die niet standaard worden geraadpleegd: www.bol.com en www.amazon.nl. Deze zijn echter via plug-ins alsnog aan Calibre toe te voegen. Ga hiervoor naar het onderdeel Nieuwe plug-ins verkrijgen (zie tip 6) en installeer de plug-ins BOL_NL en Amazon.comMultiple Countries. Herstart Calibre. Druk nu op Ctrl+D en kies vervolgens voor Download configureren. Schakel BOL_NL en Amazon.com Multiple Countries in door er een vinkje voor te zetten. Klik bij deze laatste nog even op de knop Geselecteerde bron configureren en zorg er onderaan voor dat de Amazon-website van Nederland is geselecteerd.

Extra tip: interessant bij Bronnen voor Metadata is de kolom Prioriteit omslag. Afhankelijk van het getal dat hier staat (hoe lager, des te meer voorkeur) zal Calibre op die plek een omslag zoeken en downloaden wanneer deze ontbreekt.

Beveiligde boeken

©PXimport

Tip 09: Bieb verhuizen

Wil je je Calibre-collectie naar een andere locatie verhuizen, bijvoorbeeld omdat je daar meer opslagruimte hebt? Dat gaat gelukkig heel eenvoudig. Kies in de werkbalk voor Calibrebibliotheek en kies onder in het venster voor Verplaats de momenteel gebruikte bibliotheek naar de nieuwe locatie. Gebruik nu de knop achter Nieuwe locatie om de andere plek te selecteren en kies OK.

©PXimport

Tip 10: Calibre Server

De meeste mensen verbinden hun e-reader, tablet of smartphone via een usb-kabel met de computer waarop Calibre staat, om e-books via de functie Naar apparaat sturen over te zetten. Een andere manier om dit (draadloos) te doen is door de ingebouwde Calibre-server in te schakelen. Dit doe je via de knop Verbinden/delen / Inhoudsserver starten. Je kunt dan, door het ip-adres van die computer op een ander apparaat in de browser in te typen en hier :8080 achter te zetten, overal in je netwerk bij je boeken. Calibre ondersteunt ook Open Publication Distribution System (opds), wat het delen nog makkelijker maakt. Installeer op je Android- of iOS-apparaat een app als Marvin, FBReader of een andere e-book-app die opds kent, en je kunt je collectie boeken heel eenvoudig op afstand doorzoeken en overzetten. Je kunt de server configureren via Voorkeuren / Delen via (Inter)net. Calibre Server gebruikt standaard geen https, waardoor de uitwisseling van gegevens niet veilig is. Gebruik deze server dan ook alleen binnen je eigen netwerk, tenzij je weet hoe je zelf een beveiligingslaag kunt aanbrengen.

©PXimport

Zijn e-books goedkoper? 

Hoewel je wellicht denkt dat e-book veel goedkoper moeten zijn dan gedrukte boeken, is dat niet zo. Het drukken en verspreiden van fysieke boeken vormt een kleiner gedeelte van de totale kosten als je wellicht zou denken. Nieuwe e-books zijn daardoor meestal net zo duur als hun fysieke tegenhangers. Op oudere e-books kun je vaak wel goede aanbiedingen vinden. Daarnaast hebben zowel Amazon als Kobo een abonnement waarin je onbeperkt boeken kunt lezen. Voor veellezers interessant, al krijg je met een dergelijk abonnement geen toegang tot het hele aanbod e-books. Het gaat om een selectie uit het totale aanbod.

Tip 11: Nieuwslezer

Het is in Calibre mogelijk om via rss allerlei nieuws uit externe bronnen te betrekken en er op gezette tijden automatisch een e-book of e-magazine van te maken. Standaard zijn er meer dan 1600 nieuwsbronnen in binnen- en buitenland waaruit je een selectie kunt maken: een handige manier om ervoor te zorgen dat de hoogtepunten dagelijks in Calibre – of je mobiele apparaat – in e-book-formaat worden getoond. Druk boven in de werkbalk op de knop Nieuws downloaden om een overzicht te krijgen van alle nieuwsbronnen, gerubriceerd op land. Maak je keuze en geef aan met welke frequentie het nieuws moet worden opgehaald. Nieuws dat is binnengehaald, vind je vervolgens links onder het label Nieuws. Calibre maakt gebruik van standaard rss-feeds voor het binnenhalen van nieuws. Wil je een andere nieuwsbron toevoegen, klik dan op het pijltje naast de knop Nieuws downloaden en kies voor Een aangepaste nieuwsbron toevoegen.

©PXimport

Tip 12: Calibre Companion

De makkelijkste manier om via Calibre je e-books op je Android of iOS-apparaten over te zetten, is via de relatief nieuwe Calibre Companion-app die voor deze twee platformen beschikbaar is. Installeer de app op je smartphone/tablet, selecteer vervolgens in Calibre de boeken die je wilt delen en kies voor Verbinden/delen / Draadloze apparaat-verbinding maken. Je kunt natuurlijk ook contact maken vai Calibre Server (tip 10) en zo e-books naar je mobiele apparaat downloaden. Calibre Companion is vooral bedoeld om je digitale bibliotheek goed te organiseren. Om boeken daadwerkelijk te kunnen lezen, heb je nog een aparte e-reader-app nodig.

De geschiedenis van Calibre

Het was de grote verrassing van The Game Awards in 2024: CD Projekt Red keert na Cyberpunk 2077 terug naar de Witcher-franchise met een vierde deel. Als vervolg op het grandioze The Witcher 3: Wild Hunt heeft de ontwikkelaar grote - en eigen - schoenen te vullen, dus de ontwikkeling kan nog wel even duren. In dit artikel houden we je op de hoogte over alles rondom The Witcher 4.

Dit overzicht is bijgewerkt op 19 januari .

Releasedatum en platforms

CD Projekt Red heeft nog geen releasedatum voor The Witcher 4 bekendgemaakt, al is er reden om te geloven dat het spel in 2027 of later in de winkels moet liggen.

Tijdens de aankondiging op The Game Awards werd al bekendgemaakt dat de game 'in 2026 of later' zou uitkomen, en bij het onthullen van de fiscale cijfers in 2025 heeft CDPR definitief wereldkundig gemaakt dat The Witcher 4 niet in 2026 uitkomt. Volgens Chief Financial Officer Piotr Nielubowicz is de game in het najaar van 2024 volledig in productie gegaan.

Daarentegen nam Eurogamer in 2024 - voor de onthulling van het spel - een uitgebreid interview af met verschillende ontwikkelaars bij CDPR, waarin onder andere duidelijk werd dat het bedrijf probeert hun nieuwe games binnen twee jaar na onthulling uit te brengen. In het geval van The Witcher 4 zou deze regel een release in december 2026 betekenen, maar het lijkt er dus eerder op dat we de game later in 2027 in handen krijgen.

Cyberpunk 2077-launch zorgde voor verandering

CD Projekt Red heeft in een interview met Digital Foundry aangegeven dat de consoleversies van The Witcher 4 leidend zijn bij de ontwikkeling. De game moet op 60 fps draaien op de PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het is een verandering voor de ontwikkelaar, die zijn games normaliter ontwikkelt met voornamelijk een pc-publiek in het achterhoofd. De aanname is dat dit besluit is voortgekomen uit de desastreuze launch van Cyberpunk 2077, waarbij de game voor velen bijna onspeelbaar was op consoles en zelfs pc-spelers problemen ervoeren.

CDPR is zich ervan bewust dat deze problemen nog in het achterhoofd van spelers hangen, en zegt alles op alles te zetten om te zorgen dat dit niet nog een keer gebeurt. Dat lieten de regisseur van The Witcher 4, Sebastian Kalemba, en executive producer Małgorzata Mitręga weten aan IGN. "Allereerst: let it cook," zegt Kalemba, doelend op het niet overhaast uitbrengen van de game. "Ten tweede is de manier waarop we games produceren inmiddels veranderd, op een erg goede manier. We definiëren heel bewust de verschillende stadia van ontwikkeling. Zo zorgen we dat de fundering eerst in orde is."

Dat leidt volgens Kalemba nu al tot merkbare verbeteringen ten opzichte van de Cyberpunk 2077-ontwikkeling: "Het helpt ons met het feit dat alles dat we creëren enorm goed samenhangt met de rest van het spel. Daardoor hebben we het gevoel dat we meer controle hebben over een enorm complexe omgeving. En het geeft iedereen ook meer zelfvertrouwen over de gameontwikkeling op een dagelijkse basis."

Verhaal en de wereld van The Witcher 4

Op het moment is er nog zeer weinig bekend over het verhaal van de nieuwe game, maar we weten wel dat we in dit deel Ciri - ofwel Cirilla Fiona Elen Riannon - onder de knoppen krijgen. In The Witcher 3: Wild Hunt was Geralt of Rivia het hoofdpersonage, al waren er ook secties waarin Ciri speelbaar was. In dit nieuwe deel is de 'Child of the Elder Blood' daarentegen de hoofdpersoon, al heeft ze een nieuwe stemactrice. Ciri werd in de vorige game namelijk ingesproken door Jo Wyatt, maar in dit nieuwe deel neemt Ciara Berkeley de rol op zich.

Ciri is een ontzettend belangrijk personage in de Witcher-reeks. Naast dat ze de prinses van het koninkrijk Cintra is, beschikt ze ook over magische krachten dankzij het zogenaamde 'Elder Blood' dat door haar aderen pompt. De boekenreeks waarin de Witcher-franchise is ontstaan toont in detail hoe de band tussen Geralt en Ciri ontstaat en evolueert, terwijl het jonge meisje continu achterna wordt gezeten door krijgers, tovenaars en een keizer. In The Witcher 3: Wild Hunt speelt ze ook een grote rol, omdat de Wild Hunt uit de titel – een bovennatuurlijke groep krijgers – achter haar aan zit.

De implicatie van The Witcher 4 is vrij duidelijk: Ciri is in een Witcher. De onthullingstrailer laat vrij 'standaard' bezigheden voor de monsterjagers zien, waarin Ciri op een monster jaagt en juist mensen haar verraden. Hoewel specifieke details rondom het verhaal ontbreken, kunnen we vanuit de beelden wel het een en ander opmaken over de nieuwe status quo.

Verschillende eindes van The Witcher 3 en magische krachten

Dat Ciri een Witcher is, is bijvoorbeeld opvallend. Er zijn verschillende scenario's mogelijk in The Witcher 3: Wild Hunt op basis van de keuzes die je maakt, waaronder één waar Ciri inderdaad door het leven gaat als een monsterjager. Ook is het mogelijk dat ze de koningin van Nilfgaard wordt, of ze kan op pad gaan met de Wild Hunt. Volgens regisseur Sebastian Kalemba moet geen van deze eindes botsen met het verhaal in The Witcher 4, dus het maakt niet uit welk einde je in jouw playthrough hebt behaald.

Desalniettemin zijn de magische krachten die Ciri gebruikt in de eerste trailer opvallend. Witchers beschikken weliswaar over een sterker metabolisme, snellere reflexen en een paar simpele magische spreuken - in de vorm van Signs - maar Ciri lijkt nóg sterkere magie te hebben. In The Witcher 3 had zij al magische krachten, maar dat was nog voordat Ciri een volwaardige Witcher was. Volgens executive producer Małgorzata Mitręga gaat het spel uiteindelijk duidelijkheid scheppen over haar krachten.

School of the Lynx

In de Witcher-games is er sprake van verschillende 'scholen' waar de monsterjagers worden opgeleid en muteren. Zo valt Geralt of Rivia bijvoorbeeld onder de Wolf-school, maar zijn er ook Witchers uit de Cat-, Bear- en Griffin-school te vinden. In The Witcher 4 wordt hier een nieuwe school aan toegevoegd: de School of the Lynx. In de beelden is namelijk te zien dat Ciri een Witcher-medaillon van een Lynx draagt, wat herbevestigd wordt in de CD Projekt Red Store, waar de Lynx-ketting te koop is. Hoe deze school is ontstaan is niet duidelijk, maar het is mogelijk dat Ciri hem zelf heeft opgericht.

Nieuwe regio en grootte van de spelwereld

Ook is inmiddels bekend dat je in The Witcher 4 de regio Kovir kunt verkennen. Een Unreal Engine 5-techdemo laat deze locatie uit de Witcher-boeken namelijk zien. Het is voor het eerst dat we in een Witcher-game deze locatie kunnen bezoeken. Kovir is een bergachtig gebied dat hier en daar voorkomt in de Witcher-boeken, en bekendstaat om glashandel. Uit de demo blijkt dat er daarbij ook een heus smokkelwereldje in de regio schuilt, en dat er monsters zoals manticores ronddwalen. Genoeg voor een Witcher om de tanden in te zetten, dus.

Diezelfde techdemo onthult ook dat Ciri beschikt over een paard om mee rond te rijden, Kelpie genaamd. Je gaat het paard ook nodig hebben, aangezien de game minstens net zo groot wordt als The Witcher 3: Wild Hunt - een game die al honderd uur aan content biedt voor spelers die alles willen voltooien. Zowel qua oppervlakte en hoeveelheid quests moet dit nieuwe deel vergelijkbaar zijn met diens voorganger. Maar CDPR heeft ook ambitie, zo vertelde Sebastian Kalemba in een interview met SkillUp.

"De kaart is vergelijkbaar qua grootte, net als de hoeveelheid missies. Nogmaals: het spel wordt groot. Maar we hebben ook veel ambitie, dus het allerbelangrijkste is dat we een enorm boeiende ervaring willen leveren. Kwaliteit boven kwantiteit. Maar we kunnen beloven dat dit spel behoorlijk groot wordt. Het wordt groot vergeleken met al het andere wat we tot nu toe hebben gedaan."

Eerder vertelden andere ontwikkelaars bij CD Projekt Red echter dat The Witcher 4 'groter en beter' moet worden dan hun vorige werk, al is het ook mogelijk dat daarmee niet de fysieke grootte van de kaart wordt bedoeld. De studio lijkt namelijk ook sterk in te zetten op immersie en de geloofwaardigheid van de wereld, blijkt uit een interview met Gamertag Radio.

"We hebben de regel om elke NPC (in The Witcher 4) eruit te laten zien alsof ze een leven hebben, met een eigen verhaal." Volgens Kalemba wordt dit ondersteund door het verhaal in de onthullingstrailer, waarin inwoners van een dorp geloven dat er een god in het bos woont. Eigenlijk is dit een monster, waar de dorpelingen al jaren jonge meisjes aan offeren.

"We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Waar is Geralt?

Het einde van The Witcher 3: Blood and Wine - de tweede uitbreiding van het spel - deed een aardige strik om het verhaal van Geralt of Rivia, dus dat we in dit nieuwe deel als Ciri spelen is weinig verrassend. Maar Geralt is voor velen toch synoniem aan de Witcher-reeks, en er zijn dus veel vragen rondom zijn aanwezigheid in The Witcher 4. CDPR heeft in ieder geval aangegeven dat de White Wolf een rol speelt in de nieuwe game, wat ook al te herleiden was uit de aankondiging op The Game Awards, waar de trailer werd opgevolgd door stemacteur Dough Cockle die zegt: "Tijd voor een nieuwe saga. Zie je op het Pad". Wat Geralts rol in de game precies gaat worden, is vooralsnog onbekend.

Gameplay in The Witcher 4

Over de gameplay van The Witcher 4 is momenteel nog weinig te zeggen. De onthullingstrailer was een geregisseerd filmpje, en hoewel CD Projekt Red samen met Epic Games een Unreal Engine 5-techdemo heeft uitgebracht, representeren die beelden niet het eindproduct - daarover later meer.

In ieder geval is duidelijk dat The Witcher 4 net als zijn voorganger een openwereld-RPG wordt, waarin verschillende quests te ondernemen zijn. Daaronder valt onder andere het jagen op en verslaan van monsters en menselijke vijanden, terwijl spelers keuzes maken die de voortgang van die quests en de overkoepelende verhaallijn beïnvloeden.

Ciri als Witcher

Wat gameplay betreft moet The Witcher 4 spelers meer vrijheid geven, zoals Cyberpunk 2077 toegang geeft tot uiteenlopende builds. Hoewel je in The Witcher 3 vooral met een zwaard wappert, is dit verder in te vullen door onder andere te focussen op het gebruik van signs (magische vaardigheden), alchemie voor extra status-effecten of speciale aanvallen. Het zal ons benieuwen hoe dit systeem er voor Ciri uit gaat zien.

Verhaalsgewijs biedt de verandering naar Ciri als hoofdpersonage ook mogelijkheden, zo geeft de regisseur van het spel aan. Spelers krijgen zo meer controle over hoe zij haar willen definiëren, gezien ze ook een stuk jonger is dan Geralt. "Ze staat op het punt de Witcher te worden. (...) Ze gaat op haar eigen manier om met monsters, missies en avonturen. Het geeft ons ook meer ruimte om andere verhalen te vertellen."

Daarbij hoort volgens Kalemba ook de mogelijkheid om betekenisvolle (romantische) relaties op te bouwen met personages in het spel, net zoals dat in The Witcher 3 bijvoorbeeld kon met tovenaressen Yennefer of Vengerberg en Triss Merigold.

"Het maakt onderdeel uit van hoe we spellen ontwikkelen. Het maakt ook onderdeel uit van de menselijke natuur. Het is doodnormaal. Zonder dat zouden we niet het volledige verhaal kunnen vertellen. We willen er veel tijd aan besteden en het enorm boeiend en erg betekenisvol maken. Het wordt geen romantiek alleen maar om romantiek in de game te hebben. Daar doen we niet aan bij CD Projekt Red."

Unreal Engine 5

Met de aankondiging van The Witcher 4 werd ook bekendgemaakt dat de ontwikkeling van het spel niet met de in-house RED Engine van CD Projekt Red gebeurt. In plaats daarvan gebruikt de studio nu Unreal Engine 5, waarvan de technische capaciteiten getoond werden met de eerder getoonde techdemo.

De beelden zijn dus niet representatief van hoe het spel er uiteindelijk uit gaat zien en hoe het speelt, maar moeten een indruk geven van wat er mogelijk is met de technologie. Een woordvoerder van CDPR zei er het volgende over:

"Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden dat deze techdemo niet bedoeld is als representatie van The Witcher 4 - het is een tentoonstelling van de gereedschappen die we samen met Epic Games ontwikkelen. Dat betekent dat specifieke graphics, zoals de modellen van personages en omgevingen, anders kunnen zijn in The Witcher 4."

In ieder geval representeert de tech demo de kwaliteit waar CDPR op mikt, al is het nog te vroeg om te zeggen welke hardwarespecificaties hiervoor nodig zijn.

Levendige spelwereld

Naast het feit dat de Unreal-demo er bloedmooi uitziet, wordt er veel aandacht besteed aan het natuurlijke gedrag van de NPC's, wat aansluit bij wat de ontwikkelaar vertelde over immersie. Zoals je bij het stuk over het verhaal en de wereld hierboven al kon lezen zei de regisseur van het spel: "We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Het begin van een trilogie

CD Projekt Red kondigde in 2022 aan dat The Witcher 4 (dat in 2022 alleen nog bekendstond als Project Polaris) het begin vormt van een nieuwe Witcher-trilogie. Verdere informatie over de invulling van deze trilogie is er niet, maar de eerste game is dan ook nog altijd niet uitgekomen.

Meer Witcher-games

Met die aankondiging van een trilogie bracht CDPR ook direct naar buiten dat er aan meer projecten werd gewerkt. Naast het vervolg op Cyberpunk 2077 - werknaam Orion - onthulde het bedrijf twee Witcher-titels. Helaas is één daarvan inmiddels geannuleerd: Drake Hollow-ontwikkelaar The Molasses Flood werkte aan een Witcher-game met multiplayer-elementen, maar die gaat het daglicht helaas niet zien.

Dan is er wel nog Project Canis Majoris, wat een remake is van het eerste Witcher-spel. De ontwikkeling daarvan wordt uitgevoerd door Fool's Theory, bekend van hun gameThe Thaumaturge en als ondersteunende studio voor onder andere Baldur’s Gate 3. De status van dit project is onbekend, maar er gaan geruchten dat de ontwikkelaar de laatste jaren de focus heeft verschoven naar een nieuwe uitbreiding voor The Witcher 3: Wild Hunt.

Het Poolse platform Strefa Inwestorów heeft namelijk van een aantal bronnen vernomen dat het bedrijf werkt aan een nieuwe DLC om de 'marketing' voor The Witcher 4 af te trappen en de tijdsperiode tussen de games te overbruggen. Het is dus mogelijk dat we in de uitbreiding dus ook als Ciri spelen, gezien het verhaal van Geralt volgens velen prachtig werd afgesloten in Blood and Wine - de tweede uitbreiding van The Witcher 3.

Borys Nieśpielak, een van de mensen die dit gerucht in de wereld heeft geholpen, had een maand later contact met Eurogamer. Hij vertelde nog altijd achter het gerucht te staan, en verwijst naar een specifieke zin van de ceo van CD Projekt Red bij het bekendmaken van de kwartaalcijfers:

"Gezien de huidige geboekte progressie is er een mogelijkheid dat nieuwe content waar recentelijk naar gehint is komend jaar uitkomt en een impact heeft op onze financiële resultaten."

Het klinkt absurd: een nieuwe The Witcher 3-uitbreiding, elf jaar na release. Neem dit gerucht dus uiteraard met een korreltje zout, ook al kunnen we het niet geheel negeren.

Meer van The Witcher

Met de gigantische populariteit van de Witcher-games weten nieuwkomers of minder ingelezen fans soms niet dat de franchise veel verder gaat dan steengoede RPG's. Hieronder vind je een paar tips om je verder te verdiepen in de wereld van The Witcher.

De boeken en comics

Net als veel welbekende fantasy-epieken ligt de oorsprong van The Witcher in boeken, en dan zowel in de korte verhalen en romans van Poolse schrijver Andrzej Sapkowski. Zijn saga neemt zes romans en twee bundels met korte verhalen in beslag waarvan die bundels zich voor het grote overkoepelende verhaal van de overige boeken afspelen. De volgorde van de boeken is als volgt:

-       The Witcher: Crossroads of Ravens

-       The Witcher: The Last Wish

-       The Witcher: Sword of Destiny

-       The Witcher: The Blood of Elves

-       The Witcher: Time of Contempt

-       The Witcher: Baptism of Fire

-       The Witcher: The Tower of the Swallows

-       The Witcher: The Lady of the Lake

-       The Witcher: Season of Storms

Het laatste boek in bovenstaande lijst, Season of Storms, is overigens een roman die zich afspeelt tussen de korte verhalen in The Last Wish, maar daarna pas uitkwam. Daarbij heeft Sapkowski in 2025 een nieuwe Witcher-roman uitgebracht: Crossroads of Ravens. Dit verhaal volgt een jonge Geralt of Rivia, die pas net zijn opleiding als Witcher heeft voltooid en vrij naïef de wijde wereld ingaat.

Daarbij heeft uitgever Dark Horse een fikse collectie Witcher-comics uitgebracht, waaronder ook adaptaties van Andrzej Sapkowski's korte verhalen. Sommige comics vertellen daarbij unieke verhalen met Geralt of andere - nieuwe - personages. The Witcher: Ronin heeft sterke Oosterse invloeden, en een verhaal als The Witcher: The Bear and the Butterflyvertelt een klassiek Witcher-verhaal waarin Geralt in een dorpje onderzoek doet naar een monster.

Overigens maakt CD Projekt Red met zijn games geen adaptaties van Sapkowski's verhalen. De games spelen zich in principe af na de gebeurtenissen van de boeken , maar Sapkowski hoeft het verhaal van de studio ook niet in acht te nemen als hij eventueel een boek in dat tijdperk wil schrijven.

The Witcher op Netflix

We gingen er met relatief goede moed in, maar het tijdperk van The Witcher op Netflix ging vrij snel bergafwaarts. In 2019 kwam het eerste seizoen van de serie uit, met Superman-acteur Henry Cavill als Geralt of Rivia. Dat seizoen was een adaptatie van verschillende gebeurtenissen in The Last Wish en Sword of Destiny, en werd ondanks wat klachten over Geralts karakterisatie en verwarring door het continu springen tussen tijdlijnen redelijk goed ontvangen.

In de seizoenen die daarop volgden steeg de onvrede met de serie en de karakterisatie van Geralt, die in de serie veel meer stoïcijns is dan in het bronmateriaal. Ook werden sleutelmomenten uit de romans maar losjes of helemaal niet overgeheveld naar de serie, wat bij fans in het verkeerde keelgat schoot. Na het derde seizoen werd bekendgemaakt dat in de laatste twee seizoenen van de serie Cavill niet langer zou doorgaan als Geralt. In seizoen 4 en 5 wordt de monsterjager nu dus gespeeld door Liam Hemsworth. Het laatste seizoen van The Witcher moet ergens in 2026 uitkomen.

Daarbij heeft Netflix twee geanimeerde films geproduceerd die zich in de wereld van The Witcher afspelen. Allereerst The Witcher: Nightmare of the Wolf, die het verhaal van de Witcher Vesemir vertelt, en onthult waarom er nog maar weinig Witchers over zijn op het Continent. Later kwam ook The Witcher: Sirens of the Deep uit, een adaptatie van het verhaal A Little Sacrifice uit The Sword of Destiny. De troubadour Jaskier en Geralt hebben daarin geen cent te makken, maar raken verwikkeld in een conflict tussen mensen en Meermensen met een Little Mermaid-sausje. Ook leuk: Geralt wordt in deze film ingesproken door Doug Cockle - de stemacteur van Geralt in The Witcher 3: Wild Hunt.

Thronebreaker: The Witcher Tales

Naast de genummerde Witcher-games is er ook een spin-off uitgebracht door CD Projekt Red, dat ook fungeert als een soort standalone-versie van het kaartspelGwent. Menig Witcher 3-speler is verknocht geraakt aan dit spel, en Thronebreaker is in grote lijnen een versie van Gwent waarin je daadwerkelijk een leger aanvoert.

Waar velen vooral mee weglopen na het spelen van Thronebreaker is echter het verhaal. Dat speelt zich af tijdens de gebeurtenissen van de Witcher-boeken, waarin spelers de controle krijgen over Queen Meve - de leider van Rivia Lyria. Keuzes staan ook weer centraal, dus als je The Witcher 3: Wild Hunt inmiddels wel gezien hebt en niet kunt wachten op The Witcher 4, is deze game een meer dan prima tussendoortje.

In de rubriek Waar voor je geld gaan we een paar keer per week voor je op zoek naar producten die voor een mooie prijs op Kieskeurig.nl te koop zijn, of die bijzondere eigenschappen hebben. Dit keer: vijf smartphones met royale opslag voor al je foto's, video's, e-mails en documenten.

Hoe meer we met onze smartphones doen, des te meer ruimte we nodig hebben om alles op te slaan. Wat te denken van al je (vakantie)foto's, gemaakte video's in 4K-kwaliteit of belangrijke e-mails? We gebruiken onze telefoon voor van alles, maar de opslagruimte is vaak beperkt. Met deze vijf smartphones hoef je je daar de komende tijd in ieder geval niet meer druk over te maken.

Motorola Edge 50 Ultra

De Motorola Edge 50 Ultra heeft een opslagcapaciteit van 1 TB en draait op Android. Met een 6,67‑inch OLED‑scherm en 5G‑ondersteuning biedt deze smartphone een ruime weergave en snelle verbindingen. Deze telefoon werd in 2024 geïntroduceerd en is nog volop verkrijgbaar . De 50 MP hoofdcamera is onderdeel van een drievoudige camerasetup, waardoor je foto’s met verschillende brandpunten kunt maken. Aan de voorkant bevindt zich een 50 MP selfiecamera, ondersteund door een flitser voor extra licht.

De accu heeft een capaciteit van 4 500 mAh en is niet verwisselbaar. Deze smartphone is geschikt voor 5G‑netwerken en heeft natuurlijk ook gps, wifi en Bluetooth voor connectiviteit. Aan de binnenkant combineert Motorola een krachtige chipset met voldoende RAM om apps soepel te laten draaien.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 16 GB
Energielabel: B
Gewicht: 197 gram
Opslag uitbreidbaar: Nee

Xiaomi 14T Pro 5G 

De Xiaomi 14T Pro 5G is een Android‑telefoon met 12 GB werkgeheugen en natuurlijk 1 TB opslagruimte. Het 6,67‑inch AMOLED‑scherm biedt een heldere weergave en ondersteunt een hoge resolutie, terwijl 5G connectiviteit zorgt voor de vlotte dataoverdracht. De accu van 5 000 mAh zorgt daarnaast voor een flinke gebruiksduur.

Aan de achterkant zit een 50 MP hoofdcamera, en aan de voorkant een enkele selfiecamera. Dankzij de moderne processor en het ruime werkgeheugen kun je meerdere apps zonder haperingen gebruiken.

Schermgrootte: 6,67 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: F
Gewicht: 209 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Samsung Galaxy S25 Ultra

Deze Samsung Galaxy S25 Ultra richt zich op gebruikers die op zoek zijn naar een krachtig topmodel met 1 TB opslagcapaciteit. Het toestel heeft een 6,8‑inch AMOLED‑scherm en ondersteunt 5G. Binnenin zorgt een moderne chipset in combinatie met 16 GB RAM voor snelle prestaties, terwijl 1 TB opslag ruimte biedt voor veel foto’s, video’s en apps. De smartphone beschikt over een quad‑camera met een 200 MP hoofdsensor, waarmee je veel details vastlegt.

De accu van 5 000 mAh is niet verwisselbaar maar ondersteunt snelle laadtechnieken. Samsung levert Android 15 met langdurige softwareondersteuning. Dankzij IP68‑certificering is het toestel water‑ en stofbestendig. Voor connectiviteit ontbreken Bluetooth 5.4, wifi en gps uiteraard niet.

Schermgrootte: 6,9 inch
Werkgeheugen: 12 GB
Energielabel: B
Gewicht: 218 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 15 Pro Max

De iPhone 15 Pro Max is Apple’s high‑end toestel uit 2023 maar kan nog steeds prima meekomen. Het toestel beschikt over een 6,7‑inch OLED‑scherm. Onder de motorkap zorgt Apple’s eigen chip voor snelle prestaties en energie‑efficiëntie. De smartphone ondersteunt 5G en is uitgerust met een driedubbele camera met 48 MP hoofdsensor, waarmee je foto’s en video’s in hoge resolutie maakt.

De titanium behuizing zorgt voor stevigheid zonder dat het toestel te zwaar wordt. Met 1 TB opslagruimte heb je voldoende plek voor video’s, foto’s en grote apps.

Schermgrootte: 6,7 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht: 221 g
Opslag uitbreidbaar: NEE

Apple iPhone 16 Pro

De iPhone 16 Pro is een 2024‑model van Apple dat 1 TB opslagruimte biedt. Het is een handzaam 6‑inch model en dankzij Apple’s eigen processor en 16 GB RAM draait het iOS-besturingssysteem soepel, en geeft de interne opslag van 1 TB veel ruimte voor video’s, foto’s en apps. De drievoudige camerasetup omvat een 48 MP hoofdcamera; voor selfies is er een 12 MP camera.

De iPhone 16 Pro biedt functies zoals Face ID, draadloos laden en uitgebreide AR‑mogelijkheden dankzij de krachtige chip. De behuizing is water‑ en stofbestendig (IP68) en gemaakt van aluminium en glas.

Schermgrootte: 6,3 inch
Werkgeheugen: 8 GB
Energielabel: B
Gewicht : 199 g
Opslag uitbreidbaar: NEE