Asrock staat bekend als een merk dat prima producten levert voor een interessante prijs. Onlangs is uit de fabriek in Taiwan de X58 Extreme komen rollen. Een volwaardig Core i7-moederbord voor €160. En daarbij heeft Asrock zeker niet bezuinigd op extraatjes.

De prijs van de meeste huidige X58-moederborden ligt rond de €220. Een pittige instapprijs. En daarmee is het systeem nog lang niet af. Triple channel ddr3-geheugen, dure processor, krachtige voeding. Ga zo maar door. Asrock is één van de weinige merken dat voor een acceptabel bedrag een uitgebreid X58-moederbord levert.

Compleet

De bezitter van een X58 Extreem komt niets te kort. Zo zien we een nieuwe cpu-voeding met acht fasen, drie pci-express X16 slots, twee pci-express X1 slots, twee pci-sloten, zes geheugenslots voor ddr3, zes sata-aansluitingen en nog enkele connectors voor usb en firewire. En dit alles hebben de Taiwanezen prima doordacht op het moederbord geplaatst. De drie X16-sloten zijn altijd bruikbaar en bij volle bezetting blijft zelfs nog een X1-slot en een gewoon pci-slot vrij.
Op het donkerbruine moederbord lezen we dat de X58 Extreme ddr3 tot 2000 MHz accepteert. Een indicatie dat het moederbord voor overklokkers bedoeld is. En als we een blik in het bios werpen – dat overigens wel wat traag en onhandig werkt – zien we voldoende attributen om een Core i7 te laten zweten. We vinden uiteraard de nodige voltage-instellingen – helaas zijn de stappen wat grof –, dividers voor geheugen, kloksnelheid en quickpath en het instellen van geheugentimings is ook een fluitje van een cent. Het is zeker niet het meest uitgebreide bios, maar het is prima werkbaar.
Om even in te gaan op de ondersteuning voor 2000 MHz-geheugen. Allereerst zijn er niet veel setjes verkrijgbaar, omdat het maximale voltage 1,65 volt is vanwege de geïntegreerde geheugencontroller. Ten tweede is het nog maar de vraag hoe stabiel het geheel blijft. Wij hebben al regelmatig problemen ondervonden met ‘low latency’ geheugensetjes. Helaas hebben we nog geen 2000 MHz kitje kunnen testen op dit moederbord.

De prestaties

Goedkoop, compleet en ondersteuning voor supersnel geheugen. Dat klinkt als een ideale combinatie voor de koopjesjager. Hoe zit het met de ‘down to earth’ prestaties van deze Extreme? We combineren de Asrock X58 Extreme met een Core i7 965 en 6GB ddr3-1600+ van Adata. Als grafische kaart gebruiken we een GTX285 2GB van Gigabyte. De tests draaien we onder Windows Vista 64 bit.
De eerste test die we loslaten op de X58 Extreme is de allround benchmark PCMark Vantage. We zien een keurige score van 7789. Mede te danken aan de snelle videokaart. Als we een rauwe cpu-test doen, Cinebench R10, dan is de score voor de mult-cpu test erg netjes: 19533.
In de grafische test, 3DMark 2006, tovert het platform een keurige score van 18961 punten op het scherm. Een score die net iets hoger is dan we met het refentie-moederbord van Intel halen. In 3DMark Vantage zien we ook een iets hogere score: 14.833.
Waar we vooral de verschillen meten, is bij de échte game-benchmarks. Zowel in Crysis als bij World in Conflict zien we bij een resolutie van 1920 bij 1080 twee frames per seconde meer uit het X58 Extreme-moederbord komen, dan bij het Intel-bord het geval is. Bij Crysis zien we 46 fps en bij World In Conflict 53 als we de kwaliteit op Very High zetten.
PluspuntenMinpuntenConclusie

Asrock heeft een zeer scherp geprijsd, interessant X58 moederbord ontwikkeld. Het is uitgebreid, en biedt genoeg interessante extra’s voor de fanatieke gebruiker. Bovendien is het ook nog een vlot moederbord dat vrij serieus de concurrentie aan kan gaan met moederborden van €250 of meer.FormfactorATXSocketSocket 1366NorthbridgeX58SouthbridgeICH10rFront Side Bus (MHz)-GeheugentypeDDR3-2000
DDR3-1800
DDR3-1600
DDR3-1333
DDR3-1066
DDR3-800
Maximaal geheugen (GB)24Grafische chipsetNeeGeluidschipRealtekGeluidskanalen7.1Netwerkaansluitingen1x Gigabit Ethernet
PCI-Express*16-sloten3PCI-Express*4-sloten0PCI-Express*1-sloten2PCI-sloten2AGP-sloten0Serial ATA-aansluitingen6IDE-aansluitingen1RAID-levelsRAID 0
RAID 1
RAID 0+1
RAID 5
JBOD
USB (backpanel)7USB (onboard)2Overig back panelUSB 2.0
Firewire-400
Audio-uit
Headphone
Microfoon
PS/2
eSATA
SPDIF-out (coaxiaal)
SPDIF-out (optisch)
SLI / CrossFireSLI
CrossFire
Coolingpassief

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.