AMD heeft de gigahertz-koorts goed te pakken. Klokken ze de nieuwe Phenom II quad, tripel en dualcores al keurig tot 3,2 GHz, de nieuwe 965 BE loopt op 3,4 GHz. Dat is iets meer dan Intel nu kan bieden bij de Core i7. Betekent dit dat AMD eindelijk Intel echt bij kan houden in het topsegment?

De Phenom II 965 Black Edition (BE) is de nieuwe topprocessor van AMD. Met 3400 MHz is hij lekker hoog geklokt. Al komt deze snelheid met een prijs: een tdp van 140 watt om precies te zijn. U kunt dus beter direct een goede koeler kopen voor dit energiemonster. Overklokken moet met deze Black Edition een fluitje van een cent zijn. Immers: de gebruiker is vrij een hogere multiplier in te stellen. Standaard staat deze op 17 –17 x 200 = 3400 – maar volgens AMD moet deze met goede – lees: high-end – luchtkoeling gemakkelijk op 20 kunnen staan.

Upgradevriendelijk

Behalve een hoge kloksnelheid biedt de Phenom II ondersteuning voor ddr2- en ddr3-geheugen. Dat is met name handig voor mensen die graag stap voor stap opwaarderen. De AM3-processor past dus nog in een AM2-moederbord, al gebruikt u dan niet het volle potentieel van de processor.

Haasje over

We testen de Phenom II in combinatie met een MSI 790FX GD70-moederbord, 4GB Adata 1600 MHz ddr3-geheugen en een ATI Radeon 4870 512MB videokaart. Als koeler gebruiken we een Spire TherMax II-koeler.

De combinatie van de vernuftige geheugencontroller en de hoge kloksnelheid zorgt voor prima prestaties, zo zien we in Cinebench R10. De AMD zet daar een uiterst nette score neer van 14.316. Daarmee scoort de Phenom ongeveer 1000 punten lager dan de Core i7 920. Vergeet echter niet dat de Core i7 acht threads kan verwerken én over triple channel ddr3 beschikt. De AMD moet het doen met vier threads en twee geheugenkanalen.

In onze Everest bechmark blijkt al snel dat de Phenom II sneller is dan de QX9770 en zelfs vaak de Core i7 920 overtreft. Zeker bij gigahertz-intensieve applicaties scoort de AMD goed. Dat is natuurlijk niet vreemd met 3,4 miljard kloktikken per seconde. Echter, bij floating point-berekeningen wint Intel standaard de race. En dat geldt ook voor de Super Pi-test waar AMD simpelweg slecht scoort. 20 seconden over de test van 1 miljoen decimalen en 20 minuten en 28 seconden voor de 32-miljoen test.

De PCMark Vantage-test rondt de AMD glorieus af met maar liefst 6522 punten. Dat is een erg nette score, zeker gezien het feit dat een Core i7 965 ongeveer 1000 punten meer haalt met een vergelijkbare videokaart en harde schijf. Ook de 3DMark-test laat zien dat deze AMD zich goed thuis voelt in een gamingplatform. Een cpu-score van 11800 is absoluut niet slecht. Met een ATI Radeon 4870 512MB haalt het totale systeem een score van 9367.

Overklokken

Hoe klokt het nieuwe vlaggenschip van AMD? Met een vrij instelbare multiplier en een standaardsnelheid van maar liefst 3,4 GHz zouden we de 4 GHz-barriere graag eens doorbreken met een AMD. Echter, het lukt ons niet de Phenom II 965 stabiel op 4 GHz te krijgen. Zelfs met 1,55 volt – en erg hoge temperaturen – blijven we blue-screens zien als we een stabiliteitstest doen. Echter, 3,9 GHz bij 1,45 volt vormt geen probleem en daarmee klokt deze nieuweling evengoed – maar relatief gezien dus een stuk slechter - als eenPhenom II 955 BE. En dan rijst de vraag: heeft de 965 bestaansrecht?PluspuntenMinpuntenConclusie

AMD heeft op dit moment de hoogst geklokte processor in handen. Een standaardsnelheid van 3,4 GHz is indrukwekkend, al komt het met een prijs: 140 watt TDP. De hoge kloksnelheid zorgt er wel voor dat AMD de Core i7 in principe kan bijhouden. In spellen scoort de Phenom II goed, beter dan de QX9770 en de i7 920. Ook zijn de algemene prestaties goed. Toch zien we niet veel nut voor de 965. De overklokcapaciteit valt namelijk behoorlijk tegen. Sterker nog: de maximale overklok is in ons geval gelijk aan die van de 955... en dat maakt de keuze gemakkelijk: schaf een 955 aan en investeer het overgebleven bedrag in een goede koeler.SocketSocket AM3Aantal cores4KernDenebFabricageproces45 nmKlokfrequentie (GHz)3Front Side Bus-GeheugencontrollerDDR3-1333Level-2-cache (KB)2Level-3-cache (KB)664-bit ExtensiesjaHyperthreadingneeVirtualisatiejaTDP (Watt)140

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.