ID.nl logo
Massatest - Zeven 4K-televisies getest
© Reshift Digital
Huis

Massatest - Zeven 4K-televisies getest

De tijd dat ultra hd of 4K enkel beschikbaar was in de topmodellen, ligt al geruime tijd achter ons. Sterker nog, full hd is bij de meeste merken alleen nog beschikbaar in kleine maten en de goedkoopste modellen. Wat voor prestaties mag je verwachten van de 4K televisies, en op welk vlak maak je een compromis?

Een nieuwe televisie kiezen is geen eenvoudige opdracht. Het aanbod is enorm, en de technische specificaties zijn complex en maken het onmogelijk om televisies echt te vergelijken. En wat is de meerwaarde van wat extra geld uitgeven? Een beetje hulp bij je keuze lijkt ons geen overbodige luxe.

De meeste mensen kiezen tegenwoordig voor grote schermen. Voor deze test mikken we in de eerste plaats op modellen met een beelddiagonaal van 55 inch. De ideale kijkafstand (zie ook de basiscursus op pagina ## van dit nummer) voor een moderne televisie ligt ongeveer op twee maal de schermdiagonaal in cm. Voor een 55inch-model (139 cm) betekent dat een kijkafstand van ongeveer 2,8 meter, wat overeenkomt met de typische huiskamersituatie.

Als tweede criterium leggen we de prijs op ongeveer 1.000 euro. Daarmee kunnen we in het 2018-aanbod nog net wat vinden in de wat lager geplaatste modellen. Omdat we toch ook televisies met recente snufjes wilden testen, hebben we een tweede categorie tot 1500 euro toegevoegd.

Wat mag je verwachten

Design: Een mooi design is op deze slanke televisies geen uitzondering meer. Je merkt wel dat er niet met dure materialen is gewerkt.

Geluid: De geluidsprestaties zijn toereikend voor dagelijks gebruik, maar voor film en zeker voor muziek zijn ze wat aan de zwakke kant.

Beeld: De beeldprestaties zijn, althans voor sdr-beelden (standard dynamic range), over het algemeen erg goed.

Paneeltypes: De lcd-panelen van televisies maken gebruik van va-panelen (met uitstekend contrast maar beperkte kijkhoek) of ips-panelen (met een degelijke kijkhoek maar beperkt contrast). Voor filmliefhebbers is een va-paneel aangewezen, voor een familie-tv is een ips-paneel een betere keuze.

Smart-tv: Een goede smart-tv-omgeving bevat de belangrijkste streamingdiensten, zoals Netflix, YouTube en Amazon Video, de diensten voor uitgesteld kijken en een goede mediaspeler.

Tuners: Wie geen settopbox voor digitale televisie gebruikt, moet goed kijken of de televisie alle gewenste tuners bezit. Op sommige modellen ontbreekt de satelliet-tuner. Ook opnemen naar usb-schijf is niet altijd mogelijk.

Aansluiten: Een minimum van drie hdmi-aansluitingen is aan te raden. In sommige gevallen vind je ook nog een component- en/of composiet-video-aansluiting.

De meerwaarde van een hogere prijsklasse

Om je een beter beeld van de markt te geven, hebben we ook een aantal modellen bekeken uit de prijsklasse van 1500 euro. Dat is een gevoelige meerprijs, maar je zit er nog steeds niet mee in het premium terrein. Voor 1500 euro ga je naar huis met een toestel met aanzienlijk betere bewegingsscherpte; een belangrijk voordeel voor film- en sportliefhebbers. Ook voor hdr-weergave zijn deze modellen veel beter uitgerust, ze halen onze minimale specificatie van ongeveer 500 nits piekhelderheid en 90% DC-P3 kleurbereik. Wie dus een voorproefje wil van de toekomst van beeld, of dat nu is voor gaming of film, kijkt beter naar deze modellen.

Wat zijn de beperkingen

De geteste tv’s zijn bedoeld voor de modale huiskamer, niet voor wie een thuisbioscoop zoekt. Je moet vrede nemen met een aantal beperkingen. Op de eerste plaats mag je geen noemenswaardige hdr-prestaties verwachten. Al deze modellen kunnen hdr-beelden tonen, maar beschikken zelden over de nodige helderheid, kleurbereik en contrast om die beelden te tonen zoals het werkelijk hoort. Een andere belangrijke beperking is de bewegingsscherpte. Snel bewegende beelden (actiescènes) of snel bewegende voorwerpen (de voetbal) scherp en gedetailleerd weergeven, vereist een 100Hz-paneel en extra beeldverwerking, twee zaken die ontbreken op deze modellen. Een licht wazige rand rond snel bewegende voorwerpen is dan ook onvermijdelijk. Dat je in deze categorie ook geen premium beeldtechnologie zoals oled of qled terugvindt, is evident.

Testmethode

We voorzien elke televisie van de laatste nieuwe firmware, zetten hem terug op de fabrieksinstellingen en schakelen naar de ‘film-beeldmodus’. We sluiten hem aan op een ultra-hd-blu-ray-speler en beoordelen de resultaten van de beeldverwerking met behulp van gestandaardiseerde testpatronen. Vervolgens kijken we een uurtje Netflix om de algemene beeldkwaliteit in te schatten. Daarvoor gebruiken we ook een reeks filmfragmenten op blu-ray/dvd en videobestanden op usb-stick. Met een lag-meter kijken we de input-lag na, in standaard-mode en game-mode.

Alle metingen voeren we uit met SpectraCal CalMAN Ultimate, een SpectraCal C6 HDR2000 colorimeter en VideoForge Pro patroongenerator. Voor sdr-beelden (standard dynamic range) evalueren we de grijsschaal, die bepaalt of het hele bereik van licht tot donker dezelfde tint heeft en de juiste kleurtemperatuur. Een correcte kleurtemperatuur (6500 K) garandeert een correcte algemene kleurweergave. Lage waardes maken het beeld iets roder, hoge waardes iets blauwer. De EOTF-curve (gamma) bepaalt of het verloop van donker naar licht correct is, we mikken op een gamma-waarde van 2,2-2,4. Te hoge waardes maken het beeld donkerder, te lage maken het lichter. Kleurbereik, saturatieverloop van de kleuren en een algemene kleurtest bepalen hoe goed het scherm kleur weergeeft. We meten contrast op een patroon met gemiddelde helderheid van 18% (APL18).

Voor hdr-beelden meten we de maximale helderheid van het scherm, in een 10% venster en op een volledig wit scherm, waarbij we ook nakijken of het scherm die helderheid voldoende lang kan vasthouden. We gaan na hoe goed de PQ-EOTF gevolgd wordt, en meten het kleurbereik van het scherm.

©PXimport

LG 55UK6950PLB

Een licht metaalkleurig kader met een leuk profiel, een perfect glad afgewerkte rug … de LG slaagt er in om de typische saai ogende look te vermijden. De aansluitingen zijn uitgebreid: viermaal hdmi, een volledige tunerselectie en bluetooth voor audio. Gebruiksgemak is een pluspunt dankzij de handige WebOS-interface. Met de Magic Remote wijs je eenvoudig zaken aan op het scherm. ThinQ AI breidt WebOS uit met uitgebreide stemcommando’s, maar Nederlands is helaas nog niet ondersteund. De beeldverwerking is goed en er is in motion interpolation voorzien om snel bewegende beelden wat vloeiender te maken, al blijven snel bewegende voorwerpen wat vaag.

Deze televisie gebruikt een ips-paneel met rgbw-subpixelstructuur. Die witte subpixel zorgt voor extra helderheid, maar je verliest een klein beetje detail van ultra hd 4K. Het paneel heeft een zeer zwak contrast (560:1). Om dat te verbeteren, gebruikt LG edge-led-achtergrondverlichting met local dimming in zes kolommen. Helaas is het dimmen van de kolommen duidelijk zichtbaar, zeker in donkere scènes.

De kalibratie is goed, zeker op vlak van kleurweergave, maar het scherm verbergt te veel zwartdetail in een poging om het contrast op te peppen. Opgelet met de kijkhoek, het scherm heeft last van ips-glow, vooral zichtbaar in donkere scènes. Dat lijkt alsof de achtergrondverlichting doorschijnt, maar het effect verschilt afhankelijk van de kijkhoek. Kleurbereik en helderheid zijn lichtjes hoger dan verwacht, maar een echt degelijke hdr-weergave is op dit scherm niet mogelijk.

©PXimport

LG 55UK6950PLB

Prijs
€ 999,-
Websitewww.lge.nl7Score70

  • Pluspunten

  • Beeldverwerking

  • Kleurweergave

  • WebOS en ThinQ AI

  • Minpunten

  • Zeer zwak contrast

  • IPS glow beperkt de kijkhoek

  • Zeer matige hdr-prestaties

Samsung UE55NU7100W

Alhoewel het design nog zichtbaar aansluit bij dat van de hogere modellen, oogt het toch wat saai. Er is gesnoeid in de aansluitingen. Je krijgt driemaal hdmi, maar er is geen hoofdtelefoonaansluiting, noch bluetooth. De tv-tuner is niet geschikt voor satellietontvangst en opnemen naar een usb-schijf is niet mogelijk.

De Samsung Smart Hub is een uitstekende smart-tv-omgeving die in een balk onderaan het scherm een totaaloverzicht biedt van alle diensten, ingangen en instellingen. Een tweede balk erboven toont bijkomende opties of content, afhankelijk van wat je op de eerste balk selecteert. Het is een knap en erg volledig platform. De bijgeleverde afstandsbediening is een klassieke zapper, ligt goed in de hand en heeft aangename toetsen. Enkel de afspeeltoetsen zijn te klein.

De beeldverwerking moet nauwelijks onderdoen voor die van de hogere modellen. Goede ruisonderdrukking en upscaling leveren een scherp en knap beeld. De bewegingsscherpte is matig, een wazige rand is te verwachten. Motion interpolation maakt snel bewegende beelden stottervrij. Het va-paneel levert een zeer goed contrast, weliswaar met beperkte kijkhoek. Dankzij een uitstekende kalibratie is ook de kleurweergave erg goed. Uitstekende huidskleuren zorgen voor een erg natuurlijk beeld.

Deze Samsung ondersteunt HDR10, HDR10+ en HLG, maar heeft te weinig helderheid en een te klein kleurbereik om van enige vorm van hdr-impact te kunnen spreken.

©PXimport

Samsung UE55NU7100W

Prijs
€ 849,-
Websitewww.samsung.nl8Score80

  • Pluspunten

  • Uitstekend contrast en zwartwaarde

  • Smart Hub

  • Kleurweergave

  • Minpunten

  • Geen opname naar usb

  • Nagenoeg geen hdr-effect

  • Beperkte kijkhoek

Sony KD-43XF7000 (KD-55XF7000)

Van de Sony XF70 hebben we de 43inch-uitvoering getest, maar de televisie is er ook in 55 inch met typenummer KD-55XF7000. De Sony-tv heeft een degelijk en vrij slank design, maar maakt wel gebruik van een aparte voeding. Voor dat flinke blok moet je wat extra plaats hebben. Het toestel heeft een typische selectie aansluitingen voor deze categorie, en levert een enkele tv-tuner die niet voor satelliet geschikt is. In tegenstelling tot de meeste andere Sony-modellen maakt deze geen gebruik van Android TV maar van een eenvoudiger smart-tv-systeem. Als voordeel is het erg responsief en eenvoudig, maar de selectie apps is wel wat beperkter. De drie belangrijke videostreamingdiensten (Netflix, Amazon, YouTube) zijn wel aanwezig, en via de ‘Vewd’ app-store vonden we ook Plex.

Geen top-end beeldprocessor in dit model, maar wel prima resultaten. De ruisonderdrukking is goed, en met Reality Creation geef je het beeld een beetje extra scherpte, zonder negatieve bijverschijnselen. Zoals verwacht is de bewegingsscherpte beperkt, maar dankzij motion interpolation kun je wel gestotter in snelle camerabewegingen wegwerken.

De Sony is voorzien van een ips-scherm met redelijk contrast, dat nog verder verbetert dankzij de instelling ‘Geavanceerde contrastverbetering’. De grijsschaal heeft een zeer licht zichtbare groene toon, maar verder is de kalibratie degelijk, met een prima kleurweergave. Het scherm is op zijn best bij heldere content, maar kan ook leuke filmprestaties neerzetten. Voor hdr-weergave mag je rekenen op flink wat helderheid, nipt onder onze vereiste van 500 nits, maar het kleurbereik is te beperkt.

©PXimport

Sony KD-43XF7000 (KD-55XF7000)

Prijs
€ 1000,- (55 inch), € 849,- (geteste 43 inch)
Websitewww.sony.nl8Score80

  • Pluspunten

  • Hoge helderheid (sdr én hdr)

  • Goed contrast ondanks ips-paneel

  • Kleurweergave

  • Minpunten

  • Beperkte smart-tv-opties

  • Matige hdr-prestaties

TCL 55DC760

TCL, de derde grootste tv-fabrikant wereldwijd, wordt voorlopig nog niet verkocht in Nederland (wel in België voor wie geïnteresseerd is), maar zou in 2019 naar Nederland komen. Een toestel zoals de 55DC760 toont dat de bekende merken in deze prijscategorie er een geduchte concurrent bij krijgen.

Het aantrekkelijke design is goed afgewerkt, en heeft met de opvallende cilindervormige soundbar onderaan een unieke look. De soundbar komt van JBL en presteert uitstekend, met een ruim volume en hoorbare bas. Het toestel is uitgerust met een volledige tunerset voor digitale tv (voorlopig niet gecertificeerd door Ziggo), drie hdmi-aansluitingen en bluetooth voor een draadloze hoofdtelefoon. Android TV is het smart-tv-platform.

Het zwakste punt van deze televisie is bewegingsscherpte, waar hij flink wat detail laat liggen en geen enkele vorm van motion interpolation biedt. De rest van de beeldverwerking is goed, maar kan net niet tippen aan de concurrenten. Dat compenseert hij echter ruimschoots met een goed contrast, uitstekende helderheid en accurate kleurweergave. Opvallend is ook dat het toestel voldoende prestaties levert voor een degelijk hdr-resultaat. De helderheid scoort licht onder de 500nits-grens, maar vooral het kleurbereik is erg groot. Een dekking 90% DCI-P3 tref je meestal enkel bij duurdere modellen aan. Ook de hdr-kalibratie is goed, zodat je met dit toestel voor een heel redelijke prijs hdr-beeld in huis haalt.

©PXimport

TCL 55DC760

Prijs
€ 999,-
Websitewww.tcl.eu9Score90

  • Pluspunten

  • Zwartwaarde en contrast

  • Kleurweergave

  • Geluidskwaliteit

  • Scherpe prijs-kwaliteitverhouding

  • Minpunten

  • Beperkte bewegingsscherpte

  • Net niet helder genoeg voor echte hdr

  • Bewegingsscherpte

Samsung UE55NU8000

Deze Samsung-tv is voorzien van een dubbele tv-tuner voor alle soorten digitale tv, en één CI+-slot. Je kunt dus kijken en tegelijk een ander kanaal opnemen naar een usb-schijf, op voorwaarde dat beide kanalen onversleuteld zijn.

Uiteraard gebruikt ook deze Samsung de handige en overzichtelijke Smart Hub. Je krijgt er de slanke Smart Controller bij, een moderne afstandsbediening met een beperkt aantal toetsen. Hij werkt perfect samen met de Smart Hub. Bovendien kan hij dienstdoen als universele afstandsbediening voor je aangesloten bronapparaten.

Het scherm gebruikt een edge-led-achtergrondverlichting met local dimming in zes kolommen en een va-paneel. De local dimming heeft beperkt effect omdat Samsung er zo veel mogelijk naar streeft om geen segmentgrenzen of andere negatieve effecten zichtbaar te maken. Toch scoort deze combinatie een erg goed contrast. De film-beeldmodus is goed gekalibreerd. Enkel in de helderste grijstinten zien we een lichte blauwe overtoon, en een wat grillig resultaat. Uitstekende kleurweergave gecombineerd met het diepe contrast leveren erg knappe beelden. De beeldverwerking scoort prima, en je krijgt erg goede bewegingsscherpte. Ook voor hdr scoort de Samsung zeer goed. Hij heeft een maximale helderheid die hem bijna in het premiumsegment plaatst, en een nipt voldoende groot kleurbereik. Het slanke kader verbergt verrassend goede audioprestaties voor deze categorie.

©PXimport

Samsung UE55NU8000

Prijs
€ 1399,-
Websitewww.samsung.nl9Score90

  • Pluspunten

  • Uitstekend contrast en zwartwaarde

  • Uitstekend hdr-beeld

  • Prima audiokwaliteit

  • Smart Hub en Smart Controller

  • Minpunten

  • Beperkte kijkhoek

  • Matige effectiviteit van local dimming

Philips 55PUS8303/12

Het Philips-ontwerp springt in het oog door het gebruik van een lichtmetalen kader, en een gedeeltelijk in transparant plastic uitgevoerde voetplaat. De Ambilight-sfeerverlichting is een unieke Philips-eigenschap. Naast het algemene Android Home-scherm biedt Philips een extra menu dat een prima alternatief is om snel een andere ingang te kiezen, live tv-functies te selecteren of de mediaspeler te starten. De afstandsbediening is aan de achterzijde uitgerust met een bluetooth-toetsenbord, maar je kunt zoekopdrachten ook inspreken.

De Philips P5-beeldprocessor levert topprestaties voor beeldverwerking en het scherm heeft heel wat bewegingsscherpte, je verliest nauwelijks detail en de motion interpolation zorgt voor mooie, vloeiende beelden. Het ips-paneel levert een matig contrast dat je met de Dynamisch Contrast instelling licht verbetert. Het scherm heeft wel een goede kijkhoek, prima helderheid en degelijke kleuren, waardoor het een uitstekende familie-tv is. De kalibratie is degelijk, maar laat de kleurweergave een tikje te donker, en de grijsschaal heeft een lichtjes rode tint.

De NanoColor-technologie zorgt voor een groter kleurbereik dan de concurrenten, en Philips koppelt dat aan een hoge helderheid die maar net onder onze grens van 500 nits scoort. De HDR Premium-instelling past de tonemapping aan, waarbij je kiest tussen iets helderder beeld of beter witdetail. Het zwakste punt zijn de audioprestaties, waar een goede basondersteuning bijna volledig ontbreekt.

©PXimport

Philips 55PUS8303/12

Prijs
€ 1299,-
Websitewww.philips.nl8Score80

  • Pluspunten

  • Beeldverwerking

  • Kleurweergave

  • Ambilight

  • Goede hdr-weergave

  • Minpunten

  • Geluidskwaliteit

  • Matig contrast

  • (Voorlopig) geen hdr via YouTube

Sony KD-55XF8505

Deze Sony pakt uit met een eenvoudig uitziend maar prima afgewerkt design met een kader in donkerkleurig aluminium. Ook op dit model vind je een dubbele tv-tuner voor alle digitale tv varianten en één CI+-slot voor opnemen naar usb-schijf en tegelijk een ander kanaal bekijken. Android TV werkt vlot, maar moet het qua gebruiksgemak wel afleggen tegen de Samsung Smart Hub. De bijgeleverde afstandsbediening is een klassieke zapper met een degelijke lay-out, al zijn de afspeeltoetsen onderaan wel erg klein.

Dit model is uitgerust met de Sony X1-processor. Die zorgt voor uitstekende upscaling, ruisonderdrukking en een erg gedetailleerd en scherp beeld. De processor kan ook hinderlijke kleurbanden in fijne gradaties netjes wegwerken. De bewegingsscherpte is uitstekend.

De tv is uitgerust met een ips-paneel met vrij zwak contrast. Dankzij een slimme global-dimming-techniek stijgt het contrast aanzienlijk, al blijft het in extreme gevallen toch zichtbaar. Je kijkt best bij wat omgevingslicht, vooral omdat het scherm wat last heeft van ips-glow, waarbij er in donkere beelden een lichte gloed op het scherm zichtbaar is.

De kalibratie is uitstekend en resulteert in levensechte en natuurlijke beelden.

De hdr-weergave is goed dankzij een degelijke piekhelderheid van net boven de 500 nits en nipt voldoende kleurbereik. Enkel het beperkte contrast van het ips-scherm speelt hem daar parten.

©PXimport

Sony KD-55XF8505

Prijs
€ 1499,-
Websitewww.sony.nl8Score80

  • Pluspunten

  • Beeldverwerking

  • Global dimming verbetert contrast

  • Uitstekende kalibratie

  • Goede hdr-weergave

  • Minpunten

  • Ips-gloed

  • (Voorlopig) geen hdr via YouTube

Conclusie

Hoewel het een interessante televisie is, nemen we de TCL 55DC760 niet mee in het eindklassement voorkeurmerken omdat hij officieel niet beschikbaar is in Nederland. Hij gaat wel met een ‘eervolle vermelding’ naar huis, omdat hij binnen het beoogde budget knappe prestaties levert, zowel voor beeld, geluid als smart-tv.

Als we op zoek gaan naar een winnaar in de categorie tot 1.000 euro, komen we uit bij de Samsung of Sony. We testten weliswaar de 43inch-variant, maar de 55inch-versie biedt meer waar voor je geld is. Uiteindelijk is in de categorie tot 1.000 euro de Samsung UE55NU7100 de winnaar. Hij combineert goede beeldkwaliteit met een top smart-tv-omgeving, terwijl hdr-prestaties in deze categorie toch minder belangrijk zijn. De Sony is een waardig alternatief als je sommige minpunten ten opzichte van de Samsung niet belangrijk vindt.

In de hogere categorie is de Samsung UE55NU8000 de duidelijke winnaar. Alle toestellen in deze categorie zijn aan elkaar gewaagd voor niet-hdr-content, maar de Samsung heeft een duidelijke voorsprong voor hdr en hij levert ook de beste audio en het handigste smart-tv-systeem. De Philips 55PUS8303 is weliswaar goedkoper, maar presteert dan ook een tikje minder goed. De Sony KD-55XF8505 is dan weer net iets te duur voor zijn prestaties.

Al onze prijzen (adviesprijzen) waren correct half juli. Prijzen van televisies veranderen snel; houd er dus rekening mee dat je online of bij kortingsacties behoorlijke prijsverschillen kunt vinden.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2
Huis

Nieuwe FromSoftware-game The Duskbloods komt echt alleen naar Switch 2

The Duskbloods, de nieuwe game van Elden Ring- en Dark Souls-ontwikkelaar FromSoftware, zal echt alleen op Nintendo Switch 2 uitkomen.

Dat heeft de ontwikkelaar benadrukt bij het bekendmaken van zijn kwartaalcijfers (via VGC). Daarbij werd ook nog eens benadrukt dat The Duskbloods nog altijd gepland staat om ergens dit jaar uit te komen, net zoals de Switch 2-versie van Elden Ring.

Over de exclusieve Switch 2-release van The Duskbloods: "Het wordt verkocht via een samenwerking met Nintendo, met verkoopverantwoordelijkheden verdeeld per regio. De game komt alleen voor Nintendo Switch 2 beschikbaar." Daarmee is dus duidelijk gemaakt dat Nintendo een nauwe samenwerking met FromSoftware is aangegaan voor de game en dat het spel niet zomaar op andere platforms uit zal komen.

Over The Duskbloods

The Duskbloods werd begin vorig jaar aangekondigd in een speciale Nintendo Direct waarin de eerste Switch 2-games werden getoond, maar sindsdien zijn er geen nieuwe beelden van het spel uitgebracht. Zoals gezegd is de game ontwikkeld door FromSoftware, het Japanse bedrijf dat naam voor zichzelf heeft gemaakt met enorm uitdagende spellen, waaronder de Dark Souls-serie en Bloodborne. Met de openwereldgame Elden Ring scoorde de ontwikkelaar enkele jaren geleden nog een megahit.

Watch on YouTube

The Duskbloods wordt een PvPvE-game, waarbij spelers het dus tegen elkaar en tegen computergestuurde vijanden opnemen. Maximaal acht spelers doen aan potjes mee. Na het kiezen van een personage in een hub-gebied wordt men naar een gebied getransporteerd waar er met andere spelers en vijanden gevochten wordt, al kan men soms ook samenwerken om vijanden te verslaan.

Spelers besturen een 'Bloodsworn', wezens die dankzij een speciaal bloed dat in hun lichaam zit meer krachten tot hun beschikking hebben dan reguliere mensen. Ondertussen is het einde van de mensheid nabij, en bestaat de wereld uit verschillende tijdperken, wat voor een mengelmoes van stijlen zorgt.

▼ Volgende artikel
Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp
© Gorodenkoff Productions OU
Huis

Beeldverversing versus pixels: waarom soepel gamen beter is dan scherp

Resolutie is marketing, refreshrate is beleving. Waar 4K zorgt voor een mooi plaatje, zorgt een hoge verversing (Hz) ervoor dat je daadwerkelijk wint. Hieronder lees je waarom snelheid in feite de échte koning is in gaming.

Veel gamers staren zich blind op 4K-resolutie. Ze kopen een duur scherm, zetten de settings op Ultra en vragen zich vervolgens af waarom hun spel stroperig aanvoelt. De misvatting is dat 'mooier' gelijkstaat aan 'beter'. In werkelijkheid is de vloeibaarheid van het beeld – de refreshrate, oftewel verversingssnelheid – veel bepalender voor hoe direct en responsief een game aanvoelt. Aan het eind van dit artikel weet je precies of jij moet kiezen voor pixels of snelheid.

Hoe je ogen bedrogen worden door Hertz

Stel je voor dat je snel met je muis over je bureaublad beweegt. Op een standaard 60Hz-scherm zie je de cursor in schokjes over het beeld springen; je hersenen vullen de gaten in. Op een 144Hz- of 240Hz-gaming-monitor verdwijnen die gaten.

Het technische verschil zit hem in de verversingssnelheid: het aantal keren per seconde dat het beeld wordt vernieuwd. Bij 60 Hz krijg je elke 16,6 milliseconden een nieuw beeld. Bij 144 Hz is dat elke 6,9 milliseconden. Dat klinkt als een klein verschil, maar je voelt het direct. Het gestotter dat je onbewust gewend bent verdwijnt. Bewegingen voelen boterzacht aan, alsof de cursor (of je crosshair) aan je hand vastgeplakt zit in plaats van er achteraan zwemt. Dit effect wordt motion clarity genoemd: objecten blijven scherp, zelfs als ze snel door het beeld bewegen.

©Framestock

De winst in shooters en snelle actie

Wanneer werkt dit in je voordeel? Vooral in competitieve shooters zoals Call of Duty, Counter-Strike of Valorant. In dit soort games telt elke milliseconde. Een hogere refreshrate vermindert de input lag, oftewel de tijd tussen jouw klik en de actie op het scherm.

Stel, je draait je personage snel om. Bij een lage refreshrate wordt de vijand een fractie later getoond en zie je veel bewegingsonscherpte (motion blur). Met een hoge refreshrate zie je de vijand eerder en scherper, waardoor je sneller kunt reageren. Je hebt letterlijk actuelere informatie dan je tegenstander. Om dat te bereiken heb je wel een krachtige videokaart nodig die genoeg beelden per seconde (FPS) kan genereren om je snelle scherm bij te houden.

Wanneer resolutie het toch wint van snelheid

Is snelheid altijd heilig? Nee. Als je vooral tragere, meer verhalende games speelt (zoals Cyberpunk 2077 in de 'sightseeing' modus), Microsoft Flight Simulator of grafische RPG's, dan voegt 240 Hz weinig toe. In deze titels kijk je vaak naar stilstaande of langzaam bewegende omgevingen.

In dat geval wil je juist de texturen van de bomen, de reflecties in het water en de details in gezichten zien. Een 4K-monitor op 60 of 120 Hz is dan een logischer keuze dan een onscherp 1080p-scherm op 360 Hz. De visuele pracht weegt hier zwaarder dan de milliseconden reactietijd. Ook voor console-gamers die op de bank zitten, is een goede televisie met 4K en HDR vaak indrukwekkender dan puur de hoogste framerates.

Situaties waarin een hoge refreshrate zinloos is

Er zijn momenten dat investeren in een snel scherm weggegooid geld is. Dat gebeurt bijvoorbeeld als je hardware de snelheid niet kan leveren; als je videokaart maar 50 frames per seconde kan leveren, heeft een 144Hz-scherm geen nut omdat het scherm wacht op de computer. Daarnaast beperken oude kabels je bandbreedte, waardoor je monitor soms terugvalt naar 60 Hz zonder dat je het doorhebt. Ook op oudere consoles zoals de Nintendo Switch of de standaard PS4 heb je niets aan snelle schermen, omdat deze hardware fysiek gelimiteerd is op 60 Hz of lager.

Bepaal wat jouw setup aankan

Kijk dus kritisch naar je huidige situatie voordat je naar de winkel rent. Heb je een high-end pc die makkelijk 120+ FPS haalt in jouw favoriete games? Dan is een upgrade naar een 144- of 165Hz-monitor de grootste sprong in spelplezier die je kunt maken. Speel je op een PlayStation 5 of Xbox Series X? Zoek dan specifiek naar een scherm met HDMI 2.1-ondersteuning om 120 Hz op 4K mogelijk te maken. Zit je ver van je scherm af en speel je relaxed? Investeer dan liever in resolutie en kleurdiepte.

©Proxima Studio

Kortom: snelheid is de sleutel tot succes!

Verversingssnelheid is belangrijker dan resolutie voor iedereen die actie- of competitieve games speelt. Het zorgt voor een vloeiender beeld, minder input lag en betere motion clarity, wat je direct een voordeel geeft in het spel. Resolutie is vooral luxe voor het oog, maar refreshrate is pure prestatie voor de speler.