Om de zoveel jaar verschijnt er een nieuwe HDMI-versie met nieuwe specificaties aan poort- en stekkerzijde. Hoewel versie 2.1 alweer een tijdje in omloop is, is het voor de consument ingewikkeld om te achterhalen welke functies zo’n nieuwe HDMI-versie nu precies met zich meebrengt. In deze korte gids geven we je de nodige informatie.

Om te beginnen: een HDMI-aansluiting geeft beeld en geluid door. Dat lijkt eenvoudig, maar welke combinatie van resolutie en framerate gaat daarmee gepaard? Bovendien levert HDMI ook extra functies, zoals bijvoorbeeld ARC. En ondersteunt jouw HDMI-versie wel alle gamingfuncties die je zoekt? Allemaal terechte vragen, en helaas volstaat het niet om alleen naar de HDMI-versie te kijken.

Verschillende versies

De diverse HDMI-versies gebruiken een verschillende maximumbandbreedte voor het AV-signaal. Zo was HDMI 1.4 beperkt tot 10,2 Gbit/s. Dat is nipt genoeg voor 4K, zolang je je beperkt tot 30 frames per seconde. In HDMI 2.0 werd dat opgeschroefd naar 18 Gbit/s, genoeg voor 4K bij 60 fps. En sinds HDMI 2.1 schopt de verbinding het tot maximaal 48 Gbit/s, en dat is goed voor 4K bij 120 fps of zelfs 8K. Maar alle extra features, zoals ARC of VRR om er maar een paar te noemen, zijn optioneel. Dat betekent dat je expliciet moet zoeken in de specificaties van het toestel of die functie wordt ondersteund. Een HDMI-versienummer op zich zegt dus niet alles.

De functies van HDMI 2.1 op een rijtje

Wie weet wat hij exact nodig heeft, is al goed op weg om miskopen te voorkomen. We zetten daarom de belangrijkste eigenschappen van de HDMI 2.1 standaard hier op een rijtje.

1) De maximale bandbreedte bedraagt nu tot 48 Gbit/s. Belangrijk detail: ‘tot’! Met andere woorden, fabrikanten kunnen ook lagere bandbreedtes implementeren. Of dat belangrijk is en hoe je dat ziet, leggen we zo meteen uit.

2) eARC: enhanced ARC (Audio Return Channel). ARC kennen we ondertussen al langere tijd: het zorgt ervoor dat de HDMI-kabel die het beeld je van AV-receiver of soundbar naar de tv brengt óók het geluid in de omgekeerde richting van je tv naar de audio-installatie stuurt. Zo kan het geluid van een streaming-app van je tv naar de AV-receiver worden gestuurd zonder dat je een extra kabel hoeft te gebruiken. eARC is de verbeterde versie van ARC, moet betrouwbaarder werken en kan ook hi-res-audiosignalen aan, zoals DTS HD en Dolby Digital True HD.

3) VRR: Variable Refresh Rate. Deze functie maakt het mogelijk om de refreshrate van de tv te synchroniseren met de output van een gameconsole of game-pc. Dergelijke bronnen leveren immers geen constante framerate; die kan tijdens het spel veranderen. Zonder VRR kan dat leiden tot stotterende of gescheurde beelden. Pc-gamers kennen VRR al van AMD Freesync en Nvidia G-Sync, die dezelfde functie hebben als HDMI VRR. Deze twee varianten maken geen deel uit van de HDMI2.1-specificatie, maar sommige tv’s ondersteunen het wel.

4) ALLM: Automatic Low Latency Mode. Een eenvoudige eigenschap die er louter voor zorgt dat de tv automatisch naar de gamebeeldmodus schakelt zodra je een game opstart. De gamebeeldmodus levert altijd de laagste input-lag.

Zijn er officiële regels voor de HDMI-benaming?

Jawel, die zijn er zeer zeker. Maar die maken het ons momenteel vaak lastiger in plaats van het eenvoudiger te maken. De HDMI-organisatie heeft de 2.0-specificatie immers geschrapt. Alles wat daarin besloten was, maakt nu onderdeel uit van HDMI 2.1. Dat betekent dat een fabrikant een HDMI-aansluiting mag leveren die we enkele jaren geleden nog HDMI 2.0 noemden, en die nu zonder meer HDMI 2.1 mag heten. Strikt genomen moet de fabrikant duidelijk vermelden welke resolutie/framerate-combinatie en welke features een HDMI-aansluiting ondersteunt, maar dat gaat weleens fout. Neem dus nooit genoegen met een simpel vermelding ‘HDMI 2.1’. Dat zegt in de meeste gevallen niet genoeg.

©Copyright © 2020 by NorGal. All Rights Reserved.

Wie moet waar op letten?

Ben je geen gamer, dan valt het allemaal nog erg mee. De enige feature die écht van belang is, is eARC, en dan alleen als je een soundbar of AV-receiver wilt gebruiken. Wat is verder de maximale combinatie resolutie/framerate? Content die je vandaag bekijkt – of dat nu via live-tv, (Ultra) HD Blu-ray of een streamingplatform is – gebruikt maximaal de combinatie 4K/60 fps en voor films zelfs vaak 4K/24 fps. Dat kan probleemloos met wat we vroeger een HDMI2.0-aansluiting noemden. Wil je toch klaar zijn voor het moment dat er 4K-content aan framerates hoger dan 60 fps komt, dan moet je wel oppassen. Zoek dan de vermelding 4K/120 in de specificaties.

Gamers moeten sowieso altijd goed opletten. De Xbox Series X en PlayStation 5 kunnen gamen in 4K bij 120 fps. Zij moeten dus expliciet de vermelding 4K/120 in de specificaties van de HDMI-aansluiting van de tv zoeken. Uiteraard willen ze ook ondersteuning voor ALLM en VRR. Bij dat laatste is vaak alleen HDMI VRR gegarandeerd. Wil je AMD Freesync of Nvidia G-Sync, dan moet ook dat expliciet in de specificaties staan.

Niet altijd even eenvoudig

Als we één ding betreuren, dan is het wel dat fabrikanten niet op dezelfde manier over deze specificaties communiceren. Sommige fabrikanten zetten netjes alle eigenschappen in de sectie ‘Aansluitingen’ en geven zelfs mee welke van de vaak meerdere aansluitingen wat ondersteunen. Bij andere vind je toch nog de weinigzeggende benaming HDMI 2.1 terug en kun je hopelijk elders (vaak is dat in de ‘Gaming’-sectie) de echte details terugvinden. Kortom, neem de tijd en zoek een duidelijke vermelding van de zaken die je absoluut nodig hebt.

Onderlinge compatibiliteit

HDMI-aansluitingen zijn altijd backwards compatible. Dat betekent dat je nieuwere versies kunt aansluiten op oudere versies. Wie dus een tv met HDMI 2.1 in huis haalt, kan daar zonder zorgen een HDMI 2.0 of zelfs 1.4 bron op aansluiten. De verbinding is uiteraard wel beperkt tot de specificaties van de oudere versie.

Kunnen jouw HDMI-kabels wel een upgrade gebruiken? Hier vind je wat je zoekt!

Het kan zijn dat mensen die recentelijk aan Nioh 3 zijn begonnen geen progressie kunnen boeken vanwege verschillende bugs. Ontwikkelaar Team Ninja heeft aangegeven op de hoogte te zijn van de problemen en aan oplossingen te werken.

Een van de voornaamste problemen licht de ontwikkelaar ook uit op X. Spelers die de zogenaamde Crucible Manifesto voltooien en vervolgens naar de Eternal Rift gaan en daar dialogen van het personage Nekomoto overslaan - door bijvoorbeeld een menu te openen - kunnen daarna de missie niet voltooien. Hierdoor blijven ze dus vastzitten in de game. Ook het starten van een cutscene door bijvoorbeeld aan een Battle Scroll te beginnen, halteert progressie.

Team Ninja zegt dat de bug te vermijden is door dus geen menu’s te openen of tussenfilmpjes in te starten wanneer Nekomoto begint te praten. Wie nu al last heeft van dit probleem moet helaas wachten op de patch waar de ontwikkelaar momenteel aan werkt. Wanneer die uitrolt is nog niet bekend, maar gezien dit probleem op ieder beschikbaar platform optreedt wordt het - als het goed is - ook overal opgelost.

Over Nioh 3

In Nioh 3 doen spelers een open veld aan, dat overgenomen is door de zogenaamde Crucible en bomvol yokai - lees: geesten - zit. Je hebt twee gevechtssstijlen om deze monsters mee tegen te gaan: een meer actiegerichte Samurai-stijl en de Ninja-stijl die meer focus legt op snelheid en het gebruiken van speciale aanvallen. Door continu te wisselen tussen deze stijlen moet je deze soulslike kunnen overwinnen - als de code dus geen roet in het eten gooit.

Wie in Excel een contactlijst opstelt, merkt al snel dat de kolom met telefoonnummers zich niet altijd gedraagt zoals gehoopt. Zo verdwijnt de eerste 0 vaak vanzelf, waardoor de nummers minder bruikbaar worden. En dan hebben we het nog niet eens over de verwarring die kan ontstaan bij internationale telefoonnummers.

Telefoonnummers die beginnen met nul

Selecteer de cel met het telefoonnummer en ga naar het tabblad Start. Klik bij het onderdeel Getal op het kleine pijltje rechtsonder. In het dialoogvenster Cellen opmaken kies je in de linkerkolom Speciaal en daarna bij Type de optie Telefoonnummer. Let wel: deze optie verschijnt alleen als onderaan bij Locatie de optie Nederlands (standaard) is geselecteerd. Voor Belgische gebruikers geldt dat wanneer hier Locatie: Nederlands (België) staat, de optie Telefoonnummer niet beschikbaar is. Zij moeten dus de locatie wijzigen. Vanaf dan worden ook de voorloopnullen correct weergegeven.

Telefoonnummers formatteren

Wil je alle telefoonnummers op een vaste manier weergeven, bijvoorbeeld als (06) 1234 56 78, 06-1234 78 78 of 06 1234 56 78? Dat kan eenvoudig via het dialoogvenster Cellen opmaken. Kies eerst, zoals hierboven beschreven, de optie Telefoonnummer. Klik daarna links op Aangepast. In het vak Type verschijnt een standaardnotatie met hekjes, zoals 0#########. Deze kun je aanpassen naar een eigen indeling. Enkele voorbeelden: (0#) #### ## ## geeft (06) 1234 56 78,0#-#### ## ## geeft 06-1234 78 78 en 0# #### ## ## geeft 06 1234 56 78. Met de knop Opmaak kopiëren/plakken (het kwastje) kun je deze aangepaste weergave vervolgens toepassen op alle andere cellen. Let op, dit is puur een weergave. Excel behandelt de telefoonnummers nog steeds als getallen. Spaties, haakjes of streepjes maken dus geen deel uit van de waarde zelf. Dat betekent dat berekeningen ermee niet beïnvloed worden, maar dat je bij export of gebruik in andere programma's alleen de kale cijfers terugziet.

Internationale nummers

Bij internationale nummers wordt het landnummer voorafgegaan door het plusteken. Dat plusteken is betrouwbaarder dan een dubbele nul, omdat het internationale toegangsnummer niet in alle landen hetzelfde is. Ook deze weergave stel je in via Aangepast, met behulp van hekjes (#). Zorg ervoor dat je precies evenveel hekjes invult als het telefoonnummer cijfers telt. Vervolgens kun je de gewenste opmaak toevoegen door het plusteken en de spaties in de notatie op te nemen. Bijvoorbeeld +32 # ### ## ## geeft +32 3 456 78 90 en +31 # #### #### geeft +31 6 1234 5678.