Wil je een échte bioscoopervaring in de huiskamer? De belangrijkste vereiste daarvoor is natuurlijk een (heel) groot scherm, liefst 100 inch of meer. Daarvoor hoef je geen projector meer in huis te halen. Deze TCL 98C735 biedt licht, contrast en kleur in overvloed op een 98inch-scherm.

We beginnen maar meteen met een stukje over de afmetingen van deze tv. Een 98inch-toestel is nu eenmaal erg groot, maar vooral ook erg zwaar. Je tilt 'm dus niet zomaar even in de auto, en het gevaarte vervolgens in huis krijgen en opstellen vereist eveneens de nodige planning. Vraag eventueel aan de winkelier om 'm volledig te installeren. Houd er daarnaast rekening mee dat het toestel 2,2 meter lang is. Als je door smalle gangen of traphallen moet, kun je dat het best even op voorhand uitmeten.

Ongeacht of je hem op een meubel zet of aan de muur hangt, denk eraan dat deze televisie bijna 60 kg weegt. Zeker voor wandmontage zal dat een gespecialiseerde beugel en stevige muurankers vereisen. TCL heeft de verpakking zo ontworpen dat het monteren van de voet vrij gemakkelijk is. Je neemt twee stukken verpakking onder de hoeken weg, waardoor de tv rechtop blijft staan in wat er van de doos overblijft. Vervolgens kun je de voeten monteren. Doe je alles zelf, zorg dan dat je in elk geval met z'n tweeën bent om deze kanjer op te stellen. 

Aansluitingen

TCL biedt dezelfde set aansluitingen als op de kleinere C735-modellen. Je vindt vier HDMI-poorten, waarvan twee de volledige HDMI 2.1-bandbreedte van 48 Gbps leveren. Er is ondersteuning voor ALLM, VRR (HDMI VRR, NVIDIA G-Sync compatible en AMD Freesync Premium Pro) en 4K120. Dat zal vooral gamers als muziek in de oren klinken, zeker als je weet dat de input-lag bijzonder laag is: 13,2 ms bij 4K60 en 5,1 ms bij 2K120.

TCL heeft de eARC/ARC-functie op een van de HDMI 2.0-poorten geplaatst. Dat is een slimme zet, want zo verlies je geen HDMI 2.1-poort als je een soundbar of AV-receiver aansluit. Het toestel beschikt over één USB-aansluiting, een composiet video en stereo cinch audio-ingang, optische digitale uitgang, een hoofdtelefoonuitgang, ethernet, wifi en bluetooth. Er is een enkelvoudige tuner voor digitale tv, maar opnemen of live-tv pauzeren is niet mogelijk, ook niet met externe USB-opslag.

©Eric Beeckmans

Local dimming voor uitstekend contrast

TCL kiest voor VA-panelen met een uitstekend contrast, zelfs zonder lokale dimming zien we al 4.550:1, wat een bijzonder goed resultaat is. De kleinere maten van dit model moeten het stellen met global dimming, maar deze versie verdeelt de achtergrondverlichting in 24 x 8 (192) zones. Dat TCL uitstekend werk levert met lokale dimming, zagen we al op de C835, en ook deze 98C735 laat een zeer sterke indruk na. Met lokaal dimmen stijgt het contrast gemakkelijk naar 25.600:1.

De nauwkeurige aansturing van de zones vermijdt opvallend goed dat je zonegrenzen ziet, en levert diep zwart met erg veel schaduwnuances. In beelden met een zeer uitgesproken contrast kun je rond heldere voorwerpen tegen een donkere achtergrond soms toch een vage halo zien. We zaten op amper drie meter van het scherm om echt een bioscoopsfeer te creëren. Dat brengt ook de kijkhoek van het paneel onder de aandacht, want de uiterste randen bekijk je dan al onder een vrij grote hoek. Toch bleek dat geen uitgesproken nadelig effect te hebben. Bij deze enorme schermafmetingen is uniformiteit van groot belang. Die was erg goed, maar niet perfect. In heldere, uniforme beelden zie je mogelijk wat heel vage verticale strepen. Met doorsnee beeldmateriaal viel dat echter nooit op.

Heel veel licht en kleur

De 98inch-versie van de C735 onderscheidt zich niet alleen van zijn kleinere modelgenoten door een beter contrast, maar ook door een veel hogere piekhelderheid. In de zeer nauwkeurig gekalibreerde HDR Film-beeldmodus haalt hij vlot 710 nits op een 10%-venster, en zelfs 800 nits op een 25%-venster. Een volledig wit scherm klokt af op 520 nits.

Ook het kleurbereik is uitstekend: de tv levert 94% van het P3-kleurbereik dankzij de quantum dots in de achtergrondverlichting. Die combinatie levert uitstekende HDR-prestaties, met intense kleuren, knappe lichtaccenten en veel schaduw- en lichtdetail. TCL biedt ook dynamische tonemapping aan om HDR10-beelden in drie stappen nog verder te verbeteren: detail, gebalanceerd en helder. In elke stap offer je lichtnuance (en soms kleur) op voor meer helderheid.

Persoonlijk leek de detail-stap het beste resultaat te geven. Alleen bij zeer helder gemasterde content verloor je er wat contrast mee, dus je kunt het ook uit laten staan. TCL ondersteunt ook HDR10+ en Dolby Vision IQ, en levert zo een heel volledige HDR-ervaring. Ook in SDR kun je rekenen op de Film-beeldmodus voor de beste resultaten.

Goede beeldverwerking

Hoe groter het beeld, hoe belangrijker een goede beeldverwerking is. Elke fout, hoe klein ook, merk je immers veel gemakkelijker op. Gelukkig laat TCL op dat vlak geen belangrijke steken vallen. De processor, die we ook al in de C835 zagen, zorgt voor prima upscaling, al is het resultaat een vrij zacht beeld. Dat leunt iets beter aan bij de stijl van projectie, maar je kunt dat met een lichte verhoging van de scherpte-instelling wat bijspijkeren.

Willekeurige ruis werkt hij vlotjes weg, en ook de blokvorming die je kunt zien in gecomprimeerde video maskeert hij vrij goed. Om kleurstroken in zachte overgangen te vermijden, heeft TCL zelfs een aparte instelling. Die levert mooie resultaten, zelfs in de lastigste testscènes.

Voor sport en games is de bewegingsscherpte van het 120Hz-paneel prima. Alleen het fijnste detail verdwijnt als de actie te snel is. Stoort het gestotter in film pan-beelden je, activeer dan de motion-instellingen. De processor grijpt soms wat te traag in of aarzelt soms, dus zoek een instelling van ‘Verminder trillen’ die je aangenaam vindt (6 tot 10 leek ons de beste keuze).

Geen bioscoopgeluid

Voor de audio van deze televisie is gebruikgemaakt van een 70 watt sterke 2.1-configuratie van Onkyo. Die levert flink wat volume en houdt vervorming goed onder controle. Voor dagelijkse tv, sport en zelfs wat muziek zijn de prestaties ruim goed genoeg. Schakelen we over naar filmsoundtracks of een epische tv-reeks, dan voelen we toch een gemis. De tv mist wat capaciteit in de basweergave: de explosies geven niet dat donderende gevoel van de bioscoop. En ook de surround-ervaring is maar heel beperkt, zelfs bij Dolby Atmos-tracks. Toegegeven, dat geweldige beeld heeft de lat van onze verwachtingen misschien wat te hoog gelegd. Maar wie zijn filmbeleving compleet wil maken, kan het best wat budget reserveren voor een externe audio-oplossing.

Google TV

Als smart-tv-systeem heeft TCL voor Google TV gekozen. Dat betekent dat je naast een enorm beeldscherm ook meteen het ruimste app-aanbod krijgt. Nagenoeg alle internationale en lokale streamingdiensten zijn beschikbaar op dit platform. Daarnaast krijg je ook nog Chromecast en AirPlay 2.  Google levert verder een eindeloze stroom aanbevelingen, gerangschikt per genre, gebaseerd op je kijkgedrag én uit verschillende streamingdiensten.

De quadcore-cpu zorgt voor een vlotte gebruikservaring. TCL biedt sinds kort een overzichtelijk snelmenu voor de instellingen. Ook van bron veranderen gaat vlot via een handig lint onderaan het scherm, waar je overigens ook je favoriete apps in kunt plaatsen.

De ongewone layout en onbekende iconen van sommige toetsen op de bluetooth-afstandsbediening is even wennen. Maar je leert het snel, en dan blijkt de remote best handig. TCL heeft zes sneltoetsen voor apps, waaronder Netflix, Prime Video en YouTube. De andere toetsen hadden we liever zelf geprogrammeerd.

Conclusie

TCL lijkt vastberaden om de concurrenten het vuur na aan de schenen te leggen. Nu heeft het ook de categorie ultragrote beeldschermen én projectoren in het vizier. En met succes. Alleen voor echt filmgeluid met veel surround en basgeluid kun je beter een soundbar nemen, maar afgezien daarvan is deze tv een schot in de roos. De TCL 98C735 biedt je een (bijna) 100inch-beeld voor een wel heel aantrekkelijke prijs. Je kunt 'm inzetten voor film, sport of games in een gewone degelijk verlichte woonkamer, terwijl je geniet van helder, contrastrijk en kleurrijk beeld. Dankzij Google TV heb je bovendien een erg rijke smart-tv-omgeving.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.

Sony heeft bekendgemaakt welke spellen deze maand aan de gamecatalogus voor PlayStation Plus Extra- en Premium-leden worden toegevoegd, en Resident Evil Village is er een van.

Het lijkt geen toeval dat de game naar de catalogus komt, want eerder bleek al dat Village deze maand ook op Xbox Game Pass verschijnt. Daarbij zal eind februari het negende deel in de reeks, Resident Evil Requiem, uitkomen, dus dit is het ideale moment om nog even het geheugen op te frissen met Village, dat het achtste deel in de horrorfranchise betreft.

Deze games komen op 20 januari naar PS Plus Extra en Premium:

Andere spellen die vanaf 20 januari worden toegevoegd, zijn onder andere Like a Dragon: Infinite Wealth, A Quiet Place; The Road Ahead, de oorspronkelijke Ridge Racer en Art of Rally. Voor de duidelijkheid: de moderne spellen op onderstaande lijst zijn speelbaar voor alle PlayStation Plus Extra- en Premium-leden, de klassieke game is alleen voor Premium-leden bestemd.

Deze game komt op 20 januari naar PS Plus Premium:

Meer informatie over deze games valt te vinden op PlayStation Blog.