Wil je een échte bioscoopervaring in de huiskamer? De belangrijkste vereiste daarvoor is natuurlijk een (heel) groot scherm, liefst 100 inch of meer. Daarvoor hoef je geen projector meer in huis te halen. Deze TCL 98C735 biedt licht, contrast en kleur in overvloed op een 98inch-scherm.

We beginnen maar meteen met een stukje over de afmetingen van deze tv. Een 98inch-toestel is nu eenmaal erg groot, maar vooral ook erg zwaar. Je tilt 'm dus niet zomaar even in de auto, en het gevaarte vervolgens in huis krijgen en opstellen vereist eveneens de nodige planning. Vraag eventueel aan de winkelier om 'm volledig te installeren. Houd er daarnaast rekening mee dat het toestel 2,2 meter lang is. Als je door smalle gangen of traphallen moet, kun je dat het best even op voorhand uitmeten.

Ongeacht of je hem op een meubel zet of aan de muur hangt, denk eraan dat deze televisie bijna 60 kg weegt. Zeker voor wandmontage zal dat een gespecialiseerde beugel en stevige muurankers vereisen. TCL heeft de verpakking zo ontworpen dat het monteren van de voet vrij gemakkelijk is. Je neemt twee stukken verpakking onder de hoeken weg, waardoor de tv rechtop blijft staan in wat er van de doos overblijft. Vervolgens kun je de voeten monteren. Doe je alles zelf, zorg dan dat je in elk geval met z'n tweeën bent om deze kanjer op te stellen. 

Aansluitingen

TCL biedt dezelfde set aansluitingen als op de kleinere C735-modellen. Je vindt vier HDMI-poorten, waarvan twee de volledige HDMI 2.1-bandbreedte van 48 Gbps leveren. Er is ondersteuning voor ALLM, VRR (HDMI VRR, NVIDIA G-Sync compatible en AMD Freesync Premium Pro) en 4K120. Dat zal vooral gamers als muziek in de oren klinken, zeker als je weet dat de input-lag bijzonder laag is: 13,2 ms bij 4K60 en 5,1 ms bij 2K120.

TCL heeft de eARC/ARC-functie op een van de HDMI 2.0-poorten geplaatst. Dat is een slimme zet, want zo verlies je geen HDMI 2.1-poort als je een soundbar of AV-receiver aansluit. Het toestel beschikt over één USB-aansluiting, een composiet video en stereo cinch audio-ingang, optische digitale uitgang, een hoofdtelefoonuitgang, ethernet, wifi en bluetooth. Er is een enkelvoudige tuner voor digitale tv, maar opnemen of live-tv pauzeren is niet mogelijk, ook niet met externe USB-opslag.

©Eric Beeckmans

Local dimming voor uitstekend contrast

TCL kiest voor VA-panelen met een uitstekend contrast, zelfs zonder lokale dimming zien we al 4.550:1, wat een bijzonder goed resultaat is. De kleinere maten van dit model moeten het stellen met global dimming, maar deze versie verdeelt de achtergrondverlichting in 24 x 8 (192) zones. Dat TCL uitstekend werk levert met lokale dimming, zagen we al op de C835, en ook deze 98C735 laat een zeer sterke indruk na. Met lokaal dimmen stijgt het contrast gemakkelijk naar 25.600:1.

De nauwkeurige aansturing van de zones vermijdt opvallend goed dat je zonegrenzen ziet, en levert diep zwart met erg veel schaduwnuances. In beelden met een zeer uitgesproken contrast kun je rond heldere voorwerpen tegen een donkere achtergrond soms toch een vage halo zien. We zaten op amper drie meter van het scherm om echt een bioscoopsfeer te creëren. Dat brengt ook de kijkhoek van het paneel onder de aandacht, want de uiterste randen bekijk je dan al onder een vrij grote hoek. Toch bleek dat geen uitgesproken nadelig effect te hebben. Bij deze enorme schermafmetingen is uniformiteit van groot belang. Die was erg goed, maar niet perfect. In heldere, uniforme beelden zie je mogelijk wat heel vage verticale strepen. Met doorsnee beeldmateriaal viel dat echter nooit op.

Heel veel licht en kleur

De 98inch-versie van de C735 onderscheidt zich niet alleen van zijn kleinere modelgenoten door een beter contrast, maar ook door een veel hogere piekhelderheid. In de zeer nauwkeurig gekalibreerde HDR Film-beeldmodus haalt hij vlot 710 nits op een 10%-venster, en zelfs 800 nits op een 25%-venster. Een volledig wit scherm klokt af op 520 nits.

Ook het kleurbereik is uitstekend: de tv levert 94% van het P3-kleurbereik dankzij de quantum dots in de achtergrondverlichting. Die combinatie levert uitstekende HDR-prestaties, met intense kleuren, knappe lichtaccenten en veel schaduw- en lichtdetail. TCL biedt ook dynamische tonemapping aan om HDR10-beelden in drie stappen nog verder te verbeteren: detail, gebalanceerd en helder. In elke stap offer je lichtnuance (en soms kleur) op voor meer helderheid.

Persoonlijk leek de detail-stap het beste resultaat te geven. Alleen bij zeer helder gemasterde content verloor je er wat contrast mee, dus je kunt het ook uit laten staan. TCL ondersteunt ook HDR10+ en Dolby Vision IQ, en levert zo een heel volledige HDR-ervaring. Ook in SDR kun je rekenen op de Film-beeldmodus voor de beste resultaten.

Goede beeldverwerking

Hoe groter het beeld, hoe belangrijker een goede beeldverwerking is. Elke fout, hoe klein ook, merk je immers veel gemakkelijker op. Gelukkig laat TCL op dat vlak geen belangrijke steken vallen. De processor, die we ook al in de C835 zagen, zorgt voor prima upscaling, al is het resultaat een vrij zacht beeld. Dat leunt iets beter aan bij de stijl van projectie, maar je kunt dat met een lichte verhoging van de scherpte-instelling wat bijspijkeren.

Willekeurige ruis werkt hij vlotjes weg, en ook de blokvorming die je kunt zien in gecomprimeerde video maskeert hij vrij goed. Om kleurstroken in zachte overgangen te vermijden, heeft TCL zelfs een aparte instelling. Die levert mooie resultaten, zelfs in de lastigste testscènes.

Voor sport en games is de bewegingsscherpte van het 120Hz-paneel prima. Alleen het fijnste detail verdwijnt als de actie te snel is. Stoort het gestotter in film pan-beelden je, activeer dan de motion-instellingen. De processor grijpt soms wat te traag in of aarzelt soms, dus zoek een instelling van ‘Verminder trillen’ die je aangenaam vindt (6 tot 10 leek ons de beste keuze).

Geen bioscoopgeluid

Voor de audio van deze televisie is gebruikgemaakt van een 70 watt sterke 2.1-configuratie van Onkyo. Die levert flink wat volume en houdt vervorming goed onder controle. Voor dagelijkse tv, sport en zelfs wat muziek zijn de prestaties ruim goed genoeg. Schakelen we over naar filmsoundtracks of een epische tv-reeks, dan voelen we toch een gemis. De tv mist wat capaciteit in de basweergave: de explosies geven niet dat donderende gevoel van de bioscoop. En ook de surround-ervaring is maar heel beperkt, zelfs bij Dolby Atmos-tracks. Toegegeven, dat geweldige beeld heeft de lat van onze verwachtingen misschien wat te hoog gelegd. Maar wie zijn filmbeleving compleet wil maken, kan het best wat budget reserveren voor een externe audio-oplossing.

Google TV

Als smart-tv-systeem heeft TCL voor Google TV gekozen. Dat betekent dat je naast een enorm beeldscherm ook meteen het ruimste app-aanbod krijgt. Nagenoeg alle internationale en lokale streamingdiensten zijn beschikbaar op dit platform. Daarnaast krijg je ook nog Chromecast en AirPlay 2.  Google levert verder een eindeloze stroom aanbevelingen, gerangschikt per genre, gebaseerd op je kijkgedrag én uit verschillende streamingdiensten.

De quadcore-cpu zorgt voor een vlotte gebruikservaring. TCL biedt sinds kort een overzichtelijk snelmenu voor de instellingen. Ook van bron veranderen gaat vlot via een handig lint onderaan het scherm, waar je overigens ook je favoriete apps in kunt plaatsen.

De ongewone layout en onbekende iconen van sommige toetsen op de bluetooth-afstandsbediening is even wennen. Maar je leert het snel, en dan blijkt de remote best handig. TCL heeft zes sneltoetsen voor apps, waaronder Netflix, Prime Video en YouTube. De andere toetsen hadden we liever zelf geprogrammeerd.

Conclusie

TCL lijkt vastberaden om de concurrenten het vuur na aan de schenen te leggen. Nu heeft het ook de categorie ultragrote beeldschermen én projectoren in het vizier. En met succes. Alleen voor echt filmgeluid met veel surround en basgeluid kun je beter een soundbar nemen, maar afgezien daarvan is deze tv een schot in de roos. De TCL 98C735 biedt je een (bijna) 100inch-beeld voor een wel heel aantrekkelijke prijs. Je kunt 'm inzetten voor film, sport of games in een gewone degelijk verlichte woonkamer, terwijl je geniet van helder, contrastrijk en kleurrijk beeld. Dankzij Google TV heb je bovendien een erg rijke smart-tv-omgeving.

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.

Energieopslag stond lang gelijk aan een technische puzzel van losse kastjes en kabels. De Hoymiles HiOne rekent daar definitief mee af. Dit systeem integreert krachtige prestaties in één strakke, modulaire zuil die gezien mag worden. Ben jij klaar voor de volgende stap in energieonafhankelijkheid? Wij doken in de specificaties van deze stille krachtpatser.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Hoymiles

Geen kabelbrij, maar strak design

Wie zijn garage of technische ruimte netjes wil houden, zit niet te wachten op een wirwar van kastjes en leidingen. De HiOne lost dit op met een slim modulair ontwerp. De installateur stapelt de batterij- en omvormermodules simpelweg op elkaar.

Het unieke hieraan is dat alle verbindingen intern lopen. Aan de buitenkant zie je dus geen kabels, wat zorgt voor een rustig en 'afgewerkt' beeld. De behuizing voelt niet aan als goedkoop plastic, maar als een solide apparaat dat tegen een stootje kan. Dankzij de IP66-certificering (water- en stofdicht) is het systeem zelfs robuust genoeg om buiten onder een overkapping geplaatst te worden, mocht je binnen ruimte willen besparen.

Klaar voor de moderne grootverbruiker

Dit systeem is specifiek ontworpen om de energiehonger van het moderne, duurzame gezin te stillen. Heb je een warmtepomp, een elektrische auto of een druk huishouden? Dan is de HiOne in zijn element.

De huidige line-up van de HiOne is geoptimaliseerd voor woningen met een 3-fase aansluiting (ondersteuning tot 33,3 A per fase), maar ook 1-fase varianten staan op de planning. Dit maakt het systeem enorm veelzijdig. Waar lichtere systemen vaak moeite hebben om meerdere zware apparaten tegelijk van stroom te voorzien, levert de HiOne onverstoorbaar door. De echte meerwaarde zit in de onafhankelijkheid. Dankzij de 'whole-home backup'-functie kan het systeem bij stroomuitval het hele huis draaiende houden. Dus niet alleen de wifi en de koelkast, maar ook het koken en verwarmen gaan gewoon door.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Het brein: AI en dynamische tarieven

Een batterij is tegenwoordig meer dan een opslagvat; het is een slimme handelscomputer. De HiOne wordt aangestuurd door de S-Miles Cloud, een platform dat verder kijkt dan alleen 'vol' of 'leeg'. Met de ingebouwde 'Time-of-Use' modus kan het systeem slim inspelen op energietarieven.

Heb je een dynamisch energiecontract? Dan kan de software automatisch laden als de stroom goedkoop (of zelfs gratis) is en terugleveren of ontladen als de prijzen pieken. Zo verdien je de investering niet alleen terug door eigen gebruik, maar ook door slim te handelen op de energiemarkt. Bovendien leert het systeem jouw verbruikspatronen kennen, zodat er altijd voldoende buffer is voor jouw specifieke situatie.

Geen DIY, maar professionele zekerheid

Het is belangrijk om te benadrukken dat de HiOne geen doe-het-zelfproject is, zoals een eenvoudige balkon-set. Dit is hoogwaardige infrastructuur die naadloos geïntegreerd wordt in je meterkast en woning. Je koopt dit systeem dan ook via een gecertificeerde installateur.

Voor de consument is dat een groot voordeel: je hoeft je niet druk te maken over de techniek. De vakman zorgt dat de zuil op de juiste plek komt te staan, regelt de koppeling met je zonnepanelen en zorgt dat alles veilig draait. Jij bedient het systeem vervolgens simpelweg via de app.

Om deze krachtpatser veilig te houden, is een 5-laags veiligheidssysteem ingebouwd. Dit varieert van speciale drukkleppen en aerogel-isolatie tussen de cellen tot een actieve brandonderdrukkingsmodule die in noodsituaties binnen enkele seconden reageert. Daarnaast wordt de temperatuur op negen punten per cel continu gemonitord.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Toekomstmuziek: je auto als batterij

Misschien wel het meest interessante aspect voor EV-rijders is de voorbereiding op V2X (Vehicle-to-Everything). Hoymiles heeft aangekondigd dat er een specifieke V2X-module aankomt voor de HiOne. Hiermee wordt het in de toekomst mogelijk om de enorme accu van je elektrische auto te koppelen aan je thuisbatterij. Je auto fungeert dan als een soort super-accu voor je huis, terwijl de HiOne de regie voert. Daarmee is dit systeem niet alleen een oplossing voor nu, maar ook een voorbereiding op de volgende stap in de energietransitie.

Conclusie

De Hoymiles HiOne is een premium keuze voor huiseigenaren die verder kijken. Het systeem combineert een strak design met de brute kracht die nodig is voor een huis vol warmtepompen en EV's. Door te kiezen voor een professioneel geïnstalleerd systeem met 5-voudige beveiliging en slimme AI-software, haal je niet alleen een batterij in huis, maar een complete energiemanager die klaar is voor de toekomst.