Wil je een échte bioscoopervaring in de huiskamer? De belangrijkste vereiste daarvoor is natuurlijk een (heel) groot scherm, liefst 100 inch of meer. Daarvoor hoef je geen projector meer in huis te halen. Deze TCL 98C735 biedt licht, contrast en kleur in overvloed op een 98inch-scherm.

We beginnen maar meteen met een stukje over de afmetingen van deze tv. Een 98inch-toestel is nu eenmaal erg groot, maar vooral ook erg zwaar. Je tilt 'm dus niet zomaar even in de auto, en het gevaarte vervolgens in huis krijgen en opstellen vereist eveneens de nodige planning. Vraag eventueel aan de winkelier om 'm volledig te installeren. Houd er daarnaast rekening mee dat het toestel 2,2 meter lang is. Als je door smalle gangen of traphallen moet, kun je dat het best even op voorhand uitmeten.

Ongeacht of je hem op een meubel zet of aan de muur hangt, denk eraan dat deze televisie bijna 60 kg weegt. Zeker voor wandmontage zal dat een gespecialiseerde beugel en stevige muurankers vereisen. TCL heeft de verpakking zo ontworpen dat het monteren van de voet vrij gemakkelijk is. Je neemt twee stukken verpakking onder de hoeken weg, waardoor de tv rechtop blijft staan in wat er van de doos overblijft. Vervolgens kun je de voeten monteren. Doe je alles zelf, zorg dan dat je in elk geval met z'n tweeën bent om deze kanjer op te stellen. 

Aansluitingen

TCL biedt dezelfde set aansluitingen als op de kleinere C735-modellen. Je vindt vier HDMI-poorten, waarvan twee de volledige HDMI 2.1-bandbreedte van 48 Gbps leveren. Er is ondersteuning voor ALLM, VRR (HDMI VRR, NVIDIA G-Sync compatible en AMD Freesync Premium Pro) en 4K120. Dat zal vooral gamers als muziek in de oren klinken, zeker als je weet dat de input-lag bijzonder laag is: 13,2 ms bij 4K60 en 5,1 ms bij 2K120.

TCL heeft de eARC/ARC-functie op een van de HDMI 2.0-poorten geplaatst. Dat is een slimme zet, want zo verlies je geen HDMI 2.1-poort als je een soundbar of AV-receiver aansluit. Het toestel beschikt over één USB-aansluiting, een composiet video en stereo cinch audio-ingang, optische digitale uitgang, een hoofdtelefoonuitgang, ethernet, wifi en bluetooth. Er is een enkelvoudige tuner voor digitale tv, maar opnemen of live-tv pauzeren is niet mogelijk, ook niet met externe USB-opslag.

©Eric Beeckmans

Local dimming voor uitstekend contrast

TCL kiest voor VA-panelen met een uitstekend contrast, zelfs zonder lokale dimming zien we al 4.550:1, wat een bijzonder goed resultaat is. De kleinere maten van dit model moeten het stellen met global dimming, maar deze versie verdeelt de achtergrondverlichting in 24 x 8 (192) zones. Dat TCL uitstekend werk levert met lokale dimming, zagen we al op de C835, en ook deze 98C735 laat een zeer sterke indruk na. Met lokaal dimmen stijgt het contrast gemakkelijk naar 25.600:1.

De nauwkeurige aansturing van de zones vermijdt opvallend goed dat je zonegrenzen ziet, en levert diep zwart met erg veel schaduwnuances. In beelden met een zeer uitgesproken contrast kun je rond heldere voorwerpen tegen een donkere achtergrond soms toch een vage halo zien. We zaten op amper drie meter van het scherm om echt een bioscoopsfeer te creëren. Dat brengt ook de kijkhoek van het paneel onder de aandacht, want de uiterste randen bekijk je dan al onder een vrij grote hoek. Toch bleek dat geen uitgesproken nadelig effect te hebben. Bij deze enorme schermafmetingen is uniformiteit van groot belang. Die was erg goed, maar niet perfect. In heldere, uniforme beelden zie je mogelijk wat heel vage verticale strepen. Met doorsnee beeldmateriaal viel dat echter nooit op.

Heel veel licht en kleur

De 98inch-versie van de C735 onderscheidt zich niet alleen van zijn kleinere modelgenoten door een beter contrast, maar ook door een veel hogere piekhelderheid. In de zeer nauwkeurig gekalibreerde HDR Film-beeldmodus haalt hij vlot 710 nits op een 10%-venster, en zelfs 800 nits op een 25%-venster. Een volledig wit scherm klokt af op 520 nits.

Ook het kleurbereik is uitstekend: de tv levert 94% van het P3-kleurbereik dankzij de quantum dots in de achtergrondverlichting. Die combinatie levert uitstekende HDR-prestaties, met intense kleuren, knappe lichtaccenten en veel schaduw- en lichtdetail. TCL biedt ook dynamische tonemapping aan om HDR10-beelden in drie stappen nog verder te verbeteren: detail, gebalanceerd en helder. In elke stap offer je lichtnuance (en soms kleur) op voor meer helderheid.

Persoonlijk leek de detail-stap het beste resultaat te geven. Alleen bij zeer helder gemasterde content verloor je er wat contrast mee, dus je kunt het ook uit laten staan. TCL ondersteunt ook HDR10+ en Dolby Vision IQ, en levert zo een heel volledige HDR-ervaring. Ook in SDR kun je rekenen op de Film-beeldmodus voor de beste resultaten.

Goede beeldverwerking

Hoe groter het beeld, hoe belangrijker een goede beeldverwerking is. Elke fout, hoe klein ook, merk je immers veel gemakkelijker op. Gelukkig laat TCL op dat vlak geen belangrijke steken vallen. De processor, die we ook al in de C835 zagen, zorgt voor prima upscaling, al is het resultaat een vrij zacht beeld. Dat leunt iets beter aan bij de stijl van projectie, maar je kunt dat met een lichte verhoging van de scherpte-instelling wat bijspijkeren.

Willekeurige ruis werkt hij vlotjes weg, en ook de blokvorming die je kunt zien in gecomprimeerde video maskeert hij vrij goed. Om kleurstroken in zachte overgangen te vermijden, heeft TCL zelfs een aparte instelling. Die levert mooie resultaten, zelfs in de lastigste testscènes.

Voor sport en games is de bewegingsscherpte van het 120Hz-paneel prima. Alleen het fijnste detail verdwijnt als de actie te snel is. Stoort het gestotter in film pan-beelden je, activeer dan de motion-instellingen. De processor grijpt soms wat te traag in of aarzelt soms, dus zoek een instelling van ‘Verminder trillen’ die je aangenaam vindt (6 tot 10 leek ons de beste keuze).

Geen bioscoopgeluid

Voor de audio van deze televisie is gebruikgemaakt van een 70 watt sterke 2.1-configuratie van Onkyo. Die levert flink wat volume en houdt vervorming goed onder controle. Voor dagelijkse tv, sport en zelfs wat muziek zijn de prestaties ruim goed genoeg. Schakelen we over naar filmsoundtracks of een epische tv-reeks, dan voelen we toch een gemis. De tv mist wat capaciteit in de basweergave: de explosies geven niet dat donderende gevoel van de bioscoop. En ook de surround-ervaring is maar heel beperkt, zelfs bij Dolby Atmos-tracks. Toegegeven, dat geweldige beeld heeft de lat van onze verwachtingen misschien wat te hoog gelegd. Maar wie zijn filmbeleving compleet wil maken, kan het best wat budget reserveren voor een externe audio-oplossing.

Google TV

Als smart-tv-systeem heeft TCL voor Google TV gekozen. Dat betekent dat je naast een enorm beeldscherm ook meteen het ruimste app-aanbod krijgt. Nagenoeg alle internationale en lokale streamingdiensten zijn beschikbaar op dit platform. Daarnaast krijg je ook nog Chromecast en AirPlay 2.  Google levert verder een eindeloze stroom aanbevelingen, gerangschikt per genre, gebaseerd op je kijkgedrag én uit verschillende streamingdiensten.

De quadcore-cpu zorgt voor een vlotte gebruikservaring. TCL biedt sinds kort een overzichtelijk snelmenu voor de instellingen. Ook van bron veranderen gaat vlot via een handig lint onderaan het scherm, waar je overigens ook je favoriete apps in kunt plaatsen.

De ongewone layout en onbekende iconen van sommige toetsen op de bluetooth-afstandsbediening is even wennen. Maar je leert het snel, en dan blijkt de remote best handig. TCL heeft zes sneltoetsen voor apps, waaronder Netflix, Prime Video en YouTube. De andere toetsen hadden we liever zelf geprogrammeerd.

Conclusie

TCL lijkt vastberaden om de concurrenten het vuur na aan de schenen te leggen. Nu heeft het ook de categorie ultragrote beeldschermen én projectoren in het vizier. En met succes. Alleen voor echt filmgeluid met veel surround en basgeluid kun je beter een soundbar nemen, maar afgezien daarvan is deze tv een schot in de roos. De TCL 98C735 biedt je een (bijna) 100inch-beeld voor een wel heel aantrekkelijke prijs. Je kunt 'm inzetten voor film, sport of games in een gewone degelijk verlichte woonkamer, terwijl je geniet van helder, contrastrijk en kleurrijk beeld. Dankzij Google TV heb je bovendien een erg rijke smart-tv-omgeving.

Onderweg telt soms iedere gram, zeker als je veel reist. Voor wie niet houdt van een zware rugtas heeft HP de OmniBook 7 Aero. Deze laptop weegt nog geen kilogram, maar heeft toch een processor met 8 cores in combinatie met 32 GB RAM. Dat klinkt als een uitstekend product voor wie veel onderweg is. Of dat echt zo is? Wij hebben hem getest.

Natuurlijk wist ik dat de HP OmniBook 7 Aero ongeveer een kilogram weegt, maar toch was ik positief verrast toen ik hem uit de doos haalde. De OmniBook 7 Aero is zó licht dat het bijna een stuk speelgoed lijkt. Dat is gelukkig niet het geval, want de behuizing van een aluminium-magnesium-legering zit ondanks het geringe gewicht degelijk in elkaar. Het is daardoor een laptop die je zonder zorgen in je rugtas stopt, waarna je eigenlijk niet meer merkt dat je hem bij je hebt. Mijn eigen laptop is met 1,35 kilogram ook niet bijzonder zwaar, maar toch voel ik een duidelijk verschil als ik de OmniBook 7 Aero meeneem. Fijn als je dagelijks met de trein naar kantoor of studie gaat.

©Jeroen Boer - ID.nl

Waar ik ook blij van word, is dat HP ondanks de compacte behuizing toch in een fijne verzameling aansluitingen heeft voorzien. Natuurlijk wordt de basis tegenwoordig gedekt door usb-c en daarvan krijg je er twee die allebei geschikt zijn voor zowel laden als het aansluiten van een beeldscherm. Thuis of op kantoor kun je hem dus met één kabel aansluiten op je werkplek. Maar omdat je een lichte laptop waarschijnlijk juist onderweg gebruikt, is het fijn dat HP je ook twee normale usb-poorten, een HDMI-aansluiting en een headsetaansluiting geeft. Zo kun je hem ook gewoon gebruiken op plekken waar nog een oudere monitor of beamer staat en heb je ook voor een usb-stickje geen adapter nodig. Het enige dat een klein beetje jammer is, is dat de usb-c-poorten geen usb 4 ondersteunen terwijl de gebruikte processor dat op zich wel kan.

©Jeroen Boer - ID.nl

Lekker tikken

Als je het scherm openklapt, wordt het palmgedeelte in een lichte hoek gezet zodat je fijner kunt tikken. Dat is op de OmniBook sowieso geen straf. Het toetsenbord heeft een prettige aanslag met duidelijke feedback. Prettig, zeker als je net als ik veel met teksten werkt. Het toetsenbord ziet er met zijn grijze toetsen ook overzichtelijk uit en heeft toetsverlichting in twee helderheidsstanden. Een eigenschap die wat mij betreft vooral weer onderweg als je werkt op allerlei ongunstige locaties onmisbaar is. De touchpad met geïntegreerde fysieke knop laat zich eerder omschrijven als oké. Het geheel werkt op zich goed, maar voelt wel minder premium dan het uitstekende toetsenbord.

©Jeroen Boer - ID.nl

Geen last van spiegeling

Het 13,3inch-scherm maakt gebruik van een IPS-paneel en heeft een resolutie van 2560 × 1600 pixels. Hierdoor krijg je goede inkijkhoeken en een scherp beeld. Handig voor onderweg is dat HP het paneel mat heeft afgewerkt, zodat je geen last hebt van storende lichtinval. Ook de helderheid is voor veel omstandigheden hoog genoeg. Verder is het scherm niet heel bijzonder. Zo wordt er slechts een maximale verversingssnelheid van 60 Hz ondersteund, terwijl steeds meer duurdere laptops schermen met een hogere verversingssnelheid hebben. Dat heeft misschien ook iets met de accuduur te maken, iets waarover je verderop meer leest. Boven het scherm vind je een prima webcam die ook geschikt is voor inloggen met gezichtsherkenning via Windows Hello. Prettig is dat de webcam een schuifje heeft om de lens fysiek te bedekken; zo weet je zeker dat je niet bespied wordt.

©Jeroen Boer - ID.nl

Goede prestaties

Op papier stelt de configuratie met een Ryzen AI 7 350, 32 GB RAM en een 1TB-ssd niet teleur. Misschien is 32 GB RAM een beetje overdreven voor een laptop die zich niet laat omschrijven als workstation, maar het is voor een laptop waarvan je het geheugen niet kunt uitbreiden ook weer niet heel gek. Dit is wellicht juist het moment om nog even je slag te slaan voordat laptops met veel geheugen veel duurder worden. De opslag wordt verzorgd door een ssd van 1 TB die gewoon prima presteert. Het is een M.2-ssd die je eventueel kunt vervangen als je opslag tekort komt.

De Ryzen AI 7 350 combineert vier normale met vier energiezuinige cores en heeft een npu die voldoet aan de eisen voor een Copilot+-pc. Je krijgt dus alle extra AI-functies van Windows 11. De prestaties van de chip zijn goed en de laptop scoort een mooie 7527 punten in PCMark 10. Ook de score van 1975 en 12433 punten in CineBench R23 voor respectievelijk single-core- en multi-core-prestaties zijn voor een mobiele processor uitstekend. De prestaties kennen bovendien weinig verval als je de laptop langdurig aan het werk zet. Helaas verandert de koeling dan wel in een soort stofzuiger: de laptop laat goed van zich horen als je hem wat langer aan het werk zet. Bij lichte dingen als browsen of tekstverwerken is de laptop gelukkig wel stil.

©Jeroen Boer - ID.nl

Best wel kleine accu

Wanneer een laptop zo dun en licht mogelijk is, kan het bijna niet anders dan dat er ergens concessies gedaan zijn. Dat is in het geval van deze HP overduidelijk de accu, want een accu met een capaciteit van slechts 43 Wh is tegenwoordig wel heel magertjes. Toch wist de HP me positief te verrassen, want de werktijd bij alledaagse (kantoor)werkzaamheden is met zo'n 12 uur helemaal niet zo verkeerd. Natuurlijk zijn er genoeg laptops met een veel langere accuduur (waaronder de eveneens ook superlichte ASUS ZenBook A14), maar een echte dealbreaker is de werktijd ook weer niet.

©Jeroen Boer - ID.nl

En gamen?

De Ryzen AI 7 350 heeft een geïntegreerde AMD Radeon 860M-gpu en is volgens AMD ook geschikt voor gamen. Je kunt natuurlijk niet verwachten dat een geïntegreerde gpu echt topprestaties biedt. Een score van 2571 punten in 3D mark Time Spy is in ieder geval niet heel indrukwekkend. Ik heb Shadow of the Tomb Raider geïnstalleerd, een spel waarvan ik weet dat het inmiddels goed speelbaar is op een geïntegreerde gpu. Het is een spel van alweer zeven jaar oud, maar grafisch nog altijd mooi. Om op Full HD een beetje soepel te kunnen spelen, moest ik kiezen voor de voorinstelling Lowest waarmee je zo'n 54 fps haalt. Opvallend is dat er met AI-upscaler Intel XeSS niet significant meer frames gehaald worden. Jammer, want op andere laptops heb ik goede ervaringen met zulke AI-upscalers. Het hangt natuurlijk ook een beetje van het spel af en een titel met ondersteuning voor AMD's eigen FSR presteert misschien wel wat beter. De prestaties in Shadow of the Tomb Raider geven wel een goed beeld van de mogelijkheden. Voor soepel gamen zul je wat oudere spellen met lagere kwaliteitsinstellingen of esports-titels moeten spelen. Dit klinkt misschien teleurstellend, maar voor een dunne en lichte ultrabook zijn de prestaties helemaal niet zo verkeerd. 

Conclusie

De HP OmniBook 7 Aero is al met al een heel fijne laptop en dat komt voor een groot deel door het gewicht. Je moet hem dus ook vooral overwegen als je echt een lichte laptop wilt hebben. De laptop weegt nog geen kilo, waardoor je hem altijd makkelijk meeneemt. Ondanks het lage gewicht zijn de prestaties prima en kun je comfortabel werken. Over de stevigheid hoef je je geen zorgen te maken; de aluminium-magnesiumbehuizing is lekker degelijk. Natuurlijk heeft HP wel wat concessies moeten doen om dat lage gewicht te bereiken. Zo is de accucapaciteit niet heel indrukwekkend, al overleef je met 12 uur werktijd op zich wel een werkdag. Voor hetzelfde geld kun je zeker laptops kopen waar je langer op kunt werken, maar die wegen dan ook een stuk meer dan een kilo.

Sony zou overwegen de PlayStation 6 intern uit te stellen en de console pas ergens na 2028 uit te brengen.

Dat meent MST Financial-analist David Gibson via Sandstone Insights Japan. Hoewel de PlayStation 5 al meer dan vijf jaar beschikbaar is - de console kwam eind 2020 uit - is het volgens hem onwaarschijnlijk dat Sony de PlayStation 6 binnenkort uitbrengt.

"Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen", zo stelt Gibson. Hij verwacht dat de nieuwe console pas ergens na 2028 uitkomt - op zijn vroegst dus in 2029.

PlayStation 6 is nog niet aangekondigd

Sony zelf heeft nog geen officiële releaseperiode gegeven voor de PlayStation 6. De console is immers nog niet officieel aangekondigd, al is het logisch dat het bedrijf achter de schermen al aan een opvolger van de PlayStation 5 werkt.

Eerder gingen er al wel geruchten over een PS6-release in 2027 of 2028, maar volgens bovengenoemde analyse wordt het dus pas later. Er gaan ook geruchten dat Sony twee apparaten wil uitbrengen: een traditionele console en een hybride versie die ook als handheld gebruikt kan worden - vergelijkbaar met de Nintendo Switch dus.

Reden voor vertraging

Een van de redenen voor een vertraagde komst van PlayStation 6 kunnen de alsmaar stijgende prijzen voor geheugen zijn. Prijzen van RAM (Random Access Memory) stijgen alsmaar doordat er massaal RAM nodig is om het alsmaar populairder wordende AI werkende te houden. RAM is echter nodig in spelcomputers.

De theorie is dat bedrijven nu hun plannen voor nieuwe consoles uitstellen, omdat de prijzen voor RAM zo hoog liggen. Dat zou immers betekenen dat men ook hogere prijzen voor nieuwe consoles moet vragen, en dat zou eventueel een negatief effect op het succes van deze consoles kunnen hebben.

Valkuil van uitstel

Het intern uitstellen van de PlayStation 6 - of andere consoles - kan echter een prijzige aangelegenheid zijn voor bedrijven. Sony heeft vele miljoenen dollars in de ontwikkeling van een nieuwe console gestoken en mogelijk de technologie die in deze console zit gekozen.

Door de PlayStation 6 uit te stellen, veroudert de technologie in de console ook, en komt het bedrijf voor een lastige keuze te staan: gooit Sony de vele miljoenen aan onderzoekskosten weg om nieuwe specificaties samen te stellen, of brengt het bedrijf op een later moment een console met ietwat achterhaalde specificaties uit?