Black Friday draait om de beste deals scoren, maar je wilt natuurlijk niet bedrogen worden, te veel betalen of na je bestelling met lege handen komen te staan. ID.nl heeft tien handige tips verzameld waarmee je veilig shopt bij betrouwbare webwinkels – dat maakt je koopjesjacht een stuk zorgelozer!

1. Let op het Thuiswinkel Waarborg

Zoals je voor reizen het liefst een ANVR-gecertificeerd reisbureau kiest, shop je online het veiligst bij winkels met een Thuiswinkel Waarborg. Dat betekent niet dat winkels zonder dit keurmerk onbetrouwbaar zijn, maar het waarborg biedt je wel extra bescherming bij mogelijke geschillen. Wees wel alert wanneer je het logo ziet op een website: zelfs fraudeurs kunnen dit namelijk gebruiken. Kijk daarom altijd op www.thuiswinkel.org of de webwinkel werkelijk is aangesloten.

2. Beoordeel de prijzen: realistisch of niet?

De meeste winkels kopen hun producten in bij dezelfde leveranciers, waardoor prijzen meestal dicht bij elkaar liggen. Natuurlijk kan er wat verschil zijn – soms een paar euro of enkele tientjes – maar wees op je hoede als een MacBook die normaal 1600 euro kost ergens voor 800 euro wordt aangeboden. Je kent het gezegde wel: als een deal te mooi lijkt om waar te zijn, is dat meestal ook het geval!

©Apple

3. Zoek contactgegevens

Controleer voordat je een aankoop doet of de webwinkel contactinformatie vermeldt. Een betrouwbare winkel maakt het makkelijk om even te bellen of een mail te sturen. Ontbreekt een e-mailadres, telefoonnummer of KvK-nummer op de website, dan is het verstandig om de betrouwbaarheid van de winkel te heroverwegen. Kijk ook naar het soort telefoonnummer dat ze gebruiken: alleen een mobiel nummer wijst niet direct op een onbetrouwbare winkel, maar het kan wel iets zeggen over de grootte van het bedrijf. Een check via de KvK-website kan bovendien extra duidelijkheid bieden.

4. Neem contact op voor je iets gaat kopen

Als je twijfels hebt, schroom dan niet om het bedrijf te benaderen. Stuur een e-mail en let op de reactiesnelheid en de manier van antwoorden. Hoewel sommige winkels sneller reageren op verkoopgerelateerde vragen dan op klachten, geeft een trage reactie op een pre-sales e-mail al een indicatie: het bedrijf is mogelijk niet sterk in klantenservice. Dit kan betekenen dat, mocht je na je aankoop met een klacht zitten, je wellicht ook niet snel geholpen wordt.

5. Check reviews op sociale media

Sociale media zijn tegenwoordig een uitstekende plek om klantenfeedback te vinden. Neem een kijkje op de Instagram- of Facebookpagina van de winkel om reacties te zien. Zoek daarnaast ook op platforms zoals Facebook of X naar de naam van de winkel. Als er veel ontevreden klanten zijn, wordt dit snel duidelijk. Je ziet dan ook meteen of en hoe het bedrijf reageert op deze feedback.

6. Gebruik Google

Als je op social media niets vindt, maar toch twijfelt, gebruik dan Google. Zoek naar eventuele zorgen die je hebt. Typ de naam van de winkel in samen met termen als oplichters, fraude, of vergelijkbare woorden. Een enkel negatief resultaat betekent niet meteen iets, maar als je stuit op talloze klachten, dan heb je een duidelijk signaal. Vergeet ook niet om het winkeladres in Google Streetview op te zoeken. Een officiële winkel met een zichtbaar logo of een showroom oogt betrouwbaarder dan een privéadres of een verzamelgebouw voor bedrijven.

7. Controleer de algemene voorwaarden

Een betrouwbare winkel beschikt over heldere algemene voorwaarden die uitgebreid uitleggen wat de overeenkomst met de winkel inhoudt en welke rechten je hebt. Hoewel we het vaak overslaan, is het verstandig om deze voorwaarden goed door te nemen en te controleren of ze daadwerkelijk zijn gedeponeerd, in plaats van simpelweg gekopieerd van een andere site.

8. Kijk naar het privacybeleid

Bij het plaatsen van een bestelling bij een winkel deel je behoorlijk wat persoonlijke informatie. Een betrouwbare winkel behandelt deze informatie met zorg en legt in het privacybeleid duidelijk uit hoe ze dit doen. Het ontbreken van zo'n privacybeleid betekent niet automatisch dat je gegevens worden verkocht, maar het toont wel aan dat de winkel niet grondig over privacy heeft nagedacht. Dit is geen positief signaal.

9. Bekend = (vaak) beter

Naamsbekendheid zegt niet alles, maar wanneer je winkelt bij bekende ketens als Bol mag je ervan uitgaan dat je winkelt bij een goede en betrouwbare partij. In het geval van onjuist handelen van zo’n winkel treedt namelijk direct de kracht van sociale media in werking. Denk daarbij wel nog steeds aan het Thuiswinkel Waarborg.

10. Gebruik vergelijkingssites

Het bezoeken van een vergelijkingssite is een goede manier om een beeld te krijgen van een winkel. Niet alleen zie je daar het overzicht van de beste prijzen, maar ook recensies van alle gelinkte winkels, zodat je niet alleen op je eigen gevoel hoeft te vertrouwen. Je kunt bijvoorbeeld kijken bij Kieskeurig.nl. Op Black Friday zie je daar meteen welke producten écht in prijs gedaald zijn: de site houdt namelijk de prijshistorie van producten bij. Want je wilt natuurlijk wel échte korting.

De PlayStation 6 zou wel eens pas ergens na 2028 uit kunnen komen, zo claimde een analist onlangs. Dat betekent dat we minstens acht jaar met de PlayStation 5 opgescheept zitten. Maar niet getreurd: dat is juist goed nieuws voor de gemiddelde gameliefhebber.

Dat de PlayStation 6 in ontwikkeling is bij Sony, mag voor zich spreken. Nadat een nieuwe spelcomputer is uitgekomen, beginnen consolebedrijven vaak al snel met de research voor diens opvolger. Onderzoek naar de juiste specificaties en features van consoles beslaat vaak meerdere jaren, om nog maar te zwijgen over het maken van afspraken met bedrijven die de componenten daadwerkelijk leveren, en natuurlijk het produceren ervan.

Het is dan ook waarschijnlijk dat de specificaties van de PlayStation 6 al geruime tijd vastliggen, en dat Sony intern ook een schatting heeft gemaakt voor een releaseperiode voor de langverwachte console. Misschien was het bedrijf er zelfs van overtuigd dat het de console volgend jaar uit zou kunnen brengen.

Verlengde levenscyclus

Onlangs meldde MST Financial-analist David Gibson dat Sony nu echter overweegt om de PS6 pas ergens na 2028 te leveren. “Sony verwacht dat de levenscyclus van de PlayStation 5 wordt verlengd, en dat de PlayStation 6-release langer op zich laat wachten dan de meesten voorspellen.” Dat zou betekenen dat de PS6 misschien pas ergens in 2029 of zelfs later in de winkels ligt.

De eerdere voorspellingen van ingewijden mikten voorheen vooral op eind 2027 of in de loop van 2028, op basis van wanneer de productie oorspronkelijk zou beginnen. De PlayStation 5 kwam in het najaar van 2020 uit, dus dat zou de console al een levenscyclus van ruim zeven jaar geven voordat de opvolger op de markt komt. Dat is in principe een zeer ruime levensloop voor een spelcomputer, en een release in 2027 of 2028 zou dan ook volkomen logisch zijn.

©PXimport

Stijgende RAM-prijzen

Maar de wereld houdt geen rekening met consolereleases, en gezien de huidige ontwikkelingen is de komst van een PlayStation 6 in 2027 of 2028 helemaal niet zo logisch meer. Dat heeft voor een groot deel te maken met de prijzen van RAM (Random Access Memory), die steeds hoger oplopen. RAM is namelijk in grote getale nodig om de alsmaar populairder wordende AI-assistenten als ChatGPT en Gemini draaiende te houden.

Als gevolg daarvan wordt RAM steeds schaarser en dus duurder, en laten spelcomputers nu ook net RAM nodig hebben. In deze periode een nieuwe spelcomputer uitbrengen zou dan ook betekenen dat de prijs van de console mogelijk erg hoog komt te liggen, wat de verkoop niet bepaalt stimuleert. Een dergelijke ‘valse’ start van de levenscyclus van een spelcomputer is iets dat veel bedrijven willen vermijden.

Ook de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump op producten die buiten de Verenigde Staten worden gemaakt doorvoert, zorgen voor veel onzekerheid. Eerder moesten de prijzen van diverse spelcomputers, waaronder de PlayStation 5, al stijgen om dit op te vangen. Trump is – unieke politieke ontwikkelingen buiten beschouwing gelaten – de komende jaren nog aan de macht, dus ook dat maakt het uitbrengen van een nieuwe console bepaald geen veilige onderneming. De komende jaren een console lanceren is kortom dus een gigantisch risico, dat Sony volgensgeruchten zo klein mogelijk wil houden.

Trage consolegeneratie

Sony hoopt wellicht dat de economie eind dit decennium kalmeert. Dat zou echter wel betekenen dat we nog meerdere jaren op de komst van de PlayStation 6 moeten wachten. Wat mij betreft is dat niet iets om over te treuren, maar juist goed nieuws. Het geeft ontwikkelaars namelijk de kans om echt alles uit de PlayStation 5 te halen. Een kans die ze hopelijk met beide handen aangrijpen.

Hoewel de PS5 in november van 2020 uitkwam – ruim vijf jaar geleden – heb ik nog altijd het gevoel dat deze consolegeneratie nog maar net is begonnen. De generatie kwam sowieso vrij traag op gang, omdat deze middenin de coronapandemie viel. Dat was ook voor spelontwikkelaars een ingewikkelde tijd waarin halsoverkop naar thuiswerkmogelijkheden gekeken moest worden, waardoor veel games die in ontwikkeling waren vertraging op liepen.

Sony’s eigen game-line-up is de afgelopen vijf jaar ook wat karig geweest. Dat heeft deels te maken met een focus op liveservicegames, waarbij diverse projecten die bij Sony’s meest prominente studio’s in ontwikkeling waren uiteindelijk werden geannuleerd. Denk bijvoorbeeld aan de The Last of Us-multiplayergame die na jaren productie in de prullenbak werd gegooid.

Daarbij is de ‘cross-generation’-periode van deze generatie uitzonderlijk lang. Nog altijd komen diverse games niet alleen op PlayStation 5, maar ook op PlayStation 4 uit. Nu is dat iets wat in de toekomst alleen maar vaker voor zal komen – de grenzen tussen consolegeneraties vervagen en daarmee is het ook makkelijker om de prestaties van games terug of juist op te schalen.

Toch zorgt het er ook voor dat er onder gamers een gevoel groeit dat nog lang niet het uiterste uit de PS5 is gehaald. Er is méér met dat apparaat mogelijk, vooral met de bestaande PS5 Pro in het achterhoofd. Een verlengde levenscyclus voor de console geeft ontwikkelaars de kans om een aantal schitterende spellen af te leveren in de laatste jaren van de spelcomputer – de ontwikkeltijd van games wordt immers ook steeds langer. Met toppers als Grand Theft Auto 6, The Witcher 4 en Intergalactic: The Heretic Prophet nog in het verschiet, is er meer dan genoeg potentie om het de komende jaren uit te zingen met de PS5.

Niet zonder risico’s

Natuurlijk brengt het uitstellen van een consolelancering ook risico’s met zich mee, zowel voor Sony als voor de consument. Het is namelijk helemaal niet zeker dat de wereldeconomie er eind dit decennium beter voor staat. Daarnaast zet het Sony voor een moeilijke keuze: gooit het jaren aan research voor de PS6 weg om de console eind dit decennium met moderne specificaties uit te kunnen brengen, of behoudt het simpelweg de huidige specs zodat deze op release mogelijk al deels zijn verouderd?

De eventuele keuze om de PlayStation 6 uit te stellen zal dan ook niet over één nacht ijs gaan. Het is aan de goedbetaalde mensen in topposities binnen het bedrijf om die knoop door te hakken. Maar puur vanuit mijn eigen, egoïstische liefde voor games gezien, heb ik er totaal geen moeite mee om nog een jaar of drie, vier op de PlayStation 5 te spelen. Laat maar eens zien wat die console nog kan, en blaas ons in 2029 of 2030 weg met een nieuwe consolegeneratie die écht een flinke technologische stap zet!

Het is weer #codegeel en #codeoranje wegens gladheid door ijzel. Moet je toch de weg nog op? Via een online kaart van Rijkswaterstaat zie je live waar strooiwagens rijden en op welke wegen net is gestrooid.

Ga je naar Rijkswaterstaatstrooit.nl, dan krijg je een interactieve kaart van Nederland te zien. Op die kaart bewegen kleine icoontjes die de actieve strooiwagens voorstellen. De gegevens worden voortdurend bijgewerkt, waardoor je vrijwel live ziet waar op dat moment wordt gestrooid.

Naast de voertuigen vallen de gekleurde lijnen op de wegen op. Een paarse lijn betekent dat er in de afgelopen zes uur zout is gestrooid. Zo kun je zelf een inschatting maken of jouw route redelijk begaanbaar zal zijn of dat je éxtra moet opletten.

©Rijkswaterstaat

Wegtemperatuur

De kaart laat meer zien dan alleen strooiwagens. Op veel plekken vind je ook de actuele wegdektemperatuur. Die metingen komen van 330 meetpunten verspreid over het hele land. Dat is relevant, omdat het asfalt vaak al onder nul kan zijn terwijl de buitentemperatuur dat nog niet is. Gaat het sneeuwen of regenen op wegdek dat al beneden nul is, dan neemt de kans op gladheid toe. Is de temperatuur nu nog boven het vriespunt? Kijk dan zeker even vlak voordat je vertrekt. Vanaf een uur of drie 's middags daalt de temperatuur namelijk meestal. En een wegdek dat nu net boven nul is, kan dan ineens zomaar weer kouder zijn. Als het dan gaat regenen, moet je echt uitkijken.

©Rijkswaterstaat

Neerslag

Links op de kaart zie je ook nog een icoontje van een regenwolk met een zonnetje erachter. Klik je daar op, dan krijg je actuele beelden te zien van de neerslagradar van het KNMI. Je ziet niet alleen waar de neerslag valt, maar ook of er veel of weinig valt. Dit neerslagbeeld wordt elke vijf minuten opnieuw samengesteld.

De weg op? Doe het veilig!

Door voor vertrek de strooikaart te checken, vergroot je de veiligheid onderweg. Of, anders gezegd, je verkleint het risico. Wat je zelf nog kunt doen? Controleer de bandenspanning. Bij kou daalt de luchtdruk, niet alleen buiten maar ook in je banden, wat invloed heeft op de grip. Kijk daarnaast of je voldoende ruitensproeiervloeistof hebt en of die bestand is tegen vorst; daar bestaan verschillende gradaties in. Leg voor de zekerheid ook een zaklamp en een warme deken in de auto. Een powerbank is eveneens handig. Mocht je vast komen te staan, dan blijf je in ieder geval warm en heb je genoeg stroom om je smartphone een paar uur te gebruiken.