Er wordt al heel wat jaren geëxperimenteerd met software om muziek te genereren, maar de kunstmatige intelligentie achter AIVA is pas het eerste commerciële product dat echt indruk maakt. We gaan ermee aan de slag.

Zoals een begrijpelijke tekst geen aaneenschakeling is van willekeurige groepen letters, zo is muziek ook geen samenvoeging van toevallige combinaties van noten. Net als taal heeft muziek een eigen syntax, grammatica en stijl. Omdat het bij muziek gaat over toonhoogtes, en dus frequenties, zit er in muziek een wiskundig component. De eerste pogingen om op de computer aangename klanken te produceren, leunden dan ook volledig op deze mathematische wetmatigheden.

Al in de jaren 90 slaagde David Cope erin om het werk van componisten als Bach en Mozart in regels te vangen. Hiermee kon hij ‘nieuw’ werk maken, waarvan zelfs experts niet altijd konden horen dat het geen oorspronkelijke composities waren. Toch bleef het lange tijd bij niet meer dan enkele succesvolle nabootsingen en op een aantal cd’s na, leidde het ook niet tot commerciële producten.

Naast dat mensen muziekstructuren kunnen analyseren, kunnen neurale netwerken dat tegenwoordig ook. Zoals deze netwerken inmiddels hebben leren ‘kijken’ om te bepalen wat bijvoorbeeld een gezicht is, kunnen ze ook worden gebruikt om te leren wat de essentie van aangenaam klinkende muziek is. Dat proces van gezichtsherkenning kan zelfs worden omgekeerd tot gezichtsproductie, en zo kan ook het proces van muziekanalyse worden omgekeerd tot muziekproductie.

Artificial Intelligence Virtual Artist

Het eerste grote succes van deze omkering van analyse tot productie kwam van AIVA (Artificial Intelligence Virtual Artist), een compositiesysteem dat als eerste ter wereld is erkend door een auteursrechtenorganisatie. Sinds 2019 is de AIVA Music Engine voor een breed publiek als freeware en als commercieel product beschikbaar. Inmiddels zijn de mogelijkheden van dit programma dusdanig uitgebreid dat het de moeite van een nadere kennismaking waard is.

Nadat je een gratis account hebt aangemaakt, kun je heel eenvoudig, met een paar muisklikken, een goed klinkend muziekje in een van de verschillende stijlen creëren. Op dit moment zijn er twaalf om uit te kiezen, maar dit aantal groeit gestaag. 

Standaard kom je terecht in Simplified View, waar je kunt kiezen uit vier stromingen (Filmmuziek, Geproduceerde muziek, Easy Listening en Pop/Rock) die elk weer een aantal stijlen kennen, zoals World Music, Ambient Electronic, Songwriter of Heavy Rock. Bij al deze varianten zijn de parameters al door het systeem geselecteerd. 

©PXimport

Na het kiezen van een stijl kun je een aantal parameters instellen, zoals het globale tempo, de duur en het aantal composities. De ruime keuze binnen de diverse parameters geven je een goed beeld van de variatie aan muziek die AIVA binnen een thema kan genereren. 

Dat gezegd hebbende: je kunt dus ook gewoon alles aan AIVA overlaten en het programma een muziekstuk voor je laten maken. De compositie(s) verschijnen vervolgens in je track-overzicht met informatie over de stijl, instrumenten, toonsoort, maatsoort en het tempo.

Meer controle

Wil je meer controle over het eindresultaat, dan kun je bij het genereren van nieuwe muziek kiezen voor Advanced View. Je ziet nu meer specifieke stijlen (onder andere filmmuziek, jazz, pop, rock, tango, ambient en hiphop). Na het kiezen van een stijl, kom je in een scherm terecht waar je zelf een toonsoort kunt kiezen en een keuze kunt maken uit een van de vele instrumentaties.

Welke beschikbaar zijn, hangt af van de gekozen stijl. Ook kun je weer een duur kiezen (voor gratis accounts maximaal drie minuten) en het aantal composities dat moet worden gegenereerd.

Zowel in Simplified View als Advanced View heb je de mogelijkheid om het genereren van een melodie uit te schakelen (handig wanneer je alleen een instrumentaal muziekstuk wilt) en om de percussie uit te zetten in instrumentaties die ritme-instrumenten bevatten.

Wil je nog meer invloed op de compositie uitoefenen, dan kun je in Advanced View een midi-bestand uploaden van een bestaand of eigen nummer en dit als invloed laten gebruiken. AIVA analyseert deze muziek en zal proberen iets te maken dat daaraan verwant is. Buiten de instrumentatie, zul je echter lang niet altijd in staat zijn om het verband te herkennen.

Eigen inbreng

Voor de mogelijkheden die we tot nu toe hebben gezien, heb je absoluut geen muzikale achtergrond nodig. Dat verandert wanneer je een automatisch gegenereerde track zelf te lijf wilt gaan in de editor. Dan is enig muzikaal gevoel wel handig als je zelf de instrumentatie wilt bepalen. Je kunt voor alle door AIVA gekozen instrumenten een alternatief kiezen en ook de geluidsmix en het tempo aanpassen.

Heb je wat meer muzikale bagage, dan kun je de compositie echt helemaal naar je hand zetten. Niet alleen kun je elke gegenereerde noot in duur en hoogte aanpassen, je kunt ook zelf noten toevoegen binnen een bestaande partij of zelfs een hele nieuwe partij aan het stuk toevoegen. 

Dat alles kan bovendien in twee modi: de Editor die je de muziek per partij toont als pianorol, of de Spectator waarin in je alle partijen tegelijk ziet. Hier zit overigens wel een addertje onder het gras, want alleen in het duurste abonnement heb je zelf het auteursrecht van elk gegenereerd werk.

©PXimport

Wat kost AIVA?

AIVA is voor muziekliefhebbers en hobbycomponisten leuk en interessant om mee te experimenteren en levert regelmatig écht goed klinkend materiaal op. De gratis versie is voor deze groepen voldoende. De downloadlimiet van drie nummers per maand vormt geen probleem, omdat je de gecreëerde nummers altijd online kunt beluisteren.

Wil je muziek gebruiken voor iets dat geld oplevert (zoals een YouTube-kanaal), dan heb je minimaal het goedkoopste abonnement nodig (15 euro per maand) en moet je wel een fervent vlogger zijn om dat rendabel te maken. Werk je professioneel met muziek, dan is het duurste abonnement (à 49 euro per maand) nodig, maar dit is nog altijd een stuk voordeliger dan het inhuren van een componist van vlees en bloed.

Bij ID.nl zijn we gek op producten waar je niet de hoofdprijs voor betaalt of die door gebruikers een hoge waardering krijgen. Op Kieskeurig.nl kunnen kopers van producten een review achterlaten en hiermee aangeven hoe goed (of slecht) ze een product vinden. Wij vonden vijf accuboormachines die door gebruikers zijn gewaardeerd met een 7 of hoger.

Consumentenreviews zijn een van de beste manieren om erachter te komen of een product goed of slecht is. Op Kieskeurig.nl kunnen kopers van producten aangeven wat ze ervan vinden, zodat ze potentiële nieuwe kopers kunnen helpen een aankoopbeslissing te maken. Wij vonden vijf accuboormachines die door kopers op Kieskeurig.nl zijn voorzien van een waardering van minimaal 7 van de 10 punten.

Metabo PowerMaxx BS 

De Metabo PowerMaxx BS is een compacte schroefboormachine met een Li‑ion‑accu. Dit model weegt circa 2,08 kg in de verpakking en is voorzien van een koolborstelloze motor. De machine heeft twee snelheden en werkt op 10,8 volt, waardoor hij geschikt is voor lichte boor- en schroefklussen. Door het ergonomische ontwerp ligt het toestel prettig in de hand en kun je nauwkeurig werken. De set wordt geleverd met oplader, bits en een koffer. Gebruikers waarderen het apparaat met een hoge score (9,8). Door de relatief lage spanning is hij met name bedoeld voor kleinere klussen in huis.

DeWalt DCD777S2T

Deze DeWalt schroefboormachine werkt met een 18 V Li‑ion‑accu en heeft een compacte behuizing. Hij beschikt over twee snelheden en een 13 mm boorkop. Het gewicht in de verpakking is 3,85 kg en de boormachine wordt geleverd met twee accu’s en een oplader. Dankzij de stevige koffer kun je de machine makkelijk meenemen. Het model heeft een reviewscore van 9,0 en is daarmee geschikt voor deze selectie. De brushless motor zorgt voor een langere levensduur en meer kracht per acculading. De machine is van recente bouwjaar en wordt nog steeds verkocht.

Bosch PSB 18 LI‑2 Ergonomic

De Bosch PSB 18 LI‑2 Ergonomic is een klopboormachine voor gebruik met 18 volt. Het apparaat is uitgerust met een brushless motor en wordt geleverd met een Li‑ion‑accu en lader. Dankzij de ergonomische grip ligt het toestel comfortabel in de hand. Het maximale koppel is geschikt voor klussen in hout, metaal en lichte steen. In de verpakking zit een koffer zodat je alles netjes kunt opbergen.

Makita DDF485RFJ

De Makita DDF485RFJ is een 18 V accu‑schroefboormachine met een brushless motor. Het apparaat heeft twee versnellingen en een metalen boorkop van 13 mm. De machine wordt geleverd in een Mbox met twee 3,0 Ah accu’s en lader, zodat je langere tijd achtereen kunt werken. Dankzij de ergonomische handgreep en het gewicht van circa 5 kg inclusief verpakking ligt het toestel stabiel in de hand. De machine behaalt een goede gebruikerswaardering en is geschikt voor zwaardere schroef- en boorklussen.

Makita DF457DWE

De Makita DF457DWE is een accuboormachine die vooral bedoeld is voor huis-, tuin- en keukenklussen. Hij werkt op een 18 V Li‑ion‑accu en wordt geleverd met twee accu’s en een oplader. De machine heeft twee snelheden en een 13 mm boorkop, waardoor je zowel kunt schroeven als boren. Het toestel wordt geleverd in een koffer zodat je het gemakkelijk kunt opbergen. Ondanks dat het model al enkele jaren op de markt is, is deze Makita nog steeds verkrijgbaar bij diverse winkels.

Wil jij een slimme woning waarin alles gewoon werkt? Met de komst van Matter behoort de wirwar aan verschillende apps en protocollen definitief tot het verleden. Deze universele standaard zorgt ervoor dat al je apparaten naadloos met elkaar communiceren. We leggen uit hoe deze techniek jouw slimme huis naar een hoger niveau tilt zonder ingewikkelde installaties.

Je herkent het vast: je koopt een slimme lamp die vervolgens niet samenwerkt met je favoriete app. De nieuwe smarthome-standaard genaamd Matter maakt daar voorgoed een eind aan. In dit artikel leggen we uit wat deze techniek precies inhoudt en waarom het de manier waarop je jouw huis automatiseert fundamenteel verandert. Het draait namelijk allemaal om eenvoud en universele samenwerking tussen apparaten.

Universele taal voor al je apparaten

Matter is in de basis een communicatieprotocol dat ervoor zorgt dat apparaten van verschillende fabrikanten dezelfde taal spreken. Voorheen zat je vaak vast aan een specifiek ecosysteem zoals Apple HomeKit, Google Home of Amazon Alexa. Met de komst van Matter maakt het merk van de hardware niet langer uit voor de app die je gebruikt om alles te bedienen. Het is een softwarematige laag die boven op je bestaande wifi-netwerk of het nieuwe Thread-netwerk draait om verbindingen betrouwbaar en snel te maken. Hierdoor hoef je bij de aanschaf van een nieuwe sensor of schakelaar alleen nog maar te letten op het kenmerkende logo.

©Matter

Waarom Matter, eh, matters...

De grootste winst voor jou als gebruiker zit 'm in de eenvoud van het installatieproces en de betrouwbaarheid van het systeem. Elk product dat over de officiële ondersteuning beschikt, kun je simpelweg scannen met een QR-code, waarna het direct wordt toegevoegd aan je netwerk. Omdat grote techreuzen de handen ineen hebben geslagen, hoef je niet meer bang te zijn dat een nieuwe aankoop onbruikbaar blijkt in je huidige setup. Bovendien werkt Matter lokaal in plaats van via de cloud. Dat heeft als grote voordeel dat je privacy beter gewaarborgd is en dat je lampen ook gewoon aangaan als je internetverbinding er onverhoopt een keer uitligt.

De rol van Thread en lokale snelheid

Hoewel Matter de taal is die gesproken wordt, hebben de apparaten ook een manier nodig om die signalen fysiek te versturen. Veel moderne apparatuur maakt hiervoor gebruik van Thread, een energiezuinig protocol dat een zogenaamd mesh-netwerk vormt. Hierdoor versterken apparaten elkaar en wordt het bereik in je hele woning vergroot zonder dat je extra steunpunten hoeft te plaatsen. De combinatie van deze technieken zorgt voor een razendsnelle reactietijd. Je merkt dit direct in de praktijk omdat de vertraging tussen het indrukken van een knop in je app en de daadwerkelijke actie van het apparaat vrijwel nihil is.

©ER | ID.nl

En de toekomst...?

Hoewel de techniek nog volop in ontwikkeling is, breidt de ondersteuning zich razendsnel uit naar nieuwe productgroepen zoals robotstofzuigers, slimme sloten en zelfs huishoudelijke apparaten. Fabrikanten brengen regelmatig software-updates uit voor oudere apparatuur om deze alsnog compatibel te maken met de nieuwe standaard. Dat zorgt voor een duurzamere benadering van elektronica, omdat je niet direct al je hardware hoeft te vervangen om te profiteren van de nieuwste mogelijkheden. Het bouwen van een slim huis wordt hiermee eindelijk een overzichtelijke ervaring waarbij de techniek volledig in dienst staat van jouw gemak.