Volledig draadloze oordopjes gebruiken geen snoertjes en dat geeft je veel bewegingsvrijheid. Maar hoe lang houden hun kleine accu’s het uit? Hoe goed klinken ze? Zitten ze comfortabel? En blijven ze stevig zitten? We vergelijken enkele van de beste draadloze oordopjes van het moment.

Echt draadloze oordopjes zijn onderling niet verbonden door een kabeltje. Dat zorgt voor een groot draagcomfort, maar het heeft ook nadelen. Als één of beide dopjes uit je oren vallen zonder dat je het merkt, raak je ze misschien definitief kwijt. Volledig draadloze oordopjes zijn duurder dan dopjes met een snoertje, zodat je dit duur kan komen te staan. Vooral de ‘open-fit’ types die je in de oorschelp hangt, hebben nogal eens de neiging om té gemakkelijk los te komen.

De meeste fabrikanten kiezen echter voor een in-het-oor-ontwerp, met verwisselbare siliconen dopjes in verschillende maten, soms nog aangevuld met extra ‘wingtips’ voor een nog stevigere pasvorm. Dan hoor je je omgeving minder goed, maar vaak is er een open-luistermodus die je via een knop of app activeert om het omgevingsgeluid met behulp van de microfoons binnen te laten. Soms zorgen sensoren ervoor dat de muziek automatisch pauzeert wanneer je een dop uit een oor trekt.

Elk dopje heeft zijn eigen mini-accu. Die houdt het minder lang uit dan bij oordopjes met kabel, waarbij een grotere accu meestal in de kabel geïntegreerd is. Dankzij het energiezuinige bluetooth 5.0 mag je toch op een luisterduur van vier tot acht uur en een spraakduur van 2,5 tot 5 uur rekenen. Heeft je afspeelapparaat een lager en dus minder energiezuinig bluetoothniveau, dan liggen deze cijfers wel wat lager. Alle geteste oordopjes hebben een klein doosje waarin je ze veilig opbergt. Dankzij een ingebouwde accu laadt het doosje de dopjes automatisch bij. Het laaddoosje zelf laad je op via usb of soms zelfs draadloos.

Enkele dopjes zijn bestand tegen vocht en zweet en dus geschikt om mee te sporten. Hoe waterbestendig de dopjes zijn, is afhankelijk van hun ip-certificering. Vanaf ipx4 kun je er veilig mee sporten bij normaal weer. Sport je vaak bij onguur en regenachtig weer dan kun je beter kiezen voor dopjes met minstens een ipx7-codering.

We testten vijf echt draadloze oordopjes, compacte oortjes die noch met het afspeelapparaat, noch onderling verbonden zijn via een kabel. Je hebt dus wel bluetooth nodig om ze te gebruiken. De prijzen variëren tussen de 139 en 249 euro. Een aantal dopjes hebben actieve lawaaionderdrukking (anc). Eentje ondersteunt de verbeterde aptx-muziekcodec. De totaalscores variëren van 3,5 tot 4,5 sterren, dus het zijn allemaal behoorlijk goede oortjes. De beste uit de test is, zoals zo vaak, de duurste. Maar de goedkoopste presteert ook verrassend goed.

©PXimport

JBL Reflect Flow

©PXimport

Deze volledig draadloze oordopjes zijn verkrijgbaar in zwart en lichtblauw en geschikt om mee te sporten. Ze blijven zelfs bij stevige inspanningen goed zitten dankzij verwisselbare silicone dopjes en JBL’s speciale ‘Freebit’-oorclips (‘wingtips’). De JBL Reflect Flow is bestand tegen zweten en tegen onderdompeling in water (maximaal dertig minuten op één meter) volgens de ipx7-codering. Ze hebben geen actieve onderdrukking van omgevingslawaai, maar de passieve lawaaionderdrukking werkt op zich behoorlijk goed.

Door kort op de knop op de zijkant van het linkerdopje te drukken zet je het geluid zachter. Nog een keer drukken zet het volume in de laagste stand. Dat is niet hetzelfde als een stapsgewijze volumeregeling op de dopjes zelf, maar het laat wel toe om je omgeving beter te horen wanneer nodig. Tweemaal kort drukken op de rechterknop activeert de spraakassistent van je mobiel. Eenmaal drukken speelt of pauzeert muziek of gesprekken. Twee seconden indrukken schakelt de microfoon tijdelijk uit. Vijf seconden erop drukken schakelt de oortjes uit. Twee seconden drukken op de linkerknop schakelt ze weer in. Verder is er niets te regelen: JBL heeft voor deze dopjes geen bijbehorende app.

Standaard klinkt het geluid nogal iel, met een sterke benadrukking van de hoge- en middentonen en iets te zwakke bassen. Met een corrigerende eqalizer-configuratie is de audiokwaliteit toch aanvaardbaar.

JBL Reflect Flow True Wireless Sport Headphones

7Score70

Huawei FreeBuds 3

©PXimport

Qua design lijken de Huawei FreeBuds 3 als twee druppels water op de Apple AirPods 2. Deze ‘open-fit’-dopjes hangen als het ware in de oorschelp zonder dat je ze in het oorkanaal vastdraait of klemt. Verwisselbare silicone oordopjes ontbreken. De microfoons bevinden zich in staafjes die naar onderen gericht uit je oorschelpen hangen. Het laaddoosje laadt zowel op met een meegeleverde usb-kabel als draadloos met een Qi-lader.

De zijkanten van de dopjes zijn aanraakgevoelig. Dubbeltikken op het linkeroortje regelt bijvoorbeeld de actieve lawaaionderdrukking. Je activeert met een tikje de spraakassistent van je smartphone, of kiest een volgend nummer. De toetsenfuncties configureer je met de Huawei AI Life-app. Het volume regelen kan echter alleen in de app of met de smartphone, niet met de dopjes zelf. Geavanceerde functies, zoals ‘Wearing Detection’, dat het afspelen stopt en herneemt naarmate je de dopjes uittrekt of insteekt, werken momenteel alleen met Huawei-smartphones die EMUI 10 draaien. Alleen dan wordt het geluid draadloos tegelijkertijd naar beide dopjes gestuurd. Gebruik je andere smartphones dan gaat het geluid naar één dop, die het vervolgens draadloos doorsluist naar de tweede.

Het open-fit ontwerp zorgt niet bij iedereen voor een stabiele pasvorm. Bij ons viel het linkerdopje af en toe uit. Dat is jammer, want de geluidskwaliteit is goed, vooral bij de middentonen. Bassen klinken zwak, maar dit kun je gelukkig wel in de app bijregelen. Deze dopjes bieden nauwelijks passieve lawaaionderdrukking, en ook de actieve variant functioneert matig. Bij veel wind veroorzaakt de anc-functie soms een storende ruistoon.

Huawei FreeBuds 3

7Score70

Samsung SM-R170 Galaxy Buds

©PXimport

De silicone dopjes en wingtips van de Galaxy Buds zorgen voor een goede pasvorm en degelijke passieve lawaaionderdrukking. Dit op voorwaarde dat je de juiste maat monteert. De twee laadcontacten in het erg kleine en lichte laaddoosje zijn niet magnetisch: soms is het even zoeken om ze in de correcte richting weg te stoppen. Samsung-smartphones met de recentste SmartThings-app detecteren de Buds direct wanneer je ze inschakelt. Er verschijnt een pop-upvenster voor de verbinding. Maar ook op andere smartphones verloopt de bluetoothkoppeling probleemloos.

De zijkanten zijn aanraakgevoelig. Eenmaal tikken onderbreekt het afspelen, tweemaal tikken speelt het volgend nummer of beantwoordt/beëindigt een oproep, drie keer tikken speelt het vorige nummer, en tikken en vasthouden voert de functie uit die je als gebruiker zelf kiest via de Galaxy Wearable-app met Buds-plugin.

Die app bestaat overigens niet voor iOS. Je kunt deze dopjes wel aan een iPhone koppelen, maar geavanceerde functies zoals het definiëren van de aanraakknoppen zijn dan niet beschikbaar. Bij Android kun je functies toewijzen aan de knoppen, zoals oproep weigeren, spraakopdracht activeren, volume regelen of het omgevingsgeluid weergeven via de ingebouwde microfoons.

De geluidskwaliteit oordopjes is aanvaardbaar, maar hangt sterk af van de muzieksoort. Hoge en middentonen zijn goed gebalanceerd, zodat bijvoorbeeld stemmen of piano mooi helder kinken. De lage tonen daarentegen klinken zwak; zelfs met de equalizer-instelling kun je dit niet helemaal corrigeren. De Buds hebben een ipx2-rating dus zijn bestand tegen lichte blootstelling aan vocht of zweet.

Samsung Galaxy Buds

7Score70

Sennheiser Momentum True Wireless

©PXimport

Deze oordopjes zijn voorzien van de Qualcomm aptx-codec die beter klinkt dan de standaard bluetooth-codecs aac en vooral sbc. Daarnaast is ook ‘aptx low latency’ aanwezig, dat een betere stemsynchronisatie garandeert tussen gestreamde audio en video. Het afspeelapparaat moet deze overigens ook ondersteunen, anders worden automatisch de standaard codecs gebruikt. Aptx verbruikt wel wat meer energie dan aac en sbc.

De kleine accu is niet krachtig genoeg om ook nog eens actieve lawaaionderdrukking mogelijk te maken. Maar deze oordopjes onderdrukken omgevingslawaai wel vrij goed op passieve wijze, dankzij de goed sluitende silicone dopjes. Medium dopjes zijn al gemonteerd en Sennheiser levert naast de gebruikelijke kleine en grote dopjes ook extra kleine ‘xs’-dopjes mee.

Deze oortjes voldoen aan de ipx4-norm. Dat betekent dat ze redelijk goed bestand zijn tegen vocht, zweet en spatwater, maar echt waterproof zijn ze niet.

Muziek pauzeert automatisch als je één van de dopjes uitneemt en gaat verder zodra je die weer indoet. Daarnaast is er ook een open luistermodus. Die regel je met behulp van de aanraakgevoelige knoppen op de zijkant, of in de bijbehorende Sennheiser Smart Control app. De aanraaktoetsen zijn vast geprogrammeerd. Eenmaal tikken op de linkerdop pauzeert bijvoorbeeld de muziek. Het volume regel je hoger en lager door constant op de dopjes te drukken.

De geluidskwaliteit is van de betere soort en vergelijkbaar met die van de Sony-oordopjes. Zeker als je ze goed in je oren plaatst klinken ook de lage tonen goed, zelfs zonder dat je dit versterkt met de visuele equalizer in de Smart Control app.

Sennheiser Momentum True Wireless

8Score80

Sony WF-1000XM3

©PXimport

De actieve ruisonderdrukking van deze Sony-oordopjes functioneert goed. Lawaai wordt niet zo stevig onderdrukt als bij grotere draadloze koptelefoons met anc die je over het oor draagt, maar de actieve lawaaionderdrukking van deze dopjes is méér dan een gimmick.

Verantwoordelijk voor de anc is dezelfde ‘Sony QN1e HD Wireless Noise Cancelling’-processor die ook gebruikt wordt door de veel grotere Sony WH-1000XM3, maar dan in een 24bit- in plaats van een 32bit-uitvoering. De ruisonderdrukking werkt vooral binnenshuis en in voertuigen redelijk goed. Buiten, bijvoorbeeld in een stadsomgeving met veel verkeer, dringt er voldoende omgevingsgeluid binnen om je veilig te verplaatsen terwijl je toch min of meer ongestoord naar muziek luistert. Bij heel erg druk verkeer laat de anc het afweten en hoor je nog met moeite de audio, tenzij je die zeer (té) hard zet. Een discreet geluidssignaal waarschuwt je wanneer de adaptieve geluidsregeling het geluid omschakelt, maar deze waarschuwing kun je in de Sony Headphones-app uitschakelen.

De ronde zijkant van elke oordop is aanraakgevoelig. De functies regel je apart voor het linker- en het rechteroor. De linkerknop activeert standaard de gekozen spraakassistent, terwijl de rechterknop de afspeelbediening regelt. Als je de nieuwste firmware toepast, regel je voortaan ook het volume via deze knoppen. De dopjes blijven, mits correct ingebracht, perfect in je oren zitten. Ze dragen comfortabel, zelfs bij urenlang gebruik. De geluidskwaliteit is behoorlijk goed. Bij gebrek aan een beter woord willen we de geluidsweergave als ‘zeer muzikaal’ omschrijven, met een natuurlijk klinkend geluid zonder overdreven bassen.

Sony WF-1000XM3

9Score90

Conclusie

Technisch en muzikaal heeft de Sony WF-1000XM3 een voorsprong op de andere geteste oordopjes en dat levert het predicaat Best Getest op. De Sony draagt comfortabel, de actieve lawaaionderdrukking werkt echt goed en de bijbehorende app biedt geavanceerde mogelijkheden, zoals automatische aanpassing van het geluid aan je activiteit.

De oordopjes van Sennheiser zijn muzikaal heel vergelijkbaar met die van Sony en ondersteunen de verbeterde aptx-codec. Ze hebben daarnaast een ipx4-rating en zijn dus zweet- en spatwaterbestendig.

Zoek je oortjes die speciaal ontworpen zijn voor stevige sporters dan kom je terecht bij de JBL Reflect Flow. Die hebben een ipx7-rating, zodat ze uitstekend bestand zijn tegen zweet en water. Je zou er zelfs mee zou kunnen zwemmen, want ze zijn waterbestendig. Maar houd je van stevige bassen dan dien je die wel op te pompen met behulp van een equalizer, want daar blinkt de JBL niet echt in uit.

Wil je zo min mogelijk uitgeven dan bieden de Samsung Galaxy Buds veel voor een relatief lage prijs. Deze Slimme Koop klinkt en zit goed. De oordopjes hebben een ipx2-rating en zijn daarmee licht vochtbestendig.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.