De Bravia Theatre Bar 9 van Sony is een nieuw alternatief voor toppers als de Sonos Arc en de Samsung HW-Q990D. Zoals altijd gaat Sony de strijd aan met eigen argumenten en veel stijl.

De minimalistische Bravia Theatre Bar 9 gebruikt dertien speakers om 7.0.2-kanalen heel breed de woonkamer in te sturen. Dat is een indrukwekkend aantal waarmee deze Sony-soundbar soundtracks in Dolby Atmos-formaat en Dolby Digital Plus 5.1-geluid kan afspelen zoals het hoort. Deze twee formaten kom je vaak tegen bij streamingdiensten zoals Netflix, Disney+ en Amazon Prime Video. Er is ook ondersteuning voor DTS:X en oudere DTS-formaten. Dat is én toekomstgericht én geeft je de mogelijkheid om oudere blu-ray-films correct af te spelen.

©Sony

Met een adviesprijs van 1299 euro is de Bravia Theatre Bar 9 een echt topmodel onder de soundbars. Het is bovendien het nieuwe vlaggenschip in het Sony-assortiment en de opvolger van de HT-A7000. Iets lager gepositioneerd vinden we de goedkopere Bravia Theatre Bar 8 (ook nieuw), een iets compactere soundbar met minder speakers.

Geslaagde premiumuitstraling

 De duurdere Sony-soundbars zien er altijd heel chique uit en dat geldt ook voor de Bravia Theatre Bar 9. Bij de oudere HT-A7000 werd er gewerkt met zwart glas, dat helaas reflecties van het beeld veroorzaakte. Deze nieuwe Sony-soundbar is voor driekwart omhuld met een mooi zwart stofje en heeft hier gelukkig geen last van.

©Jamie Biesemans

De afgeronde hoeken en het textiel zorgen voor een wat zachtere uitstraling die de Bravia Theatre Bar 9 een subtiele verschijning geeft. Er is zelfs geen display dat je afleidt tijdens het tv-kijken. Er zijn enkel een paar leds die van achter het luidsprekerdoek oplichten, maar heel veel vertellen ze je niet.

Qua formaat is deze soundbar ontworpen voor een scherm van 65 inch of groter. Al kan hij ook bij een 55inch-scherm geplaatst worden als je het niet erg vindt dat hij iets meer uitsteekt. Hij is niet erg hoog, waardoor je de Bravia Theatre Bar 9 goed kunt combineren met tv’s die op een voet staan.

©Jamie Biesemans

Geschikt voor gamers

Veel aansluitingen zijn er niet op de Bravia Theatre Bar 9. Naast een HDMI-eARC-poort die je best gebruikt voor de verbinding met de tv, is er slechts één extra HDMI-input. Deze is wel HDMI 2.1 en dus in staat om een 4K120- of 8K60-signaal van een PlayStation 5 of Xbox Series X te verwerken. Een goede keuze dus voor next-gen gamers die hun console niet rechtstreeks met de tv kunnen verbinden.

Surround, ook elders in de kamer

Om het verschil te maken met concurrerende soundbars, zet Sony eigen technologieën in. 360 Spatial Sound Mapping en Sound Field Optimization zijn de belangrijkste, en werden onder meer bij de HT-A7000 en het aparte HT-A9-surroundsysteem gebruikt. De eerste techniek belooft door middel van virtuele phantom-speakers een groter surroundveld te creëren waarop geluidseffecten verschijnen.

©Sony

De techniek Sound Field Optimization bouwt hier op verder en past de weergave aan de kamerinrichting aan. Én aan je zitplaats. Als je liever in de hoek van de L-vormige bank wilt zitten in plaats van recht voor het scherm, dan heb je in de app de mogelijkheid om even snel een test uit te voeren zodat de klank aan die hoekpositie wordt aangepast. Het is een slim idee dat rekening houdt met de realiteit van woonkamers die niet ideaal zijn ingericht.

Eén speaker in de doos

In tegenstelling tot bijvorbeeld de Samsung HW-Q990D of JBL Bar 1300, zitten er bij deze Sony geen extra subwoofer of draadloze achterspeakers in de doos. Het is wel mogelijk om de Bravia Theatre Bar 9 achteraf uit te breiden met deze extra’s. Fijn is dat je daarbij meer keuzes krijgt dan gebruikelijk. Zo zijn er twee draadloze subwoofers (de grotere SA-SW5 en de kleinere SA-SW3) en twee pakketten met achterspeakers (SA-RS5 en SA-RS3S).

©Jamie Biesemans

De duurdere SA-RS5’s zijn daarbij de interessantere keuze omdat ze ook speakers bezitten die naar boven wijzen. Dat verhoogt het Atmos 3D-effect.

Als je de Bravia Theatre Bar 9 wilt uitbreiden met de grootste subwoofer en beste achterspeakers, dan moet je wel 1000 tot 1100 euro bij de aankoopprijs van de soundbar tellen. Dat is pittig, al is dat nog meer als je een Sonos Arc helemaal wilt uitbreiden met een Sub en een paar Era 300’s.

©Jamie Biesemans

Minder keuze voor streaming

Op streamingvlak is de Sony uitgerust met de populairste opties: Spotify Connect, Airplay 2 en bluetooth. Bij dat laatste kun je rekenen op ondersteuning van LDAC, wat een betere audiokwaliteit belooft. Je Android-smartphone moet het wel ook aan boord hebben.

De Bravia Theatre Bar 9 kan 360 Reality Audio afspelen: muziek in een surroundformaat dat vooral Sony wil pushen. Dat klinkt wel goed, maar de belangrijkste streamingdienst die het aanbood was Tidal ... en deze gaf onlangs aan daarmee te stoppen. Hierdoor blijven er enkel een aantal heel kleine diensten over.

Vergeleken met de vorige generatie Sony-soundbars vallen er streamingopties weg. Zo is Chromecast er niet langer bij, wat het toch wel moeilijker maakt voor Android-gebruikers die geen Spotify-gebruiker zijn. Dat is spijtig. Zij moeten bluetooth gaan gebruiken of eventueel een app van de muziekdienst op de tv zelf om muziek af te spelen. Ook Sony’s Music Center-app waarmee je eigen bestanden kon afspelen werkt niet langer.

De app houdt het eenvoudig

Voor de nieuwe Bravia-soundbars introduceert Sony een nieuwe app, Bravia Connect. Met de Bravia Theatre Bar 9 wil Sony duidelijk consumenten aantrekken die complexiteit en vele features beu zijn. Dat zie je ook in deze app, die heel strak en sober presenteert. Er is eigenlijk maar één scherm dat je meteen naar het beperkte aanbod aan functies brengt.

©Jamie Biesemans

Het is echt een heel verschil met uitgebreide apps zoals je die vindt bij onder meer Samsung en LG. Talloze audiomodi, een equalizer en een volumeregeling per kanaal? Dat vind je hier allemaal niet. Je kunt enkel het volume regelen, het geluidsveld in- en uitschakelen, en de bassen in drie stappen instellen. Een nachtmodus en een modus om stemmen helderder te maken ronden het aanbod af. Diezelfde eenvoud komt ook terug bij de mini-remote die bij de Bravia Theatre Bar 9 wordt geleverd.

Het is geen slechte zet van Sony om de bediening zo eenvoudig mogelijk te maken. Je kunt snel aan de slag met deze soundbar, ook als je minder technisch bent.

Meer instellen kan ook

Slim is dat iemand die wél graag sleutelt via de instellingenknop een uitgebreid aanbod opties vindt. Het blijft nog een bescheiden hoeveelheid, maar bij de geluidsinstellingen zijn er een paar zaken die zeker het uitproberen waard zijn.

Zo kun je bij een muurgemonteerde tv best eens spelen met de hoogte van het geluidsveld. Op deze manier zorg je voor geluidseffecten die wat hoger in de lucht hangen, wat beter met de beeldpositie kan overeenkomen. Om een surroundveld te krijgen, gebruikt de soundbar standaard Sony’s 360 Spatial Sound Mapping. Via de app kun je die technologie vervangen door eentje van Dolby of DTS. De Sony-oplossing werkt wat ons betreft beter, maar het kan geen kwaad om ook de twee alternatieven te proberen. Misschien bevallen ze jou wel beter.

Instellen via een stappenplan

Het instellen van de Bravia Theatre Bar 9 gaat snel. De meeste tijd ben je kwijt met het doorlopen van het stappenplan om de Geluidsveld-functie af te stemmen op je woonkamer. Daarbij wordt er drie keer dertig seconden lang testtonen afgespeeld terwijl je de smartphone in een bepaalde positie houdt. Volg de heldere instructies in de app en het kan niet fout gaan. Sony doet dat heel goed: met illustraties en korte tekst wordt alles prima uitgelegd. Het stappenplan doorlopen doe je trouwens maar één keer – tenzij je iets verandert aan de inrichting. Verplaats je de bank of komt er een grote kast bij, dan voer je het stappenplan het best opnieuw uit.

©Jamie Biesemans

Zoals gezegd hoef je dat niet helemaal te doen als je elders in de kamer gaat zitten. Duik even in de Bravia Connect-app en tik op het hoofdscherm op Kijkpositie om het veel sneller af te handelen. Je moet dan gewoon even een half minuutje de telefoon voor je gezicht houden terwijl er heel kort testgeluiden afspelen. Zowel het langere stappenplan als (eventueel) de korte Kijkpositie-test zijn de moeite waard om uit te voeren. De helderheid en de 3D-ervaring worden er stukken beter door. Dit is een sterk punt van deze Sony-soundbar.

Een fijnere surroundervaring

Kijken we naar een paar afleveringen van het nieuwe seizoen van ‘The Boys’ op Prime Video en ‘Jason Bourne’ via Netflix, dan krijgen we dialogen zeer goed aangeleverd. Bij de Bourne-films wordt continu muziek ingezet om de spanning op te drijven en dat weet de Sony-soundbar meeslepend over te brengen. Muziek klinkt ook prima als we tracks streamen via Apple Music op de LG OLED65C25 in de woonkamer, met name Atmos-versies (bijvoorbeeld van het nieuwe album van Billie Eilish).

Er zit ook bijzonder veel detail in een Egyptisch fragment van ‘Napoleon’ op Apple TV. Dat is heel fijn, want het zorgt voor veel immersie. Terwijl Napoleon door de woestijn reist en even een mummie inspecteert, waait de wind realistisch voor ons gevoel rond het scherm. Later is er ook een hele scène in een regenbui die even natuurlijk overkomt – en dat is een geluidseffect dat vaak kunstmatig uit een soundbar rolt. De geluidsveld-technologie zorgt voor een heel open geluidsbeeld vooraan aan de tv.

©Jamie Biesemans

Wil je echte omhulling? Dan zou je toch voor die extra achterspeakers moeten gaan. Bij de race in ‘Ready Player One’ bijvoorbeeld, scoort de Bravia Theatre Bar 9 op verschillende vlakken. De chaos van auto’s die botsen en crashen wordt goed overgebracht. Niet met wollige bassen of vervorming, maar met een goede definitie waardoor je die geluidseffecten ook echt hoort bewegen. Sommige geluidseffecten werden zelfs indrukwekkend breed in de kamer geprojecteerd, veel grootser dan heel wat concurerrende merken.

Liefhebbers van spectaculaire actiegeluiden zullen echter een gevoel van gemis hebben. De Tyrannosaurus Rex die wagens oppeuzelt of King Kong die een hoge sprong maakt, daar missen we die grote knal wel. Dat was ook bij voorloper HT-A7000 het geval, het is echt een keuze van Sony om voor omhulling en detail te gaan. Een draadloze subwoofer toevoegen zou hier iets aan doen.

Conclusie

De Bravia Theatre Bar 9 is een topmodel dat het net anders aanpakt. Hij is eenvoudig in te stellen en te gebruiken, wat helemaal past bij de minimalistische uitstraling. De ingebouwde surroundtechnologie met fantoomspeakers werkt prima. Het mag een van de subtielste vlaggenschip-soundbars op de markt zijn, hij creëert wel een sterk gevoel van immersie en speelt muziek goed af. Wil je een echte surroundbeleving bij actiefilms? Dan zou je moeten overwegen die achterspeakers en subwoofer erbij te nemen, maar die zijn niet goedkoop.

Thuis koffie van restaurantkwaliteit? De Philips Café Aromis 8000-serie belooft het. In deze review lees je of deze volautomaat de hype waarmaakt. Van perfect melkschuim tot minimaal onderhoud: ontdek waarom dit apparaat je lokale barista overbodig maakt, zelfs met gewone supermarktbonen!

Je kent het vast: je zit in je favoriete koffietentje, neemt een eerste slok van de cappuccino die je hebt besteld en valt even stil. De temperatuur, het mondgevoel, die volle smaak… alles lijkt te kloppen. En dan denk je aan de koffie thuis. Die is prima, of in elk geval best oké. Maar daar blijft het dan ook bij.

Dat dacht ik tenminste. Tot ik de Philips Café Aromis 8000-serie op mijn aanrecht installeerde en mijn keuken stante pede in een soort hippe koffiebar veranderde. De installatie van deze fraaie machine behelst niet meer dan een stekker in het stopcontact, water in het reservoir en een dosis verse koffiebonen bovenin. That’s it. Daarna kan het feest beginnen.

Hoewel de term 'restaurantkwaliteit' vaak niet meer dan een loze marketingkreet is, maakt dit apparaat dat woord opeens bizar concreet. Dat zit 'm in heel basale dingen: de koffie is direct op de juiste temperatuur (niet dat lauwe net-niet) en de smaak is vol en romig, zonder die nare bittere nasmaak. Dit apparaat lijkt bovendien precies te snappen wat jij wil; zonder dat je zelf als een bezetene aan de knoppen hoeft te draaien, staat er binnen de kortste keren een meer dan fatsoenlijke kop koffie voor je neus. Wat een topding!

©Philips

Duurdoenerij niet nodig

Erg prettig is het feit dat de machine enorm vergevingsgezind is. Hippe koffiesnobs vertellen je doorgaans dat je zonder exclusieve bonen van 30 euro per kilo nergens bent. Onzin, blijkt nu. Zelfs met een zak supermarktbonen en een pak volle melk (lang houdbaar werkt het best!) tovert dit ding een resultaat tevoorschijn waar je u tegen zegt. Hij weet echt het maximale uit elke boon te persen. Luxe zonder dat je boodschappenlijstje ingewikkeld of overdreven duur wordt, ik hou ervan.

En dan de melk. Vaak is dat thuis niet meer dan een zielig laagje luchtbelletjes dat na tien seconden als sneeuw voor de zon verdwijnt. Hier niet. Dit schuim is stevig, rijk en blijft dapper overeind staan. M'n ochtendcappuccino heb ik dan ook spontaan heilig verklaard, maar de echte verrassing is wat mij betreft de optie 'Melange'. Die is gloeiend heet, heeft de ideale verhouding tussen melk en koffie (puristen verklaren me voor gek) en maakt me elke keer weer instant gelukkig. Ik was aanvankelijk wat sceptisch over dit soort voorgeprogrammeerde recepten, maar deze verhouding is zo perfect afgestemd dat het elke keer weer aanvoelt als een echte traktatie.

©Philips

'Wat willen jullie drinken?'

Bezoek over de vloer? Kom maar door met de bestellingen! Vroeger hoopte ik stiekem op de keuze voor zwart (want: geen gedoe met melk), nu draai ik mijn hand niet meer om voor een latte of espresso macchiato. Sterker nog, ik nodig mensen nu vol enthousiasme uit om een kopje koffie te komen doen, en de reacties zijn elke keer unaniem: "Wauw, lekkere koffie!" 

Het mooie is dat je specifieke voorkeuren van je bezoek niet elke keer opnieuw hoeft in te voeren. Dankzij de gebruikersprofielen heeft iedereen in huis zijn eigen 'knop'. De een wil de latte met extra melk, de ander wil 'm juist sterker: dat kun je allemaal opslaan. En de machine verrast ook in de breedte. Waar ik zelf inmiddels min of meer verslaafd ben aan de Red Eye (een pittige boost voor de korte nachten), scoor ik bij mijn dochter punten met de 'Babychino'-functie: alleen warm melkschuim. Lekker voor het slapen gaan. 

Voor de liefhebbers zitten er trouwens nog allerlei cold brew-opties in het assortiment. Niet helemaal mijn ding – koffie kan me niet heet genoeg – maar fijn dat het kan als de smaak (of het bezoek) daarom vraagt.

©Eelko Rol

Geen schoonmaak-nachtmerries

Dan het onderhoud. We kennen de horrorverhalen van schimmelende slangetjes in volautomaten en hopeloos verkalkte zetgroepen. De Café Aromis 8000 is wat dat betreft een verademing. Water bijvullen, bakje met koffiepucks legen en (belangrijk!) de melkhouder gewoon even omspoelen onder de kraan (schijnt zelfs in de vaatwasser te kunnen). Geen ingewikkeld gedoe; de machine spoelt zichzelf krachtig door bij het opstarten en afsluiten. Het ding staat er, hij werkt en zeurt verder niet om aandacht. Had ik al gezegd dat dit een topding is?

O, en er is een app. Is die noodzakelijk? Neuh. Is het lekker? Ja! Via de app kun je de machine alvast aan het werk zetten terwijl je zelf nog even je mail checkt in bed. Je weet: technologie is op zijn best als het je luiheid faciliteert, en dat heeft Philips hier goed begrepen.

©Philips

Conclusie? Dit is meer dan een keukenapparaat; het is een stukje levensgeluk. Je hoeft niet meer te kiezen tussen gemak (dag Senseo!) en smaak. De Philips Café Aromis 8000 bewijst dat je dat perfecte koffiemomentje gewoon thuis kunt creëren. Zonder barista-cursus, zonder gedoe, maar mét die gelukzalige stilte na de eerste slok.

Enige minpuntje is wellicht de prijs, want die is met 999 euro best fors. Maar reken maar uit: een cappuccino kost tegenwoordig al snel 4 euro, dus met 250 gloeiend hete geluksmomentjes thuis heb je deze machine er al uit. Dat moet je jezelf gewoon gunnen.

Marc-Alexis Côté, die voorheen de Assassin's Creed-gamefranchise bij Ubisoft overzag, heeft dat bedrijf nu aangeklaagd.

Afgelopen oktober werd aangekondigd dat Côté vertrokken was bij het bedrijf. Dat gebeurde rond dezelfde tijd als dat Ubisoft de Assassin's Creed-franchise onderbracht onder Vantage Studios, een nieuwe dochteronderneming die het samen met Tencent heeft opgericht. Côté heeft decennialang aan de Assassin's Creed-franchise gewerkt en stond de laatste jaren aan het hoofd van de populaire spellenreeks.

Côté zou toen Assassin's Creed naar Vantage Studios ging een aanbod van Ubisoft hebben gekregen om een andere leidende positie binnen het bedrijf aan te nemen. Côté liet kort daarna publiekelijk weten dat deze positie niet vergelijkbaar was met zijn eerdere werk.

De aanklacht

Nu klaagt Côté Ubisoft dus aan, zo meldt CBC Radio Canada. Volgens hem zou hij de rol van 'Head of Production' aangeboden hebben gekregen binnen Ubisoft nadat Assassin's Creed binnen Vantage Studios werd ondergebracht, gevolgd door een mogelijke positie als 'Creative House'.

Volgens Côté zou hij daardoor leiderschap krijgen over "tweederangs" Ubisoft-franchises. Aangezien hij daarvoor de Assassin's Creed-franchise overzag, voelde dit voor hem als een wezenlijke stap terug.

Côté nam naar eigen zeggen twee weken vrij om over deze situatie te reflecteren. Aan het einde van die periode zou Ubisoft hebben geëist dat hij een besluit moest maken en besloot Côté dat dit een onacceptabele situatie was, en een "ontslag in vermomming". Hij eiste dan ook ontslagvergoeding, waarna hij te horen kreeg dat hij niet meer op werk hoefde te komen en Ubisoft aankondigde dat hij was vertrokken.

Volgens Côté heeft Ubisoft geclaimd dat hij vrijwillig is vertrokken, zodat men geen ontslagvergoeding hoefde te betalen. Côté eist nu twee jaar aan loon als ontslagvergoeding en 75.000 dollar aan schadevergoeding vanwege machtsmisbruik en schade aan zijn reputatie. In totaal komt dat neer op meer dan 1,3 miljoen dollar. Ook wil hij dat het concurrentiebeding komt te vervallen.

Vantage Studios en Assassin's Creed

Ubisoft richtte vorig jaar samen met het Chinese Tencent de dochteronderneming Vantage Studios op. Daar zijn de drie belangrijkste Ubisoft-franchise in ondergebracht, namelijk Assassin's Creed, Far Cry en Rainbow Six. Ook de ontwikkelteams die aan deze reeksen werken maken nu onderdeel uit van Vantage Studios.

De Assassin's Creed-franchise is al jarenlang een van de belangrijkste gamereeksen van de Franse uitgever Ubisoft. In de spellen gebruiken spelers parkour, stealth en gevechten om diverse exotische locaties uit de geschiedenis te verkennen. Het meest recente deel is het vorig jaar uitgekomen Assassin's Creed Shadows.