Slecht horen heeft flinke impact op het dagelijks leven. Toch geven mensen maar moeizaam toe dat ze niet meer alles goed horen en stellen de keuze voor een hoortoestel het liefst zo lang mogelijk uit. Anders dan een bril wordt een hoortoestel vooral als een ouderdomsapparaat gezien en niet als een handig hulpmiddel of zelfs modeaccessoire. Maar wanneer is het wel tijd om een hoortoestel te kiezen? En waarop moet je letten bij de aanschaf?

Bij gehoorproblemen is het vaak de omgeving die als eerste opmerkt dat het tijd is voor een hoortoestel. Terwijl je zelf nog denkt slechts af en toe iets niet te verstaan, is het je gezinsleden en collega’s allang duidelijk dat je structureel minder goed hoort en het eigenlijk tijd is voor een hoortoestel.

Wanneer is het tijd voor een hoortoestel?

Een hoortoestel is een apparaatje dat veelal in of achter het oor zit en geluiden versterkt doorgeeft. Het helpt slechthorenden beter te horen. Technisch geldt een gehoorverlies van 35 decibel als ondergrens waarop een hoortoestel nuttig kan zijn. Maar hoe weet je of jouw slechte horen 35 decibel verlies is? Daarvoor is een bezoek aan de audicien nodig. De audicien is een specialist op het gebied van gehoor en audiologische tests.

Een audicien meet het gehoor en helpt bij de keuze van een hoortoestel. Ook stelt hij het toestel precies af. Het gehoorverlies betreft namelijk vaak maar een deel van het hele gehoorspectrum, bijvoorbeeld de lage of juist hoge tonen, of het deel waar spraak zich bevindt. Het hoortoestel moet dan specifiek dat deel van het geluid versterken en al het andere minder of niet.

©GNResound

In vijf stappen een hoortoestel

Wil je bij de aankoop van een hoortoestel aanspraak maken op een vergoeding vanuit je zorgverzekering, dan moet het Protocol Hoorhulpmiddelen gevolgd worden. Dit protocol is door alle verzekeraars, audiciens, audiologen en ook de patiëntenverenigingen ondertekend, en beschrijft de te volgen stappen bij de selectie en evaluatie van een hoorhulpmiddel ten behoeve van volwassenen vanaf 18 jaar.

Bij de selectie en keuze van een hoortoestel zijn dit altijd minimaal vijf stappen:

1. Voorbereiding: Selecteer een audicien en controleer of deze wel een contract heeft met de eigen zorgverzekering. Check in de polisvoorwaarden van de zorgverzekering of je recht hebt op vergoeding en hoe hoog die is. Bereid het gesprek met de audicien alvast voor aan de hand van de vragenlijst.

2. Kennismaking en hoortest: Bespreek de gehoorproblemen met de audicien. Vul gezamenlijk de vragenlijst in en doe een hoortest. Laat je eventueel doorverwijzen naar een KNO-arts of audiologisch centrum.

3. Keuze van het hoortoestel: Kies samen met de audicien een hoortoestel. Bespreek de bijdrage van de zorgverzekering en de eigen kosten. Nog niet kopen, eerst testen!

4. Proefperiode en eventueel aanschaf: Test het hoortoestel vrijblijvend voor ongeveer 8 weken. Evalueer het gebruik, pas eventueel het toestel nog aan of test een tweede toestel. Bij tevredenheid volgt de koop, anders niet. De audicien regelt de bijdrage van de zorgverzekeraar, je betaalt alleen het eigen deel.

5. Nazorg en service: Bij de koop van een hoortoestel hoort een periode van nazorg en service van 5 jaar. Valt het hoortoestel buiten de verzekering, maak dan zelf afspraken over nazorg en service.

Patiëntenvereniging Hoormij∙NVVS vat ze de vijf stappen in een handige infographic samen en er is ook een korte video met uitleg beschikbaar.

Audicien of Audiologisch Centrum

De meeste audiciens hebben een eigen winkel of zijn in dienst van een grote keten. De laatste zijn bekend van de spotjes op radio en tv waarin ze beloven dat bij hun een hoortoestel helemaal gratis is, iets wat eigenlijk nooit voorkomt. Het probleem bij de audiciens is dat ze niet altijd volledig onafhankelijk zijn. Ze zijn behalve specialist op het gebied van gehoorschade en hoortoestellen, ook winkelier. Ze hebben iets te verkopen. Bovendien zijn ze vaak met wurgcontracten gebonden aan de zorgverzekeraars die uiteindelijk bepalen welke audiciens gecontracteerd zijn en welke niet. Kies je voor een audicien zonder contract met jouw zorgverzekeraar, dan krijg je geen of slechts een veel lagere bijdrage in de kosten van het hoortoestel.

Dit speelt niet bij het Audiologisch Centrum. Dit zijn door de overheid erkende gezondheidscentra gericht op onderzoek, revalidatie en begeleiding bij gehoorproblemen bij zowel volwassenen als kinderen. Hier werkt een team van deskundigen samen om complexere gehoorproblemen te analyseren en een behandeling voor te stellen. Voor onderzoek in een audiologisch centrum is een verwijzing van een huisarts of KNO-arts nodig. Ook komt het voor dat een verzekeraar onderzoek bij een audiologisch centrum als second opinion vraagt naast de diagnose en het advies van de audicien. Er zijn in Nederland 39 audiologische centra geregistreerd.

©luckas - stock.adobe.com

Categorieën hoortoestellen

Hoortoestellen zijn onderverdeeld in vijf categorieën. De indeling is gebaseerd op het te compenseren gehoorverlies én de hoorsituatie. Met de laatste wordt bedoeld of bijvoorbeeld al het geluid versterkt moet worden of alleen een deel ervan, en of het vooral gaat om beter verstaan in rumoerige omgevingen of dat je het geluid wel hoort maar bijvoorbeeld niet van welke kant het komt. Een hoortoestel in de categorie 1 is volgens deze indeling bedoeld voor eenvoudige gehoorproblemen, oplopend naar categorie 5 voor zeer complex gehoorverlies.

Om het nog complexer te maken, is er ook nog een zesde categorie, de buitencategorie hoortoestellen, die helaas niet door de verzekering gedekt worden. Deze hoortoestellen bieden vaak niet alleen de beste gehoorversterking, het zijn ook echte high-end-toestellen met veel extra opties. Denk hierbij aan de mogelijkheid via een app op de smartphone de geluidsversterking harder of zachter te zetten maar ook te kunnen kiezen tussen profielen die specifiek filteren voor gebruik in een restaurant of grote ruimte, die het mogelijk maken de smartphone als microfoon te gebruiken en het geluid direct naar het hoortoestel te streamen maar ook om te bellen of verbinding te maken met een ringleiding in een openbaar gebouw of theater.

Het is erg vervelend dat juist deze buitencategorie hoortoestellen door de verzekeraars wordt uitgesloten. Want van minder goed horen, is het minder goed verstaan het grootste probleem, en de spraak is het moeilijkst te verbeteren. Juist op dit punt onderscheiden de betere en duurdere hoortoestellen zich van de minder goede. Daarom zijn de buitencategorie hoortoestellen duurder, omdat deze de allernieuwste technieken bevatten. 

Misschien ook interessant: Hoortoestel op smartphone aansluiten: dit moet je weten.

Gehoorapparaat in combinatie met Zoom of Teams

Hybride werken stelt mensen met een gehoorbeperking voor nieuwe uitdagingen. Veel hoortoestellen zijn niet of maar beperkt bruikbaar in combinatie met extra microfoons en headsets die juist dagelijks en langdurig worden gebruikt voor online samenwerken in Microsoft Teams, Zoom of een van de andere platformen. Rondzingen, fluittonen en ook fysiek ongemak bij het dragen van meerdere oplossingen tegelijk zijn het gevolg.

Leveranciers van hoortoestellen zijn pas net begonnen hier rekening mee te houden. Eerste oplossingen zijn bijvoorbeeld aanvullende microfoons zoals de ReSound Multi Mic die geluid van de pc direct naar het hoortoestel streamen of juist een slimmere over-the-ear headset zoals de Jabra Evolve2 85 die MFi-compatibel is (Made for iPhone) en daardoor beter moet samenwerken met een hoortoestel mits dat eveneens voldoet aan de MFi-standaard.

©Monika Wisniewska Amaviael

Nooit gratis, altijd kosten

Een hoortoestel is een dure aanschaf. De prijs voor twee hoortoestellen kan oplopen tot wel vijfduizend euro voor een setje. De basisverzekering vergoedt hiervan in beginsel 75% en alleen bij mensen tot 18 jaar oud het volledige bedrag. Elke volwassene betaalt dus altijd een eigen bijdrage van 25% van de kosten. Slechts in uitzonderlijke gevallen worden deze door een aanvullende zorgverzekering gedekt. Ook wordt door de zorgverzekeraar meestal het eigen risico aangesproken, dit kan oplopen tot € 885,- (in 2023, 385 euro verplicht, 500 euro vrijwillig eigen risico). Weet je dat je binnen afzienbare tijd een hoortoestel nodig hebt en wil je toch net van verzekeraar wisselen, dan is dit zeker iets om mee te nemen in bij de keuze.

Maar let goed op, recht hebben op een vergoeding zegt nog niet dat je ook echt een deel vergoed krijgt. In Nederland bepalen uiteindelijk niet de audiciens en zelfs niet de onafhankelijke specialisten van het audiologisch centrum wat de juiste oplossing is, dat doet de verzekeraar. En vindt die het geadviseerde toestel te duur of niet-passend, dan betaalt de verzekeraar helemaal niets.

Dit geldt in elk geval bij hoortoestellen in de buitencategorie. Deze bieden weliswaar veelal de beste hoorervaring en de meeste gebruiksopties, maar de zorgverzekeraars vergoeden deze niet. Maar zelfs als je voor een lagere categorie toestel geïndiceerd bent en er zelf voor kiest om een toestel uit een hogere categorie te nemen, kan de verzekeraar besluiten niets of slechts een veel kleinere bijdrage te vergoeden. En hoewel zelf bijbetalen een eerlijke optie lijkt die bovendien niemand schaadt, staan de meeste zorgverzekeraars dit niet toe, zeker niet bij een hoortoestel in de buitencategorie.

©GNResound

8 tips over hoortoestellen

Tip 1: Overleg met de audicien over de noodzaak van een onderhouds- of servicecontract en een eventuele verzekering. Als de hoortoestellen door de zorgverzekering worden vergoed is de koop in principe inclusief service en onderhoud.

Tip 2: Maak altijd gebruik van een periode om het hoortoestel vrijblijvend te testen. Het recht om gedurende 8 weken tijdens twee opeenvolgende proefperioden verschillende toestellen uit te proberen is onderdeel van het Hoormiddelenprotocol.

Tip 3: Hoortoestellen met een accu die je kunt opladen, worden snel populairder. Voorkom onaangename verrassingen en kosten, let er op dat aanvullende benodigdheden zoals droogkastjes, onderhoudsmiddelen en de oplader (!) standaard meegeleverd worden.

Tip 4: Vraagt de verzekeraar om een aanvullend onderzoek bij een audiologisch centrum, let er dan op dat de verzekeraar die kosten betaalt.

Tip 5: Zie je op tegen het bezoek aan de audicien, neem contact op met Hoormij∙NVVS. Deze patiëntenvereniging organiseert informatiebijeenkomsten én start binnenkort de pilot “Hoormaatjes”. Daarbij geven ervaren hoortoestelgebruikers persoonlijk en onafhankelijk advies bij de selectie van een hoortoestel en gaan eventueel zelfs als begeleiding mee naar de audicien.

Tip 6: Na 5 jaar heeft iedereen recht op een nieuwe analyse van de gehoorproblemen en zo nodig een nieuw hoortoestel. Alleen bij ernstige verslechtering of plotsdoofheid kan eerder een aanvullende zorgaanvraag voor een eerdere vervanging worden ingediend. Of deze ook gehonoreerd wordt, beslist de zorgverzekeraar.

Tip 7: Aan het einde van de vijf stappen vraagt de audicien het postzorg-protocol te tekenen met tevredenheidsbepaling. Teken dit alleen als de oplossing ook echt naar wens is. Eenmaal getekend duurt het namelijk minimaal 5 jaar tot je weer een aanvraag mag doen.

Tip 8: Hoortoestellen in het hogere segment bieden steeds vaker de mogelijkheid via een app op de smartphone de instellingen van het hoortoestel aan te passen. Je kunt het volume aanpassen maar ook filteren op achtergrondgeluid of aansluiten op een ringleiding. Let wel, deze apps zijn er bijna altijd alleen voor iOS (Apple iPhone) en veel minder vaak voor Android (Google). De gebruikte techniek is veelal Made for iPhone (MFi) en een met het hoortoestel compatibele smartphone betaalt de zorgverzekeraar zeker niet.

Goede voorbereiding vereist

Al met al merk je: een goede voorbereiding is vereist als je een hoorapparaat nodig hebt. Vinden veel mensen een bril nog wel hip of geschikt als modeaccessoire, dat geldt (nog) niet voor een hoortoestel. Het gevolg is dat veel mensen die ervaren minder goed te horen, lang wachten vooreerst ze de stap naar huisarts, KNO-arts of direct naar de audicien maken. Bovendien blijkt ook het traject daarna veel tijd te vergen en biedt het bijna garantie op frustraties en soms ook hoge kosten.

Neem daarom ruim de tijd zowel voor het eerste bezoek aan een audicien als tijdens het proces dat daarna volgt. Het stappenplan van Hoormij∙NVVS helpt de juiste stappen te nemen maar is uiteindelijk ook maar een generiek plan. Kritisch blijven op alle partijen die iets over jouw hoortoestel te zeggen hebben is uiteindelijk de enige oplossing. Het gehoor dat verloren is gegaan geeft namelijk geen enkel hoortoestel je terug, en dat is al erg genoeg.

De Huawei Freeclip 2 is een opmerkelijke set oordopjes. Niet alleen omdat je ze om je oren draagt, alsof het oorbellen met clipjes zijn, maar omdat er een bijzonder verrassend geluid uit komt, ondanks dat compacte formaat. Het grootste minpunt? De prijs…

Het kan zijn dat het ontwerp van de Huawei Freeclip 2 je nog niet bekend voorkomt. Toch bestaat dit soort oordopjes al een tijdje. Niet alleen in de vorm van de voorganger van dit model; Motorola heeft bijvoorbeeld de Buds Loop, terwijl JBL eerder de Soundgear Clips aankondigde. Desondanks geniet de productcategorie nog weinig populariteit. Waarschijnlijk vanwege de iets minder audiokwaliteit en iets hogere aanschafprijs in vergelijking met 'normale' oortjes.

De Huawei Freeclip 2 valt (net als zijn soortgenoten) onder de categorie open-ear-oordopjes (en subcategorie C-bridge). Dat betekent dat ze niet ín je oren gaan, maar net boven de gehoorgang hangen en de muziek als het ware de opening in blazen. Daardoor blijf je goed in contact met je directe omgeving terwijl je naar je eigen muziek luistert, en anderen hebben daar weinig last van: er lekt soms wat geluid weg, maar meestal zo zacht dat het nauwelijks stoort.

©Wesley Akkerman

Verbeteringen Huawei Freeclip 2

Mocht je al weg bekend zijn met de Huawei Freeclip, dan is het goed om even kort te verbeteringen te bespreken. Deze set beschikt bijvoorbeeld over adaptieve audio, waardoor hij het volumeniveau aan de omgevingsgeluiden kan aanpassen. Daarnaast kun je de hardware bedienen met zowel tik- als veegbewegingen. De batterijen houden het één uur langer vol (nu negen uur) en het oplaadhoesje gaat twee uur langer mee (nu in totaal 38 uur).

Ook mooi meegenomen: de oorhangers wegen ongeveer elf procent minder dan de eerste variant, terwijl Huawei niet inleverde op audiokwaliteit. Sterker nog: die is er op vooruitgegaan. Muziek klinkt over het algemeen helder en fris en als je binnen de bijbehorende app de equalizer gebruikt, ook nog eens warm en omhelzend. De bas kan soms wat scherp klinken en er treedt enige vervorming op na het gebruik van die equalizer, maar dit valt allemaal binnen de verwachting.

©Wesley Akkerman

De afweging maken

Je kunt van een set open-ear-dopjes namelijk niet dezelfde audiokwaliteit verwachten als van oordoppen die daadwerkelijk je gehoorgang ingaan en de boel netjes afsluiten. Desondanks zijn we onder de indruk van de audiokwaliteit. Je favoriete tunes klinken aangenaam en vertrouwd; een groter compliment kunnen we open-ear-setjes niet geven. Onze ervaringen met andere merken dopjes laten qua audio nog wel eens wat te wensen over, maar hier vallen veel negatieve ervaringen weg.

Zoals gezegd klinkt de audio niet perfect. Je mist soms wat detail en ook de bredere soundstage die je krijgt met oordoppen die je afsluiten van de wereld. De vraag is alleen: maakt dat in de praktijk veel uit? Meestal niet, want met open-ear-modellen kies je bewust voor die balans. Je levert iets in op geluidskwaliteit, maar je blijft je omgeving horen. Daardoor lenen dit soort sets zich perfect lenen voor bijvoorbeeld fietsers en wanneer je in de sportschool bent: momenten waarop je niet helemaal afgesloten wilt zijn van de buitenwereld.

©Wesley Akkerman

Draagcomfort is top, bediening laat steken vallen

Verder zitten de Huawei FreeClip 2-oortjes opvallend prettig. Je hangt ze als het ware aan je oor en schuift ze daarna simpelweg naar de plek die voor jou goed voelt. Zitten ze hoger fijner, dan zet je ze iets omhoog. Liever wat lager, dan laat je ze wat meer zakken. Fijn is ook dat ze bij de meeste oorbellen niet in de weg zitten, dus je hebt best veel speelruimte voor de pasvorm. En als leuke extra: ze vallen op als een soort sieraad – je oogt meteen wat modieuzer met deze dingen.

Dat gezegd hebbende zijn we minder te spreken over de fysieke bediening. Het is fijn dat je kunt vegen en tikken, maar juist dat tikken op de dunne rand (de C-brug) werkt minder betrouwbaar dan je hoopt. Eén tik doet gelukkig niets, want die maak je soms al per ongeluk. Alleen: als je wél bewust een tik- of drukbeweging probeert te doen, pakt de brug dat lang niet altijd. Of je nu net te zacht drukt of net niet snel genoeg bent, het resultaat is hetzelfde: we grepen uiteindelijk toch steeds naar onze smartphone om te pauzeren, te skippen of het volume aan te passen.

Daarnaast helpt het ook niet dat je voor Huawei-producten apps moet downloaden die niet gewoon in de Google Play Store staan. Je moet eerst AppGallery van Huawei downloaden en vervolgens AI Life installeren. Android geeft zelfs een flinke waarschuwing en dat voelt niet bepaald geruststellend. Ga je toch door, dan krijg je wel een overzichtelijke manier om de Huawei FreeClip 2 te beheren. Aan de app zelf ligt het dus niet.

Huawei Freeclip 2 kopen?

Met een prijskaartje van pakweg 200 euro moet je diep in de buidel tasten voor de Huawei Freeclip 2. Maar daar krijg je dan ook wel de meest comfortabele open-ear-oordoppen van dit moment voor terug. Koppel dat aan een warme en vertrouwde audiobeleving en je houdt een set over die in deze categorie zijn weerga niet kent. Het gedoe met de app en de bediening is vervelend, zeker op dit prijspunt, dus hopelijk doet de fabrikant daar nog iets mee.

Microsoft heeft de Xbox Game Pass-titels van de komende wekend aangekondigd. Onder de games die naar de dienst komen valt ook Death Stranding: Director's Cut, die sinds vandaag op Game Pass staat.

De nieuwe Xbox Game Pass-toevoegingen werd via Xbox Wire aangekondigd. Daar valt ook meer informatie over de verschillende games die naar de abonnementsdienst komen te lezen.

Death Stranding

De Director's Cut van Death Stranding is daarbij een van de meest opvallende toevoegingen. Het spel van Hideo Kojima kwam in eerste instantie alleen op PlayStation-consoles uit, maar kwam daarna ook naar Xbox. Kojima bedacht hiervoor de Metal Gear-reeks en staat bekend om zijn vaak duizelingwekkende concepten en haast onnavolgbare verhalen in zijn games. Inmiddels is ook een vervolg op Death Stranding uitgekomen op PlayStation 5, maar die is nog niet op andere platforms beschikbaar.

In Death Stranding maken we kennis met een Amerika dat uit elkaar is gevallen doordat de grens tussen deze wereld en het dodenrijk vervaagt. De wereld wordt geteisterd door unieke regenbuien die niet alleen levende wezens en materialen in extreem snel tempo verouderen, maar ook een soort geesten (BT's) laten verschijnen. Als gevolg hiervan is de samenleving in de VS uit elkaar gevallen en zijn de overgebleven steden afgesloten, vaak ondergrondse forten die geen contact met elkaar hebben.

Spelers besturen Sam Porter Bridges - gespeeld door The Walking Dead-ster Norman Reedus - die door Amerika trekt en pakketjes tussen de verschillende vestigingen vervoert. Ondertussen probeert hij de steden aan een netwerk te verbinden, zodat de samenleving langzaam maar zeker weer in contact met elkaar komt en materialen kunnen uitwisselen via het netwerk. Sam heeft daarnaast de unieke eigenschap de hierboven genoemde BT's te zien. Hij weet zelfs wanneer hij ze nadert doordat hij een speciale baby bij zich draagt met soortgelijke paranormale gaven.

De Xbox Games Pass-toevoegingen

Hieronder zijn alle toevoegingen aan Xbox Game Pass van de komende weken te zien.

Deze games verdwijnen op 31 januari van Xbox Game Pass: