ID.nl logo
Wake up! Dit is het effect van licht op je slaapritme
© ChasingMagic
Gezond leven

Wake up! Dit is het effect van licht op je slaapritme

Licht speelt een cruciale rol in ons dagelijks ritme, waardoor we 's ochtends fris wakker worden en 's avonds slaperig zijn. Onvoldoende, overmatig of verkeerd licht verstoort je slaap-waakritme. Maar hoe werkt dat precies? En wat kun je eraan doen? Dat ontdek je hier!

Na het lezen van dit artikel weet je alles over:

  • Het effect van licht op je slaap-waakritme
  • Hoe je te weinig licht in de ochtend voorkomt
  • Hoe je te veel of verkeerd licht in de avond voorkomt
  • Waarom een wake-up light handig is
  • Waar je op moet letten bij de aankoop van slimme lampen

Ook interessant: Plaknacht alert! Zo houd je je slaapkamer én jezelf koel!

Te weinig licht in de ochtend

We hebben allemaal een biologische klok die wordt gestuurd door de hoeveelheid en het type licht dat onze ogen ontvangen. Het ochtendlicht van de zon bevat bijvoorbeeld blauw licht dat ons lichaam aanzet om serotonine te produceren. Hierdoor worden we alert en daalt het niveau van melatonine – het slaaphormoon. Onze lichaamstemperatuur gaat hierdoor omlaag: het signaal voor ons lichaam om wakker te worden en in actie te komen. Zolang onze ogen licht zien, blijft ons lichaam serotonine aanmaken.

In vroegere tijden stonden mensen op zodra de zon opkwam, wat in de zomer betekende dat ze al tussen vijf uur en half zes 's ochtends actief waren. Maar tegenwoordig draaien we ons dan graag nog een paar keer om. De gordijnen voor de ramen voorkomen dat ons lichaam de vroege zonnestralen opmerkt, daardoor lijkt het nog steeds nacht. Fijn en lastig tegelijk, want je mist wel het natuurlijke licht om rustig en tijdig wakker te worden. Dit verklaart ook waarom het zo lastig is om een goed dagelijks ritme te behouden als je pas rond het middaguur ontwaakt.

©David Prado

Met een wake-up light word je geleidelijk wakker gemaakt.

Wake-up light

Slaap je graag in een donkere kamer met verduisterende gordijnen? Dan kan een wekker die je wakker maakt met licht heel nuttig zijn. Een zogeheten 'wake-up light' bootst de zonsopgang na met licht dat geleidelijk intenser wordt, waardoor je op een natuurlijke en rustige manier wakker wordt. Zo’n wake-up light bevat helder licht met een koude kleurtemperatuur, wat de aanmaak van serotonine bevordert. Woon of werk je in een omgeving met weinig natuurlijk licht? En word je hierdoor tegen de middag steeds minder actief en alert? Zorg dan ook overdag voor verlichting met koud licht. Dit kan helpen om je energieniveau gedurende de dag op peil te houden.

Ook interessant: Waarom goed slapen zo belangrijk is.

🕰️Wakker worden op jouw manier?

Kies de perfecte wekker voor jou!

Te veel licht in de avond

Je biologische klok werkt het beste als je lichaam een goed contrast tussen licht en donker ervaart tijdens een etmaal. Probeer dus de natuur te volgen en overdag zo veel mogelijk in het licht te zijn en dit ‘s avonds af te bouwen. Best lastig natuurlijk, want juist overdag zitten we misschien binnen op kantoor, en ‘s avonds ontspannen we voor de televisie of met de smartphone. Helaas verstoort dit ons slaapritme, want het blauwe licht van al die schermen houdt ons alert en zorgt ervoor dat er nauwelijks melatonine wordt aangemaakt.

©Kittirat

Uit onderzoek van het RIVM (Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu) bleek ook dat volwassenen die dagelijks een scherm gebruikten in het uur voor het slapengaan, meer slaapklachten hebben. Zoals later in slaap vallen, korter slapen en 's nachts wakker worden. Ook meldden de participanten meer symptomen van slaaptekort overdag, zoals moeite hebben om wakker te blijven.

In onze Slaapwijzer vind je artikelen die je helpen om lekker te slapen en uitgerust wakker te worden. Welterusten!

Door een oranje bril

Uit hetzelfde onderzoek van het RIVM bleek ook dat de slaapklachten verminderden toen dezelfde volwassenen een week lang geen scherm gebruikten of tijdens het schermgebruik een oranje bril droegen die het blauwe licht blokkeert. Volgens promovendus Wisse van der Meijden van het Nederlands Herseninstituut zou rood licht weleens de oplossing kunnen zijn voor slechte slapers. Zijn proefpersonen moesten bij rood licht meer moeite doen om wakker te blijven en konden zich minder goed concentreren dan bij blauw licht. Misschien zit je er niet op te wachten om ‘s avonds met rood licht de dag af te sluiten, maar toch kan het slim zijn om in ieder geval warmer licht te gebruiken.

Met slimme verlichting van bijvoorbeeld Philips Hue en Hombli kun je overdag de lampen op standje helderblauw zetten en ‘s avonds juist warm en gedimd. Let bij de aanschaf van deze slimme lampen goed op een aantal kenmerken die invloed hebben op de lichtkwaliteit:
💡 De kwaliteit wordt vaak weergegeven aan de hand van de kleurweergave-index (CRI - Color Rendering Index). De CRI geeft aan in hoeverre de kleurweergave van de lichtbron overeenkomt met natuurlijk zonlicht. Hiervoor bevelen we ledlampen met een CRI-waarde van 80 of hoger aan.
💡 Ook de kleurtemperatuur, gemeten in Kelvin (K), speelt een rol. Lampen met lagere Kelvin-waarden, bijvoorbeeld 2700K, produceren warm licht. Lampen met hogere Kelvin-waarden, zoals 5000K, produceren koeler wit licht dat meer lijkt op daglicht.
💡 In een ledlamp met afzonderlijke lichtbronnen voor koud en warm licht, heb je meer flexibiliteit bij het aanpassen van de lichtkleur naar jouw voorkeur en het creëren van de gewenste sfeer.

Bij de meeste slimme lampen kun je ook een natuurlijk dagritme activeren, waardoor de kleur van de lampen automatisch verandert afhankelijk van het moment van de dag.

▼ Volgende artikel
Wat betekenen die ovenicoontjes? Zo haal je alles uit je (combi-)oven!
© MENDIFOTO
Huis

Wat betekenen die ovenicoontjes? Zo haal je alles uit je (combi-)oven!

Wie een moderne oven of combi-magnetron in huis haalt, krijgt er meteen een reeks functies en symbolen bij. Handig, maar in het begin soms wat verwarrend. Wat doen al die icoontjes precies? En hoe weet je welke stand je moet kiezen voor jouw gerecht? In dit artikel leggen we het je uit.

Eerlijk is eerlijk: een pizza laten draaien op volle magnetronkracht of per ongeluk grillen in plaats van ontdooien: het overkomt de beste. Door de symbolen op je oven te leren kennen, voorkom je dat soort keukenmissers. We nemen de negen meestgebruikte icoontjes op jouw oven onder de loep.

Lees ook: Hoe kies je de juiste inbouwoven?

Zodra je een moderne oven of combi-magnetron in gebruik neemt, valt één ding meteen op: de hoeveelheid knopjes en symbolen. Sommige herken je meteen, andere lijken meer een soort hiëroglyfen. Toch zijn die icoontjes er niet voor niets: ze helpen je het maximale uit je apparaat te halen. Tenminste, als je weet wat ze betekenen...

In dit artikel leggen we stap voor stap uit waar de belangrijkste symbolen voor staan en hoe je ze in de praktijk gebruikt. Zo voorkom je veelgemaakte fouten en maak je koken weer overzichtelijk!

Uit

De oven staat in de veilige standby-stand. 

©DD | ID.nl

Boven- en onderwarmte

Bij deze stand komt de warmte gelijkmatig van boven en onder. Het is de klassieke ovenmodus die je voor bijna alles kunt gebruiken – van ovenschotels tot het bakken van taarten. Betrouwbaar en veelzijdig.

©DD | ID.nl

Onderwarmte

Hierbij verwarmt alleen het element aan de onderkant van de oven. Ideaal als je een gerecht hebt dat onderin goed heet moet worden, zonder dat de bovenkant al te snel kleurt of verbrandt. Denk aan een lasagne met een dikke kaaslaag. Je kunt ook afwisselen tussen deze modus en de gecombineerde boven- en onderwarmte, afhankelijk van hoe snel het gaat.

©DD | ID.nl

Grillen

De grillstand wordt meestal aangegeven met een kartelig lijntje. Deze functie is bedoeld om vlees een mooie, knapperige buitenkant te geven, terwijl het vanbinnen goed gaart. Het resultaat doet denken aan wat je van een barbecue verwacht: ideaal voor spareribs of een sappige steak. 

©DD | ID.nl

Hetelucht

Steeds meer ovens hebben naast de elektrische standen ook een heteluchtfunctie. Die verdeelt de warmte met behulp van een ventilator, wat zorgt voor een gelijkmatige temperatuur. Voor gevoelige baksels als cakes en taarten is het beter om voor een elektrische stand te kiezen, omdat daar de temperatuur preciezer is. Voor ovenschotels of een plaat vol koekjes is hetelucht dan weer ideaal.

©DD | ID.nl

Lees ook: Wat is het verschil tussen een combi-oven en een combi-magnetron?

Magnetron

Heb je een combi-oven, dan is de kans groot dat die ook een magnetronfunctie heeft. Die herken je aan drie golvende lijntjes. Meestal staat dit symbool voor de standaardstand, vaak rond de 700 watt. Soms zie je varianten met een bordje of mok erbij; die zijn bedoeld voor het opwarmen van specifieke dingen zoals dranken of maaltijden, vaak op een aangepast vermogen.

©DD | ID.nl

Magnetron + oven

Deze stand combineert de magnetronfunctie met de klassieke ovenwarmte van boven en onder. Handig als je iets sneller wilt garen én verwarmen. Maar wees voorzichtig: niet elk gerecht kan goed tegen die combinatie van directe hitte en microgolven. Er bestaat ook een variant die de heteluchtfunctie in plaats van de elektrische ovenstand gebruikt.

©DD | ID.nl

Lees ook: Waar voor je geld: 5 vrijstaande combimagnetrons van max 200 euro

Magnetron + grill

Bij combi-ovens met grillfunctie kun je ook kiezen voor een gecombineerde stand. Terwijl de magnetron de binnenkant van je eten snel opwarmt, zorgt de grill voor een krokante bovenkant. Vooral handig als je iets gratineert of een knapperig korstje wilt.

©DD | ID.nl

Ontdooien

Bevroren producten ontdooien kan prima in de magnetron, mits op laag vermogen – meestal rond de 200 watt. Zo voorkom je dat je gerecht al begint te garen terwijl het nog ontdooit. Sommige ovens geven dit aan met een sneeuwvlokje of ijskristal.

©DD | ID.nl

Tot slot

Het lijkt misschien een wirwar aan icoontjes, maar zodra je weet waar elk symbool voor staat, wordt koken met je oven of combi-magnetron een stuk leuker én eenvoudiger. Je kiest gerichter de juiste stand en voorkomt zo halfgare ovenschotels, aangebrande vleesgerechten of te droge taarten. Of je nu iets wilt ontdooien, gratineren of perfect wilt bakken: met een beetje kennis van de symbolen ben je goed voorbereid. Zo wordt je oven pas echt een hulp in de keuken in plaats van een bron van frustratie.

▼ Volgende artikel
Galaxy Tab S10 Lite: lichtgewicht instapper met slimme foefjes
© Samsung
Huis

Galaxy Tab S10 Lite: lichtgewicht instapper met slimme foefjes

De Samsung Galaxy Tab S10 Lite is een lichte tablet die ideaal is voor studie, werk en entertainment. Met een helder scherm, lange accuduur en de meegeleverde S Pen richt dit model zich op iedereen die een veelzijdige tablet zoekt voor dagelijks gebruik.

Samsung heeft een nieuw model toegevoegd aan zijn tabletserie: de Galaxy Tab S10 Lite. Waar de krachtigste tablets vaak stevig geprijsd zijn, positioneert Samsung dit toestel als een lichtere en toegankelijkere optie. De Tab S10 Lite is voorzien van een 10,9-inch scherm, een slank ontwerp en een S Pen die je deze keer standaard erbij krijgt. Daarmee wil het merk vooral studenten, jonge professionals en alledaagse gebruikers aanspreken die een tablet zoeken die overal mee naartoe kan.

©Samsung

Scherm staat z'n mannetje

Het scherm is een van de belangrijkste troeven van dit nieuwe model. Met zijn 10,9 inch is het groot genoeg om comfortabel te multitasken, aantekeningen te maken of een serie in bed te bingen. Dankzij Vision Booster blijft het beeld echter ook in de felle zon prima zichtbaar. Dat maakt het een handige keuze voor wie vaak onderweg werkt of studeert, of gewoon graag buiten zit met een kop koffie en een tablet op schoot. Een extra pluspunt is de blauwlichtreductie: die zorgt ervoor dat je ogen minder vermoeid raken, zelfs als je langer achter elkaar leest of kijkt.

Slank design in drie tinten

Met een dikte van 6,6 millimeter en een gewicht van 524 gram is de Tab S10 Lite opvallend handzaam. Hij glijdt moeiteloos in je rugzak of laptoptas en neemt nauwelijks meer ruimte in dan een notitieboek. Samsung brengt het toestel uit in drie kleuren: grijs, zilver en koraalrood. Daarmee spreekt de Tab S10 Lite zowel de zakelijke gebruiker aan als degene die liever kiest voor een opvallend tintje.

©Samsung

Prestaties en uithoudingsvermogen

Onder de motorkap draait de Exynos 1380-processor, die volgens Samsung voldoende vermogen levert om soepel te multitasken en populaire apps vlot te draaien. De tablet komt in versies met 128 of 256 GB opslag, uitbreidbaar tot 2 TB via microSD. Voor wie zijn complete filmcollectie of een berg studieprojecten wil meenemen, is er dus ruimte genoeg. De 8000 mAh-accu is ontworpen om een volle dag mee te gaan. En mocht de batterij onverhoopt toch leeg zijn, dan zorgt de snellaadfunctie ervoor dat je niet lang stil hoeft te zitten.

Schrijven en tekenen met de S Pen

Wat de Tab S10 Lite onderscheidt van veel andere tablets in zijn klasse, is dat de S Pen standaard wordt meegeleverd. Daarmee kun je direct aan de slag: notities maken tijdens college, lekker tekenen, aantekeningen in een document zetten of gewoon even een idee schetsen dat anders op een servetje zou belanden. Handwriting Assist zet handschrift razendsnel om in digitale tekst en Math Solver biedt ondersteuning bij formules en berekeningen. Circle to Search maakt het zoeken naar extra informatie makkelijker dan ooit: omcirkel iets op je scherm en je krijgt direct meer context, zonder van app te wisselen.

Van studie tot streaming

Hoewel Samsung de Tab S10 Lite duidelijk in de markt zet als een productieve tablet, is er ook aan ontspanning gedacht. Stereo luidsprekers zorgen voor vol geluid bij films en muziek, terwijl apps als Goodnotes, Clip Studio Paint en LumaFusion de creatieve kant bedienen. Dankzij wifi 6 en bluetooth 5.3 zijn verbindingen stabiel, of je nu samenwerkt aan een project of draadloos muziek streamt.

Prijs en beschikbaarheid

De Galaxy Tab S10 Lite ligt vanaf 5 september in de winkel. De instapversie met 128 GB opslag en wifi heeft een adviesprijs van rond de 399 euro. Voor wie meer opslag nodig heeft, is er de 256 GB-variant, en wie onderweg altijd online wil zijn: er verschijnen ook modellen met 5G.