Nederland is een uitgesproken gasland. Toen in 1959 de gasbel in Slochteren werd ontdekt, werd in sneltempo het gasnet aangelegd. Het gemiddelde gasverbruik per inwoner is daardoor meer dan het dubbele van onze buurlanden. Terwijl 95% van de Nederlanders op het gasnet is aangesloten, realiseren we ons vandaag dat we van het gas af moeten. Dit vraagt om een behoorlijke omslag. Omdat de meeste woningen niet op een centraal warmtenet kunnen worden aangesloten en nog niet klaar zijn voor een all-electric warmtepomp, zullen veel woningeigenaren overstappen op een hybride warmtepomp.

In samenwerking met Nefit Bosch.

Een hybride is een tandemoplossing

Bij een all-electric warmtepomp kan de cv-ketel de deur uit en is er zelfs geen aansluiting op het gasnet meer nodig. Dat niet iedereen de overstap naar dit type warmtepomp kan maken, heeft niet alleen met het financiële plaatje te maken. Een warmtepomp verwarmt je woning met met een lagere watertemperatuur, zo'n 30 a 40 graden Celsius. Een groot aantal woningen is hiervoor (nog) niet geschikt. Ze zijn bijvoorbeeld nog onvoldoende geïsoleerd of hebben nog geen vloerverwarming. De meeste ‘gewone’ radiatoren hebben een temperatuur van 70 tot 80 graden nodig om een woning te verwarmen. Een all-electric warmtepomp kan deze hogere temperatuur niet leveren.

Daarnaast zijn er ook woningen waarbij er recentelijk is geïnvesteerd in een nieuwe hoogrenderende gasketel. Voor deze situaties is de hybride warmtepomp een betere oplossing, want dit toestel werkt samen met de bestaande cv-ketel. Een hybride installatie bestaat uit twee verwarmingstoestellen die samen de hybride opstelling vormen. De binnen-unit van de hybride hangt meestal ook gewoon naast de cv-ketel. Alle Nefit Bosch cv-ketels zijn combineerbaar met een hybride warmtepomp. Dit geldt ook voor de oudere modellen.

75% minder gasverbruik

De warmtepomp in een hybride-opstelling werkt op elektriciteit. Hij haalt de energie om het binnen comfortabel warm te maken uit een duurzame bron zoals de buitenlucht. Net als andere warmtepompen genereert dit toestel op een slimme manier warmte door enkele natuurkundige processen toe te passen. De aangezogen buitenlucht laat het koudemiddel in de warmtepomp verdampen. Met een compressor wordt de druk verhoogd, waardoor energie vrijkomt. De ontstane warmte wordt via de binnenunit afgegeven aan de cv-installatie. Het resultaat is dat een warmtepomp voor elke kW die hij verbruikt, maar liefst 4 kW aan warmte produceert.

In de hybride-opstelling zal een warmtepomp op jaarbasis gemiddeld zo'n driekwart van de benodigde warmte leveren. De cv-ketel neemt het pas over als de warmtepomp het niet meer redt: wanneer het buiten echt flink gaat vriezen. Daarnaast zorgt de cv-ketel voor het warme water. Het resultaat van de duo-opstelling is dat je zeker weet dat het binnen altijd lekker warm is en dat je tegelijk op jaarbasis véél minder gas verbruikt. Zelfs minder goed geïsoleerde huizen kunnen zo worden verwarmd. In de praktijk betekent dit dat je doorgaans 70 tot 80% minder gas verbruikt.

Omschakelpunt

De hybride installatie heeft een slimme regeling die inschat welke warmtebron op dat moment het hoogste rendement geeft. Het systeem kan meestal automatisch de meest voordelige balans kiezen op basis van de ingevoerde energietarieven. Als de buitentemperatuur beneden een bepaalde waarde komt, kan de warmtepomp niet langer voldoende vermogen leveren om zelfstandig de woning warm te houden. Dan schakelt het systeem automatisch over op de cv-ketel. Vaak ligt dit omschakelpunt rond de 4 graden boven het vriespunt. De luchtwarmtepompen van Nefit Bosch halen tot -4 á -5°C nog steeds voldoende energie uit de buitenlucht om je woning te verwarmen.

©Nefit Bosch

En warm water?

Een hybride warmtepomp produceert geen warm kraanwater, maar laat dit altijd over aan de cv-ketel. Het gaat hier om het water voor de douche, het bad en (keuken)kranen in het huis. In tegenstelling tot bij een all-electric warmtepomp, heb je bij een hybride geen extra warmwaterboiler nodig. Zo bespaar je ruimte en kosten.

Soorten hybride

De meest voorkomende hybride warmtepompen zijn lucht-waterwarmtepompen (luchtwarmtepompen) en ventilatiewarmtepompen. Zo’n ventilatiewarmtepomp gebruikt de restwarmte uit de ventilatielucht. Deze warmtepomp kun je alleen gebruiken als je woning een mechanisch ventilatiesysteem heeft.

Op vlak van uitvoering heeft Nefit Bosch twee soorten hybride warmtepompen: de split- en de monoblockwarmtepompen. Een split warmtepomp bestaat uit een buiten- en een binnenunit, waartussen de warmtepompcomponenten verdeeld zijn. De buitenunit is compact en kan zowel op een plat dak als aan een gevel gemonteerd worden. Om de warmte van de buitenunit naar de binnenunit te brengen, is een koudemiddel nodig. De split luchtwarmtepomp is vaak goedkoper dan de monoblockwarmtepomp. Bij deze laatste zit de eigenlijke warmtepomp geheel in de buitenunit en bevat de binnenunit enkel het besturingssysteem. Een monoblock is stiller, heeft een hoger rendement en de buitenunit is vaak groter, dan een split buitenunit. Bovendien heeft de installateur voor monoblock warmtepompen geen speciale certificeringen nodig omdat er geen koudemiddel door de leidingen gaat.

©Nefit Bosch

Op de groei én duurzaam

Een hybride installatie is een prima oplossing wanneer het isolatieniveau van de woning nog niet optimaal is. Als je over enkele jaren de isolatieschil van de woning verder verbetert, zal de warmtepomp steeds vaker zelfstandig de woning kunnen verwarmen, en een hoger rendement behalen. Bovendien heb je bij een hybride installatie geen extra warmwaterboiler nodig en pin je je als gebruiker niet vast op één energiebron.

De hybride warmtepomp is een oplossing die aansluit bij de meeste woningen die ouder zijn dan 10 jaar. Vandaag hangen er zo’n 7 miljoen cv-ketels in Nederland die in de meeste gevallen perfect kunnen samenwerken met een hybride warmtepomp. Dit zou direct een gasbesparing van 70% opleveren en een gigantische reductie aan CO2-uitstoot.

Wanneer je je dekbed gewassen hebt, wil je dat het natuurlijk weer lekker dik en luchtig aanvoelt. Maar wanneer je hem gewoon in de droger gooit, kan de vulling gaan klonteren, zodat er dunne stukken en dikke stukken ontstaan. Dat slaapt niet echt lekker. Om dat te voorkomen, gooien veel mensen er een paar tennisballen bij. Helpt dat echt?

Wat tennisballen in de droger doen

Tijdens het drogen raken de tennisballen telkens het dekbed. Dat helpt vooral bij dons en veren. Als die nat zijn, blijven ze aan elkaar plakken en zakt de vulling in. Door de constante beweging vallen die samengepakte delen weer uiteen, waardoor de vulling zich opnieuw verspreidt. Zo kan de warme lucht overal beter bij en droogt het dekbed gelijkmatiger. De droogtijd wordt er niet korter van, maar het dekbed komt wel duidelijk voller uit de droger.

Hoeveel tennisballen zijn genoeg?

Met één tennisbal in de wasdroger merk je vaak weinig, zeker bij een groot dekbed. Die verdwijnt al snel in de stof en heeft dan weinig effect. Met twee tot vier ballen werkt het beter, omdat ze het dekbed op meerdere plekken tegelijk in beweging houden. Zolang de ballen vrij kunnen bewegen en niet vast blijven zitten in de vulling, doen ze hun werk.

Kun je elke tennisbal gebruiken bij het drogen van een dekbed in de droger?

iet elke tennisbal is even geschikt. Vooral nieuwe of felgekleurde ballen kunnen bij hogere temperaturen kleur afgeven en kleine pluisjes verliezen van de vilten buitenlaag. Dat komt niet vaak voor, maar het risico is wel aanwezig. Gebruik je oudere tennisballen, dan is de kans hierop kleiner. Wil je dat verder beperken, dan kun je de ballen in een oude witte sok stoppen en die dichtknopen. Het effect blijft grotendeels hetzelfde, al is het iets minder uitgesproken dan met losse ballen.

Geef het dekbed genoeg ruimte in de droger

Tennisballen helpen alleen als het dekbed voldoende ruimte heeft om te bewegen. Is de trommel te vol, dan draait alles als één geheel rond en gebeurt er weinig. Wil je grote tweepersoonsdekbedden drogen, dan heb je een droger met een ruime trommel nodig. Heb je die niet zelf? Kijk dan of er een wasserette bij je in de buurt is. Meer ruimte zorgt voor meer beweging en daarmee voor een beter eindresultaat.

Niet elk dekbed kan in de droger

Tennisballen hebben vooral effect bij dons- en verendekbedden. Bij synthetische vulling is dat verschil kleiner en kan de constante beweging van de ballen de vulling na verloop van tijd zelfs vervormen. Wol, zijde en andere natuurlijke materialen mogen meestal helemaal niet in de droger. Check daarom altijd eerst het waslabel voordat je het dekbed in de trommel legt.

Even tussendoor opschudden helpt

Haal het dekbed halverwege het programma even uit de droger en schud het los, alsof je het bed opmaakt. Leg het daarna omgedraaid terug in de trommel. Zo verdeelt de vulling zich opnieuw en kan het dekbed gelijkmatiger drogen.

Wat kun je van het eindresultaat verwachten?

Tennis- of drogerballen zijn vooral een hulpmiddel, geen vervanging voor de juiste drooginstellingen. Droog het dekbed niet te vaak of te heet: kies een lage of middelhoge temperatuur en selecteer een speciaal dons- of beddengoedprogramma als dat op je droger zit. Zorg ook voor voldoende ruimte in de trommel. Als je dan ook nog eens ballen laat meedraaien, heb je er alles aan gedaan om te zorgen dat je dekbed weer lekker vol uit de droger komt!

Waarom start een computer met een SSD binnen enkele seconden op, terwijl een oude harde schijf blijft ratelen? Het vervangen van een HDD door een SSD is de beste upgrade voor een trage laptop of pc. We leggen in dit artikel uit waar die enorme snelheidswinst vandaan komt en wat het fundamentele verschil is tussen deze twee opslagtechnieken.

Iedereen die zijn computer of laptop een tweede leven wil geven, krijgt vaak hetzelfde advies: vervang de oude harde schijf door een SSD. De snelheidswinst is direct merkbaar bij het opstarten en het openen van programma's. Maar waar komt dat enorme verschil in prestaties vandaan? Het antwoord ligt in de fundamentele technologie die schuilgaat onder de behuizing van deze opslagmedia.

De vertraging van mechanische onderdelen

Om te begrijpen waarom een Solid State Drive (SSD) zo snel is, moeten we eerst kijken naar de beperkingen van de traditionele harde schijf (HDD). Een HDD werkt met magnetische roterende platen. Dat kun je vergelijken met een geavanceerde platenspeler. Wanneer je een bestand opent, moet een fysieke lees- en schrijfkop zich naar de juiste plek op de draaiende schijf verplaatsen om de data op te halen. Dat fysieke proces kost tijd, wat we latentie noemen. Hoe meer de data op de schijf verspreid staat, hoe vaker de kop heen en weer moet bewegen en wachten tot de juiste sector onder de naald doordraait. Dit mechanische aspect is de grootste vertragende factor in traditionele opslag.

©Claudio Divizia

Flashgeheugen en directe gegevensoverdracht

Een SSD rekent definitief af met deze wachttijden omdat er geen bewegende onderdelen in de behuizing zitten. De naam 'Solid State' verwijst hier ook naar; het is een vast medium zonder rammelende componenten. In plaats van magnetische platen gebruikt een SSD zogenoemd NAND-flashgeheugen. Dat is vergelijkbaar met de technologie in een usb-stick, maar dan veel sneller en betrouwbaarder. Omdat de data op microchips wordt opgeslagen, is de toegang tot bestanden volledig elektronisch. Er hoeft geen schijf op toeren te komen en er hoeft geen arm te bewegen. De controller van de SSD stuurt simpelweg een elektrisch signaal naar het juiste adres op de chip en de data is direct beschikbaar.

Toegangstijd en willekeurige leesacties

Hoewel de maximale doorvoersnelheid van grote bestanden bij een SSD indrukwekkend is, zit de echte winst voor de consument in de toegangstijd. Een besturingssysteem zoals Windows of macOS is constant bezig met het lezen en schrijven van duizenden kleine systeembestandjes. Een harde schijf heeft daar enorm veel moeite mee, omdat de leeskop als een bezetene heen en weer moet schieten. Een SSD kan deze willekeurige lees- en schrijfopdrachten (random read/write) nagenoeg gelijktijdig verwerken met een verwaarloosbare vertraging. Dat is de reden waarom een pc met een SSD binnen enkele seconden opstart, terwijl een computer met een HDD daar soms minuten over doet.

©KanyaphatStudio

Van SATA naar NVMe-snelheden

Tot slot speelt de aansluiting een rol in de snelheidsontwikkeling. De eerste generaties SSD's gebruikten nog de SATA-aansluiting, die oorspronkelijk was ontworpen voor harde schijven. Hoewel dat al een flinke verbetering was, liepen snelle SSD's tegen de grens van deze aansluiting aan. Moderne computers maken daarom gebruik van het NVMe-protocol via een M.2-aansluiting. Deze technologie communiceert rechtstreeks via de snelle PCIe-banen van het moederbord, waardoor de vertragende tussenstappen van de oude SATA-standaard worden overgeslagen. Hierdoor zijn snelheden mogelijk die vele malen hoger liggen dan bij de traditionele harde schijf.