ID.nl logo
De hybride warmtepomp: de geleidelijke, realistische overstap
© Nefit Bosch
Energie

De hybride warmtepomp: de geleidelijke, realistische overstap

Nederland is een uitgesproken gasland. Toen in 1959 de gasbel in Slochteren werd ontdekt, werd in sneltempo het gasnet aangelegd. Het gemiddelde gasverbruik per inwoner is daardoor meer dan het dubbele van onze buurlanden. Terwijl 95% van de Nederlanders op het gasnet is aangesloten, realiseren we ons vandaag dat we van het gas af moeten. Dit vraagt om een behoorlijke omslag. Omdat de meeste woningen niet op een centraal warmtenet kunnen worden aangesloten en nog niet klaar zijn voor een all-electric warmtepomp, zullen veel woningeigenaren overstappen op een hybride warmtepomp.

In samenwerking met Nefit Bosch.

Een hybride is een tandemoplossing

Bij een all-electric warmtepomp kan de cv-ketel de deur uit en is er zelfs geen aansluiting op het gasnet meer nodig. Dat niet iedereen de overstap naar dit type warmtepomp kan maken, heeft niet alleen met het financiële plaatje te maken. Een warmtepomp verwarmt je woning met met een lagere watertemperatuur, zo'n 30 a 40 graden Celsius. Een groot aantal woningen is hiervoor (nog) niet geschikt. Ze zijn bijvoorbeeld nog onvoldoende geïsoleerd of hebben nog geen vloerverwarming. De meeste ‘gewone’ radiatoren hebben een temperatuur van 70 tot 80 graden nodig om een woning te verwarmen. Een all-electric warmtepomp kan deze hogere temperatuur niet leveren.

Daarnaast zijn er ook woningen waarbij er recentelijk is geïnvesteerd in een nieuwe hoogrenderende gasketel. Voor deze situaties is de hybride warmtepomp een betere oplossing, want dit toestel werkt samen met de bestaande cv-ketel. Een hybride installatie bestaat uit twee verwarmingstoestellen die samen de hybride opstelling vormen. De binnen-unit van de hybride hangt meestal ook gewoon naast de cv-ketel. Alle Nefit Bosch cv-ketels zijn combineerbaar met een hybride warmtepomp. Dit geldt ook voor de oudere modellen.

In de hybride opstelling werkt de warmtepomp samen met de cv-ketel.

75% minder gasverbruik

De warmtepomp in een hybride-opstelling werkt op elektriciteit. Hij haalt de energie om het binnen comfortabel warm te maken uit een duurzame bron zoals de buitenlucht. Net als andere warmtepompen genereert dit toestel op een slimme manier warmte door enkele natuurkundige processen toe te passen. De aangezogen buitenlucht laat het koudemiddel in de warmtepomp verdampen. Met een compressor wordt de druk verhoogd, waardoor energie vrijkomt. De ontstane warmte wordt via de binnenunit afgegeven aan de cv-installatie. Het resultaat is dat een warmtepomp voor elke kW die hij verbruikt, maar liefst 4 kW aan warmte produceert.

In de hybride-opstelling zal een warmtepomp op jaarbasis gemiddeld zo'n driekwart van de benodigde warmte leveren. De cv-ketel neemt het pas over als de warmtepomp het niet meer redt: wanneer het buiten echt flink gaat vriezen. Daarnaast zorgt de cv-ketel voor het warme water. Het resultaat van de duo-opstelling is dat je zeker weet dat het binnen altijd lekker warm is en dat je tegelijk op jaarbasis véél minder gas verbruikt. Zelfs minder goed geïsoleerde huizen kunnen zo worden verwarmd. In de praktijk betekent dit dat je doorgaans 70 tot 80% minder gas verbruikt.

Watch on YouTube

Omschakelpunt

De hybride installatie heeft een slimme regeling die inschat welke warmtebron op dat moment het hoogste rendement geeft. Het systeem kan meestal automatisch de meest voordelige balans kiezen op basis van de ingevoerde energietarieven. Als de buitentemperatuur beneden een bepaalde waarde komt, kan de warmtepomp niet langer voldoende vermogen leveren om zelfstandig de woning warm te houden. Dan schakelt het systeem automatisch over op de cv-ketel. Vaak ligt dit omschakelpunt rond de 4 graden boven het vriespunt. De luchtwarmtepompen van Nefit Bosch halen tot -4 á -5°C nog steeds voldoende energie uit de buitenlucht om je woning te verwarmen.

Beheer op afstand De nieuwe warmtepompen van Nefit Bosch kunnen op afstand worden beheerd via het internet, met HomeCom Pro. Hierdoor staan installateurs op afstand in verbinding met de verwarmingsinstallaties van hun klanten. Op die manier kunnen zij bij eventuele storing een eerste diagnose stellen, vaak nog voor je als gebruiker iets merkt. Daarnaast kun je de warmtepompinstallatie bedienen en de prestaties volgen via een app. De nieuwe HomeCom Easy app werkt ook samen met andere Nefit Bosch-oplossingen, zoals Climate airconditioners. Met deze app kun je niet alleen de status van je Bosch-apparaten bekijken en meldingen over oplossingen bij storingen ontvangen. Je kunt ook een tijdprogramma van de verwarming en airco samenstellen voor de hele week.

©Nefit Bosch

En warm water?

Een hybride warmtepomp produceert geen warm kraanwater, maar laat dit altijd over aan de cv-ketel. Het gaat hier om het water voor de douche, het bad en (keuken)kranen in het huis. In tegenstelling tot bij een all-electric warmtepomp, heb je bij een hybride geen extra warmwaterboiler nodig. Zo bespaar je ruimte en kosten.

Soorten hybride

De meest voorkomende hybride warmtepompen zijn lucht-waterwarmtepompen (luchtwarmtepompen) en ventilatiewarmtepompen. Zo’n ventilatiewarmtepomp gebruikt de restwarmte uit de ventilatielucht. Deze warmtepomp kun je alleen gebruiken als je woning een mechanisch ventilatiesysteem heeft.

Op vlak van uitvoering heeft Nefit Bosch twee soorten hybride warmtepompen: de split- en de monoblockwarmtepompen. Een split warmtepomp bestaat uit een buiten- en een binnenunit, waartussen de warmtepompcomponenten verdeeld zijn. De buitenunit is compact en kan zowel op een plat dak als aan een gevel gemonteerd worden. Om de warmte van de buitenunit naar de binnenunit te brengen, is een koudemiddel nodig. De split luchtwarmtepomp is vaak goedkoper dan de monoblockwarmtepomp. Bij deze laatste zit de eigenlijke warmtepomp geheel in de buitenunit en bevat de binnenunit enkel het besturingssysteem. Een monoblock is stiller, heeft een hoger rendement en de buitenunit is vaak groter, dan een split buitenunit. Bovendien heeft de installateur voor monoblock warmtepompen geen speciale certificeringen nodig omdat er geen koudemiddel door de leidingen gaat.

Stiller dan de stilste In de meest recente Consumentenbondtest ‘Beste warmtepomp ’ komt voor het tweede achtereenvolgende jaar een warmteomp van Nefit Boscn naar voren als de ''stilste van alle geteste hybride warmtepompen''. Bovendien geven de testers aan dat met deze warmtepomp “de grootste energiebesparing mogelijk is”. Inmiddels heeft Nefit Bosch een nieuwe generatie warmtepompen die nóg stiller is: de Compress 5800i. Met 28 dB(A) op 3 meter afstand is deze warmtepomp letterlijk fluisterstil.

©Nefit Bosch

De Compress 5800i AW van Nefit Bosch is stiller dan de stilste warmtepomp uit de test van de Consumentenbond.

Op de groei én duurzaam

Een hybride installatie is een prima oplossing wanneer het isolatieniveau van de woning nog niet optimaal is. Als je over enkele jaren de isolatieschil van de woning verder verbetert, zal de warmtepomp steeds vaker zelfstandig de woning kunnen verwarmen, en een hoger rendement behalen. Bovendien heb je bij een hybride installatie geen extra warmwaterboiler nodig en pin je je als gebruiker niet vast op één energiebron.

De hybride warmtepomp is een oplossing die aansluit bij de meeste woningen die ouder zijn dan 10 jaar. Vandaag hangen er zo’n 7 miljoen cv-ketels in Nederland die in de meeste gevallen perfect kunnen samenwerken met een hybride warmtepomp. Dit zou direct een gasbesparing van 70% opleveren en een gigantische reductie aan CO2-uitstoot.

▼ Volgende artikel
Kristen Bell speelt Amy Rose in vierde Sonic the Hedgehog-film
Huis

Kristen Bell speelt Amy Rose in vierde Sonic the Hedgehog-film

Actrice Kristen Bell zal de stem van Amy Rose inspreken in de aankomende vierde Sonic the Hedgehog-film.

Het personage, dat veelvuldig in de Sonic-games voorkomt, had al een gastrolletje aan het einde van de film Sonic the Hedgehog 3. Deze week heeft The Hollywood Reporter onthuld dat het personage in de vierde Sonic-film ingesproken zal worden door Kristen Bell.

Bell heeft al ervaring met stemacteerwerk: ze speelde ook de rol van Princess Anna in de Frozen-films. Verder is ze bekend van series als The Good Place, Veronica Mars en Deadwood. Ze speelde ook de rol van Lucy in de allereerste Assassin's Creed-game.

De vierde Sonic the Hedgehog-film draait vanaf 19 maart 2027 in de bioscoop.

View post on X

Over de Sonic the Hedgehog-films

De Sonic the Hedgehog-films zijn gebaseerd op het populaire gamepersonage van Sega, een blauwe egel die zijn dierenvrienden probeert te redden en extreem snel kan rennen. De films combineren live-action acteerwerk met computergeanimeerde beelden.

De drie uitgekomen verfilmingen zijn een megasucces: begin 2025 werd al aangekondigd dat de drie Sonic-films bij elkaar meer dan een miljard dollar aan bioscoopopbrengsten hadden gegenereerd.

De films staan mede bekend om hun goedgevulde cast. Zo zijn James Marsden en Jim Carrey te zien, en verlenen onder andere Ben Schwartz, Keanu Reeves en Idris Elba hun stemmen aan computergeanimeerde personages.

▼ Volgende artikel
Alles over Tomb Raider: The Legacy of Atlantis, Catalyst en de aankomende serie
© Crystal Dynamics
Huis

Alles over Tomb Raider: The Legacy of Atlantis, Catalyst en de aankomende serie

Eind 2025 kregen we eindelijk de langverwachte eerste beelden van Tomb Raiders toekomst te zien. Het was al een aantal jaren bekend dat Amazon de franchise met zowel een serie als nieuwe games wilde terugbrengen, maar hoe precies, dat was nog lang giswerk. Nu is bekend dat er maar liefst twee nieuwe games op stapel staan: Tomb Raider: The Legacy of Atlantis en Tomb Raider: Catalyst.

Releasedata van de nieuwe Tomb Raider-games

Tijdens The Game Awards in 2025 werd aangekondigd dat Tomb Raider: The Legacy of Atlantis (een remake van de allereerste Tomb Raider-game uit 1996) in 2026 moet verschijnen. Een geheel nieuwe Tomb Raider-game die zich later in de tijdlijn afspeelt is Catalyst, de game die in 2027 moet verschijnen. Beide spellen komen uit op de PlayStation 5, Xbox Series X en S en pc.

Beide titels worden ontwikkeld door Crystal Dynamics, dat eerder Tomb Raider uit 2013 en Rise of the Tomb Raider uit 2015 maakte. Ook hielp de studio mede-ontwikkelaar Eidos Montréal met de productie van Shadow of the Tomb Raider (2018). De studio Flying Wild Hog (Shadow Warrior, Trek to Yomi) ondersteunt de ontwikkeling van Tomb Raider: The Legacy of Atlantis.

Allemaal in één tijdlijn

Met dit nieuwe Tomb Raider-tijdperk willen Amazon en ontwikkelaar Crystal Dynamics harder dan ooit inzetten op de eenduidige tijdlijn van de franchise. In de allereerste Tomb Raider-game uit 1996 was Lara Croft al een geharde avonturier, en in 2012 begon Crystal Dynamics met het vertellen van haar 'oorsprongsverhaal'. De zogenaamde Survivor-trilogie omvat de games Tomb Raider (2013), Rise of the Tomb Raider (2015) en Shadow of the Tomb Raider (2018), die samen laten zien hoe Lara steeds meer in die rol van de geharde bad-ass groeit.

©Crystal Dynamics

De bedoeling is in principe altijd geweest dat de Survivor-trilogie een voorloper vormt op de originele games, al werd daar nog vaak over gediscussieerd door fans. Sommigen vinden bijvoorbeeld dat de sfeer van de modernere games niet goed overeenkomt met de originele titels. Desalniettemin gaat Amazon door met het plan, zo werd al aangekondigd in 2021, waar in een speciale video het volgende werd gezegd over de aankomende Tomb Raider-game:

"Het bevat alle elementen die de Tomb Raider-reeks een van de meest geprezen franchises in gaming heeft gemaakt. Spelers besturen een zelfverzekerde en multidimensionale heldin in een omgeving waarin verkenning en creatief routes vinden wordt beloond. Er zijn duizelingwekkende puzzels om op te lossen en er is een grote variatie aan vijanden om het tegen op te nemen."

©Crystal Dynamics

Tomb Raider: Legacy of Atlantis

Tomb Raider: The Legacy of Atlantis lijkt dit duidelijk te moeten maken. De game is dus een remake van het spel waar de franchise mee begon, met gemoderniseerde gameplay en visuals. Het verhaal rondom het krachtige artefact de Scion blijft intact, al gaat de verhaalvertelling in deze versie van het spel wat anders dan in 1996.

Dit biedt de ontwikkelaar ook genoeg kansen om het avontuur waar het voor Lara allemaal begon te koppelen aan de Survivor-delen, en dus het tijdperk tussen nieuw en oud te overbruggen. De dinosauriërs uit het origineel zijn dus nog gewoon aanwezig, al is dat nu met veren. Want we moeten wel rechtdoen aan de geschiedenis.

Watch on YouTube

Tomb Raider: Catalyst

Dus wat betekent dat voor Tomb Raider: Catalyst, de andere game die tijdens The Game Awards voor het eerst getoond werd? Catalyst is eigenlijk een soort schone lei voor Tomb Raider, met een verhaal dat zich na alle voorgaande games, boeken, comics en series - ja, daar komen we later nog op - afspeelt.

De voorgaande verhalen worden wel als 'canon' (lees: onderdeel van de geschiedenis in deze tijdlijn) beschouwd. Dat kunnen we opmaken uit de onthullingstrailer van het spel, waarin gerefereerd wordt aan de gebeurtenissen uit Tomb Raider (2013) en de eerste Tomb Raider-game - alsmede Legacy of Atlantis dus.

Watch on YouTube

Het spel speelt zich af in het noorden van India, in de nasleep van een cataclysmische gebeurtenis waardoor verschillende geheimen uit de geschiedenis plotseling geopenbaard zijn. Lara Croft en zo ongeveer iedere andere schattenjager in de wereld gaat dus op pad naar het gebied om de geheimen en rijkdommen van weleer te ontdekken. Aan Lara de taak om te zorgen dat de soms gevaarlijke mythische voorwerpen uit de verkeerde handen blijven, wat volgens de website voor een verhaal bomvol 'vertrouwen en verraad' zorgt.

De start van een trilogie?

Het is goed mogelijk dat Catalyst het eerste deel is van een gloednieuwe Tomb Raider-trilogie. In maart 2024 vond er bij het South by Southwest-filmfestival (SXSW) een panel plaats waarin (zo ontdekte het Tomb Raider fan-account Society of Raiders) Dimitri Johnson aan het woord kwam.

©Crystal Dynamics

Johnson, een producent van onder andere de eerste Sonic the Hedgehog-film, heeft een deal gesloten met Amazon Studios voor het ontwikkelen van televisieseries, onder andere romdom Tomb Raider. In het panel over transmedia - oftewel het gebruiken van een IP (intellectual property) via verschillende mediums, waaronder live-action films, series, animatie en games - zei hij het volgende:

"Er is een franchise waar we aan werken waar ik niet te diep op in kan gaan. En dit is een groot experiment voor ons - de studio's en het gamebedrijf waar we werken aan animatie, live-action films, live-action televisie en een trilogie aan games die gebouwd zijn in Unreal 5. Daarbij kijken we naar een manier om de assets die voor de game gebruikt worden toe te passen om de productie van de live-action producties te ondersteunen."

©Amazon

De precieze franchise waar het om gaat wordt niet genoemd, maar gezien zijn betrokkenheid bij de live-action serie valt aan te nemen dat het om Tomb Raider gaat. Hij heeft dus mogelijk bevestigd dat Cataclysm het startschot is van een nieuwe Tomb Raider-trilogie.

Amazon en Crystal Dynamics lijken hier ook naar te hinten met de trailer van het spel. Na een lange monoloog van een antagonist over hoe de 'legende van Lara Croft tot een einde moet komen' stelt de avonturier zelf dat ze nog maar net begonnen is. Dat kan uiteraard een knipoog zijn naar haar langverwachte terugkeer, maar het lijkt erop dat Amazon hard op Tomb Raider gaat inzetten.

©Crystal Dynamics

De stem van Lara Croft

In de nieuwe games krijgt Lara een nieuwe stemactrice. Alix Wilton Regan - bekend van rollen in Mass Effect 3, Cyberpunk 2077 en Assassin's Creed: Origins - gaat het stokje overnemen van Camilla Luddington, die het personage vertolkte in de Survivor-trilogie. Na de aankondiging dat Regan de rol op zich gaat nemen, plaatste Luddington een emotioneel bericht op haar Instagram-account:

"Ik wil jullie laten weten dat ik van de fans heb gehouden. Het was een ongelooflijke eer om Lara Croft te spelen en ze blijft altijd onderdeel van mij uitmaken. De Survivor-trilogie bood mij een decennium aan avontuur dat ik nooit ga vergeten. Ik kan niet trotser zijn op wat we hebben gecreëerd. Zoals altijd ontvangt de nieuwe actrice een ongelooflijke gift door in haar laarzen te mogen stappen."

View post on Instagram
 

Gameplay van de nieuwe Tomb Raider

Van Legacy of Atlantis hebben we al wat gameplay - mogelijk gemaakt door Unreal Engine 5 - kunnen zien met de onthullingstrailer. Daaruit blijkt dat Lara net zo acrobatisch is als in de oorspronkelijke PlayStation-games - iets wat in de Survivor-trilogie minder aan bod kwam. In de trailer zien we in ieder geval dat Lara zich niet simpelweg omhoog drukt tijdens het klimmen, maar haar iconische 'cirkelmethode' nog altijd onder de knie heeft. Verder zijn er beelden te zien van het klimmen, een puzzel en de valstrikken die je in de verschillende tombes te wachten staan. Ook kregen we een glimp van de gunplay in het spel. Lara heeft haar twee vertrouwde pistolen, en kan die al ontwijkend en springend loslaten op dinosauriërs.

Van Catalyst is nog geen gameplay getoond, al onthult de cinematische trailer mogelijk wel een paar gameplaymogelijkheden. Denk aan de grijphaak die Lara op Spider-Man-achtige wijze aan haar pols heeft hangen, en die ze schijnbaar ook tijdens gevechten kan inzetten om vijanden af te leiden of uit te schakelen. Ook zien we haar een lamp kapotschieten om voor verwarring te zorgen, en daar een voordeel uit halen. Wellicht wordt de combat en stealth dus wel uitgebreid met mechanieken rondom lichtinval. Veel meer is er nog niet op te maken, al zijn er in de afgelopen jaren wellicht al een paar details naar buiten gekomen.

©Crystal Dynamics

Eerdere geruchten

Deze nieuwe Tomb Raider-games zijn al jaren in ontwikkeling, en er zijn in die tijd ook een flink aantal geruchten opgedoken rondom Catalyst. Niets is bevestigd, dus houd een korreltje zout bij de hand.

Het is de insider V Scooper en journalist Gregory Felipe namelijk ter ore gekomen dat de nieuwe Tomb Raider-game een soort Ubisoft-achtige open wereld-game betreft. V Scooper deelde eerder ook al details over het verhaal van Catalyst, die op basis van de onthulling goed overeenkomen.

Volgens V Scooper heeft Lara naast 'gebruikelijke Lara bewegingsmethodes' toegang tot een motor en parachute om zich door het noorden van India te begeven. Daarbij hint hij naar verschillende confrontaties met dieren als luiaarden en tijgers in gebieden als jungles, bergen en woestijnen.

©Crystal Dynamics

Felipe had het voor die berichten ook al over een motor waarmee Lara zich door de map kan verplaatsen. Daarbij had hij het ook over companions met unieke vaardigheden, en dat er bekende personages uit de vorige game terugkeren.

Het spel bevat volgens Felipe vijf Far Cry-achtige vijanden, die volgens hem bestaan uit de stereotiepe rijke man, een misdaadbaas en een duo van twee broers. Lara zelf zou daarbij toegang krijgen tot een skilltree met magische skills. Nogmaals: dit zijn allemaal geruchten. Geen van deze gameplayelementen is tot nu toe bevestigd en er kan in de tijd sinds de rapportage van alles veranderd zijn.

©Crystal Dynamics

De Tomb Raider-serie met Sophie Turner

Tomb Raider en Lara Croft zijn uiteraard game-iconen, maar de franchise is al geruime tijd ook onderdeel van het Hollywoodlandschap. In 2001 en 2003 kwamen respectievelijk de films Lara Croft: Tomb Raider en Lara Croft: Tomb Raider - The Cradle of Life uit. Ondanks de sterrenkracht van Angelina Jolie als Lara Croft waren de films niet bijster succesvol, dus het duurde tot 2018 totdat Lara weer op het witte doek verscheen. Ook met Alicia Vikander in de hoofdrol wist Tomb Raider niet veel indruk te maken als film.

Enfin, we geven niet op. In 2024 kwam Netflix met de animatieserie Tomb Raider: The Legend of Lara Croft - waarvan een tweede en laatste seizoen in 2025 verscheen. Deze serie volgt Lara Croft na de Shadow of the Tomb Raider-game, en overbrugt dus het tijdperk van de Survivor-trilogie en de originele games. Helaas werd ook de animatieserie niet bijster goed ontvangen. Een prima tussendoortje, maar niets om over naar huis te schrijven.

©Netflix

Maar Hollywood - en specifiek Amazon in dit geval - weet niet van ophouden. Er wordt namelijk ook al sinds eind 2023 gewerkt aan een live-action Tomb Raider-serie door Fleabag-maker Phoebe Waller-Bridge, die op een nog onbekend moment op Amazon Prime Video verschijnt. Het heeft even mogen duren voordat de serie in productie ging, maar begin 2026 was het eindelijk zover. In februari kwamen de eerste setfoto's van de serie naar buiten.

Daarbij werd ook bekendgemaakt dat Sophie Turner (van Game of Thrones- en X-Men-faam) de rol van de iconische avonturier op zich neemt. Ze wordt vergezeld door onder anderen Martin Bobb-Semple als Lara's compagnon Zip, Alien-actrice Sigourney Weaver als Evelyn Wallis, Harry Potter-ster Jason Isaacs als Atlas DeMornay en Bill Paterson (Fleabag) als Winston - Lara's butler. Het is nog niet geheel duidelijk hoe de live-action serie in de Tomb Raider-tijdlijn past, en details over het verhaal zijn momenteel nog schaars. Zodra er meer duidelijkheid is, lees je dat uiteraard in dit overzicht.