Elektrische vliegende taxi's lijken een gouden idee. Ze kunnen ons over de files dragen zonder dat ze de lucht en het klimaat verpesten. Overal ter wereld vliegen prototypes rond. Maar waarom kunnen we ze nog altijd niet bestellen?

Op 11 november 1922 steeg in Frankrijk de allereerste quadcopter op. Aan boord was ingenieur en bioloog Étienne Œhmichen. Omdat de computer nog moest worden uitgevonden, bestuurde hij het toestel met de hand. Met een verbeterde versie van de machine won Œhmichen een prijs van 10.000 franc door een cirkelvormig traject van een kilometer lang af te leggen. Maar omdat commercieel succes uitbleef, vervolgde hij zijn carrière als biologieprofessor aan het Collège de France, waar hij de vleugelslag van libellen bestudeerde.

De man zou met genoegen hebben gadegeslagen dat de quadcopter weer helemaal terug is van weggeweest. Dit keer met een kunstmatig brein erin dat de bewegingen coördineert. Want het besturen van een toestel dat verticaal kan opstijgen en landen (VTOL), is zeker niet eenvoudig. Gewone vliegtuigen worden stabiel naarmate ze op de startbaan snelheid winnen. In rustig weer kun je ze zonder handen vliegen. Helikopters (zowel echte als modelhelikopters) reageren tijdens het stilhangen echter uiterst nerveus. De kleinste stuurfout kan fataal zijn. Het besturen van een drone is daarentegen kinderspel. In feite vertelt de bestuurder op de grond slechts waar de drone heen moet. De feitelijke besturing regelt het toestel zelf.

Geen wonder dat bij velen het idee opkwam om de onbemande drone door te ontwikkelen tot een luchttaxi. Het idee is aantrekkelijk. In een metropool worden terreinen en platforms gereserveerd waar de drones op kunnen landen. Dat kunnen voormalige industrieterreinen zijn, maar ook daken van gebouwen. De klant boekt via zijn telefoon een vlucht, en ontvangt een bericht over de vertrektijd. Daarna volgt een snelle vlucht over de files. Dit scenario toont aan dat luchttaxi’s vooral aantrekkelijk zijn in dichtgeslibde gebieden met ondermaats openbaar vervoer. Maar daarvan zijn er vele in de wereld.

Crew Dragon

Op de foto zie je een elektrische VTOL van Joby Aviation waar NASA testen mee uitvoert voor toekomstige commerciële passagiersdiensten. Maar waarom heeft vrijwel niemand ooit zo’n luchttaxi in vrije vlucht waargenomen? Waarom komen de City Airbus Passenger drone, Volocopter 2X, Lilium Jet, Ehang 216, Workhorse Surefly, Boeing/AFS Passenger Air Vehicle, Kitty Hawk Cora, Uber Elevate en de Astro Aerospace Passenger Drone maar niet commercieel van de grond?

Vliegende auto’s worden ons al beloofd sinds 1917, toen Glenn Curtis op een tentoonstelling in New York zijn Autoplane presenteerde. Het ding zou nooit vliegen. Dat sindsdien geen enkele vliegende auto is doorgebroken, komt omdat de verschillen tussen auto’s en vliegtuigen onoverbrugbaar zijn gebleken. Een auto kan overal tegenaan botsen, en moet dus robuust zijn. Een vliegtuig moet licht zijn, en is dus per definitie fragiel. Een auto mag – al is het niet aan te raden – een oud barrel zijn, want er is altijd nog de vluchtstrook. 

Rondvliegen in een slecht onderhouden vliegtuig is een vorm van zelfmoord; de kleinste mankementen kunnen leiden tot een crash. Een auto is compact, een vliegtuig niet. Bovendien legt een opstijgend of landend vliegtuig nogal wat beslag op zijn omgeving, ook als dat verticaal gebeurt. Wie ooit een traumahelikopter in de stad heeft zien landen, weet wat ik bedoel. Een ander groot verschil is dat je niet zo slim hoeft te zijn om een auto te besturen. Het besturen van een vliegtuig kan met name in slecht weer bijzonder gecompliceerd zijn, en vergt daarom flink wat kennis en kunde.

Dat laatste kan tegenwoordig worden opgelost met automatisering, zo heet het. Met dronetechnologie hoeft een luchttaxi in principe geen piloot aan boord te hebben. Maar zou het echt? De enige vormen van vervoer zonder bestuurder, bewegen zich over een spoor of hangen aan een kabel. Het Amerikaanse ruimteschip Crew Dragon is volkomen autonoom, maar toch krijgen astronauten een gedegen opleiding in het handmatig besturen van het toestel. Bij mijn weten is er nog nooit iemand die zelf niet kon vliegen, rondgevlogen in een op afstand of door een computer bestuurd vliegtuig.

En dat nu is precies wat voorstanders van luchttaxi’s bepleiten. De reden is dat deze toestellen weinig capaciteit bieden. In een gewone taxi passen naast de chauffeur gemakkelijk drie forse mensen plus hun rolkoffers. De meeste van de bovengenoemde luchttaxi’s hebben een kleinere capaciteit. Dus lijkt het een goed idee om de piloot te verwijderen.

Nooit goedkoop

Maar nog los van wat potentiële klanten daarvan vinden, is het de vraag hoe regelgevers hier naar zullen kijken. Luchttaxi zullen zich veelal laag over bewoonde gebieden bewegen. Het idee dat zo’n met vele rondzwaaiende messen uitgeruste machine een noodlanding maakt in het publiek, is verre van aantrekkelijk.

En dat kleine vliegmachines neerstorten, is een gegeven. Ze zijn veel gevoeliger voor de grillen van het weer dan de intercontinentale kolossen. Ook een vluchtcomputer kan worden overvallen door windschering, een plotselinge windverandering die samenhangt met onweer. Moderne verkeersvliegtuigen kunnen eveneens autonoom vliegen, maar het is veelzeggend dat piloten de start en landing vrijwel altijd zelf uitvoeren.

Daarnaast kun je vragen stellen bij de manier waarop luchttaxi’s aangedreven worden. Vrijwel altijd gebeurt dat door accu’s die elektromotoren aandrijven. Het resultaat is een zeer korte vluchtduur – vaak een minuut of twintig. Daarna duurt het een hele tijd voordat de batterijen weer zijn opgeladen. Al die tijd wordt er niets verdiend. Ook dat is een belangrijk nadeel, zeker omdat vliegmachines nooit goedkoop zijn. De vierzits Cessna 172, het meest geproduceerde vliegtuig ooit, kost in de kaalste versie nog altijd 325.000 euro.

Elektrische VTOLs zullen best gebruikt gaan worden. Maar dat ze massaal de lucht boven steden zullen gaan vullen, is onwaarschijnlijk. Mede omdat luchttaxi’s geassocieerd zullen worden met rijke patsers, zullen burgers al snel gaan klagen over lawaai en veiligheid. Een paar ongevallen doen het concept daarna de das om. Maar wie toch eens wil ervaren hoe het is om boven de files de vliegen, raad ik aan gewoon eens een helikopter te boeken. Zelfs in het streng gereguleerde Nederland kan dat. Is wel iets duurder dan een Uber.

Bij ID.nl zijn we dol op kwaliteitsproducten waar je niet de hoofdprijs voor betaalt. Een paar keer per week speuren we binnen een bepaald thema naar zulke deals. Zoek je een goede tablet met een lekker groot scherm? We hebben vijf mooie exemplaren voor je gevonden.

Lenovo Tab M11 (ZADA0134SE)

Lenovo bewijst met zijn Tab M11 dat een goede tablet helemaal niet zo veel geld hoeft te kosten. Zo komen diverse onafhankelijke testers op Kieskeurig.nl tot een gemiddelde score van een 9. Vaak benoemde pluspunten zijn onder meer de hoge beeldkwaliteit, de lange accuduur en het goede geluid. Verder vinden gebruikers het prettig dat er al een stylus is inbegrepen. Handig voor wie graag tekeningen of handgeschreven notities maakt. Het lcd-scherm telt 1920 × 1200 pixels. De resolutie is weliswaar wat lager vergeleken met die van duurdere modellen, maar je kunt nog altijd films in Full-HD-kwaliteit streamen. De beelden ogen op het 11inch-scherm dan ook scherp. Ondanks de lage aanschafprijs heeft deze stevige tablet een metalen behuizing.

Voor het opslaan van apps en eigen data bevat de Tab M11 128 GB intern geheugen. Breid dat desgewenst uit met een eigen microSD-kaart van maximaal 1 TB. Het rekencentrum bestaat uit de veelgebruikte MediaTek Helio G88-processor en 4 GB werkgeheugen. Voor basistaken als e-mailen, internetten, webwinkelen en video's streamen is dat ruimschoots voldoende.

Samsung Galaxy Tab S9+ WiFi

Zoek je een krachtige tablet met een groot scherm? De Samsung Galaxy Tab S9+ WiFi heeft amoledscherm van 12,4 inch. Dat is een prettig formaat om bijvoorbeeld de digitale krant te lezen of Netflix-series te bingewatchen. Verder draait de aanwezige Qualcomm Snapdragon 8 Gen 2-processor zijn hand niet om voor zware taken, zoals het spelen van 3D-games of monteren van video's. Deze chipset bevat acht rekenkernen waarvan de snelste cores zijn afgeregeld op een maximale klokfrequentie van 3,36 GHz. In combinatie met 12 GB werkgeheugen kun je vlot op deze tablet werken. Gebruik hiervoor eventueel de bijgesloten drukgevoelige stylus.

Voor beeldbewerkingen komt de respectabele resolutie van 2800 × 1752 pixels goed van pas. Foto's en video's ogen hierop haarscherp. Daarnaast ondersteunt het amoledscherm een vernieuwingsfrequentie van 120 hertz. Je speelt dus snelle games zonder haperingen. De basisuitvoering heeft 256 GB interne opslag. Kies tussen de kleurstellingen grafiet en beige. Je kunt de Galaxy Tab S9+ WiFi ook met 512 GB interne opslag kopen (grafiet/beige). Overigens heeft de waterdichte behuizing een microSD-kaartslot, waardoor je de opslagcapaciteit eenvoudig met maximaal 1 TB kunt uitbreiden.

Xiaomi Pad 6

De Xiaomi Pad 6 is een krachtige tablet die zich richt op zowel entertainment als productiviteit. Het absolute hoogtepunt is het 11-inch WQHD+ scherm met een verversingssnelheid van 144Hz. Dit zorgt voor een aanzienlijk vloeiender beeld. Onder de motorkap vind je een snelle Snapdragon 870-processor, waardoor zware apps en games moeiteloos draaien.

De tablet heeft een luxe, volledig metalen behuizing en vier luidsprekers met Dolby Atmos-ondersteuning voor een ruimtelijk geluid. De accu van 8840 mAh gaat lang mee en laadt snel op (33W). Let wel dat de optionele stylus niet standaard wordt meegeleverd.

Logicom Tab XXL

De naam zegt het al: de Logicom Tab XXL is een grote tablet voor wie graag wat meer ruimte op het scherm heeft. Met het grote 14,1-inch display kijk je comfortabel films en series, lees je makkelijk langere teksten en heb je genoeg overzicht als je meerdere apps tegelijk gebruikt. Hij leent zich goed voor dagelijkse dingen zoals surfen op internet, mailen, videobellen en het gebruiken van bekende Android-apps. Ook voor thuiswerken of studeren is het grote scherm prettig, bijvoorbeeld bij het bekijken van documenten of online vergaderingen.

De camera’s zijn handig voor videogesprekken en snelle foto’s, terwijl wifi en bluetooth het eenvoudig maken om accessoires zoals een koptelefoon of toetsenbord te koppelen. Door de flinke batterij kun je de tablet langere tijd gebruiken zonder steeds naar een oplader te hoeven grijpen. De meegeleverde hoes maakt het geheel net wat praktischer in gebruik, zowel op de bank als aan tafel.

Lenovo Tab P12 (ZACH0112SE)

De Lenovo Tab P12 heeft een schermdiagonaal van 12,7 inch. De resolutie is met 2944 × 1840 pixels eveneens prima op orde, zodat je foto's en video's in een hoge kwaliteit kunt bekijken. Verder heeft de fabrikant ook aan een goed geluid gedacht. De metalen behuizing bevat vier minispeakers van het bekende audiomerk JBL. Een bluetooth-koptelefoon koppelen kan uiteraard ook.

De Tab P12 geschikt voor alledaagse apps, zoals Facebook, YouTube, Chrome en simpele spelletjes. es rekenkernen presteren op 2 GHz, terwijl de twee resterende cores zijn geklokt op 2,6 GHz. Deze tablet heeft daarnaast 8 GB werkgeheugen en 128 GB interne opslag. Overigens breid je de opslagcapaciteit makkelijk uit met een eigen microSD-kaart van maximaal 1 TB. Lenovo levert bij dit product een stylus mee. Benieuwd naar ervaringen van andere gebruikers? Lees dan deze reviews op Kieskeurig.nl.

Philips breidt zijn assortiment heteluchtfriteuses uit met de Airfryer Dual Stacked 4000-serie. Je ziet meteen waar de naam vandaan komt: de twee bakmanden zijn gestapeld (stacked). Hierdoor neemt het apparaat tot 45 procent minder ruimte in op het aanrecht dan traditionele dubbele airfryers, terwijl de totale inhoud met 10 liter gelijk blijft aan grotere modellen.

Philips is niet de eerste die met een verticaal ontwerp komt. Merken als Ninja (met de Double Stack) en Princess hebben al soortgelijke modellen. Het is een duidelijke trend in de keukenmarkt: consumenten willen wel de voordelen van twee mandjes, maar hebben geen zin in een apparaat dat het halve aanrecht in beslag neemt.

De Philips Airfryer Dual Stacked 4000-serie richt zich vooral op huishoudens met kleine(re) keukens. De twee manden hebben elk een capaciteit van 5 liter, zodat je bijvoorbeeld vlees in de ene mand en groenten in de andere kunt bereiden. De synchronisatiefunctie zorgt ervoor dat beide zones op precies hetzelfde moment klaar zijn, ook als de bereidingstijden verschillen.

©Philips

Voor de bereiding leunt Philips op de bekende RapidAir-technologie, waarbij hete lucht met hoge snelheid door de manden circuleert. Volgens de fabrikant zorgt dat voor een gelijkmatige garing met weinig of geen olie. Handig zijn de kijkvensters: je houdt het bakproces in de gaten zonder dat je de laden hoeft te openen. Zo ontsnapt er niet onnodig warme lucht.

Je bedient de airfryer via een digitaal touchscreen met dertien voorgeprogrammeerde instellingen voor bekende gerechten. Wil je meer controle, dan kun je de temperatuur en tijd ook handmatig per mand instellen.

Ook handig: na afloop kunnen de losse onderdelen in de vaatwasser, wat het schoonmaken na het koken makkelijker maakt.

©Philips

Beschikbaarheid

De Philips Airfryer Dual Stacked 4000-serie is per direct verkrijgbaar bij diverse elektronicaspeciaalzaken en online winkels. Het apparaat heeft een adviesprijs van 229,99 euro.