De ‘TomTom’ stond ooit synoniem voor navigatiesysteem. Deze eer valt slechts een klein aantal andere merken ten deel, zoals Luxaflex, Kleenex en de iPad. Het eens zo machtige TomTom heeft nu veel last van gratis concurrentie en technologische ontwikkelingen die misschien wel iets té snel gaan. Hoe ziet men dat zelf?

Ergens naartoe rijden werd na de eeuwwisseling eindelijk mogelijk zónder grote papieren kaarten op schoot te houden. De bekende navigatiekastjes van TomTom gaven precies aan welke bochten je moest nemen en over hoeveel kilometer je de afslag moest hebben. Het bedrijf was lange tijd de absolute heerser op de markt van navigatie.

Zo’n tien jaar geleden begon het tij te keren voor het Amsterdamse bedrijf. Sindsdien is gratis navigatiesoftware zoals Google Maps steeds toegankelijker geworden, geholpen door snellere telefoons en grotere databundels. Desondanks houdt TomTom het hoofd koel. Het Amsterdamse bedrijf ziet een grote toekomst in zelfrijdende auto’s, maar ook onder de kopers van de traditionele kastjes is er nog veel te winnen.

Binnenkort bereikt TomTom een mijlpaal, vertelt Mike Schoofs aan PCM. Hij is ‘managing director of consumer’ bij TomTom en gaat over alles wat met zowel de losse kastjes als de apps te maken heeft. Die apps doen het goed; inmiddels komt twee derde van de consumentenomzet uit software. In tegenstelling tot wat je anno 2019 misschien zou denken, zijn de apparaatjes ook nog steeds ‘big business’: er gaan er dagelijks nog 5.000 van over de toonbank. “Binnenkort verkopen we ons 100 miljoenste kastje”, vertelt Schoofs.

TomTom is niet blind voor de markt. Het bedrijf ziet dat de verkoop van kant-en-klare navigatiekastjes langzaam afneemt, al ligt dat wel iets genuanceerder. “De vervangingsmarkt is vooral nog groot”, zegt Schoofs. “Mensen willen graag de nieuwste technologie hebben en zijn al snel gehecht aan de apparaten die ze kennen. Bovendien willen gebruikers zich geen zorgen maken over hun batterijduur of een specifieke houder in hun auto.”

Van navigatie naar informatie

Ook richt TomTom zich op nichemarkten. Sommige daarvan groeien zelfs nog. “Dat zijn speciale apparaten voor specifieke groepen. Die zijn geschikt voor bijvoorbeeld motorrijders, campergebruikers of vrachtwagenchauffeurs. In sommige gevallen gaat het om ‘dedicated’ kastjes, in andere juist om een tweede scherm dat gelinkt is aan een app.”

Die nichemarkt mag dan wel groeien, het is nog steeds maar een marginaal onderdeel van de winst van TomTom. Gelukkig zijn er meer opties om te groeien. Naast consumentenzaken richt het bedrijf zich ook op navigatiesystemen die in auto’s worden ingebouwd, en licenseert het kaarten in applicaties zoals Apple Maps en Uber. “Maar”, zegt Schoofs, “uiteindelijk levert dat allemaal dezelfde eindgebruikers op. Dat zijn mensen die TomTom gewend zijn en die die kwaliteit willen houden.”

©PXimport

Die mensen hebben allemaal hun eigen wensen, en om daaraan tegemoet te komen ziet TomTom een grote meerwaarde in dat magische cijfer, die 100 miljoen gebruikers. “Die leveren samen enorm veel data op, inzichten zoals wat de beste route of de huidige verkeersdoorstroom is”, zegt Schoofs.

Vroeger, zegt hij, was navigatie nog vrij simpel. Je was op locatie A, en je wilde naar B. Je kastje stuurde je daar dan heen. Maar tegenwoordig wil je als gebruiker veel méér dan alleen de juiste weg weten. Je wilt weten hoe druk het is op de weg, waar de flitsers staan, wat een leuke route is ... Nu zijn de locaties van benzinestations belangrijk, in de toekomst komen daar ook oplaadpunten voor elektrische auto’s bij. En, voegt Schoofs toe, iedereen heeft weer verschillende behoeftes. De forens wil vooral file-informatie, de vakantievierder wil de hotspots in de omgeving vinden. “Daar spelen we straks meer op in.”

Sociale aanbevelingen

Dat klinkt allemaal logisch, en inderdaad, de visie komt bekend voor. Toen TomTom nog alleenheerser was op navigatiegebied, was dat mede door de ‘POI’s’, de Points Of Interest die op kaarten te vinden waren. Wat is dan nu het grote verschil? “Vroeger gebeurde alles tijdens de reis”, legt Schoofs uit. “Straks gaan we meer naar wat er vóór en ná de reis gebeurt.” Dat betekent dat de forens al aan de keukentafel hoort hoe laat hij precies moet vertrekken om het verkeer voor te zijn, en dat de reiziger ‘inspiratie kan opdoen’ zodat hij restaurants of museums in de buurt kan vinden. Vooral dat laatste biedt mogelijkheden.

Navigatie moet persoonlijker worden, denkt Schoofs. TomTom werkt aan een sociaal platform voor en door de gebruikers. “Sociale aanbevelingen door andere gebruikers worden een belangrijk onderdeel voor ‘de TomTom-ervaring’. Al die miljoenen gebruikers kunnen elkaar inspireren.” Schoofs wil er niet te veel over uitwijden, maar zegt dat ‘deze zomer belangrijk wordt’.

Concurrentie

De grote vraag is of zulke plannen genoeg zijn om de concurrentie aan te gaan met gratis navigatie-apps. Google Maps hangt als een zwaard van Damocles boven TomTom, en niet alleen meer voor de doorsnee consument met een smartphone. Vorig jaar ging Renault-Nissan-Mitsubishi de samenwerking aan met Google. Maps werd in miljoenen auto’s geïmplementeerd, een markt waar TomTom tot dat moment juist veel kansen zag. Kan het bedrijf zich wel meten aan zo’n gigant?

Schoofs denkt van wel. Hij wijst wederom op de 100 miljoen gebruikers die TomTom binnenkort bereikt en de data die het daarmee binnenhaalt en omzet naar nuttige producten. Maar uitgerekend Google heeft die data ook. En Maps wordt ook nog eens door méér dan 100 miljoen mensen gebruikt.

Schoofs spreekt tegen dat TomTom geen echt techbedrijf is zoals Google dat wel is. “Wij waren bijvoorbeeld al heel vroeg met AI bezig, al vóór 2010. Toen berekenden we met IQ Routes de echte aankomsttijd van een reis, daar liepen we echt mee voorop. We zijn wel degelijk nog innovatief.”

©PXimport

De echte innovatie wordt pas in de toekomst belangrijk. Om volledig autonoom te kunnen rijden, hebben auto’s namelijk high-definition kaarten nodig. “Zulke kaarten moeten op minder dan tien centimeter nauwkeurig zijn”, zegt Schoofs. In zulke HD-maps ziet TomTom heil. Het bedrijf zet er hard op in; Schoofs zegt dat TomTom er ‘al ver mee is’. Tegelijkertijd is het heel moeilijk te zeggen wannéér die revolutie nu eens doorbreekt, en dat maakt het heel lastig voor TomTom. “We ontwikkelen voor de toekomst. Autonome auto’s zijn afhankelijk van veel factoren. Acceptatie, innovatie vanuit de sector, regelgeving ... Maar of ze er nu over drie, vijf of zelfs tien jaar zijn, we moeten daar klaar voor zijn.”

De belofte is duidelijk: sneller op temperatuur, krokanter van buiten, malser van binnen. Met de Easy Fry Infrared zet Tefal als eerste bekende fabrikant infraroodtechnologie in bij een airfryer. De warmte van boven zorgt voor snelle opwarming; het klassieke element onderin zou garant moeten staan voor gelijkmatiger garing. ID test deze noviteit uit.

Wat is er écht nieuw?

Airfryers zijn er in allerlei uitvoeringen. Eén bakmand, twee, naast elkaar, boven elkaar, met stoom, zonder stoom. De meeste modellen zijn varianten op een eerder model met net een extra toevoeging of snufje. Tefal kwam recent met iets wat wel nieuw te noemen is, en dat is de combinatie van hitte via een element en hitte via infraroodlampen. De IR-straling komt van boven, de hitte van het metalen element van onderen. Samen zouden ze moeten zorgen voor enerzijds snelle opwarming en anderzijds gelijkmatige garing. Infraroodlampen kun je kennen vanuit warmtelampen of sauna's. Ze verwarmen vooral het oppervlak waarop ze schijnen. Zou dit een slimme combinatie zijn?

©Tefal

Formaat, bouw en mand: 7 liter

Eerst wat praktische informatie. De Tefal Easy Fry Infrared is een apparaat van 27,9 × 31,3 × 42,1 cm (B/H/D). Hij weegt iets meer dan 5 kilo en heeft een snoer van 1,20 meter. De bakmand trek je in zijn geheel uit het apparaat, onderin zit een verwijderbaar roostertje voor luchtcirculatie. De inhoud van de mand is 7 liter en je zou er 1,5 kilo aan eten in kunnen bereiden. Dat is theorie, in de praktijk werken lagere hoeveelheden beter - maar dit geldt voor elke airfryer. Bovenop zitten de aan-uitknop, twee tiptoetsen voor tijd en temperatuur, toetsen voor de voorkeuzeprogramma's en een extra knop voor een extra crispy finish (daarover verderop meer).

Wat meteen opvalt, is de grote bakmand. Die biedt ruim plaats aan bijvoorbeeld vier kaiserbroodjes of een royale hoeveelheid groenten om te grillen. De bak is rechthoekig, en het rooster onderin zorgt voor een kleine verhoging. Je etenswaren liggen niet direct op de bodem van de mand maar iets erboven; dit is nodig voor de circulatie van lucht.

©Saskia van Weert

Kijkvenster met led: handig meekijken of gimmick?

Opvallend is het transparante kijkvenster boven de lade. Hierdoor zie je de inhoud van de mand liggen en kun je de garing in de gaten houden. Dat werkt goed, en is ook handig om bij te houden of je je eten al moet omdraaien.

©Tefal

Bediening en programma's: snel kiezen, extra crispy-knop

De bediening wijst zichzelf, zeker na doornemen van de gebruiksaanwijzing. Je kiest zelf een combinatie van tijd en temperatuur, of een van de voorkeuzeprogramma's. Standaard start het apparaat in de stand Airfryer. De andere opties zijn roosteren, grillen, toasten, opwarmen, bakken, dehydrateren, en tot slot knapperige finish (crispy finish). Dit laatste is een leuk snufje. Je voegt deze optie met een druk op de knop toe aan een gekozen programma en de bereidingstijd wordt uitgebreid met 2 minuten extra op 230 graden. Speciaal bedoeld voor eten dat je extra krokant wilt hebben.

De voorkeuzeprogramma's zijn instellingen met een vastgestelde tijd en temperatuur. Zo start Airfryen met 190 graden en 10 minuten. Zowel tijd als temperatuur pas je eventueel aan voordat de bereiding start, en tijdens de bereiding gaat dat ook prima. Het programma om te drogen (dehydrate) heeft een vaste temperatuur van 70 graden, dit kun je niet zelf aanpassen. Je start het programma met de startknop. Als je tussentijds de bak opent om je eten op te schudden of om te keren, pauzeert het programma. Het gaat automatisch verder als je de bak weer sluit.

©Tefal

Merkbaar sneller zonder voorverwarmen

De airfryer is opvallend stil en ook het piepje als het eten klaar is, is bescheiden. Prettig, want airfryers maken vaak best een hoop herrie. Na einde van het programma staat de machine in stand by-stand. Na een minuut of vijf piept hij nog eens. Het doel daarvan is ons onduidelijk. Om ongewenste geluiden te voorkomen, is het aan te raden na gebruik de stekker uit het stopcontact te halen.

Prestaties: van kip en friet tot broodjes en groente

Dan de prestaties. Die zijn zonder meer goed. In enkele weken tijd is er van alles in deze airfryer bereid. Van kippendijen tot frites en snacks, van groenten tot aan afbakbroodjes. Voorverwarmen is niet nodig, want de airfryer is zeer snel warm. De resultaten zijn meer dan uitstekend en het eten is ook daadwerkelijk sneller klaar dan in eerder geteste machines. Reken op een tijdsbesparing van zo'n 20 procent. Dit hangt natuurlijk af van wat je precies maakt en hoeveel, maar gerechten waren in de testperiode eigenlijk altijd sneller klaar dan vooraf verwacht.

Na bereiding haal je je eten met een siliconen tang uit de bak. In de gebruiksaanwijzing staat dat je de bak niet ondersteboven mag houden om eten in een schaal te kieperen, vanwege eventuele hete olie of heet vocht dat zich onder het rooster verzamelt. Een nuttig advies, zeker voor de bereiding van vlees, maar bij iets als broodjes afbakken natuurlijk wat overbodig.

Schoonmaken: vaatwasser kan, maar let op inbranden

Zowel de bak als het uitneembare rooster kan na gebruik en afkoelen in de vaatwasser. Wat betreft schoonmaken komt eigenlijk het enige (relatieve) nadeel aan het licht. Beide onderdelen bakken snel aan. Al na enkele keren ontstonden er zwarte aanbaksels op het rooster en in de bakmand. Deze zijn gelukkig met bbq-reiniger wel weg te krijgen uit de mand, maar het is wel een aandachtspunt. Ook de behuizing, het gedeelte waar de mand op staat in de airfryer, vertoont al wat zwarte inbrandplekken die niet weg te poetsen zijn.

©Saskia van Weert

Duurzaamheid & onderhoud

Let verder op met spetterend eten. Als vetspetters vanaf de binnenzijde tegen het transparante venster komen, zijn deze niet meer te verwijderen. Het venster is namelijk niet los te halen. Op de lange termijn kunnen we ons voorstellen dat er daardoor vlekken ontstaan, waardoor je minder zicht hebt op je voedsel.

©Tefal

Conclusie

De Easy Fry Infrared doet precies wat Tefal belooft: hij is razendsnel op temperatuur en levert mooi krokante resultaten met een sappige binnenkant. In de praktijk win je echt tijd, zonder te hoeven voorverwarmen, en de stille werking en het kijkvenster maken 'even tussendoor checken' prettig. De ruime 7-liter mand is fijn voor gezinnen of grotere porties, en de extra crispy-knop is een bruikbare bonus voor wie nét wat meer bite wil.

Daar staat tegenover dat dit een apparaat is dat aandacht vraagt bij schoonmaken. De mand en het rooster kunnen relatief snel inbranden, en vetspetters tegen het niet-losneembare kijkvenster zijn lastig of niet te verwijderen, iets om rekening mee te houden als je veel vette gerechten maakt.

Kortom: zoek je vooral snelheid, krokant resultaat en een ruime bak met handig zicht op de voortgang, dan is de Tefal Easy Fry Infrared een sterke keuze.

De servers van Call of Duty: Warzone Mobile gaan op 17 april voorgoed offline, waardoor de game vanaf dat moment niet meer speelbaar is.

Dat heeft Activision aangekondigd. Afgelopen jaar werd de game al uit app-winkels gehaald en werd de komst van nieuwe seizoensgebonden content al stopgezet, en het voorgoed offline halen van de servers is de laatste stap in het verdwijnen van de game. Mensen kunnen tot 17 april de game gewoon blijven spelen en hun verdiende in-game geld opmaken.

"We zijn enorm dankbaar voor de spelers die Call of Duty: Warzone Mobile hebben ondersteund, alsmede de ontwikkelaars die de ervaring tot leven hebben gewekt", aldus Activision. "De passie van spelers en hun feedback blijft de toekomst van de Call of Duty-franchise vormgeven, en we kijken er naar uit om betekenisvolle seizoensgebonden content en updates naar Call of Duty: Mobile te brengen."

Call of Duty: Mobile blijft er wel

Call of Duty: Warzone Mobile kwam in 2024 beschikbaar als mobiele versie van Call of Duty: Warzone, de battle royale-game voor consoles en pc. Op die platforms blijft Warzone wel speelbaar.

Activision zei het al: voor een mobiele Call of Duty-ervaring kunnen spelers terecht bij Call of Duty: Mobile. Die game kwam in 2019 uit op smartphones en geniet nog altijd van populariteit. Call of Duty: Mobile heeft ook een battle royale-modus - waar Warzone Mobile juist om draaide - alsmede modi als reguliere multiplayer en Zombies.

Activision Blizzard - en dus ook Call of Duty - werd enkele jaren geleden overgenomen door Microsoft. Buiten het feit dat de jaarlijkse nieuwe Call of Duty-game vanaf release ook meteen op Xbox Game Pass verschijnt, heeft dat echter niet veel aan de Call of Duty-franchise veranderd. Wel leek het meest recente deel, het vorig najaar uitgekomen Call of Duty: Black Ops 7, minder populair dan voorgaande delen. Mogelijk heeft dit te maken met dat het jaar daarvoor nog Black Ops 6 uitkwam, en spelers niet zo snel op een direct vervolg zaten te wachten.