ID.nl logo
In 10 stappen een complete check-up voor je pc
© PXimport
Zekerheid & gemak

In 10 stappen een complete check-up voor je pc

Er kan veel stuk gaan aan een computer. Is het niet de software, dan wel de hardware. De grafische kaart, harde schijf of SSD, ventilatoren of RAM … Af en toe een APK uitvoeren zodat je hardwareproblemen vroeg kunt herkennen én voorkomen is dus helemaal geen slecht idee. Met deze lijst voer je een grondige check-up uit.

Tip 01: Schijf

Om te verifiëren of je harde schijf of SSD nog goed werkt, is het nodig om de SMART-status van een schijf uit te lezen. Hiervoor kun je bijvoorbeeld gebruikmaken van een programma als Crystal Disk Info, dat voor zowel traditionele harde schijven als SSD’s deze status uit kan lezen. Lees ook: Overstappen op een SSD.

Je downloadt dit programma hier. Klik bij Standard Edition in de kolom Portable (zip) waarna er een zip-bestand wordt gedownload. Pak deze map op een bereikbare locatie uit en klik op DiskInfoX64.exe om het programma te openen. Je ziet direct informatie over de schijf. Links in beeld staat de Gezondheidstoestand waaraan je ziet hoe gezond de schijf nog is. Daarnaast bevindt zich algemene informatie over de schijf, zoals firmware, serienummer, maar ook het totaalaantal lees- en schrijfacties. Onderaan bevinden zich de verschillende SMART-attributen. Bovenaan in het programma kun je de status van je andere schijven controleren.

©PXimport

Tip 02: SMART-attributen

Je ziet bij de SMART-attributen vijf kolommen: ID, Kenmerk, Huidig, Slechtste en Drempel. Er wordt voor verschillende belangrijke attributen aangegeven hoe goed je schijf het doet. We lichten er een paar uit. Reallocated Sectors Count geeft het aantal verplaatste sectoren aan. De schijf is in vele sectoren verdeeld. Op het moment dat een sector fysiek beschadigd is, zal de schijf automatisch actie ondernemen, namelijk zorgen dat er geen data meer weggeschreven kunnen worden naar die sector. Die sector wordt dan reallocated, oftewel doorverwezen, naar een andere sector. Alle data die dan dus eigenlijk op die beschadigde sector weggeschreven worden, komen dan op een wel werkende sector terecht. De Spin Retry Recount geeft aan hoe vaak een schijf gestart moet worden voordat deze zijn maximale draaisnelheid bereikt. Hoe hoger dit getal, hoe vaker dat opnieuw geprobeerd moet worden en dat duidt er dus op dat het draaisysteem mogelijk niet meer goed werkt. Reported Uncorrectable Errors geeft het aantal fouten dat de schijf niet meer kan herstellen aan.

Hoe lees je nu al die getallen uit? Waar je in het algemeen op moet letten is dat de waarde bij Huidig zo hoog mogelijk is, minstens zo hoog als de waarde bij Drempel. Op het moment dat de huidig-waarde lager is dan de drempel-waarde, is je schijf aan het falen. Voor de Reallocated Sectors Count is het handig om te gaan naar Functie / Geavanceerde functies / Raw-waarden en dan te kiezen voor 10 [DEC]. Er komt een kolom bij genaamd Raw-waarden. Als je nu opnieuw naar deze eigenschap kijkt, zie je hier een getal. Bij bijvoorbeeld de Reallocated Sectors Count is dit het werkelijke aantal sectoren dat defect is geraakt.

©PXimport

Tip 03: Beschadigde sectoren

Indien je schijf een aantal slechte sectoren heeft, dan kun je met een tool proberen om die sectoren weer tot leven te wekken. Het kan namelijk voorkomen dat de SMART-status onterecht een sector als slecht heeft vermeld. Meestal is dat het geval bij een stroomstoring. Met speciale software, zoals HDD Regenerator, kun je de schijf scannen op sectoren die onterecht als beschadigd zijn gemarkeerd en ze mogelijk repareren. Je moet dan denken aan maximaal een tot vier beschadigde sectoren. Heeft je schijf er meer, dan is deze wel echt aan het falen. Met bijvoorbeeld HDD Regenerator mag je één sector gratis proberen te repareren.

Voor meer sectoren betaal je 80 euro. Je downloadt het programma hier. Klik bovenaan op Download. Voer het gedownloade programma uit en volg de installatiestappen door een aantal keer op Next te klikken en daarna op Finish. Het programma opent zich. Klik op Click here to repair (…) directly om het repareren te starten. Je kunt vervolgens de schijf om te repareren kiezen. Klik op Start Process om het repareren te starten. Er opent zich een opdrachtprompt. Toets 2 en druk op Enter om direct te beginnen met scannen en druk daarna op 1 om een beschadigde sector direct te repareren. Typ ten slotte een 1 om vooraan op de schijf te beginnen.

©PXimport

Tip 04: RAM

Je RAM, of intern geheugen, is ook iets waar je geen fouten in wilt hebben. Problemen met het geheugen uiten zich in Windows-crashes, het niet opstarten van de pc of het bevriezen van Windows. Windows heeft een ingebouwd programma om het geheugen te testen. Hiervoor open je het menu Start en typ je Windows Geheugencontrole. Druk op Enter waarna het programma geopend wordt.

Start met het opsporen van problemen door op Nu opnieuw opstarten en zoeken naar problemen te klikken. De pc wordt dan herstart en het geheugen wordt gecontroleerd. Schrik niet: je wordt bij het opnieuw starten met een Windows XP-achtig scherm verwelkomd, zelfs op Windows 10. Na 20-30 minuten is de controle klaar en herstart de pc automatisch. Na het aanmelden verschijnt er een melding of wel of geen fouten zijn aangetroffen. Die notificatie is echter eenvoudig te missen. Je kunt het resultaat terugzien door op de startknop te klikken en Logboeken te typen. Vervolgens klik je rechts op Zoeken en typ je in MemoryDiagnostics-Result. Zijn er fouten aangetroffen? Dan is het nodig om nieuw RAM aan te schaffen. Om te zien welk type RAM je precies nodig hebt, ga je naar Taakbeheer / Prestaties / Geheugen. Je ziet dan onderaan de frequentie waarop je RAM werkt bij Snelheid, en welk type bij Vormfactor.

©PXimport

Tip 05: Videokaart

Als een videokaart aan het falen is, kan dat frustrerende gevolgen hebben. Wil je controleren of je grafische kaart nog goed werkt, dan onderwerp je deze aan een stresstest. Daarvoor kun je bijvoorbeeld gebruikmaken van 3DMark, dat een gratis demoversie voor eigen gebruik heeft. Deze vind je bijvoorbeeld op Steam. Klik rechts op Demo downloaden om de gratis variant van 3DMark binnen te halen. Het is daarvoor wel nodig dat je Steam hebt.

Heb je geen Steam, dan kun je de demo ook binnenhalen via de website zelf. Na de installatie open je 3DMark Demo via het startmenu. Klik op Benchmarks rechtsboven en kies een geschikte benchmark. Gebruik Cloud Gate als je laptop of pc een niet zo’n krachtige gpu heeft, anders kies je voor Fire Strike of Sky Diver. Voer de benchmark een paar keer uit, maximaal vijf keer. Als alles goed werkt, hoef je je geen zorgen te maken dat je grafische kaart problemen heeft. Treden er wel fouten op, dan zou het weleens tijd kunnen worden voor een nieuwe grafische kaart.

©PXimport

Tip 06: Dode pixels

Het komt tegenwoordig niet zo vaak meer voor, maar het euvel bestaat nog steeds: dode pixels. Er zijn drie soorten dode pixels: de heldere pixel, de vaste pixel en de klassieke dode pixel. Een heldere pixel is er eentje die continu licht geeft en waarbij je dus een witte punt ziet. Een vaste pixel is een pixel die vastzit op een specifieke kleur en een dode pixel is er een die geen licht meer geeft. Controleren of je beeldscherm een of meer dode pixels heeft is eenvoudig.

Zoek een YouTube-video met als titel dead pixel test, die zijn er genoeg. Laat deze video full screen afspelen en zet de video per kleur stil. Je hebt dan de meeste kans met het blote oog de dode pixels op te sporen. Pixels die vastzitten kunnen in een zeldzaam geval spontaan weer tot leven komen. Wat daarbij kan helpen, is om heel snel van kleuren te wisselen om de pixel weer actief te krijgen. Daarvoor kun je ook die YouTube-video’s gebruiken. Anders kun je proberen de pixel met een antistatisch doekje te masseren. Heb je een dode pixel gevonden, dan kan het lastig zijn om deze bij de garantie te claimen, maar dat hangt van veel factoren af. Bijna elke fabrikant en winkel heeft een eigen beleid wat betreft dode pixels.

©PXimport

Tip 07: Accu

Naarmate je de laptop langer gebruikt, daalt de capaciteit van je accu. Dat is heel normaal. De capaciteit hoort echter niet te snel te dalen. De meeste fabrikanten geven een jaar garantie op je laptopaccu en ze verwachten dat je met 300 accucycli tachtig procent van de originele accucapaciteit behoudt. Zit je daar sterk onder met hetzelfde aantal cycli, dan is er iets aan de hand. Windows heeft ingebouwde software om de capaciteit van je accu te bepalen. Daarvoor klik je met de rechtermuisknop op de startknop en kies je de optie Opdrachtprompt (administrator). Vervolgens typ je het volgende commando powercfg /batteryreport /output “C:\accurapport.html” en druk je op Enter.

Blader naar de locatie van net en open het html-bestand. Belangrijk zijn de Design Capacity, Full Charge Capacity en Cycle count. De Design Capacity is hoeveel capaciteit de batterij idealiter zou moeten hebben. Die wordt echter nooit gehaald door variaties bij fabricage. De Full Charge Capacity is hoeveel capaciteit de accu heeft als die volledig opgeladen is. Een eenvoudige rekensom van die twee geeft je het percentage. Het kan zijn dat je de accu moet kalibreren, door deze helemaal naar 100 procent op te laden en te gebruiken totdat de laptop uitgaat. Als je verder naar onder scrolt zie je bij Battery capacity history hoe snel je capaciteit aan het dalen is.

©PXimport

Tip 08: Ventilatoren

Als een computer te warm wordt, resulteert dat in crashes, blauwe schermen en de pc die opeens uit gaat zonder duidelijke reden. Om te testen of je ventilatoren nog goed werken, houd je de temperaturen van de pc tijdens verschillende taken in de gaten. Je kunt hiervoor SpeedFan gebruiken, hier te downloaden. Klik op Download, de knop in het menu bovenaan, en kies voor SpeedFan 4.5x. Voer het gedownloade bestand uit en klik op I Agree / Next / Install. Klik op Close om de installatie achteraf te sluiten en open het programma via het startmenu. Klik op Close om de melding bij het starten weg te klikken. Rechts in het midden zie je de verschillende temperaturen per sensor. Een normale temperatuur voor als je pc niets doet is 55 graden of lager voor je cpu (aangegeven door de verschillende temp-sensoren). Voor intensieve taken is ongeveer 70 graden te verwachten.

Een normale temperatuur voor je grafische kaart is tussen de 60-80 graden. Als je een echte high-end-kaart hebt, kunnen de temperaturen stijgen tot 98 graden. Merk je dat je erg hoge temperaturen hebt, overweeg dan je computer eens grondig schoon te maken. Hoe je dat doet, lees je via ons artikel hier.

Tip 09: Voeding

De voeding voorziet je pc of laptop van stroom. Als de voeding problemen geeft, veroorzaakt dit vaak problemen in andere componenten en is het onduidelijk dat de voeding de veroorzaker van de moeilijkheden is. Hetzelfde geldt voor het moederbord. Symptomen van een falende voeding zijn onder andere dat er vreemde geluiden uit de computerkast komen, dat de pc niet opstart en dat de pc opstart maar daarna weer direct uitschakelt. Je kunt het leven van de voeding verlengen door deze regelmatig stofvrij te maken. Er zijn tests om de voeding te controleren, door de cpu, gpu en harde schijf allemaal tegelijk op hun maximum te laten werken. Helaas kan zo’n test de voeding permanent beschadigen, daarom raden we het doen van zo’n test niet aan! Een alternatief is om met een voltmeter de voltages te meten, maar ook dat is niet eenvoudig en vereist specifieke hardware.

©PXimport

Tip 10: Wifi

Om te kijken of je netwerk nog goed presteert, kun je gebruikmaken van bijvoorbeeld TamoSoft Troughput Test om onder meer de doorvoersnelheid van je netwerk te meten. Als je dat programma op twee pc’s in het netwerk installeert, kan het data uitwisselen en verschillende factoren van je netwerk meten. Je downloadt de Troughput Test vanaf deze website. Klik onderaan bij Troughput Test op de downloadknop. Pak het zip-bestand uit en start de installatie. Klik een aantal keer op Next en ten slotte op Finish om de installatie te sluiten. Open het startmenu, zoek op Run Client en voer dat programma uit.

Ga nu naar een andere pc en installeer daar ook de Throughput Test. Open daar via je startmenu Run Server. Noteer het IP-adres van de server, dat je ziet bij Listening on port 27100 at the following IP address: [IP-adres]. Neem dat IP-adres over en vul het in bij de client bij Server IP or IPv6 address. Klik op Connect. Er worden nu tests uitgevoerd. Je kunt de tests zelf stoppen door op Disconnect te klikken. Je ziet eerst de maximumsnelheiden en de gemiddelde snelheden. Als je wifi werkt op 802.11n, is alles tussen de 50 tot 300 Mb/sec een normale snelheid, afhankelijk van hoe dicht de apparaten bij de router zijn. Heb je veel lagere snelheden, dan kan het nodig zijn om het wifi-kanaal te wijzigen, de router op een betere locatie te plaatsen, te testen met minder aangesloten apparaten of wordt het tijd voor een nieuwe router.

©PXimport

Hiren’s BootCD

Als je de genoemde tests in één keer wilt uitvoeren, dan komt Hiren’s BootCD om de hoek kijken. Dit is een verzameling van handige software op een Linux- of Windows XP-live-omgeving, die dus los van Windows kan opstarten. Het bevat onder meer programma’s om accugegevens in te zien, slechte sectoren te repareren en het geheugen te controleren. Ook het bevat het handigheidjes zoals antivirussoftware, netwerksoftware en meer. Je downloadt Hiren’s BootCD hier.

Vervolgens heb je een usb-stick nodig om vanaf op te starten. Hiervoor kun je bijvoorbeeld gebruikmaken van Rufus dat je hier downloadt. Download de meest recente portabele versie van Rufus door iets naar onderen te scrollen. Voer het exe-bestand van Rufus uit en klik op Nee. Steek nu je usb-stick in de pc en selecteer deze bij Apparaat, dat zou vanzelf moeten gaan. Kies bij Partitie-indeling voor MBR partitie-indeling voor BIOS of UEFI-CSM. Open daarna het zip-bestand van Hiren’s BootCD en pak hier het iso-bestand van uit. In Rufus kan deze iso van Hiren’s worden geselecteerd door bij Creeër een opstartbare disk met te kiezen voor het schijficoon ernaast. Blader naar de locatie van Hiren’s iso en selecteer deze. Klik op Start om de usb-stick aan te maken. Als je een nieuwe pc hebt met Windows 8.1 of nieuwer, kan het zijn dat je in de UEFI moet toestaan om legacy/BIOS-apparaten op te starten. Start daarna de pc opnieuw op en start vanaf de usb-stick op. In Hiren’s kun je vervolgens allerlei handige tools uitvoeren en informatie inzien.

©PXimport

▼ Volgende artikel
Motorola brengt edge 60 fusion uit met drie nieuwe moto AI-functies
Huis

Motorola brengt edge 60 fusion uit met drie nieuwe moto AI-functies

Motorola heeft de edge 60 fusion aangekondigd, een premium smartphone die een elegant ontwerp combineert met geavanceerde AI-functies. Het toestel is het eerste Motorola-model dat standaard is uitgerust met geïntegreerde moto AI-functionaliteit.

De smartphone beschikt over een uniek quad-curve edge display met door Pantone gevalideerde kleuren. Het scherm is beschermd met Corning Gorilla Glass 7i, dat twee keer betere val- en krasbestendigheid biedt dan voorgaande versies. 

Geïntegreerde moto ai

Na een eerder bètaprogramma is de motorola edge 60 fusion het eerste toestel waarbij moto ai direct is geïntegreerd. De smartphone bevat AI-functies zoals Pay Attention (voor het opnemen, noteren en samenvatten van audio), Remember This (om live momenten of informatie vast te leggen) en Magic Canvas (voor het genereren van afbeeldingen op basis van tekstinstructies). 

Innovatief display en robuust ontwerp

Het toestel heeft volgens Motorola 's werelds eerste quad-curve edge display met door Pantone gevalideerde kleuren. Het ontwerp omvat hoogwaardige materialen, waaronder een op leer geïnspireerde coating en canvas-achtige afwerkingen in zorgvuldig samengestelde kleuren.

De motorola edge 60 fusion is niet alleen stijlvol maar ook robuust gebouwd. De telefoon voldoet aan militaire standaarden (MIL-STD 810H) voor duurzaamheid en heeft zowel IP68 als IP69 certificeringen voor waterbescherming. Het toestel kan onderdompeling in zoet water tot 1,5 meter diepte gedurende maximaal 30 minuten weerstaan. Dankzij Water Touch-technologie blijft het touchscreen werken, zelfs als het nat is. 

Camera met Sony-sensor

De hoofdcamera heeft een 50MP Ultra Pixel sensor, gecombineerd met een geavanceerde Sony LYTIA 700C sensor en optische beeldstabilisatie (OIS). Hierdoor maakt de camera ook bij weinig licht goede foto's. De ultrabrede lens met ingebouwde macrovisie biedt een gezichtsveld van 122 graden en kan tot 3 cm inzoomen voor extreme close-ups . 

De 32MP selfiecamera gebruikt Quad Pixel-technologie voor betere prestaties bij minder licht. Een 3-in-1 lichtsensor kalibreert automatisch de lichtgevoeligheid voor optimale belichting en kleur.

Entertainment en batterij

Het 6,67 inch pOLED-scherm heeft een Super HD (1220p) resolutie en een verversingssnelheid van 120Hz. Het display is zowel Pantone als Pantone SkinTone gevalideerd voor een natuurgetrouwe kleurweergave. Voor audio is het toestel uitgerust met Dolby Atmos, twee stereoluidsprekers en een Hi-Res gecertificeerd geluidssysteem.

De motorola edge 60 fusion wordt aangedreven door de MediaTek Dimensity 7300 processor, heeft tot 8GB RAM en tot 256GB opslag. De 5200mAh batterij ondersteunt 68W TurboPower opladen, waarmee gebruikers na slechts 8 minuten opladen een volle dag vooruit kunnen.

De smartphone draait op Android 15 en bevat Moto Secure en ThinkShield voor extra beveiliging, evenals Hello UX voor aanpassingsopties. De motorola edge 60 fusion is vanaf half april verkrijgbaar voor een adviesprijs van 329,99 euro.

Bekijk hier andere Motorola-modellen op Kieskeurig.nl:

▼ Volgende artikel
Wat is een VPN kill switch, en heb jij die nodig?
© Foto-Ruhrgebiet
Huis

Wat is een VPN kill switch, en heb jij die nodig?

Steeds meer mensen kiezen voor een VPN om veilig te internetten. Een kill switch helpt om die veiligheid te garanderen. Je leest er alles over in dit artikel.

Een VPN gebruik je voor de veiligheid en je privacy. Een kill switch is daarom een logische toevoeging: want daarmee zorg je ervoor dat je altijd beschermd bent. In dit artikel lees je: 🛡️ Hoe een VPN kill switch werkt 🛡️ Welke apps je wel laat afsluiten en welke niet 🛡️ Voor wie een VPN kill switch nuttig is

Lees ook: Wat is VPN en waarom heb je het nodig?

Je gebruikt een Virtual Private Network (VPN) voor anonimiteit, veilige bestandsoverdracht en/of het omzeilen van geografische blokkades. Hoewel een kill switch optioneel is bij een (VPN), hoort het er eigenlijk wel echt bij: het is een soort extra slot op de deur om die zaken te garanderen.

©Funtap

Zo werkt een VPN kill switch

Een kill switch controleert continu of je VPN nog in gebruik is. Wordt er vastgesteld dat dat niet het geval is? Dan blokkeert een kill switch de verbinding van je internet. Je bent dan dus ook niet meer verbonden. Een goede kill switch zorgt er ook voor dat je automatisch weer verbonden wordt met het internet als de problemen verholpen zijn.

Blokkeren: je complete apparaat of bepaalde toepassingen

Een kill switch gebruiken is helemaal niet moeilijk. Je stelt het allemaal gewoon in via je VPN-applicatie. Daarin bepaal je ook of je pc of laptop volledig van het internet losgekoppeld wordt als de VPN-verbinding wegvalt of dat alleen bepaalde applicaties worden afgesloten. De eerste optie is duidelijk: het apparaat is dan helemaal niet meer verbonden met het internet.

Specifieke applicaties de toegang ontzeggen

In sommige situaties is het niet handig dat je helemaal geen internet meer hebt als de VPN-verbinding wegvalt. Bijvoorbeeld wanneer je in een belangrijk gesprek zit via Zoom of Microsoft Teams. Voor die gevallen kun je een kill switch applicatie-specifiek de verbinding laten verbreken. Je kunt dan bijvoorbeeld wel doorgaan met videobellen of browsen, terwijl je torrent client geen internettoegang meer heeft.

©Ģirts Raģelis

Welke apps laat je wel afsluiten en welke niet?

Sommige online bezigheden brengen meer risico's met zich mee dan andere wanneer het gaat om je privacy of de beveiliging van je persoonlijke informatie. Misschien gebruik je je VPN alleen om een serie op Netflix te kijken die in Nederland niet beschikbaar is. In dat geval wil je niet dat je hele internetverbinding wegvalt als de VPN uitvalt. Maar bij privacygevoelige taken, zoals internetbankieren, het versturen van e-mails, het werken in de cloud of het downloaden van torrents, wil je juist voorkomen dat je zonder VPN online gaat. Je kunt de kill switch dan zo instellen dat alleen je browser, e-mailapp, cloudopslag en torrentclient worden geblokkeerd, terwijl andere apps gewoon verbinding houden.

Lekker tijdens het Netflixen

🍿🍿🍿🍿🍿 Popcorn!

VPN kill switches zijn een logische toevoeging aan VPN's en zijn daarom standaard beschikbaar bij de bekendste aanbieders. Meestal staan ze automatisch aan, maar je kunt de functie eenvoudig in- of uitschakelen via de instellingen.

Voor wie is een VPN kill switch nuttig?

Eigenlijk heeft iedereen die waarde hecht aan privacy baat bij een VPN-provider met kill switch. In Nederland is er sprake van weinig censuur en zijn er amper internetblokkades. Maar alsnog zijn VPN's hier erg populair. Als je torrents downloadt, is het handig om ervoor te zorgen dat je IP-adres beschermd is, want dat downloaden is in veel gevallen illegaal. Gevoelige informatie of belangrijke (werkgerelateerde) documenten kun je beter ook niet zomaar versturen. Met een VPN met kill switch zijn je gegevens en bestanden beter beschermd. Zit je vaak op een open wifi-netwerk? Dan is het zonder meer verstandig om te kiezen voor een VPN met kill switch. Want openbare netwerken hebben een slechte reputatie op het gebied van veiligheid en zijn regelmatig het doelwit van hackers.