Heb je een vraag met betrekking tot veiligheid, privacy of virussen op al je mobiele en vaste technische apparaten? Samen met G Data geven wij antwoord. Heb je ook een vraag stuur deze redactie@pcmweb.nl.

Vraag: Je leest vaak over gaten in Java en de Flash Player enzovoort. Hoe ziet een aanval die via zo'n gat wordt uitgevoerd eruit? 

Eddy: Het gebruik van zogenaamde exploits om beveiligingslekken in software te misbruiken is een zeer populaire methode bij cybercriminelen om pc’s met malware te infecteren.

Niet elk beveiligingslek wordt gelijk gedicht nadat het voor het eerst is ontdekt. De periode die tussen deze momenten ligt, is het moment waarop cybercriminelen het lek kunnen misbruiken om malware op computersystemen te smokkelen. In ondergrondse marktplaatsen zijn zogenaamde exploit kits te koop, waarmee een hele rij beveiligingslekken kan worden misbruikt. Als er ook maar één lek  uit die rij niet is gedicht op een computer, kan malware op het systeem terecht komen. Een dergelijke exploit kit kan voor ongeveer €1.000 worden aangeschaft. In 2013 was ongeveer 90% van de succesvolle infecties van computers met malware toe te schrijven aan het gebruik van exploit kits. Dit geeft maar aan hoe vaak exploits worden gebruikt, en hoe lastig gebruikers het vinden om alle software op hun pc altijd volledig up-to-date te houden.

Om pc’s goed tegen exploits te beveiligen, zonder dagelijks te hoeven controleren of er updates beschikbaar zijn voor de geïnstalleerde software, kan een beveiligingssoftware worden gebruikt. Helaas vertrouwt traditionele antivirussoftware op virushandtekeningen. Dat betekent dat scanners alleen code tegenhouden, waarvan ze al weten dat die kwaadaardig is. Nieuwe kwaadaardige code, waarmee de scanner nog nooit eerder geconfronteerd is geweest, wordt niet tegengehouden. Daarom is het van belang dat een beveiligingssoftware naast reactieve (op virushandtekeningen gebaseerde scanners) bescherming, ook proactieve bescherming (detectie op basis van gedrag en andere kenmerken) biedt. Zo zit in de pc-beveiliging van G DATA de proactieve module Exploitbescherming, die juist deze gevaarlijk exploits herkent en onschadelijk maakt.

Hoe werkt een exploit?

Malware wordt vaak verspreid via websites die zijn gemanipuleerd door cybercriminelen - dit gebeurt dus vaak zonder dat de beheerder van de website zich hiervan bewust is. Het kan gaan om legitieme websites zoals bijvoorbeeld nieuwssites, carrièresites, gemeentesites, webshops, datingsites, enzovoorts. Websites die met een exploit kit zijn uitgerust controleren snel de computer van elke bezoeker op de aanwezigheid van ongepatchte beveiliginslekken. Als er één wordt ontdekt, wordt deze door de betreffende exploit gebruikt als toegangspoort voor de infectie van het systeem met malware. De volgende stap is dat de exploit de Windows-schermen controleert die nodig zijn om toegang te krijgen tot de harde schijf, het internet of een ander gedeelte van het systeem. Als de malware deze stappen heeft doorlopen, wordt de daadwerkelijke malware –de zogenaamde “payload” – gedownload via de internetverbinding. Het is ook mogelijk dat een exploit kit op een andere manier het systeem controleert, bijvoorbeeld via een geïnfecteerde USB-stick, of een kwaadaardige attachment bij een e-mail.

Een lucratieve online zwarte markt

Cybercriminelen bieden meestal pakketjes aan met daarin een hele verzameling aan effectieve exploits, zogenaamde exploit kits. Deze bevatten verschillende ‘poortenopeners’ voor verschillende typen software. Tot voor kort waren deze kits verkrijgbaar voor vaste prijzen op de ondergrondse marktplaatsen. Tegenwoordig bieden steeds meer criminelen exploit kits aan als een abonnement. Tegen een maandelijkse vergoeding ontvangt de klant telkens nieuwe exploits en updates voor de al aanwezige exploits. Een exploit kit die op zoek gaat naar zwakke plekken in Internet Explorer, Java en PDF readers kost ongeveer €1000,- per maand. Deze kit wordt doorlopend geüpdatet met nieuwe exploits, voor nieuw ontdekte beveiligingslekken in deze programma’s en met nieuwe versies van al bestaande exploits. Door de snelle wisseling van exploits, is het voor traditionele antivirussoftware erg lastig om altijd de nieuwste varianten te herkennen. Vandaar dat proactieve beschermingstechnieken bij exploits de voorkeur verdienen boven reactieve technieken.

Als je wilt weten hoe G DATA exploitbescherming werkt, klik dan hier voor meer informatie.  

Wie is Eddy Willems?

Wij leggen jullie vragen voor aan onze expert Eddy Willems. Hij is bestuurslid van brancheorganisaties AMTSO en EICAR en Security Evangelist bij G Data Software. Gespecialiseerd in IT-beveiliging. Presenteert, geeft workshops en seminars over dit onderwerp, wordt regelmatig geïnterviewd en is al in meer dan 5000 artikelen in de media (print, online, radio en televisie) wereldwijd verschenen. In oktober van 2013 publiceerde hij zijn eerste boek: Cybergevaar.

Leeftijd: 53 jaar

Functie: Malware-expert

Opleiding: Informatica aan IHB en VUB

Dit artikel is op initiatief van G Data tot stand gekomen.

Je zit op de bank en streamt probleemloos een 4K-video op je telefoon, maar zodra je je laptop openklapt om een webpagina te laden, lijkt het alsof de verbinding vastloopt. Ligt het aan de router of aan je computer? In dit artikel leggen we uit waarom wifi-snelheden zo sterk kunnen verschillen per apparaat en wat je eraan kunt doen.

Je betaalt voor een snelle internetverbinding, dus is de verwachting dat elk apparaat in huis die snelheid ook daadwerkelijk haalt. Toch voelt het surfen op je computer soms stroperig aan, terwijl je smartphone ernaast nergens last van heeft. Vaak wordt er direct naar de internetprovider gewezen, maar het probleem zit meestal in de apparatuur zelf. Het verschil in hardware, leeftijd en software tussen mobiele apparaten en computers is namelijk groter dan je denkt. Na het lezen van dit stuk weet je precies waar die vertraging vandaan komt.

Generatiekloof: waarom je laptop vaak achterloopt

Het snelheidsverschil tussen je telefoon en je computer komt vaak neer op een simpele generatiekloof. We vervangen onze telefoons gemiddeld elke twee tot drie jaar, waardoor ze vaak uitgerust zijn met de nieuwste wifi-chips (zoals wifi 6 of 6E). Een laptop gaat vaak veel langer mee, soms wel vijf tot zeven jaar. Hierdoor probeert een verouderde netwerkkaart in je laptop te communiceren met een moderne router, wat resulteert in een lagere maximumsnelheid.

Daarnaast speelt de manier waarop data wordt verwerkt een grote rol. Een telefoon is geoptimaliseerd voor directe consumptie: apps op de achtergrond worden gepauzeerd om de app die je nú gebruikt voorrang te geven. Een computer werkt anders. Terwijl jij probeert te surfen, kan Windows of macOS op de achtergrond bezig zijn met zware updates, het synchroniseren van clouddiensten of het maken van back-ups. Je laptop snoept dus al bandbreedte weg zonder dat jij het doorhebt, waardoor er voor je browser minder overblijft.

Wanneer je laptop de strijd wél wint

De laptop wint het van de telefoon wanneer de omstandigheden optimaal zijn voor stabiliteit in plaats van pure mobiliteit. Als je beschikt over een moderne laptop met een recente netwerkkaart en je bevindt je in dezelfde ruimte als de router, kan de laptop vaak stabieler grote bestanden binnenhalen.

Dat geldt vooral als je laptop verbonden is met de 5GHz-frequentieband. Deze frequentie is veel sneller dan de oude 2.4GHz-band, maar heeft een korter bereik. Als je dicht bij het toegangspunt zit, profiteert je laptop van zijn krachtigere processor om complexe webpagina's sneller op te bouwen dan een telefoon dat kan, mits de verbinding zelf niet de bottleneck is.

Waarom je telefoon soepeler aanvoelt

Het verschil wordt pijnlijk duidelijk zodra je verder van de wifi-bron af gaat zitten, bijvoorbeeld op zolder of in de tuin. Smartphones zijn vaak agressiever geprogrammeerd om het sterkste signaal te pakken of snel tussen frequenties te schakelen. Veel laptops blijven daarentegen te lang plakken op een zwak 5GHz-signaal of vallen onnodig terug op de trage en vaak overvolle 2.4GHz-band (het zogeheten 'sticky client'-probleem).

Daarnaast hebben smartphones een trucje dat laptops helaas moeten missen: wifi-assist (of een vergelijkbare term). Als de wifi even hapert, gebruikt de telefoon ongemerkt een beetje 4G- of 5G-data om de stroom stabiel te houden. Je laptop heeft die optie meestal niet en laat direct een laadicoontje zien. Hierdoor voelt de telefoon sneller aan, terwijl hij eigenlijk een beetje vals speelt door mobiele data bij te schakelen.

Harde grenzen: wanneer traagheid onvermijdelijk is

Er zijn situaties waarin je laptop de strijd sowieso verliest, ongeacht hoe dicht je bij de router zit. Dit zijn de harde grenzen:

Zo check je of jouw hardware het probleem is

Om te bepalen of je laptop de boosdoener is, moet je eerst kijken naar de verbinding. Klik op het wifi-icoon op je laptop en controleer of je verbonden bent met een 5GHz-netwerk (vaak te zien bij Eigenschappen of netwerkinformatie). Is dat niet het geval en sta je wel dicht bij de router? Dan is je netwerkkaart waarschijnlijk verouderd of staan de instellingen niet goed.

Kijk ook eens kritisch naar je gebruik. Heb je toevallig nog applicaties openstaan zoals Steam, OneDrive of Dropbox? Deze programma's kunnen de verbinding volledig dichttrekken. Op een telefoon gebeurt dit zelden automatisch op de achtergrond. Als je laptop ouder is dan vijf jaar, kan een simpele upgrade met een moderne wifi-usb-dongle het probleem vaak al verhelpen, zonder dat je een hele nieuwe computer hoeft aan te schaffen.

Kortom: leeftijd en software maken het verschil

Dat je telefoon sneller is op wifi dan je laptop, komt meestal doordat telefoons nieuwere netwerkchips hebben en slimmer omgaan met datastromen. Laptops hebben vaak last van zware achtergrondprocessen of blijven hangen op een tragere frequentieband. Daarnaast schakelen telefoons bij zwak wifi soms ongemerkt over op 4G/5G, wat de ervaring vloeiender maakt. Controleer of je laptop op de 5GHz-band zit en sluit zware achtergrondprogramma's af om snelheid te winnen.

Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen komt op 16 april uit voor Nintendo Switch.

Dat heeft Nintendo vanmiddag aangekondigd in een speciale Direct-uitzending die om de game draait. Ondanks dat de game voor de eerste Switch verschijnt, zal hij via backwards compatibility ook speelbaar zijn op Nintendo Switch 2.

In de Tomodachi Life-games van Nintendo kunnen spelers zelf Mii-personages creëren en bijvoorbeeld baseren op het uiterlijk van henzelf, vrienden en familie of beroemdheden. Deze Mii's leiden vervolgens hun eigen leven op een eiland, wat allerlei gekke en hilarische situaties oplevert. Spelers kunnen zelf ook invloed uitoefenen op deze verschillende situaties.

Over Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen

In de Direct-uitzending werd meer informatie gegeven over het aankomende Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen. Zo is duidelijk dat spelers hun Mii-personages unieke persoonlijkheden, gewoontes en woningen kunnen geven. Spelers kunnen tijdens de game zien waar de personages aan denken, en ze helpen bij problemen. De tijd in de game verstrijkt daarbij net zo snel als in de echte wereld, wat het de moeite waard maakt om het spel op verschillende momenten op te starten.

Het is daarbij mogelijk om de verschillende Mii-personages kennis met elkaar te laten maken, om te zien wat er vervolgens gebeurd. Personages kunnen bijvoorbeeld praten over hun favoriete eten en filmgenres. Het is daarnaast mogelijk om acht Mii-personages bij elkaar in een huis te laten wonen, wat weer unieke reacties van de personages veroorzaakt.

Op het eiland waar de game zich afspeelt kunnen spelers de personages winkels te laten bezoeken. Bijvoorbeeld een supermarkt waar allerlei etenswaren worden verkocht, of de mogelijkheid om kleding en kostuums te kopen. In een speciale marktkraam worden redelijk geprijsde artikelen meerdere malen per dag ververst.

Ook is er een ontwerpatelier, waar spelers verschillende voorwerpen kunnen maken, waaronder kledingstukken, versiering voor huizen en zelfs huisdieren. Het eiland kan sowieso naar eigen smaak worden ingedeeld, met bankjes, bomen, planten en meer.