ID.nl logo
Gratis software: De 12 beste freeware-tips van december
© Reshift Digital
Huis

Gratis software: De 12 beste freeware-tips van december

Freewaremakers zijn enthousiaste computergebruikers die niet programmeren uit winstbejag, maar hun vaardigheden inzetten om iets te verbeteren. Dankzij de gratis programma's wordt computeren leuker en handiger! We bespreken de beste programma's van dit moment en nieuwe versies van 'evergreens'.

Tip 01: Lekker fris

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Glary Disk Cleaner kan schijfruimte vrijmaken door overbodige bestanden en programmaresten te verwijderen. Het programma voert automatisch een controle uit en toont hoeveel schijfruimte je terugkrijgt met een schoonmaakactie. Glary Disk Cleaner toont welke Windows-onderdelen en programmaresten er worden gesaneerd. Standaard zijn niet alle opties actief. Controleer de lijst en vink alleen de onderdelen aan die je kent. Dit geldt niet alleen voor Glary Disk Cleaner, maar voor alle schoonmaakprogramma's. Voer nooit schoonmaakacties uit waarvan je niet weet wat er gebeurt. Als je items aanpast in het 'schoonmaakschema', klik dan op Her scan. Met Start opschonen wordt de schoonmaker pas echt aan het werk gezet en krijg je je schijfruimte terug.

Wees alert tijdens de installatie van Glary Disk Cleaner om extra programma's te voorkomen: de makers willen graag dat je ook Glary Utilities installeert. Maar dit heb je niet nodig om Glary Disk Cleaner te gebruiken.

©PXimport

Glary Disk Cleaner verwijdert overbodige bestanden en verouderde instellingen.

Tip 02: Spionnensloper

Geschikt voor: Windows 10

Onze privacy komt steeds meer in het geding door het gebruik van smartphones en de computer. Windows 10 doet hier een flinke schep bovenop. Sommige programma's die beweren om hier een stokje voor te steken, maken het probleem alleen maar erger en injecteren soms zelfs malware. Op het forum van Spybot kwamen we een interessant programmaatje tegen dat direct actie onderneemt.

Spybot Anti-Beacon komt zonder enige garanties, maar werkt goed en toont direct welke telemetrie-opties nadelig zijn voor je privacy en of deze in- of uitgeschakeld zijn. Telemetrie is het op afstand meten en verzamelen van bepaalde gegevens (in dit geval onder meer diagnostische en gebruiksgegevens) en dat terugsturen voor onderzoek.

Let wel op: sommige aanpassingen hebben gevolgen voor het gebruik van je computer. Als je bijvoorbeeld bepaalde onderdelen van OneDrive laat uitschakelen, werkt de Windows Mail-app niet meer. Alle aanpassingen die je doet met Spybot Anti-Beacon zijn gelukkig eenvoudig ongedaan te maken. Gebruik hiervoor de knop Undo.

Tip 03: Klassieke start

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Met de komst van Windows 10 hebben we eindelijk het startmenu weer terug, maar wel in een nieuw jasje. Voor wie zich hierbij nog steeds niet prettig voelt (of functionaliteit mist), heeft aan Start10 een uitstekend alternatief. Dit programma is met vijf euro weliswaar betaalbaar, maar niet gratis. Het is dan ook niet zo gek dat veel mensen alsnog teruggrijpen op Classic Shell. Classic Shell was vooral bekend onder Windows 8/8.1, maar werkt ook uitstekend onder Windows 10 en brengen we daarom graag nog een keertje onder je aandacht. Classic Shell heeft zeer veel instellingen waardoor je je startmenu volledig aan je wensen kunt aanpassen. De keerzijde hiervan is dat je even de tijd moet nemen om alle opties te doorgronden. Gelukkig kun je de 'expert-instellingen' verbergen en voldoet de basis van Classic Shell zelfs voor beginners.

©PXimport

Classic Shell geeft ook Windows 10 weer een klassiek startmenu.

Tip 04: Alles over je pc

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Altijd al meer willen weten over de 'ingrediënten' van je computer? Dankzij HWiNFO32 hoeft je pc of laptop niet open. Het programma toont alle informatie over je hardware. De gegevens worden gerubriceerd in categorieën als Memory (geheugen), Motherboard (moederbord) en Drives (opslag). Per onderdeel leest HWiNFO32 ook de sensors uit (indien aanwezig) en zie je bijvoorbeeld hoe warm bepaalde componenten zijn. HWiNFO32 is zeer uitgebreid en dat kan lastig zijn voor de absolute beginner. De knop Summary geeft direct een beknopt overzicht met de meest essentiële informatie.

De gedetailleerde informatie van HWiNFO32 is handig als je je computer wilt verkopen of upgraden. Dankzij HWiNFO32 weet je bijvoorbeeld welk geheugen je nodig hebt en of er nog plaats is voor uitbreiding. Let op: de knoppen Driver update en BIOS update leiden je naar overbodige commerciële programma's.

©PXimport

HWiNFO32 biedt een kijkje onder de motorkap van je computer.

Tip 05: Gegevens overzetten

Geschikt voor: Windows XP, Vista, 7, 8(.1), 10

Als je een upgrade uitvoert naar Windows 10, blijven je bestanden en programma's en bestanden behouden. Bij de aanschaf van een nieuwe pc of als je je systeem 'schoon installeert' met Windows 10, moet je je gegevens op een andere manier overzetten.

Laplink PCmover Express kan dit voor je regelen. Laplink PCmover Express werkt tussen Windows XP of hoger en Windows 8.1/10. Je installeert Laplink PCmover Express op je oude (of vorige) computer waarna je aangeeft welke gegevens en informatie je wilt overbrengen. Laplink PCmover Express maakt een 'pakketje' dat je op de nieuwe frisse computer kunt importeren, waarna alles automatisch wordt neergezet en ingesteld. Dit laatste werkt uiteraard alleen in een 'perfecte wereld' en daarin leven we niet. In de praktijk kan er veel misgaan door allerlei factoren, te veel om op te noemen. Gelukkig gaat het ook vaak goed en dan heb je aan Laplink PCmover Express een goede oplossing om je gegevens te migreren.

©PXimport

Laplink PCmover Express zet gegevens om tussen je oude en nieuwe computer.

Tip 06: Usb-virus

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Wie de tv-serie Mr. Robot heeft gezien, weet dat het bijzonder onveilig is om een usb-stick van iemand anders aan te sluiten op je computer. Scripts en malware vinden op deze manier hun weg. UsbFix is gespecialiseerd in het tackelen van dit probleem en kan een usb-stick controleren op malware en andere ellende. Gebruik hiervoor de knop Research. Met de knop Clean verwijder je aangetroffen problemen. UsbFix toont reclames en is hierdoor niet echt overzichtelijk. De commerciële versie heeft hier geen last van en biedt ook realtime bescherming. Bij de gratis versie moet je usb-sticks handmatig controleren. Hoewel we de insteek van UsbFix waarderen, moet goede beveiligingssoftware dezelfde bescherming bieden en malware buiten de deur houden, zelfs als deze via usb probeert binnen te komen.

©PXimport

UsbFix controleert usb-opslag op malware en andere problemen.

Tip 07: Bestanden delen

Geschikt voor: Linux, OS X, Windows 7, 8(.1), 10

Als je thuis meer dan één computer hebt, is het handig om af en toe bestanden uit te kunnen wisselen. Hiervoor kun je een thuisgroep instellen, maar voor incidenteel gebruik is dit misschien te veel van het goede. Ook ben je hiervoor afhankelijk van het besturingssysteem (en versie) van de andere computers. Dankzij NitroShare kan het veel eenvoudiger. Installeer NitroShare op je computers. Zodra je iets wilt versturen, klik je met de rechtermuisknop op het NitroShare-icoontje in je systeemvak (rechts onder in beeld). Kies Send files en wijs de bestanden aan die je wilt verzenden. Je andere computer(s) met NitroShare worden automatisch gevonden waarna het bestand wordt gekopieerd. Met Send directory kopieer je de inhoud van een map. NitroShare werkt onder bijna alle besturingssystemen. Je kunt dus eenvoudig bestanden uitwisselen tussen Windows-computers onderling, maar ook met een Mac- of Linux-systeem.

Aan de kant van de ontvanger bewaart NitroShare de bestanden op het bureaublad. Deze locatie kun je aanpassen bij de programma-instellingen.

©PXimport

Met NitroShare deel je bestanden met andere gebruikers in je (thuis) netwerk.

Tip 08: Systeemherstelpunt

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Windows Systeemherstel kan je redder in nood zijn om een haperende computer weer aan de praat te krijgen. Als het goed is maakt Windows zelf herstelpunten, bijvoorbeeld als je een nieuw programma installeert of essentiële wijziging doorvoert. Met Restore Point Creator heb je meer controle of je herstelpunten. Alle instellingen en opties vind je terug in één overzicht. Klik op Create system checkpoint om snel handmatig een herstelpunt aan te maken. Je kunt je systeemherstelpunten met Restore Point Creator ook selectief verwijderen en zo schijfruimte vrijmaken. Bij Program options / Keep X ammount of restore points bepaal je hoeveel herstelpunten Windows moet bewaren.

Restore Point Creator is een aanrader voor iedereen die regelmatig sleutelt aan Windows-instellingen, of nieuwe programma's of tweaks uitprobeert. Je kunt beter één herstelpunt te veel hebben dan één te weinig.

©PXimport

Restore Point Creator helpt bij het snel aanmaken van herstelpunten.

Tip 09: Flash-blokkade

Geschikt voor: Firefox en Chrome

Flash is zowel geliefd en gehaat op websites, maar wordt nog steeds gebruikt ondanks de beperkte ondersteuning van met name Apple. De techniek wordt gebruikt voor animaties, filmpjes en geluid. Als je niet gediend bent van de (bewegende) Flash-elementen kun je in Firefox en Chrome een uitbreiding installeren. Voor Chrome-gebruikers heet de uitbreiding 'Flashcontrol' en voor Firefox-gebruikers 'Flash Control'. De uitbreidingen zijn niet gemaakt door dezelfde programmeur, maar doen nagenoeg hetzelfde. Standaard worden alle Flash-elementen geblokkeerd tijdens het internetten. In plaats daarvan zie je een zwart vlak met een icoontje dat aangeeft dat er iets geblokkeerd is. Als je het Flash-element alsnog wilt afspelen, klik je op het zwarte vlak.

©PXimport

Flash Control blokkeert alles wat met Flash te maken heeft in Firefox.

Tip 10: Basisbeveiliging

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Hoewel Windows 10 met Windows Defender een goede basisbeveiliging aan boord heeft, kan het altijd beter. Hiervoor hoef je niet per se een commercieel beveiligingsprogramma te installeren, het kan ook met een gratis oplossing. Comodo Antivirus Free heeft bijvoorbeeld alles in huis om je systeem veilig te houden en te beschermen tegen virussen. Comodo Antivirus Free kan je systeem scannen en biedt met 'realtime protection' ook permanente beveiliging. Na de installatie heb je bijna geen omkijken naar Comodo Antivirus Free. Je bestanden worden gecontroleerd en het programma haalt automatisch de meest recente updates op.

Wees alert tijdens de installatie om te voorkomen dat de maker meer producten van zichzelf installeert of aanpassingen doet aan je browser.

©PXimport

Comodo Antivirus biedt goede basisbescherming tegen virussen en andere ellende.

Tip 11: Verborgen agenda

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Windows heeft een taakplanner aan boord die wordt gebruikt voor allerlei onderhoudstaken van programma's en Windows zelf. Zo controleert bijvoorbeeld Adobe op nieuwe versies van geïnstalleerde Adobe-producten. TaskSchedulerView is een handig programmaatje om een goed overzicht te krijgen van alle geplande taken. De lijst van een gemiddelde Windows-computer kan meer dan honderd items bevatten. Achter elk onderdeel vind je de instellingen in kolommen.

Hier zie je bij Status of een taak actief is. Bij Last run zie je wanneer een taak voor het laatste werd uitgevoerd. Triggers geeft aan wat er moet gebeuren om de taak uit te voeren. Hier kan een datum staan, maar ook de aanduiding 'weekly' (wekelijks). De trigger 'idle' zorgt er voor dat de taak wordt gestart zodra je de computer een tijdje niet aanraakt. De geplande taken kun je met TaskSchedulerView eenvoudig activeren of juist uitschakelen. Gebruik hiervoor de stoplicht indicator in het menu. Let op: het is af te raden om taken uit te schakelen waarvan je niet weet waarvoor ze dienen. Het per ongeluk uitschakelen van essentiële onderdelen is een beveiligingsrisico voor je computer.

©PXimport

TaskSchedulerView toont alle taken die ingepland zijn in Windows.

Tip 12: Video roteren

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Per ongeluk een video gefilmd op je smartphone waarbij het beeld gedraaid is? Dan moet je tijdens het afspelen op je computer je hoofd een slag draaien. Dankzij Movie Rotator los je dit eenvoudig op. Start Movie Rotator en sleep het probleemfilmpje naar het Movie Rotator-venster. Klik op de roteerknoppen totdat het beeld recht staat en bewaar het eindresultaat. Het leuke aan Movie Rotator, ten opzichte van vergelijkbare programma's, is dat je het gratis kunt gebruiken, er geen watermerken worden geplaatst en Movie Rotator geen overbodige extra's installeert.

©PXimport

Movie Rotator draait je filmpjes een slag zodat ze weer goed worden weergegeven.

Niet schrikken?

De beste beveiligingssoftware laat weleens een steekje vallen waardoor een risico over het hoofd wordt gezien en de computer in gevaar komt. Omgekeerd zijn er ook veel voorbeelden. Een handig programmaatje wordt als 'gevaarlijk' gezien waarna de beveiligingssoftware groot alarm slaat. Dit kan ook voorkomen bij freeware uit deze rubriek, maar uiteraard hoef je dan niet echt te schrikken. We hebben alle programma's uitgebreid voor je getest. Zorg er wel voor dat je de download binnenhaalt via de website van de programmamaker. Twijfel je toch aan de 'goede bedoelingen' van een download? Bij VirusTotal kun je je bestand laten onderzoeken door alle gerenommeerde beveiligingsprogramma's. Als één of twee van de programma's een waarschuwing geeft is het waarschijnlijk vals alarm. Als meerdere programma's melding maken van problemen is er mogelijk wel iets aan de hand.

©PXimport

Vertrouw je een download niet of twijfel je aan je beveiligingssoftware? Voer een second opinion uit bij VirusTotal.

Pas op voor ongewenste software!

Veel programmamakers bundelen andere (ongewenste) programma's in hun installatieprocedure. Dit houdt in dat wanneer je een programma installeert, je er zomaar één of meer programma's bij krijgt. Ook worden soms instellingen van je browser aangepast en heb je plotseling een andere zoekmachine of extra werkbalk. Als we dergelijke praktijken tegenkomen bij freeware, maken we hier melding van. Het is echter altijd mogelijk dat er iets verandert tussen het tijdstip van testen en het moment dat je de besprekingen leest. Gelukkig zijn overbodige extra's en wijzigingen meestal eenvoudig te voorkomen door alert te zijn tijdens de installatieprocedure. Doorloop deze aandachtig en vink alle opties uit die je niet wilt installeren of wijzigen.

©PXimport

Wees altijd alert als je een programma installeert: voor je het weet, installeer je overbodige extra's of worden er instellingen aangepast.

▼ Volgende artikel
Review Poco F8 Ultra – Toptoestel zodra de prijs zakt
© Wesley Akkerman
Huis

Review Poco F8 Ultra – Toptoestel zodra de prijs zakt

De smartphones van Poco zijn over het algemeen goed geprijsd als je kijkt naar wat je ervoor terugkrijgt. De nieuwe Poco F8 Ultra heeft een prijskaartje van minimaal 800 euro. Gaat die regel ook hier op?

Uitstekend
Conclusie

De Poco F8 Ultra oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze variant een paar gram zwaarder maakt dan de zwarte versie). Wel plaatsen we wat kanttekeningen bij de software- en camera-ervaring. De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

Plus- en minpunten
  • Bose-subwoofer
  • Faux denim achterop
  • Stevig, handzaam en licht
  • Vlotte en overzichtelijke software
  • Gemiddeld tot goed softwarebeleid
  • Batterijduur
  • Kleuren kunnen beter
  • Camera laat te wensen over
  • Bloatware en advertenties
CategorieSpecificatie
Display6,9 inch Amoled-display, 120Hz (adaptief), 3500 nits maximale helderheid
ProcessorSnapdragon 8 Elite Gen 5 (3nm)
Geheugen12 GB of 16 GB LPDDR5X (9600 Mbps)
Opslag256 GB of 512 GB (UFS 4.1)
Batterij6500 mAh met 100W HyperCharge en 50W draadloos laden
Camera achter50 MP hoofdcamera (OIS), 50 MP periscooptelelens (OIS), 50 MP ultragroothoek
Camera voor32 MP met autofocus
VideoTot 8K op 30 fps (achter) / 4K op 60 fps (voor)
SoftwareXiaomi HyperOS 3
BouwIP68 waterbestendig, POCO Shield Glass, 218 (Black) - 220 gram (Denim Blue)
Connectiviteit5G, Wifi 7, Bluetooth 6.0, NFC
Extra'sUltrasone vingerafdrukscanner, Infrarood (IR-blaster), Bose audio

Want wat voor smartphone kun je precies aanbieden als je er net wat meer geld tegenaan gooit? Dat idee heeft een unieke telefoon opgeleverd, voorzien van een denimlook én een extra subwoofer achterop. Gewaagde keuzes, maar in een wereld waarin smartphones steeds meer naar elkaar toe groeien, en in hun identiteitscrisis meer en meer op iPhones gaan lijken, geen verkeerde ontwikkeling. Alleen daarom al zijn we enthousiast over de Poco F8 Ultra (Blue Denim-uitvoering).

Het helpt dan ook zeer dan de subwoofer daar niet alleen voor de show zit. Dit compacte speakertje geeft geluiden en audio meer dan genoeg ruimte om beter tot hun recht te komen vergeleken met reguliere smartphonespeakers. Weg is dat blikkige geluid, dat nu ruimte maakt voor warmere tonen en een bredere soundstage. Klinkt de muziek perfect? Dat kun je niet verwachten, maar we zijn desondanks onder de indruk van de Bose-luidspreker.

©Wesley Akkerman

Uniek en tof

De Poco F8 Ultra ligt prettig in de hand en voelt solide aan dankzij het aluminium frame. Met 220 gram is hij ook niet overdreven zwaar. Het fauxdenim op de achterkant draagt daarbij merkbaar bij aan de grip, waardoor hij niet snel uit je handen glipt. Juist door dat eigenzinnige uiterlijk is dit zo'n smartphone die je liever zonder hoesje gebruikt, ook al loop je daarmee iets meer risico op valschade.

Het grote amoled-paneel van 6,9 inch stelt evenmin teleur. Met zijn hoge resolutie (1.200 bij 2.608 pixels) en verversingssnelheid (120 Hertz) kom je niets tekort en oogt alles scherp en vlot. Het contrast is breed en zwartwaarden zijn diep, maar de kleuren kunnen soms net even wat flets ogen. Dat valt alleen op in directe vergelijkingen met andere smartphones; de kans is heel klein dat dit je hier iets van merkt in het dagelijkse gebruik of als je een minder geoefend oog hebt.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Wat je mag verwachten

Ook al draait de Poco F8 Ultra niet op de krachtigste processor die Qualcomm te bieden heeft, in de praktijk merk je daar weinig van. De Snapdragon 8 Elite Gen 5 voelt vlot aan bij multitasking en kan games zonder moeite aan, al moet je er wel rekening mee houden dat de Gen 5 warm (niet heet, gelukkig) kan worden wanneer je high-end spellen speelt. Niets om je zorgen over te maken, je zult hier namelijk je vingers niet aan branden.

Ook de accu stelt niet teleur. Met een capaciteit van 6.500 mAh haal je in veel gevallen probleemloos twee dagen, al hangt dat vanzelfsprekend af van hoe intensief je de smartphone gebruikt. Speel je veel games, dan loopt hij sneller leeg, maar opladen gaat razendsnel. Met een geschikte 100w-lader, die je zelf moet aanschaffen, zit de accu binnen ongeveer veertig minuten weer helemaal vol.

0,7x

1x

2x

Camera en software

Toch is niet alles goud wat er blinkt. Onder de juiste lichtomstandigheden maakt de Poco F8 Ultra kleurrijke en gedetailleerde beelden. Zoomen is geen probleem en ook de selfiecam lijkt goed om te gaan met verschillende huidtypen. De groothoeklens presteert echter minder goed: kleuren komen minder goed uit de verf en details vallen weg. De avondmodus stelt teleur, met een overdaad aan exposure, gebrekkige kleurenaccuraatheid en trage vastlegging.

Aangezien Poco een dochteronderneming is van Xiaomi, draait het toestel op HyperOS 3.0. De Poco staat daardoor vol met overbodige en dubbele apps, waaronder die van Xiaomi, waarvan je het gros kunt verwijderen. Ook kom je her en der wat reclame tegen. Verder is het besturingssysteem vlot en overzichtelijk, twee eigenschappen die we extreem belangrijk vinden. Je krijgt tot slot 'maar' vier Android-upgrades, evenals zes jaar aan beveiligingsupdates.

5x

10x

Poco F8 Ultra kopen?

Ondanks de kanttekeningen die we plaatsen bij de software- en camera-ervaringen, zijn er eigenlijk weinig redenen om niet voor de Poco F8 Ultra te kiezen. Hij oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze uitvoering wel een paar gram zwaarder maakt dan de Poco F8 Ultra Black). De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

52137934

▼ Volgende artikel
Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid
© ER | ID.nl
Huis

Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

Spatial audio in de praktijk

Je komt ruimtelijke audiotechnieken op steeds meer plekken tegen, vaak zonder dat je er specifiek naar hoeft te zoeken. In de filmwereld is Dolby Atmos de absolute standaard, waarbij streamingdiensten zoals Netflix en Disney+ deze techniek inzetten om geluidseffecten via een soundbar dwars door je kamer te laten bewegen.

Muziekliefhebbers vinden soortgelijke ervaringen bij Apple Music en Tidal, waar speciale mixes van bekende albums een breder en dieper geluidsveld bieden dan de originele stereoversie. Ook in de gamingwereld is het inmiddels de norm; Sony gebruikt de Tempest 3D-technologie voor de PlayStation 5 om spelers midden in de actie te plaatsen, terwijl Microsoft met Windows Sonic en Dolby Atmos for Headphones vergelijkbare resultaten behaalt op de Xbox en pc.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Populaire merken voor spatial audio

Verschillende fabrikanten lopen voorop in de adoptie van ruimtelijke audiotechnieken. Apple heeft met de integratie in de AirPods Max en AirPods Pro in combinatie Apple Music de techniek toegankelijk gemaakt voor de massa, terwijl Sony met hun 360 Reality Audio een sterk eigen ecosysteem heeft gebouwd dat vooral schittert bij gaming en specifieke streamingdiensten. Daarnaast is Sonos een dominante speler op het gebied van home-entertainment met soundbars die Dolby Atmos ondersteunen. Bose en Sennheiser zijn eveneens belangrijke namen die met hun geavanceerde algoritmes en hoogwaardige hardware zorgen dat de ruimtelijke beleving ook voor de veeleisende luisteraar geloofwaardig blijft.