Begin januari vindt traditiegetrouw de CES plaats, ’s werelds grootste technologie- en elektronicabeurs. Bijna alle techbedrijven presenteren in Las Vegas hun nieuwste apparatuur en innovaties. Wat kunnen we verwachten op CES 2019?

De CES 2019 vindt plaats van 8 tot en met 11 januari en uiteraard doet Computer!Totaal die dagen verslag vanaf de beursvloer. Sommige fabrikanten laten voor de start van het evenement al weten wat ze gaan presenteren, terwijl andere merken hun aankondigingen geheim (proberen te) houden. Hieronder vind je de producten die we (waarschijnlijk) gaan zien op CES 2019.

Nieuwe oled-tv's van LG

Zoals ieder jaar maakt LG ruim voor de start van de CES al bekend wat het in Las Vegas gaat demonstreren. Dit jaar kunnen we rekenen op nieuwe oled-tv’s met een Alpha 9 (gen. 2 processor), al zijn de details nog schaars.

De fabrikant komt ook met twee ultrawide monitoren, waaronder een 49 inch model. De andere monitor heeft een verversnelheid van 144Hz en is niet verrassen gericht op gamers. Daarnaast verschijnen er op de CES drie high-end LG-soundbars die Dolby Atmos en Google Assistent ondersteunen. De spraakmakende opvouwbare smartphone waar LG aan werkt, wordt vermoedelijk niet op de CES getoond. LG zou het toestel anderhalve maand later op de MWC-beurs in Barcelona onthullen.

©PXimport

High-end 4K-beamer met spraakbesturing

LG presenteert op de CES ook de Cinebeam 4K, de opvolger van de Cinebeam uit 2018. De nieuwe beamer toont beelden in maximaal 4K-resolutie op een plat oppervlak. Dat kan een muur zijn, maar ook een plafond of een vloer. Je bedient de beamer via je stem (dankzij LG’s eigen slimme platform) of je smartphone. Het apparaat draait op webOS en kan daarom onder andere Netflix- en YouTube-video’s afspelen. Als de Cinebeam 4K op minimaal 5 centimeter afstand van het oppervlak zet, projecteert hij een 90 inch beeld. Als de afstand tot het oppervlak minimaal 18 centimeter bedraagt, kan de beamer een 120 inch beeld projecteren. De maximale helderheid is 2500 ANSI lumens en het apparaat ondersteunt ethernet, usb en hdmi. Op de beurs maakt LG de prijs van de Cinebeam 4K bekend. Zijn voorganger kost 3000 euro.

Mogelijk ziet op de CES ook de LG Q9 het levenslicht. Dit zou een mid-range smartphone worden met een Snapdragon 660-processor, 3000 mAh accu en 4GB/32GB werk- en opslaggeheugen. Meer informatie over het toestel ontbreekt vooralsnog.

©PXimport

QLED-versie van Samsung's The Frame

De Samsung The Frame is een kunstzinnige televisie die er meer uitziet als een schilderij. Als het scherm in stand-by staat, toont het artistieke werken van allerlei meester-schilders. Leuk, maar de beeldkwaliteit van de led-lcd-tv kan niet tippen aan een oled- of qled-tv. Samsung heeft dat ook door en kondigt op CES 2019 een qled-versie aan van The Frame. Qled is een verbeterd lcd-scherm met een hoger contrast en fraaiere kleuren. Daarnaast krijgt de nieuwe The Frame de Bixby-stemassistent van Samsung. Het bedrijf gaat de bijzondere tv ook via meer winkels verkopen. De 2018-versie is alleen verkrijgbaar bij premium woonwinkels, maar zijn opvolger verschijnt ook bij reguliere elektronicazaken. Op de CES gaat Samsung vermoedelijk vertellen wat de tv moet kosten en wanneer hij uitkomt.

©PXimport

Samsung maakte voor de start van de CES ook al bekend dat zijn tv’s die in 2019 uitkomen, ondersteuning bieden voor Remote Access. Met deze feature kan je content van je telefoon, tablet en laptop via wifi op de televisie projecteren. Het systeem is medeontwikkeld met VMware, een groot softwarebedrijf.

In december presenteerde Samsung de eerste smartphone met een klein gat in het scherm voor de frontcamera. De Galaxy A8s komt vooralsnog alleen in China uit, al is het niet ondenkbaar dat de fabrikant de CES aangrijpt om de telefoon te presenteren voor meer regio’s.

AMD, Intel en Nvidia op CES 2019

Van AMD kunnen we op de CES 2019 onder andere nieuwe grafische producten verwachten, al wil de fabrikant nog geen details geven. Op de beurs worden ook de derde generatie Ryzen-processors getoond.

Traditiegetrouw heeft Intel een enorme stand op de CES, bedoeld om allerlei toepassingen (zakelijk en consument) te demonstreren. Wat de chipmaker dit jaar gaat aankondigen, is nog onduidelijk. Een gerucht wijst op de komst van een eigen grafische kaart. Ook zijn er bronnen die zeggen dat Intel werkt aan een 10-kernige CPU met de codenaam Comet Lake. De CPU zou gebaseerd zijn op Intels 14nm proces. Of deze producten op de CES debuteren, zal snel blijken.

De kans bestaat dat Nvidia de CES 2019 aangrijpt om een arsenaal nieuwe producten te onthullen. De kaartmaker zou de RTX 2070, 2070 Max-Q, 2060, 2050 Ti en 2050 in petto hebben. Mogelijk wordt er op de beurs ook een MX250 aangekondigd.

Sony werkt aan nieuwe smartphones

Sony maakt tal van verschillende producten en daarom verwachten we op de CES veel nieuwe apparatuur. Het lijkt er in ieder geval op dat er nieuwe oled-tv’s aankomen en er wordt ook gesproken over twee of drie nieuwe telefoons. Het zou gaan om de Xperia L3, XA3 en XA3 Plus, budget- en mid-range-modellen met grote schermen en Android 9.0 (Pie). Sony’s nieuwste vlaggenschip, de Xperia XZ4, verwachten we pas op het MWC, eind februari.

Zelfrijdende auto's op CES

Al jarenlang worden op het parkeerterrein van de CES (semi)zelfrijdende auto’s gedemonstreerd. Onder andere Audi en Nvidia laten bezoekers proefritjes maken en die zijn – zo kunnen we uit ervaring zeggen – leuk om mee te maken. Ook dit jaar worden zelfrijdende auto’s een belangrijk onderdeel op de beurs. Nvidia, TuSimple en Almotive zijn present en het is aannemelijk dat ook bedrijven als Audi, Mercedes en Google hun vorderingen laten zien.

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.

Energieopslag stond lang gelijk aan een technische puzzel van losse kastjes en kabels. De Hoymiles HiOne rekent daar definitief mee af. Dit systeem integreert krachtige prestaties in één strakke, modulaire zuil die gezien mag worden. Ben jij klaar voor de volgende stap in energieonafhankelijkheid? Wij doken in de specificaties van deze stille krachtpatser.

Partnerbijdrage - in samenwerking met Hoymiles

Geen kabelbrij, maar strak design

Wie zijn garage of technische ruimte netjes wil houden, zit niet te wachten op een wirwar van kastjes en leidingen. De HiOne lost dit op met een slim modulair ontwerp. De installateur stapelt de batterij- en omvormermodules simpelweg op elkaar.

Het unieke hieraan is dat alle verbindingen intern lopen. Aan de buitenkant zie je dus geen kabels, wat zorgt voor een rustig en 'afgewerkt' beeld. De behuizing voelt niet aan als goedkoop plastic, maar als een solide apparaat dat tegen een stootje kan. Dankzij de IP66-certificering (water- en stofdicht) is het systeem zelfs robuust genoeg om buiten onder een overkapping geplaatst te worden, mocht je binnen ruimte willen besparen.

Klaar voor de moderne grootverbruiker

Dit systeem is specifiek ontworpen om de energiehonger van het moderne, duurzame gezin te stillen. Heb je een warmtepomp, een elektrische auto of een druk huishouden? Dan is de HiOne in zijn element.

De huidige line-up van de HiOne is geoptimaliseerd voor woningen met een 3-fase aansluiting (ondersteuning tot 33,3 A per fase), maar ook 1-fase varianten staan op de planning. Dit maakt het systeem enorm veelzijdig. Waar lichtere systemen vaak moeite hebben om meerdere zware apparaten tegelijk van stroom te voorzien, levert de HiOne onverstoorbaar door. De echte meerwaarde zit in de onafhankelijkheid. Dankzij de 'whole-home backup'-functie kan het systeem bij stroomuitval het hele huis draaiende houden. Dus niet alleen de wifi en de koelkast, maar ook het koken en verwarmen gaan gewoon door.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Het brein: AI en dynamische tarieven

Een batterij is tegenwoordig meer dan een opslagvat; het is een slimme handelscomputer. De HiOne wordt aangestuurd door de S-Miles Cloud, een platform dat verder kijkt dan alleen 'vol' of 'leeg'. Met de ingebouwde 'Time-of-Use' modus kan het systeem slim inspelen op energietarieven.

Heb je een dynamisch energiecontract? Dan kan de software automatisch laden als de stroom goedkoop (of zelfs gratis) is en terugleveren of ontladen als de prijzen pieken. Zo verdien je de investering niet alleen terug door eigen gebruik, maar ook door slim te handelen op de energiemarkt. Bovendien leert het systeem jouw verbruikspatronen kennen, zodat er altijd voldoende buffer is voor jouw specifieke situatie.

Geen DIY, maar professionele zekerheid

Het is belangrijk om te benadrukken dat de HiOne geen doe-het-zelfproject is, zoals een eenvoudige balkon-set. Dit is hoogwaardige infrastructuur die naadloos geïntegreerd wordt in je meterkast en woning. Je koopt dit systeem dan ook via een gecertificeerde installateur.

Voor de consument is dat een groot voordeel: je hoeft je niet druk te maken over de techniek. De vakman zorgt dat de zuil op de juiste plek komt te staan, regelt de koppeling met je zonnepanelen en zorgt dat alles veilig draait. Jij bedient het systeem vervolgens simpelweg via de app.

Om deze krachtpatser veilig te houden, is een 5-laags veiligheidssysteem ingebouwd. Dit varieert van speciale drukkleppen en aerogel-isolatie tussen de cellen tot een actieve brandonderdrukkingsmodule die in noodsituaties binnen enkele seconden reageert. Daarnaast wordt de temperatuur op negen punten per cel continu gemonitord.

©Hoymiles / Jeroen Keep

Toekomstmuziek: je auto als batterij

Misschien wel het meest interessante aspect voor EV-rijders is de voorbereiding op V2X (Vehicle-to-Everything). Hoymiles heeft aangekondigd dat er een specifieke V2X-module aankomt voor de HiOne. Hiermee wordt het in de toekomst mogelijk om de enorme accu van je elektrische auto te koppelen aan je thuisbatterij. Je auto fungeert dan als een soort super-accu voor je huis, terwijl de HiOne de regie voert. Daarmee is dit systeem niet alleen een oplossing voor nu, maar ook een voorbereiding op de volgende stap in de energietransitie.

Conclusie

De Hoymiles HiOne is een premium keuze voor huiseigenaren die verder kijken. Het systeem combineert een strak design met de brute kracht die nodig is voor een huis vol warmtepompen en EV's. Door te kiezen voor een professioneel geïnstalleerd systeem met 5-voudige beveiliging en slimme AI-software, haal je niet alleen een batterij in huis, maar een complete energiemanager die klaar is voor de toekomst.