ID.nl logo
Huis

Contextmenu's beheren

Contextmenu's zijn de menu's die u te zien krijgt bij een rechtermuisklik op een bestand, map, hyperlink, icoontje, taakbalk, of schijf. Rechtsklikken op een lege plek in een map of op uw bureaublad levert eveneens een contextmenu op. Deze menu's kunnen het werken met de pc flink vereenvoudigen, maar ze kunnen ook een bron van irritatie zijn, vooral wanneer ze vol staan met opties die u nooit gebruikt.

Een schoner contextmenu begint bij uzelf

U kunt contextmenu-items achteraf verwijderen, maar het is voor een deel ook mogelijk om te voorkomen dat ze überhaupt in uw contextmenu's komen te staan. Tijdens de installatie van programma's wordt namelijk vaak gevraagd of u bepaalde contextmenu-items wilt installeren. Wordt de Engelse taal tijdens de installatie gebruikt, dan zal er in dat geval gevraagd worden om Shell Extensions te installeren. Denkt u deze niet nodig te hebben voor het betreffende programma, geef dan direct aan dat ze niet geïnstalleerd hoeven te worden. Ook dit is een manier om uw contextmenu's overzichtelijk te houden.

Hoe meer programma's u installeert, des te meer items er in de verschillende contextmenu's verschijnen. Sommige daarvan zijn handig, maar andere zult u nooit gebruiken, en die bent u waarschijnlijk liever kwijt dan rijk. Maar het kan ook zijn dat u bepaalde mogelijkheden in contextmenu's mist, die u er juist graag aan toe zou voegen.

Er zijn verscheidene manieren om items uit contextmenu's te verwijderen of ze eraan toe te voegen. Soms is het mogelijk deze items in of uit te schakelen via het programma dat ze erin heeft geplaatst. Daarnaast bestaan er verschillende programma's waarmee u contextmenu's kunt aanpassen, en verder is het mogelijk deze menu's te bewerken door rechtstreeks in het register in te grijpen.

©PXimport

Er kan veel uit contextmenu's verwijderd worden.

1. Programma of register?

Om contextmenu-items uit te schakelen (voor zover dit niet kan via het programma waar ze bijhoren), heeft het gebruik van programma's als ShellExView, ShellMenuView en FileMenu Tools de voorkeur, omdat er in dat geval weinig mis kan gaan. Schakelt u bijvoorbeeld een item uit waarvan dat bij nader inzien toch niet de bedoeling was, dan schakelt u dit via het bewuste programma even eenvoudig weer in. Aan het werken in het register zijn iets meer risico's verbonden, al moeten we die niet overdrijven. Met de nodige voorzorgsmaatregelen, die we eveneens in dit artikel beschrijven, kan er ook daarbij weinig mis gaan. Wanneer u uw contextmenu's wilt gaan bewerken, raden we u echter aan dit allereerst te doen met behulp van de programma's die we in het eerste deel van dit artikel beschrijven. Lukt daarmee niet wat u wilt bewerkstelligen, dan kunt u het alsnog proberen door het register te bewerken. Lees dan voordat u hieraan begint het kader 'Veilig werken in het register', zodat u bij eventuele fouten die u maakt voldoende herstelmogelijkheden hebt.

2. ShellExView en ShellMenuView

Wanneer het erom gaat ongewenste items in uw contextmenu's uit te schakelen, hebt u met ShellExView en ShellMenuView twee zeer krachtige tools in handen. De programma's zijn te downloaden van ShellExView en ShellMenuView, downloadlinks staan onderaan de pagina's. De programma's hoeven niet geïnstalleerd te worden. U pakt de zip-bestanden eenvoudigweg uit naar mappen die u vervolgens desgewenst in Program Files plaatst. Hierna kunt u snelkoppelingen naar de uitvoerbare bestanden maken en deze op uw bureaublad of in uw startmenu zetten. Voor beide programma's is een Nederlandse vertaling beschikbaar, die u op dezelfde pagina aantreft vanwaar u ShellExView en ShellMenuView downloadt. Om de programma's in het Nederlands weer te geven, pakt u de map met vertaling uit naar de map waarin u het programma geplaatst hebt. Hoewel de interfaces van beide programmaatjes veel overeenkomsten vertonen, is er een duidelijk verschil. Met ShellExView bewerkt u de zogenoemde dynamische contextmenu-items zichtbaar, terwijl u met ShellMenuView de statische contextmenu-items aanpast. Dynamische contextmenu-items verschijnen op meerdere plaatsen, en zowel bij mappen als bestanden. Voorbeelden hiervan zijn de opties van een programma als WinZip, en de mogelijkheid van uw virusscanner om afzonderlijke mappen en bestanden te scannen. Statische items zijn gebonden aan bepaald bestandstypen. Een voorbeeld van een statisch item is Afspelen met WinAmp, dat u te zien krijgt wanneer u rechtsklikt op een map of op een met WinAmp geassocieerd bestand.

Zoals gezegd gaat het hier om twee zeer krachtige tooltjes. Wanneer u ze opstart, wordt u dan ook geconfronteerd met een enorme hoeveelheid items en een groot aantal kolommen met informatie over deze items. Laat u niet afschrikken: het merendeel van de informatie in de kolommen hebt u niet nodig. In ShellExView hebt u over het algemeen voldoende aan hetgeen u in de kolommen Shell-uitbreiding, Uitgeschakeld, Type en Omschrijving aantreft. In ShellMenuView zijn vooral de kolommen Menu-naam, Extensies, Type-beschrijving en Uitgeschakeld van belang. Een groot aantal van de opgesomde items behoort tot het besturingssysteem, deze zult u meestal niet uit willen schakelen. Soms is dat zelfs af te raden, maar in die gevallen krijgt u een waarschuwing dat u het betreffende item beter ingeschakeld kunt laten. Over het algemeen zult u items willen verwijderen die door allerhande software in uw contextmenu's zijn geplaatst, en die u nooit gebruikt.

©PXimport

Met de programma's ShellExView en ShellMenuView past u uw contextmenu's aan.

3. Werken met ShellExView

ShellExView toont, zoals gezegd, de dynamische contextmenu-items. Als voorbeeld noemden we de mogelijkheid om afzonderlijke mappen en bestanden op malware te scannen. Gebruikt u deze optie nooit, dan gaat u na opstarten van ShellExView in de kolom Shell-uitbreiding op zoek naar de naam van uw virusscanner. Wanneer u deze gevonden hebt, klikt u er met uw rechtermuisknop op en u kiest Geselecteerde items uitschakelen.

In Windows XP zal de verandering direct doorgevoerd worden. In Windows Vista en 7 dient u de pc hiervoor opnieuw op te starten. Een andere en snellere manier is door alleen Windows Explorer te herstarten. Dit doet u door via een rechtermuisklik op uw taakbalk het Taakbeheer te starten, en het proces explorer.exe te beëindigen. Vervolgens kiest u Bestand / Nieuwe taak (Uitvoeren), typ hier explorer en klik op OK. Overigens geldt dit alleen voor ShellExView. De veranderingen die u met ShellMenuView aanbrengt worden zowel in Windows XP als in Vista en 7 direct doorgevoerd.

©PXimport

Met twee muisklikken schakelen we het contextmenu van onze virusscanner uit.

Zelf contextmenu-items toevoegen

Hoewel we het in dit artikel voornamelijk hebben over manieren om items uit uw contextmenu's te verwijderen, is het ook mogelijk om nieuwe opties toe te voegen. Uiteraard bestaan ook hier weer verschillende programma's voor, zoals Context Menu Editor. De opties die dergelijke tooltjes bieden zijn echter nogal beperkt. U hebt wat dit betreft veel meer mogelijkheden, wanneer u de benodigde sleutels zelf in het register aanmaakt. Het principe is vrij eenvoudig: u creëert een registersleutel met de naam die u in het contextmenu wilt zien, en in deze sleutel maakt u een tweede sleutel aan met de naam Command. In deze subsleutel komt de opdracht te staan die uitgevoerd moet worden bij een klik op het betreffende item. Waar u deze sleutels moet aanmaken, hangt af van het contextmenu waarin u het item wilt zien verschijnen. Is dat bij een rechtermuisklik op bestanden, dan dienen de sleutels in HKEY_CLASSES_ROOT\*\shell gemaakt te worden. Wilt u dat het item verschijnt bij rechtsklikken op mappen, dan moeten de nieuwe sleutels in HKEY_CLASSES_ROOT\Folder\shell komen te staan. En wilt u dat het contextmenu-item alleen bij een rechtermuisklik op een bepaald bestandstype zichtbaar wordt, dan zult u in de sleutel van het betreffende bestandstype moeten zijn. Gaat het bijvoorbeeld om dll-bestanden, dan zullen de sleutels in HKEY_CLASSES_ROOT\dllfile gemaakt moeten worden. Deze sleutels dienen altijd binnen een sleutel met de naam shell te staan. In sommige gevallen zal deze al bestaan, en anders dient u deze eerst aan te maken. We geven een voorbeeld: stel dat u de optie Openen in Kladblok wilt zien verschijnen bij een rechtermuisklik op een willekeurig bestand. U navigeert dan in de register-editor naar HKEY_CLASSES_ROOT\*\shell. In het linkerdeelvenster klikt u met uw rechtermuisknop op deze sleutel en u kiest Nieuw / Sleutel. De nieuwe sleutel noemt u Openen in Kladblok. In deze sleutel creëert u vervolgens een subsleutel met de naam Command. In het rechterdeelvenster dubbelklikt u ten slotte op de waarde (Standaard), en u voert de opdracht Notepad.exe "%1" in. De toevoeging "%1" is vereist om het aangeklikte bestand in Kladblok te laten openen.

We beseffen dat we hiermee slechts een eenvoudig voorbeeld hebben gegeven, maar hopen dat we het principe enigszins duidelijk hebben gemaakt.

©PXimport

Het is vrij eenvoudig om uw eigen contextmenu-items te maken.

4. Werken met ShellMenuView

Wanneer u ShellMenuView opstart, zult u een duidelijk verschil bemerken met ShellExView. In plaats van allerlei verschillende contextmenu-items treft u in ShellMenuView soms lange reeksen identieke items aan, voorafgegaan door een programma-icoontje. Wanneer u in de kolom Extensies kijkt, zal duidelijk worden waarom dit het geval is. Het gaat hier om contextmenu-items die met bepaalde bestandstypen geassocieerd zijn. U kunt dus per bestandstype bepalen of u een dergelijk item wilt uitschakelen. Vaker zult u echter een hele reeks van deze items willen uitschakelen. Wilt u bijvoorbeeld dat de optie Toevoegen aan speellijst van WinAmp nergens verschijnt, dan selecteert u alle desbetreffende items in ShellMenuView en schakelt u schakelt ze uit. U kunt hierbij uiteraard ook selectief te werk te gaan. Converteert u bijvoorbeeld uitsluitend wav-bestanden naar mp3, dan kunt u voor het betreffende programma aangeven dat er alleen een item in het contextmenu verschijnt bij rechtsklikken op wav-bestanden. Selecteer de overige extensies en schakel het item van het contextmenu uit.

©PXimport

Alleen bij wav-bestanden zal nu nog een contextmenu van Switch Sound File Converter verschijnen.

5. FileMenu Tools

Met het programmaatje FileMenu Tools, is het eveneens mogelijk contextmenu-items uit te schakelen. Maar daarnaast kunt u een hele reeks mogelijkheden aan uw contextmenu's toevoegen. Het programma plaatst een nieuw item, genaamd FileMenu Tools, in uw contextmenu. In dit submenu vindt u onder meer opties om bestanden in Kladblok te openen, een opdrachtprompt te openen, dll's te registreren of te deregistreren en bestanden of mappen te hernoemen. Mogelijkheden die u niet gebruikt kunt u uitschakelen. Open hiervoor de configuratie van het programma (kies in het rechtermuisknopmenu FileMenu Tools / Configure FileMenu Tools). In het rechterdeelvenster kunt u onder het tabblad Commands of FileMenu Tools datgene uitvinken wat u niet nodig hebt. Het is eveneens mogelijk de volgorde van de items aan te passen via de opdrachten Move Up en Move Down die u in het linkerdeelvenster onder Actions aantreft. Waar nodig kunt u tevens scheidingslijnen toe te voegen via de opdracht Add Separator in datzelfde venster.

©PXimport

FileMenu Tools voegt een submenu met verschillende mogelijkheden toe aan uw contextmenu.

©PXimport

In de configuratie van FileMenu Tools selecteert u de gewenste opties.

U treft in de configuratie nog twee andere tabbladen aan. Het tabblad "Send To..." menu laat items zien die u in het contextmenu Kopiëren naar aantreft. U kunt hier items uitschakelen, maar u hebt ook weer de mogelijkheid nieuwe items aan dit menu toe te voegen. Wilt u bijvoorbeeld de map Mijn afbeeldingen in het menu Kopiëren naar hebben, dan klikt u onder Actions op Add Command. Selecteer het nieuwe item. Staat het venstertje Properties nog niet in beeld, kies dan voor Edit / Properties. In dit venstertje geeft u bij Name de naam op die u in het menu Kopiëren naar wilt zien, terwijl u bij Target en Working folder het pad naar de map Mijn afbeeldingen invult. Kies vervolgens in het menu File voor Apply Changes. Op deze wijze kunt u ook schijven of partities waar u regelmatig bestanden of mappen naar kopieert aan het menu Kopiëren naar toevoegen.

Onder het tabblad Commands of other applications kunt u bepaalde contextmenu-items uit- of inschakelen. FileMenu Tools maakt hierbij onderscheid tussen items die bij bestanden, mappen, schijfstations, enzovoort verschijnen, zodat u selectief te werk kunt gaan. Experimenteert u gerust met de mogelijkheden die u hier hebt. Eventuele ongewenste resultaten herstelt u eenvoudigweg door een verwijderd vinkje weer terug te plaatsen.

Wilt u FileMenu Tools uitsluitend gebruiken om ongewenste contextmenu-items uit te schakelen, dan kunt u het contextmenu-item van het programma zelf eventueel uitschakelen via het hiervoor besproken ShellExView. De optie Configure FileMenu Tools blijft dan beschikbaar via uw startmenu.

©PXimport

Ongewenste contextmenu-items schakelt u met Filemenu Tools op een eenvoudige manier uit.

6. Contextmenu-items verwijderen via het register

In het uitzonderlijke geval dat u contextmenu-items niet met behulp van een van de hiervoor besproken programma's kunt uitschakelen, zult u de betreffende sleutel of sleutels uit het register moeten verwijderen. Dit is vrij eenvoudig, maar leest u voordat u hieraan begint het kader 'Veilig werken in het register', zodat u eventuele onbedoelde resultaten teniet kunt doen. We willen MediaInfo verwijderen, dit heeft zich na installatie van de software zelf in het contextmenu genesteld. Het register benadert u via Start / Uitvoeren met het commando regedit. Contextmenu-items bevinden zich altijd in de hoofdsleutel HKEY_CLASSES_ROOT van het register. Om ongewenste items te verwijderen hoeft u daarom slechts dit deel van het register te doorzoeken op de naam waarmee het betreffende item in contextmenu's verschijnt. Dit doet u via de zoekfunctie van de register-editor, die u in het menu Bewerken vindt. Hierbij dient u er rekening mee te houden dat een contextmenu-item zich op meerdere plaatsen in HKEY_CLASSES_ROOT kan bevinden. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer zo'n item zowel bij rechtsklikken op een bestand als bij rechtsklikken op een map verschijnt. Nadat u een bepaald item gevonden en verwijderd hebt, drukt u op F3, waardoor het doorzoeken van het register wordt voortgezet. Nadat u op deze wijze de hele sleutel HKEY_CLASSES_ROOT hebt doorzocht, en alle betreffende items hebt verwijderd, kunt u de register-editor sluiten.

©PXimport

Met de zoekfunctie van de register-editor is een contextmenu-item snel te vinden.

Veilig werken in het register

Als u wijzigingen in het register gaat aanbrengen, is het aan te bevelen om alvorens u dit doet een nieuw systeemherstelpunt te maken. Maar om te voorkomen dat u na een klein foutje het systeem in zijn geheel dient te herstellen, kunt u als extra voorzorgsmaatregel de registersleutel die u gaat bewerken exporteren en opslaan als registerbestand. Het importeren van een dergelijk bestand is stukken eenvoudiger dan het uitvoeren van systeemherstel. We geven een voorbeeld: u wilt het contextmenu-item MediaInfo verwijderen, en via de zoekfunctie hebt u de registersleutel MediaInfo gevonden in de sleutel HKEY_CLASSES_ROOT\*\shell. U maakt dan eerst een back-up van de sleutel MediaInfo door deze in het linkerdeelvenster van de register-editor te selecteren, en via een rechtermuisklik te kiezen voor Exporteren. Het aldus gemaakte registerbestand slaat u vervolgens op, bijvoorbeeld als BackupMediaInfo.reg. Nu kunt u de sleutel MediaInfo met een gerust hart verwijderen. Blijkt hierna dat dit niet het gewenste resultaat oplevert, dan herstelt u de vorige situatie eenvoudigweg via een dubbelklik op het bestand BackupMediaInfo.reg.

©PXimport

Een back-up van een registersleutel is eenvoudig te maken.

▼ Volgende artikel
Review Poco F8 Ultra – Toptoestel zodra de prijs zakt
© Wesley Akkerman
Huis

Review Poco F8 Ultra – Toptoestel zodra de prijs zakt

De smartphones van Poco zijn over het algemeen goed geprijsd als je kijkt naar wat je ervoor terugkrijgt. De nieuwe Poco F8 Ultra heeft een prijskaartje van minimaal 800 euro. Gaat die regel ook hier op?

Uitstekend
Conclusie

De Poco F8 Ultra oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze variant een paar gram zwaarder maakt dan de zwarte versie). Wel plaatsen we wat kanttekeningen bij de software- en camera-ervaring. De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

Plus- en minpunten
  • Bose-subwoofer
  • Faux denim achterop
  • Stevig, handzaam en licht
  • Vlotte en overzichtelijke software
  • Gemiddeld tot goed softwarebeleid
  • Batterijduur
  • Kleuren kunnen beter
  • Camera laat te wensen over
  • Bloatware en advertenties
CategorieSpecificatie
Display6,9 inch Amoled-display, 120Hz (adaptief), 3500 nits maximale helderheid
ProcessorSnapdragon 8 Elite Gen 5 (3nm)
Geheugen12 GB of 16 GB LPDDR5X (9600 Mbps)
Opslag256 GB of 512 GB (UFS 4.1)
Batterij6500 mAh met 100W HyperCharge en 50W draadloos laden
Camera achter50 MP hoofdcamera (OIS), 50 MP periscooptelelens (OIS), 50 MP ultragroothoek
Camera voor32 MP met autofocus
VideoTot 8K op 30 fps (achter) / 4K op 60 fps (voor)
SoftwareXiaomi HyperOS 3
BouwIP68 waterbestendig, POCO Shield Glass, 218 (Black) - 220 gram (Denim Blue)
Connectiviteit5G, Wifi 7, Bluetooth 6.0, NFC
Extra'sUltrasone vingerafdrukscanner, Infrarood (IR-blaster), Bose audio

Want wat voor smartphone kun je precies aanbieden als je er net wat meer geld tegenaan gooit? Dat idee heeft een unieke telefoon opgeleverd, voorzien van een denimlook én een extra subwoofer achterop. Gewaagde keuzes, maar in een wereld waarin smartphones steeds meer naar elkaar toe groeien, en in hun identiteitscrisis meer en meer op iPhones gaan lijken, geen verkeerde ontwikkeling. Alleen daarom al zijn we enthousiast over de Poco F8 Ultra (Blue Denim-uitvoering).

Het helpt dan ook zeer dan de subwoofer daar niet alleen voor de show zit. Dit compacte speakertje geeft geluiden en audio meer dan genoeg ruimte om beter tot hun recht te komen vergeleken met reguliere smartphonespeakers. Weg is dat blikkige geluid, dat nu ruimte maakt voor warmere tonen en een bredere soundstage. Klinkt de muziek perfect? Dat kun je niet verwachten, maar we zijn desondanks onder de indruk van de Bose-luidspreker.

©Wesley Akkerman

Uniek en tof

De Poco F8 Ultra ligt prettig in de hand en voelt solide aan dankzij het aluminium frame. Met 220 gram is hij ook niet overdreven zwaar. Het fauxdenim op de achterkant draagt daarbij merkbaar bij aan de grip, waardoor hij niet snel uit je handen glipt. Juist door dat eigenzinnige uiterlijk is dit zo'n smartphone die je liever zonder hoesje gebruikt, ook al loop je daarmee iets meer risico op valschade.

Het grote amoled-paneel van 6,9 inch stelt evenmin teleur. Met zijn hoge resolutie (1.200 bij 2.608 pixels) en verversingssnelheid (120 Hertz) kom je niets tekort en oogt alles scherp en vlot. Het contrast is breed en zwartwaarden zijn diep, maar de kleuren kunnen soms net even wat flets ogen. Dat valt alleen op in directe vergelijkingen met andere smartphones; de kans is heel klein dat dit je hier iets van merkt in het dagelijkse gebruik of als je een minder geoefend oog hebt.

©Wesley Akkerman

©Wesley Akkerman

Wat je mag verwachten

Ook al draait de Poco F8 Ultra niet op de krachtigste processor die Qualcomm te bieden heeft, in de praktijk merk je daar weinig van. De Snapdragon 8 Elite Gen 5 voelt vlot aan bij multitasking en kan games zonder moeite aan, al moet je er wel rekening mee houden dat de Gen 5 warm (niet heet, gelukkig) kan worden wanneer je high-end spellen speelt. Niets om je zorgen over te maken, je zult hier namelijk je vingers niet aan branden.

Ook de accu stelt niet teleur. Met een capaciteit van 6.500 mAh haal je in veel gevallen probleemloos twee dagen, al hangt dat vanzelfsprekend af van hoe intensief je de smartphone gebruikt. Speel je veel games, dan loopt hij sneller leeg, maar opladen gaat razendsnel. Met een geschikte 100w-lader, die je zelf moet aanschaffen, zit de accu binnen ongeveer veertig minuten weer helemaal vol.

0,7x

1x

2x

Camera en software

Toch is niet alles goud wat er blinkt. Onder de juiste lichtomstandigheden maakt de Poco F8 Ultra kleurrijke en gedetailleerde beelden. Zoomen is geen probleem en ook de selfiecam lijkt goed om te gaan met verschillende huidtypen. De groothoeklens presteert echter minder goed: kleuren komen minder goed uit de verf en details vallen weg. De avondmodus stelt teleur, met een overdaad aan exposure, gebrekkige kleurenaccuraatheid en trage vastlegging.

Aangezien Poco een dochteronderneming is van Xiaomi, draait het toestel op HyperOS 3.0. De Poco staat daardoor vol met overbodige en dubbele apps, waaronder die van Xiaomi, waarvan je het gros kunt verwijderen. Ook kom je her en der wat reclame tegen. Verder is het besturingssysteem vlot en overzichtelijk, twee eigenschappen die we extreem belangrijk vinden. Je krijgt tot slot 'maar' vier Android-upgrades, evenals zes jaar aan beveiligingsupdates.

5x

10x

Poco F8 Ultra kopen?

Ondanks de kanttekeningen die we plaatsen bij de software- en camera-ervaringen, zijn er eigenlijk weinig redenen om niet voor de Poco F8 Ultra te kiezen. Hij oogt uniek, vindt in de subwoofer een handige toevoeging en voelt stevig aan. De door ons geteste Denim Blue-uitvoering heeft bovendien een faux denimlaagje op de achterkant voor extra grip (wat deze uitvoering wel een paar gram zwaarder maakt dan de Poco F8 Ultra Black). De prijs is misschien gevoelsmatig nog wat hoog, zeker voor dit merk. Maar zakt de prijs richting de 600 euro, dan krijg je een toptoestel dat zijn prijs meer dan waarmaakt en waar je langdurig plezier van hebt.

52137934

▼ Volgende artikel
Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid
© ER | ID.nl
Huis

Spatial audio: de zin en onzin van 3D-geluid

Spatial audio, oftewel ruimtelijke audio, belooft een luisterervaring waarbij het geluid niet alleen van links en rechts komt, maar je volledig omringt. Hoewel de marketingkreten je geregeld om de oren vliegen, is de techniek niet in elke situatie even zinvol. In dit artikel ontdek je wanneer ruimtelijke audio je ervaring verrijkt en wanneer je prima zonder kunt.

Vergeet het statische geluid van je oude vertrouwde stereo-set. Met spatial audio krijgt geluid eindelijk de diepte die het verdient. Dankzij slimme algoritmes die de akoestiek van de echte wereld nabootsen, ontsnapt de audio aan je koptelefoon of soundbar. Geluid beweegt vrij door de kamer, waardoor een helikopter in een film ook echt boven je hoofd lijkt te cirkelen. Het is de overstap van een platte foto naar een hologram, maar dan voor je oren.

Bioscoopervaring thuis

De meest logische toepassing voor spatial audio is zonder twijfel de moderne filmervaring. Wanneer je een blockbuster kijkt die is gemixt in formaten zoals Dolby Atmos, komt de techniek pas echt tot leven. Een helikopter die overvliegt of regen die op een dak klatert, krijgt een verticale dimensie die voorheen onmogelijk was met een standaard hoofdtelefoon of een simpele soundbar.

Voor filmliefhebbers die niet de ruimte hebben voor een volledige surround-installatie met fysieke speakers in het plafond, biedt spatial audio een overtuigend en compact alternatief dat de zogenaamde immersie aanzienlijk vergroot.

Spatial audio in de praktijk

Je komt ruimtelijke audiotechnieken op steeds meer plekken tegen, vaak zonder dat je er specifiek naar hoeft te zoeken. In de filmwereld is Dolby Atmos de absolute standaard, waarbij streamingdiensten zoals Netflix en Disney+ deze techniek inzetten om geluidseffecten via een soundbar dwars door je kamer te laten bewegen.

Muziekliefhebbers vinden soortgelijke ervaringen bij Apple Music en Tidal, waar speciale mixes van bekende albums een breder en dieper geluidsveld bieden dan de originele stereoversie. Ook in de gamingwereld is het inmiddels de norm; Sony gebruikt de Tempest 3D-technologie voor de PlayStation 5 om spelers midden in de actie te plaatsen, terwijl Microsoft met Windows Sonic en Dolby Atmos for Headphones vergelijkbare resultaten behaalt op de Xbox en pc.

©ER | ID.nl

Muziek met een extraatje

Voor muziek is het nut van ruimtelijke audio iets genuanceerder en sterk afhankelijk van de productie. Bij klassieke concerten of live-opnames kan de techniek je het gevoel geven dat je midden in de concertzaal zit, waarbij de akoestiek van de ruimte tastbaar wordt. Ook bij moderne popmuziek die specifiek voor dit formaat is geproduceerd, kunnen artiesten creatiever omgaan met de plaatsing van instrumenten of subtiele geluidseffecten.

Toch blijft voor de purist die zweert bij een eerlijke, ongefilterde weergave van een studio-album de traditionele stereomix vaak de voorkeur genieten, omdat spatial audio de oorspronkelijke balans soms onnatuurlijk kan veranderen.

Gaming en de functionele voorsprong

In de wereld van gaming verschuift de waarde van spatial audio van puur esthetisch naar functioneel. Vooral in competitieve shooters is het horen van de exacte positie van een tegenstander een serieus dingetje. Door gebruik te maken van ruimtelijke audio kun je voetstappen boven, onder of achter je nauwkeurig lokaliseren. Dat geeft niet alleen een intensere spelervaring waarbij je volledig wordt opgeslokt door de spelwereld, maar biedt ook een tactisch voordeel dat met standaard audio simpelweg niet te evenaren is. Hierdoor is de techniek voor fanatieke gamers bijna onmisbaar geworden.

Wanneer kun je het beter uitschakelen?

Ondanks de indrukwekkende demonstraties is spatial audio niet altijd de beste keuze. Voor dagelijks gebruik, zoals het luisteren naar podcasts of het kijken van het journaal, voegt de extra ruimtelijkheid weinig toe en kan het de verstaanbaarheid van stemmen zelfs negatief beïnvloeden. Ook bij oudere opnames die door softwarematige kunstgrepen naar ruimtelijk geluid worden omgezet, ontstaat er vaak een hol en onnatuurlijk resultaat. In dergelijke gevallen is een zuivere stereoweergave nog altijd de meest betrouwbare weg naar een prettige luisterervaring.

Populaire merken voor spatial audio

Verschillende fabrikanten lopen voorop in de adoptie van ruimtelijke audiotechnieken. Apple heeft met de integratie in de AirPods Max en AirPods Pro in combinatie Apple Music de techniek toegankelijk gemaakt voor de massa, terwijl Sony met hun 360 Reality Audio een sterk eigen ecosysteem heeft gebouwd dat vooral schittert bij gaming en specifieke streamingdiensten. Daarnaast is Sonos een dominante speler op het gebied van home-entertainment met soundbars die Dolby Atmos ondersteunen. Bose en Sennheiser zijn eveneens belangrijke namen die met hun geavanceerde algoritmes en hoogwaardige hardware zorgen dat de ruimtelijke beleving ook voor de veeleisende luisteraar geloofwaardig blijft.