ID.nl logo
Veelvoorkomende Windows 10 problemen oplossen
© PXimport
Zekerheid & gemak

Veelvoorkomende Windows 10 problemen oplossen

Windows geeft weleens problemen. Geen nood: met de juiste hulp ben je de meeste kuren van Windows de baas. Wij laten je zien met welke onderdelen en trucs je Windows in korte tijd weer op de been helpt. Alsof er niets is gebeurd.

Tip 01: Betrouwbaarheid

Twijfel je aan de stabiliteit van de computer, bijvoorbeeld omdat de computer regelmatig vastloopt of onverwacht opnieuw opstart? Met de Betrouwbaarheidsgeschiedenis zie je hoe de computer presteert. Er wordt daarbij een schaal van 1 tot 10 gehanteerd. In het Startmenu typ je Betrouwbaarheidsgeschiedenis. Klik hierna op Betrouwbaarheidsgeschiedenis weergeven. In een grafiek zie je de stabiliteitsindex. Daalt de lijn, dan is de computer minder stabiel dan het punt ervoor. Klik op een datum om de details te tonen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende ‘mijlpalen’: zo zijn er kritieke gebeurtenissen (gebeurtenissen waardoor de computer of een programma bijvoorbeeld vastloopt), waarschuwingen (incidenten die mogelijk tot een probleem kunnen leiden) en informatieve gebeurtenissen (zoals geslaagde updates). Voor meer informatie over een gebeurtenis dubbelklik je erop. De Betrouwbaarheidsgeschiedenis komt goed van pas als je weet wanneer de computer kuren vertoonde: zoek de datum op in het overzicht en achterhaal de mogelijke oorzaak.

©PXimport

Tip 02: Taakbeheer

Reageert een programma niet meer, en krijg je het met geen mogelijkheid afgesloten? Maak gebruik van Taakbeheer. Hiermee kun je programma’s en processen afsluiten. Hierna kun je het probleemprogramma opnieuw starten of – als je hieraan geen behoefte hebt – in elk geval weer beschikken over de systeembronnen die eerst door het programma in beslag werden genomen. Bovendien geeft Taakbeheer een goed overzicht van de geopende programma’s en toont het welke (achtergrond)processen momenteel actief zijn. Je opent Taakbeheer met de toetsencombinatie Ctrl+Shift+Esc (of via de tussenstap Ctrl+Alt+Del). De tab Processen laat je zien welke programma’s en processen actief zijn, en in welke mate zijn aanspraak maken op onderdelen zoals de processor en het geheugen. Klik op een kolom om de programma’s en processen te sorteren op een specifieke volgorde, bijvoorbeeld op de mate van geheugengebruik. Om een probleemprogramma geforceerd te sluiten, klik je erop met de rechtermuisknop. Kies Beëindigen. Een ander interessant onderdeel van Taakbeheer is de tab Opstarten. In de kolom Invloed op opstarten zie je in één oogopslag hoeveel beslag een programma legt op de opstartfase van Windows. Bepaal op basis hiervan per programma of het dat waard is.

©PXimport

Schone lei

Klaar met je vervuilde computer? Tijd voor een schone lei! Je kunt Windows 10 relatief eenvoudig terugzetten naar de fabrieksinstellingen. Hierbij kun je er zelfs voor kiezen om de computer opnieuw te installeren zonder de extra’s die oorspronkelijk door de computerfabrikant zijn mee-geïnstalleerd (zoals ‘bloatware’). Open het instellingenvenster (Windows-toets+I) en kies Bijwerken en beveiliging. Kies Systeemherstel en klik op Opnieuw beginnen met een schone installatie van Windows. Je vindt deze optie bij Meer herstelopties. Klik op Aan de slag (in het venster Nieuwe start).

Tip 03: Loggen maar!

Van nagenoeg elke fout en elke actie houdt Windows een logboek bij. Dat komt goed uit als Windows op de behandelbank ligt. Open het Startmenu en typ Logboeken om het onderdeel te openen. Links in het venster zie je de beschikbare logboeken: Windows-logboeken en Logboeken Toepassingen en services. In Windows-logboeken zie je de subcategorieën. Zo worden er logboeken bijgehouden voor programma’s, beveiligingsincidenten, installatie van programma’s en voor het systeem zelf. Klik op een logboek om het te openen. De details worden getoond in het rechtervenster. Per logboekvermelding wordt de categorie bepaald: het kan gaan om een informatieve melding, een fout of om een waarschuwing. Is de computer vastgelopen op een specifiek tijdstip, zoek dan in het logboek naar de vermelding van de fout en bekijk de details. Dubbelklik op een vermelding om eventuele extra informatie op te vragen. Ben je een meer gevorderde gebruiker, dan kun je ook de kolommen aanpassen en hiermee bepalen welke informatie standaard wordt getoond. Kies voor Beeld/Kolommen toevoegen/verwijderen.

©PXimport

Logboeken geven een beeld van de gezondheid van Windows

-

Tip 04: Geheugencontrole

Problemen met het tijdelijke geheugen (RAM) zijn nooit prettig. Ze veroorzaken onvoorspelbaar gedrag, zoals een blauw scherm of gegevens die niet correct worden opgeslagen. Met het ingebouwde programma Geheugencontrole kun je de integriteit van het geheugen onder de loep nemen. Zorg er eerst voor dat alle geopende programma’s zijn afgesloten en eventueel werk is opgeslagen. Open hierna het Startmenu en typ Geheugencontrole. Een nieuw venster wordt geopend. Kies voor de eerste optie: Nu opnieuw opstarten en zoeken naar problemen. De computer wordt opnieuw opgestart en tegen het licht gehouden. De resultaten van de controle worden na afloop getoond. Wil je de controle op een later moment uitvoeren, dan kun je ook kiezen voor de tweede optie: Naar problemen zoeken als ik mijn computer opnieuw opstart. Hoewel Geheugencontrole een goede eerste indicatie kan geven, is de test bedoeld als eerste globale test. Hardwareproblemen kunnen soms alleen door een gespecialiseerde test aan het licht komen.

©PXimport

Weg met die update

Heb je een update via Windows Update uitgevoerd, maar levert deze hierna problemen op? Je kunt de installatie van updates ongedaan maken. Open het instellingenvenster (Windows-toets+I) en ga naar Bijwerken en beveiliging, Window Update. Kies voor Geschiedenis van updates weergeven en klik hierna op Installatie van updates ongedaan maken. Een nieuw venster wordt geopend. Selecteer de update die roet in het eten gooit (tip: gebruik de kolom Geïnstalleerd op om op datum te zoeken) en klik op Verwijderen.

Tip 05: Foutcontrole

In Windows 10 worden de schijven automatisch op een goede gezondheid gecontroleerd. Dat is belangrijk, omdat je hiermee de kans op gegevensverlies zo klein mogelijk maakt. Vertrouw je een bepaalde schijf niet, dan hoef je je niet afhankelijk op te stellen van Windows. Je kunt Foutcontrole ook handmatig uitvoeren. Open Verkenner (Windows-toets+E) en klik met de rechtermuisknop op de schijf die je wilt controleren. Kies Eigenschappen. Op het tabblad Extra zoek je de sectie Foutcontrole. Klik op de knop Controleren. Klik tot slot op Station scannen. Na de controle klik je op Details weergeven voor een uitgebreid rapport van de scan.

©PXimport

Tip 06: Schijfoptimalisatie

We blijven nog even bij de gezondheid van de schijven. Windows houdt niet alleen de gezondheid in de gaten, maar voert ook een optimalisatie uit voor schijven die zijn ingebouwd in de computer of zijn aangesloten. Dat gebeurt normaal gesproken wekelijks. Ook nieuw toegevoegde schijven worden geoptimaliseerd. Je kunt de instellingen van automatische optimalisatie aanpassen en ook handmatig een optimalisatiesessie starten. In het Startmenu typ je Optimaliseren. Kies voor Stations defragmenteren en optimaliseren. Een overzicht met schijven verschijnt. In de kolom Huidige status lees je of de schijven in orde zijn. Selecteer een schijf en klik op Optimaliseren om de optimalisatie handmatig te starten. Via de knop Instellingen wijzigen pas je het optimalisatieschema aan. Zo kun je de standaardfrequentie van een week aanpassen naar bijvoorbeeld maandelijks. Klik op de knop Selecteren om te bepalen welke schijven voor optimalisatie in aanmerking komen. In dit venster geef je ook aan of nieuw toegevoegde schijven wel of niet mogen worden meegenomen (via de optie Nieuwe stations automatisch optimaliseren).

©PXimport

Tip 07: Hardware

Om te controleren of hardwarematig alles naar behoren verloopt, maak je gebruik van Apparaatbeheer. In het Startmenu typ je Computerbeheer. Kies Systeemwerkset, Apparaatbeheer. Controleer in de lijst of de verschillende onderdelen naar behoren werken. Is er een probleem, dan wordt dit aangeduid met een geel uitroepteken. Voor meer informatie over een eventuele fout, dubbelklik je op het onderdeel. Zoek naar de sectie Apparaatstatus (op het tabblad Algemeen). Hier toont Windows aanvullende informatie. Op het tabblad Stuurprogramma vind je informatie over de gebruikte driver. Levert het onderdeel problemen op nadat de driver is bijgewerkt? Ga naar de tab Stuurprogramma en klik op de knop Vorig stuurprogramma. Windows gebruikt nu het oorspronkelijke stuurprogramma, waardoor de kans groot is dat het onderdeel weer probleemloos werkt. Werkt het onderdeel niet naar behoren, controleer dan of er een nieuwe versie van de driver beschikbaar is. Op de tab Stuurprogramma klik je op de knop Stuurprogramma bijwerken.

©PXimport

Herstelstation

Zorg dat je altijd beschikt over een herstelstation. Hiermee kun je problemen oplossen als Windows niet meer kan worden gestart en kun je een eerder gemaakte back-up terugzetten. Windows heeft voor het maken van een herstelstation een usb-stick nodig met 16 GB capaciteit. Open het Startmenu en typ Herstelstation. De wizard wordt geopend. Plaats nu ook een vinkje bij de optie Maak een back-up van de systeembestanden naar het herstelstation en klik op Volgende. Wijs de usb-stick aan en klik op Volgende om de herstelstick te maken. In geval van nood kun je de computer opstarten met de stick en onder meer een back-up terugplaatsen. Een gerust gevoel.

Veel van de automatische controles kun je ook handmatig uitvoeren

-

Tip 08: Prestaties meten

Ben je een iets meer gevorderde gebruiker? Dan mag het onderdeel Prestatiemeter niet ontbreken in de gereedschapskist. Open het Startmenu en typ Prestatiemeter. Via dit onderdeel kun je de prestaties van verschillende onderdelen nauwlettend in het oog houden. Kies in het linkergedeelte van het venster voor Controlehulpprogramma’s, Prestatiemeter. De grafiek is in eerste instantie nog aardig leeg, maar daar brengen we verandering in. Klik met de rechtermuisknop op de grafiek. Kies Items toevoegen. In het onderdeel Beschikbare items zie je op welke vlakken je het systeem kunt bekijken. Bijvoorbeeld op het gebied van de processorprestaties, of op het gebied van de snelheid van het geheugen. Selecteer de onderdelen in de lijst links en voeg ze toe met een klik op Toevoegen. Tevreden over de selectie? Klik op OK. De grafiek wordt nu gevuld met de gegevens die je hebt geselecteerd. Als je meerdere onderdelen in de grafiek toont, kun je de eigenschappen ervan per onderdeel bepalen. Dubbelklik op het onderdeel dat je wilt aanpassen, in de lijst die onder de grafiek wordt getoond. Pas de instellingen aan in het eigenschappenvenster en bevestig met een klik op OK.

©PXimport

Tip 09: Beslag leggen

Het onderdeel Broncontrole geeft je een goed beeld van het beslag dat de verschillende Windows-onderdelen leggen op de systeembronnen. Het geeft onder meer weer hoe zwaar de processor wordt belast, hoe de schijven presteren en hoe het gesteld is met het geheugen. Open het Startmenu en typ Broncontrole. Op de tab Overzicht zie je een totaalplaatje van het systeem. Om meer details te zien, klik je op een van de vier tabbladen die ernaast worden getoond: Processor, Geheugen, Schijf en Netwerk. Uiterst rechts in het venster worden grafieken getoond van de prestaties. Wil je extra informatie zien of juist weglaten, dan klik je met de rechtermuisknop op de lijst en kies je voor Kolommen selecteren. Wil je meer weten over een bepaald onderdeel, dan klik je erop met rechts en kies je voor Online zoeken.

©PXimport

Installatieperikelen

Heb je problemen met de installatie van Windows 10 en geeft het installatieprogramma een vreemde fout? De foutcodes zijn meestal nietszeggend. Gelukkig heeft Microsoft een overzicht online geplaatst van de meest voorkomende foutcodes en de bijbehorende oplossing of oorzaak.

▼ Volgende artikel
Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp
Huis

Oppo lanceert Reno14 Series met AI-fotografie en vernieuwd ontwerp

OPPO heeft de Reno14 Series gelanceerd. De smartphones, bestaande uit de Reno14 5G en Reno14 F(S) 5G, bieden AI-fotografie, verbeterde productiviteitsfuncties en een water- en stofbestendig ontwerp. Beide modellen zijn uitgerust met grote batterijen, snellaadtechnologie en ColorOS 15 op basis van Android 15. En ja, het is ook hier AI dat de klok slaat.

De nieuwe Reno14 5G en de Reno14 F(S) 5G combineren geavanceerde AI-functies met een ontwerp dat volgens de fabrikant is geïnspireerd op, eh, zeemeerminnen. Bijzonder ja... Beide modellen zijn uitgerust met verbeterde cameratechnologie en beschikken over een water- en stofbestendige behuizing met IP66, IP68 en IP69-certificeringen. De toestellen zijn per direct verkrijgbaar in Nederland.

Zeemeermin-look in glas

De Reno14 Series introduceert het zogenoemde Iridescent Mermaid Design, dat tot stand komt via twaalf coatinglagen en vijf fasen van microgravure, aldus Oppo. Hierdoor ontstaat een glanzende lichtreflectie op de achterkant. De Reno14 5G heeft een glazen afwerking uit één stuk gecombineerd met een aluminium frame, wat bijdraagt aan de stevigheid van het toestel. De behuizing is bestand tegen water en stof, en de usb-c-aansluiting is voorzien van een platina coating om corrosie te beperken, ook bij intensief gebruik.

©Oppo

Aan de achterzijde is dankzij vernuftige techniek inderdaad een soort zeemeermin zichtbaar. Of in elk geval iets van een staartvin...

Scherm reageert altijd

Beide modellen beschikken over een plat amoledscherm met smalle randen. De Reno14 5G heeft een 6,59-inch display, terwijl de Reno14 F 5G een 6,57-inch scherm biedt. Ze ondersteunen functies als Splash Touch en Glove Mode, waarmee het scherm dus ook bij natte handen of gebruik met handschoenen blijft reageren. Qua kleurstelling zijn er meerdere varianten beschikbaar. De Reno14 5G komt in Opal White en Luminous Green, terwijl de Reno14 F 5G verkrijgbaar is in Opal Blue en eveneens in Luminous Green.

Flitser versterkt nachtbeelden

Een belangrijk onderdeel van de serie is 'AI Flash Photography'. De Reno14 5G beschikt over een drievoudig flitssysteem, waaronder een speciale focusflitser voor de telefotocamera. Dit moet volgens Oppo tot tien keer meer lichtopbrengst geven dan bij de vorige generatie. De Reno14 F 5G heeft een tweevoudig flitssysteem dat een verdubbeling van de helderheid levert ten opzichte van eerdere modellen. De Reno14 5G is daarnaast uitgerust met een 50 megapixel 3,5x telefotocamera, waardoor gebruikers meer mogelijkheden hebben voor portret- en zoomfotografie.

©Oppo

Een geavanceerd camerasysteem moet voor nog betere foto's zorgen, ook al de lichtomstandigheden niet ideaal zijn.

Strakkere foto's dankzij AI

De toestellen bieden verschillende AI-gedreven functies. 'AI Livephoto 2.0' combineert korte en lange belichtingen in één opname, zodat bewegingen worden vastgelegd zonder onscherpte. Met de ingebouwde AI Editor kunnen foto's automatisch worden bijgesneden, vervorming worden hersteld en filters worden toegepast. Extra functies zijn onder andere 'AI Perfect Shot', dat ongewenste gezichtsuitdrukkingen kan corrigeren, en 'AI Eraser' en 'Reflection Remover', waarmee storende objecten of reflecties uit beelden worden gepoetst. Ook voor video zijn er verbeteringen, met ondersteuning voor 4K HDR-opnames met een breder dynamisch bereik en natuurgetrouwe kleuren.

Tolk en personal assistant in één

Naast fotografie richt Oppo zich met de Reno14 Series ook op productiviteit. Het nieuwe ColorOS 15 introduceert 'AI Mind Space', waarin informatie uit apps of het web eenvoudig kan worden opgeslagen en later via natuurlijke taal kan worden teruggevonden. Ook zijn er vertaalmogelijkheden toegevoegd, waaronder AI Call Translator voor live-gesprekken en een speciale app die tekst of spraak realtime vertaalt. Deze functies moeten de smartphones bruikbaarder maken in internationale situaties en bij dagelijks multitasken.

©Oppo

Extra koeling voor gamers

Voor betere prestaties tijdens gamen en multitasken zijn de toestellen voorzien van een verbeterd koelsysteem. De Reno14 5G beschikt over een 'AI Nano Dual-Drive'-koelsysteem, ondersteund door 'AI HyperBoost 2.0', dat de temperatuur ook tijdens intensief gebruik onder controle houdt. Daarnaast introduceert Oppo 'AI LinkBoost 3.0' voor stabielere netwerkprestaties, met automatische schakeling tussen netwerken en prioritering van belangrijke datastromen. Beide modellen hebben een 6000 mAh-batterij en ondersteunen de eigen SuperVooc-snellaadtechnologie.

Updates tot zes jaar

De Reno14 Series draait op Android 15 met ColorOS 15. Oppo belooft vijf grote ColorOS-updates en zes jaar beveiligingspatches, wat de gebruiksduur van de toestellen flink moet verlengen. Met functies als de 'Trinity Engine' en 'Luminous Rendering Engine' zijn vloeiende animaties en stabiele prestaties een belangrijk aandachtspunt.

De Reno14 Series is zoals gezegd per direct verkrijgbaar. De Reno14 5G kost 649 euro voor de versie met 512 GB opslag en 599 euro voor 256 GB. De Reno14 FS 5G met 512 GB opslag kost 449 euro, terwijl de Reno14 F 5G met 256 GB voor 399 euro al beschikbaar is. Oppo biedt tot 28 september verschillende introductiebundels aan, waaronder draadloze oordopjes en snelladers bij aankoop van een toestel.

▼ Volgende artikel
3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat
© Kittipong Jirasukhanont
Huis

3D-printen zonder eigen printer: zo doe je dat

Heb je een ingenieus ontwerp in gedachten, maar geen 3D-printer in huis? Geen probleem, want er zijn steeds meer manieren om objecten te laten printen zonder zelf apparatuur te bezitten. Online printdiensten nemen je werk uit handen, terwijl je alleen een digitaal bestand hoeft aan te leveren. Of je nu een sleutelhanger ontwerpt of een uniek cadeautje voor een verjaardag, 3D-printen biedt talloze mogelijkheden. Bovendien kun je putten uit uitgebreide digitale bibliotheken met kant-en-klare modellen.

In dit artikel laten we zien hoe je zonder eigen 3D-printer toch fysieke objecten maakt:

  • Zoek of ontwerp zelf een 3D-model
  • Upload je bestand naar een online printservice
  • Kies materiaal, kleur en afwerking
  • Houd rekening met de levertijd en combineer bestellingen om transportkosten te beperken
  • Meet onderdelen nauwkeurig op als je vervangstukken wilt laten printen
  • Let bij speciale projecten op resolutie en laaghoogte-instellingen

Lees ook: High-tech hobby’s: de leukste tools om zelf iets moois te maken

Het printen van ruimtelijke objecten is makkelijker dan ooit, zelfs zonder eigen 3D-printer. Er is namelijk een groeiend aanbod van onlineplatforms en webshops dat het fysieke printproces voor hun rekening neemt, terwijl jij enkel een digitaal ontwerp aanlevert. Daardoor is 3D-printen niet langer alleen weggelegd voor techfanaten of bedrijven. Het volstaat om een geschikt 3D-model te hebben in een gangbaar bestandstype, zoals STL, OBJ of STEP, en je kunt direct aan de slag. De rest van het printproces kun je uitbesteden aan professionele printservices, zodat je altijd verzekerd bent van hoge kwaliteit. Zo kunnen hobbyisten, studenten en ondernemers gemakkelijk experimenteren met 3D-technologie. Het maakt niet uit of je een miniatuur voor bordspellen, een vervangend onderdeel voor een huishoudelijk apparaat of een gepersonaliseerd sierobject wilt maken. Je regelt alles met een paar simpele online handelingen.

Een ontwerp vinden of zelf maken

De eerste stap bij 3D-printen zonder eigen printer is het vinden of ontwerpen van een geschikt model. Online zijn er miljoenen gratis en betaalde ontwerpen beschikbaar, die je vrij kunt downloaden en gebruiken. Platformen als Thingiverse en MyMiniFactory staan bol van de creaties van hobbyisten en professionals. Via de zoekfunctie typ je bijvoorbeeld ‘phone holder’ (telefoonhouder), waarna je talloze varianten vindt die direct te printen zijn. Heb je liever iets unieks? Dan kun je zelf aan de slag met ontwerpprogramma’s met een intuïtieve interface, waarmee je een 3D-bestand genereert (zie het kader ‘Zelf 3D-modellen maken’). Zo heb je de basis voor je zelfgemaakte 3D-project klaar. Het kost uiteraard wat meer moeite dan kiezen voor een ontwerp van iemand anders, maar zelf ontwerpen is wel een stuk leuker en niet in de laatste plaats leerzamer.

Op sites zoals Thingiverse staan talloze leuke en praktische ontwerpen die je kunt downloaden.

Zelf 3D-modellen maken

Wil je liever zelf unieke modellen ontwerpen? Dan zijn er diverse gratis en betaalde ontwerppakketten. Een interessante optie is Tinkercad, dat volledig in de browser werkt. In Tinkercad kies je voor Create new design, waarna je primitieve vormen sleept en schaalt. Ook Blender is een optie, met krachtige sculpting- en animatiefuncties. Let wel op de leercurve: Blender is uitgebreider dan Tinkercad, wat voor beginners interessant maar ook uitdagend kan zijn. Voor elk programma geldt dat talloze tutorials online beschikbaar zijn. Neem de tijd om wat basisprincipes te leren, zodat je eenvoudig jouw eigen creaties vormgeeft. Zo hoef je nooit te vertrouwen op bestaande downloadbare ontwerpen.

De Sculpt-modus in Blender (beeld: Blender.org).

Online printservices: zo werkt het

Als je eenmaal een bestand hebt, kun je het uploaden naar een online printservice. Er is keuze uit vele aanbieders, bijvoorbeeld 3DLabs en 3D Print Portaal. Je gaat naar de website en uploadt simpelweg het bestand vanaf je computer. De dienst controleert of je model printbaar is en toont vervolgens de geschatte kosten. Die kosten hangen af van materiaal, afmetingen en complexiteit. Wil je bijvoorbeeld een prototype in kunststof? Dan kies je in het materiaalmenu voor PLA of ABS en vink je de gewenste kleur aan. Ook metalen zoals staal of messing zijn soms mogelijk, maar die opties liggen prijstechnisch hoger. Heb je de instellingen gevonden? Dan rond je de bestelling af zoals je bij een reguliere webshop winkelt. De levertijd varieert van een paar dagen tot weken. Zo heb je in een handomdraai een professioneel geprint object in huis, zonder zelf technische apparatuur te hoeven bezitten. Het hele proces is daardoor uiterst laagdrempelig en snel geregeld.

Bij het aanleveren van je 3D-model is het belangrijk om te weten welke bestandstypen de printservice accepteert. STL is veruit de meest gangbare standaard. Het bevat de geometrie van je ontwerp in de vorm van kleine driehoekige vlakken. Daarnaast is OBJ populair omdat het extra informatie kan bevatten, zoals kleur- of textuurdetails. Er bestaan ook formaten als STEP, 3MF en AMF, maar niet elke aanbieder ondersteunt deze. Kijk op de website van de aanbieder ook of er aanvullende eisen zijn, bijvoorbeeld ten aanzien van de wanddikte van je ontwerp.

Het gebruik van een 3D-printservice is vaak heel eenvoudig.

 Keuze uit materialen en afwerking

Niet alleen de technologie achter 3D-printen is divers, ook de materiaalkeuzes zijn talrijk. Voor de meeste beginnende gebruikers volstaan de eerder genoemde kunststoffen zoals PLA en ABS (zie kader ‘De meest gebruikte materialen’). PLA is biologisch afbreekbaar en relatief eenvoudig te printen, terwijl ABS sterker en iets hittebestendiger is. Zoek je een chique uitstraling? Dan kun je kiezen voor harsgebaseerde prints, gemaakt met lasers (SLA) of lcd-technologie. Het resulterende oppervlak is zeer glad, ideaal voor gedetailleerde miniaturen of sieraden. Daarnaast zijn er steeds meer mogelijkheden om met metalen te werken, hoewel dit vaak duurder uitvalt. Als je een model in metaal bestelt, wordt het in meerdere stappen gefreesd, gegoten of gesinterd, afhankelijk van de aanbieder. Na het printen kan een object extra nabewerkt worden, bijvoorbeeld door schuren, polijsten of zelfs verven. Sommige onlinediensten bieden deze nabewerking als extra optie aan. In de menu’s kies je dan voor afwerkingen als Polished of Painted en geef je eventueel een gewenste kleur op. Zo bepaal je zelf hoe je uiteindelijke ontwerp eruit komt te zien, zonder eigen apparatuur in huis.

©stockphoto-graf - stock.adobe.com

PLA-filament is in eindeloos veel kleuren op rollen verkrijgbaar.

De meest gebruikte materialen

PLA is een biologisch afbreekbaar bioplastic gemaakt van maïszetmeel. Het is goedkoop en relatief stevig, waardoor het ideaal is voor beginnende 3D-projecten. ABS is wat sterker en beter bestand tegen hitte. Voor afdrukken met extreme details, zoals miniaturen of sieraden, wordt vaak een op hars gebaseerd proces gebruikt waarvan het eindresultaat bijzonder glad is. Metalen prints, waaronder roestvrij staal en messing, komen tot stand via geavanceerde technieken als lasersinteren of gietprocessen. Deze zijn duurder, maar leveren zeer duurzame stukken op. Nylon (polyamide) is een ander materiaal dat veel wordt toegepast, zeker voor functionele onderdelen. Het is licht, flexibel en slijtvast. Voor elk materiaal gelden specifieke ontwerpregels. Probeer bijvoorbeeld niet te dunne wanden te maken als je met harsprint werkt, omdat die kunnen breken. Ook is de nabehandeling verschillend: PLA kun je schuren en verven, terwijl metalen vaak worden gepolijst of gecoat. Er is keuze genoeg, zodat er altijd wel een geschikt materiaal is voor jouw project.

Kosten en planning in de hand houden

Wanneer je een 3D-object laat printen via een onlinedienst, is het verstandig om vooraf je budget en tijdsplanning te bepalen. De prijs wordt meestal berekend op basis van volume en materiaalkeuze. Een simpel plastic figuurtje kost bijvoorbeeld maar een paar euro, terwijl een groot metalen voorwerp in de honderden euro’s kan lopen. Doe een paar proefuploads met verschillende materialen en controleer de gepresenteerde prijs om een idee te krijgen van de mogelijkheden. Let ook op eventuele opstartkosten per bestelling. Sommige platformen rekenen een vast tarief voor elke nieuwe opdracht, ongeacht het formaat. Om transportkosten te beperken, kun je bestellingen combineren of meerdere exemplaren in één keer laten printen. Daarnaast is het slim om te checken hoelang de productie en verzending duren. Voor belangrijke deadlines is het verstandig om wat extra speling in te bouwen, zeker als je nog nabewerking wilt uitvoeren of het object elders moet laten afwerken. Zo voorkom je teleurstellingen, zowel financieel als qua timing, en houd je de kosten en planning beter onder controle.

©ANDREY RADCHENKO

3D-printen in metaal is aanzienlijk kostbaarder dan printen in kunststof.

Van idee tot realiteit met handige voorbeelden

Stel, je wilt een vervangende knop voor je keukenmachine ontwerpen. Om te beginnen meet je de diameter van de as, de hoogte van de originele knop en andere relevante maten met een schuifmaat. Daarna start je je ontwerpsoftware en maak je een cilinder met dezelfde afmetingen. Vervolgens ‘boor’ je een gat in het midden, iets groter dan de as. Je voorziet de buitenzijde van ribbels voor extra grip door simpelweg in je 3D-programma meerdere verticale vlakken toe te voegen. Vervolgens exporteer je het model. Upload je ontwerp naar een printservice en pas de materiaalinstellingen aan. Hierdoor krijg je direct zicht op de prijs. Ben je tevreden? Dan plaats je de bestelling en wacht je tot het pakketje arriveert. Een ander voorbeeld is het printen van gepersonaliseerde sieraden. Upload een eigen 3D-ontwerp, kies een metaal of metaalfinish en laat de aanbieder de rest regelen. Zo wordt 3D-printen iets tastbaars. Creatieve mogelijkheden zijn eindeloos, voor hobby, werk en studie.

©Studio Peace - stock.adobe.com

Meten is weten, dat geldt zeker voor het nauwkeurig namaken van vervangende onderdelen.

Verwacht geen wonderen

Als laatste is het belangrijk om je verwachtingen realistisch te houden. 3D-prints zien er over het algemeen net wat minder strak en glad uit dan in een fabriek of door een professional vervaardigde producten. Bekijk ook altijd de reviews van een printservice en controleer of ze ervaring hebben met het materiaal dat je wilt gebruiken. Blaas je ontwerp niet onnodig op, want hoe groter het is, hoe hoger de kosten en de kans op printfouten. Zorg dat je ontwerp fysiek stabiel staat, zonder overbodige uitsteeksels die kunnen breken. Een handige tip is om bij twijfel eerst een kleinere testversie te laten printen en die vervolgens aan te passen in de configuratietool, waarin je bijvoorbeeld de afmetingen eenvoudig aanpast. Zo zie je of het model overeenkomt met wat je in gedachten had, zonder direct de hoofdprijs te betalen. Voor speciale projecten met verfijnde details, zoals sieraden of miniaturen, is het raadzaam te informeren naar de resolutie en laaghoogte. Vaak kun je deze waarden instellen in de bestelmodule. Door daar goed op te letten, verbeter je de kwaliteit enorm. Zo haal je het beste uit je online 3D-printervaring.

Eigen prints zijn vrijwel altijd net wat minder strak dan in serie gemaakte producten, wat hier goed te zien is.

Meer controle

Met de juiste voorbereidingen, zoals een goed bestandstype en kennis van verschillende materialen, en door gebruik te maken van online printservices, kun je snel en voordelig aan de slag. Wil je nóg meer controle? Dan loont het om software te verkennen en op termijn eventueel zelf een 3D-printer aan te schaffen. Uiteindelijk is 3D-printen voor iedereen toegankelijk, zolang je maar de juiste stappen volgt.

Voordelige 3D-printers voor thuis

Als je na een paar online bestellingen de smaak te pakken hebt, kun je overwegen zelf een printer aan te schaffen. Er zijn tegenwoordig al betaalbare instapmodellen onder de driehonderd euro. Bekende merken bieden FDM-printers aan, waarmee je met gesmolten filament in lagen print. Let bij je aankoop op de bouwgrootte, de maximale temperatuur en de beschikbaarheid van reserveonderdelen. Een populair instapmodel is de Creality Ender-reeks, bekend om zijn uitbreidbaarheid. Wil je hogere resolutie of fijne details? Dan is een zogenoemde resinprinter wellicht interessant. Merken als Anycubic leveren compacte harsprinters (lcd of SLA), die vloeibare hars laag voor laag uitharden. Houd er rekening mee dat je te maken krijgt met geuren en chemische resten. Een goede ventilatie en beschermingsmiddelen zijn dus belangrijk. Verder moet je je geprinte objecten reinigen en nabelichten. Dit klinkt als veel werk, maar als je serieus in 3D-printen wilt duiken, bieden deze apparaten ultieme controle en eindeloze experimenteermogelijkheden in eigen huis.

3D-printers uit de Ender-reeks van Creality vind je online al voor minder dan 300 euro.