Met zijn gevarieerde landschappen, leuke stadjes en dorpjes en zijn gezellige horeca is Nederland misschien wel het droomland van de fietser. Met de gratis fietsrouteplanner fiets je binnenkort over de mooiste routes.

Als er één gevoel is dat fietsers met elkaar delen, dan is dat het gevoel van vrijheid. Vrijheid om te gaan wanneer jij wilt, de route te fietsen die jij wilt, er een blokje bij aan te fietsen wanneer jij dat wilt, en ook te stoppen wanneer jij dat wilt. Op de fiets verdwijnen de beslommeringen van alledag al snel naar de achtergrond. Geen wonder dat er in ons vlakke landje met zijn uitgebreide netwerk van goed onderhouden wegen en fietspaden, heel veel wordt gefietst.

 En zelfs als je elke dag van je huis naar het werk en terug fietst, dan kun je al snel uit vele routes kiezen. De ene langer maar door de natuur, de andere korter en ideaal voor een regenachtige dag. Zoek je eens een andere route of wil je gewoon erop uit, dan is een goede routeplanner onmisbaar. Er zijn er vele maar er is er maar één die echt alles weet wat voor fietsers belangrijk is, en dat is de fietsrouteplanner van de Fietsersbond. En het mooie, hij kost helemaal niets.

Voor en door fietsers

De Fietsrouteplanner van de Fietsersbond is beschikbaar online als website en ook als app voor de smartphone. Of je dus liefst vooraf thuis een route bedenkt of pas onderweg, het kan allemaal. En daarbij beschikt deze Fietsrouteplanner over meer en meer gedetailleerde kennis van Nederland en de vele fietspaden dan alle andere routeplanners. Bovendien wordt al die voor het bepalen van een route belangrijke informatie, elke dag gecontroleerd en geüpdatet door een groot aantal vrijwilligers. Als het gaat om de laatste veranderingen in een route, een tijdelijke omlegging of diepe kuilen na een natte periode, dan is deze routeplanner als eerste en als beste geïnformeerd.

Site én apps

De fietsrouteplanner is er als online website en als app voor Android en Apple. De verschillen zijn klein maar niet onbelangrijk. De online versie biedt eigenlijk alle functies voor het maken van een route, niet anders dan de apps. Wel is het met de webversie gemakkelijker een route te exporteren en dan bijvoorbeeld weer in een fietscomputer te laden voor navigatie onderweg. Met de app-versies is dit niet mogelijk maar daarvoor biedt zowel de versie voor Apple als voor Android, zelf navigatie. Beschik je over de mogelijkheid de smartphone op het stuur van de fiets te plaatsen, dan kun je dus onderweg de aanwijzingen van de routeplanner-app gebruiken.

Een ander klein verschil is dat de webversie vaak net even meer en eerder beschikt over een nieuwe functie of een nieuw profiel. Voor een nieuwe mogelijkheid ook in de apps zit, duurt altijd even. Omdat het inmiddels vooral over minder belangrijke extra’s gaat, zijn zowel site als apps meer dan prima om te gebruiken.

Van A naar B

 Om een route te maken ga je naar de online versie van de Fietsrouteplanner of neem je de app. De app heeft als voordeel dat deze precies weet waar je bent, de webversie weet dat niet. Daar moet je dus eerst het vertrekadres opgeven. Dit kan met de plaatsnaam, straat en huisnummer maar ook met postcode of gewoon grofmaziger, alleen de plaatsnaam. Vul je daarna nog de eindbestemming in (“Naar”) en de app weet genoeg om een route te berekenen. Online zet je de routeplanner aan het werk via Plan route. Bij de webversie is er overigens ook de mogelijkheid de vertreklocatie automatisch te laten invullen, maar of dit werkt hangt af van vele factoren. Met een laptop of tablet gaat het doorgaans prima, met een desktop-pc veelal niet omdat deze niet over locatiegegevens beschikt.

 Een tussenstop toevoegen

Wil je niet alleen van beginpunt naar eindbestemming fietsen maar ook nog onderweg een of twee plaatsen aandoen, dan kan dat. Online kun je via Meer opties,  Voeg extra punten toe een of meer extra plaatsen aan de route toevoegen. Via Sorteer via punten kun je ook nog de volgorde bepalen waarin de route deze plekken moet aandoen. Sorteren doe je door de plekken in de lijst met de muis te verslepen. In de app is het veld om tussenstops toe te voegen altijd aanwezig. Ook hier kun je de volgorde van de tussenstations aanpassen door met de vinger op de drie horizontale streepjes achter elke tussenstop te drukken en even vast te houden, en dan omhoog of omlaag te slepen.

Minder verkeer en andere wensen

Zowel in de app als online is het mogelijk de route automatisch aan te passen aan eigen voorkeuren en wensen. Via de Meer optie kun je voorkeuren aangeven zoals het vermijden van doorsteekjes (een gang of pad dat de route verkort maar minder geschikt is om te fietsen of minder (sociaal) veilig) en onverharde wegen, maar ook veerponten en wegen die niet altijd toegankelijk zijn.

Behalve voorkeuren kun je ook de hele route laten kiezen op basis van een routetype. Standaard staat de routeplanner op ‘Makkelijk doorfietsen’ wat betekent dat een fietsroute wordt gekozen die zoveel mogelijk over fietspaden gaat langs bekende wegen en verkeerslichten vermijd. Maar je kunt ook routes kiezen specifiek voor de racefiets (een recreatieve router maar met een goed wegdek, bij voorkeur asfalt en zo min mogelijk onverhard) of juist Autoluw (vrijliggende fietspaden langs rustige wegen en weinig verkeerslichten en kruisingen). Het zijn maar enkele voorbeelden, het zijn er veel meer.

Zowel in de app als op de site kun je het type nog aanpassen nadat je een route hebt laten bereken. In de app kan dit door boven de kaart een van de opties te kiezen (met de vinger scroll je links en rechts door de typen) en online kan het door in de linkerkantlijn nog het Routetype aan te passen. Je kunt eindeloos tussen routetypes switchen en zo makkelijk de betekenis voor de fietsroute zien, die is meteen zichtbaar in de gegevens zoals lengte, duur en natuurlijk de route op de kaart.

Gewoon een rondje

Behalve de route van A naar B kan de fietsrouteplanner ook gewoon leuke routes geven om te fietsen, van huis naar huis of camping naar camping. Het is de planner om het even. In de app kies Rondje op de site klik je op Fietsrondje. Je hoeft dan alleen nog locatie op te geven vanaf waar je wilt fietsen en waar je dus ook wilt eindigen, en het aantal kilometers. Optioneel voeg je nog een of meer tussenstops toe, de route wordt meteen berekend. En opnieuw kun je ook hierbij gebruik maken van alle type routes.

LF en knooppunten

Twee opties die vooral bij recreatieve fietsers populair zijn maar wel iets later toegevoegd zowel aan de webversie als de app, zijn het fietsen via knooppunten en LF-routes. LF-routes zijn ‘Langeafstand Fietsroutes’, een bijna 4000 km lang netwerk van bewegwijzerde fietspaden en goede fietswegen . Vaak hebben ze een thema en zijn ideaal om in één of enkele dage fietsend af te leggen. Bekende routes zijn de 610 km lange LF Kustroute en het 440 km lange ‘rondje IJsselmeer’. Deze routes zijn duidelijk met groene bordjes en een nummer gemarkeerd en er zijn ook duidelijke routekaarten van te koop online of in de fietswinkel of boekhandel.

Iets dichter bij huis blijven de knooppuntenroutes. Anders dan met een LF-route waarbij je een vaste route fietst, bepaal je bij een knooppuntenroute zelf de route en fietst die  van knooppunt naar knooppunt. De knooppunten koppelen voornamelijk de mooiere en iets meer autoluwe routes aan elkaar. Om een knooppuntenroute te maken kies je bij het routetype Via knooppunten. In de app volgt de navigatie direct de knooppunten. Gebruik je de site dan is het handig de knooppunten uit te printen. Kies Print met als extra optie Knooppuntnummers in de tekst  of alleen knooppuntnummers, tenzij niet aanwezig

Koffie met appeltaart

Geen fietstocht zonder koffie (thee mag ook) met appeltaart. Ook hierin voorziet de routeplanner van de Fietsersbond. Via de optie Locaties / POIs kun je in de webversie al direct allerhande nuttige ‘points of interest’ laten aangeven die op of nabij de route liggen. Een belangrijke categorie bij de POI’s betreft natuurlijk de Overnachting-horeca waaronder die van de café en eetgelegenheden. In de app schakel je deze in via het hamburgermenu rechtsboven (de drie horizontale streepjes) en dan Instellingen / Nuttige plaatsen. Door op een POI of locatie te klikken krijg je nuttige informatie zoals adres, telefoonnummer maar ook openingstijden, de website en nog veel meer. Geen fietstocht hoeft zo nog zonder appeltaart of goede kaasplank te blijven!

Oplaadpunten voor e-bikes

Behalve jezelf opladen met koffie en appeltaart heeft de routeplanner ook de mogelijkheid oplaadpunten voor e-bikes te tonen. Ook als ze niet direct op de route liggen, heel ver weg zijn ze nooit. Klik op een oplaadpunt voor aanvullende informatie zoals het exacte adres en eventuele aanvullende informatie. Zo kun je altijd verder, ook met een weer volgeladen e-bike.

Fietsen maar!

Heb je een (gratis) account bij de Fietsersbond voor gebruik van de Routeplanner, dan kun je elke route die je maakt als Favoriet opslaan door op Bewaar te klikken of het symbool van het hartje aan te klikken in de app. Een functie die nog ontbreekt maar al wel is aangekondigd, is het synchroniseren van een favoriete route tussen site en smartphone. Toch is het prima mogelijk een route tussen verschillende apparaten te synchroniseren. Hiervoor exporteer je deze via de knop GPS als GPX of KLM-bestand.

Een GPX-bestand laat zich eenvoudig importeren in het online platform van Garmin, Polar, Komoot of een andere aanbieder van navigatiediensten, smartwatches of fietscomputers. Gebruik je de app dan is dit niet nodig, de app biedt zelf turn-by-turn navigatie compleet met gesproken aanwijzingen onderweg. Raak je van de route of is een deel onderweg plots toch geblokkeerd, dan berekent de app een alternatief en brengt je zo weer terug op het juiste pad. Laat nu de zomer maar komen!

Het langverwachte vijfde seizoen van sciencefictionserie For All Mankind begint op 27 maart op Apple TV.

Dat heeft Apple aangekondigd. Daarbij werd de eerste trailer uitgebracht, die hieronder kan worden bekeken. Elke week zal er een nieuwe aflevering online komen te staan, met de seizoensfinale die op 29 mei wordt uitgezonden. De eerste vier seizoenen zijn nu op Apple TV te zien.

Alternatieve geschiedenis

De serie For All Mankind schetst een alternatieve geschiedenis waarbij de Sovjet-Unie de eerste man op de maan weet te krijgen. Daardoor verandert de loop van de geschiedenis - vooral met betrekking tot ruimtevaart - enorm.

In de serie zien we bijvoorbeeld dat de Koude Oorlog ook deels op de maan wordt uitgevochten, en de mensheid bouwt zelfs een basis op Mars op. Elk seizoen speelt zich daarbij af in een ander decennium.

Ook in het vijfde seizoen wordt er een flinke tijdsprong gemaakt, waarbij te zien is hoe Happy Valley - de nederzetting op Mars - uitgebouwd is. Ondertussen lopen de spanningen tussen de Mars-kolonisten en de overheden op aarde op.

Spin-off in ontwikkeling

Overigens werkt Apple ook aan een spin-off serie op For All Mankind, genaamd Star City. Deze zal zich afspelen in het Russische kosmonautentrainingscentrum. Details over deze spin-off serie zijn er nog niet. Fans kunnen zich ondertussen in ieder geval opmaken voor het vijfde seizoen van de hoofdserie.

Het was de grote verrassing van The Game Awards in 2024: CD Projekt Red keert na Cyberpunk 2077 terug naar de Witcher-franchise met een vierde deel. Als vervolg op het grandioze The Witcher 3: Wild Hunt heeft de ontwikkelaar grote - en eigen - schoenen te vullen, dus de ontwikkeling kan nog wel even duren. In dit artikel houden we je op de hoogte over alles rondom The Witcher 4.

Dit overzicht is bijgewerkt op 19 januari .

Releasedatum en platforms

CD Projekt Red heeft nog geen releasedatum voor The Witcher 4 bekendgemaakt, al is er reden om te geloven dat het spel in 2027 of later in de winkels moet liggen.

Tijdens de aankondiging op The Game Awards werd al bekendgemaakt dat de game 'in 2026 of later' zou uitkomen, en bij het onthullen van de fiscale cijfers in 2025 heeft CDPR definitief wereldkundig gemaakt dat The Witcher 4 niet in 2026 uitkomt. Volgens Chief Financial Officer Piotr Nielubowicz is de game in het najaar van 2024 volledig in productie gegaan.

Daarentegen nam Eurogamer in 2024 - voor de onthulling van het spel - een uitgebreid interview af met verschillende ontwikkelaars bij CDPR, waarin onder andere duidelijk werd dat het bedrijf probeert hun nieuwe games binnen twee jaar na onthulling uit te brengen. In het geval van The Witcher 4 zou deze regel een release in december 2026 betekenen, maar het lijkt er dus eerder op dat we de game later in 2027 in handen krijgen.

Cyberpunk 2077-launch zorgde voor verandering

CD Projekt Red heeft in een interview met Digital Foundry aangegeven dat de consoleversies van The Witcher 4 leidend zijn bij de ontwikkeling. De game moet op 60 fps draaien op de PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het is een verandering voor de ontwikkelaar, die zijn games normaliter ontwikkelt met voornamelijk een pc-publiek in het achterhoofd. De aanname is dat dit besluit is voortgekomen uit de desastreuze launch van Cyberpunk 2077, waarbij de game voor velen bijna onspeelbaar was op consoles en zelfs pc-spelers problemen ervoeren.

CDPR is zich ervan bewust dat deze problemen nog in het achterhoofd van spelers hangen, en zegt alles op alles te zetten om te zorgen dat dit niet nog een keer gebeurt. Dat lieten de regisseur van The Witcher 4, Sebastian Kalemba, en executive producer Małgorzata Mitręga weten aan IGN. "Allereerst: let it cook," zegt Kalemba, doelend op het niet overhaast uitbrengen van de game. "Ten tweede is de manier waarop we games produceren inmiddels veranderd, op een erg goede manier. We definiëren heel bewust de verschillende stadia van ontwikkeling. Zo zorgen we dat de fundering eerst in orde is."

Dat leidt volgens Kalemba nu al tot merkbare verbeteringen ten opzichte van de Cyberpunk 2077-ontwikkeling: "Het helpt ons met het feit dat alles dat we creëren enorm goed samenhangt met de rest van het spel. Daardoor hebben we het gevoel dat we meer controle hebben over een enorm complexe omgeving. En het geeft iedereen ook meer zelfvertrouwen over de gameontwikkeling op een dagelijkse basis."

Verhaal en de wereld van The Witcher 4

Op het moment is er nog zeer weinig bekend over het verhaal van de nieuwe game, maar we weten wel dat we in dit deel Ciri - ofwel Cirilla Fiona Elen Riannon - onder de knoppen krijgen. In The Witcher 3: Wild Hunt was Geralt of Rivia het hoofdpersonage, al waren er ook secties waarin Ciri speelbaar was. In dit nieuwe deel is de 'Child of the Elder Blood' daarentegen de hoofdpersoon, al heeft ze een nieuwe stemactrice. Ciri werd in de vorige game namelijk ingesproken door Jo Wyatt, maar in dit nieuwe deel neemt Ciara Berkeley de rol op zich.

Ciri is een ontzettend belangrijk personage in de Witcher-reeks. Naast dat ze de prinses van het koninkrijk Cintra is, beschikt ze ook over magische krachten dankzij het zogenaamde 'Elder Blood' dat door haar aderen pompt. De boekenreeks waarin de Witcher-franchise is ontstaan toont in detail hoe de band tussen Geralt en Ciri ontstaat en evolueert, terwijl het jonge meisje continu achterna wordt gezeten door krijgers, tovenaars en een keizer. In The Witcher 3: Wild Hunt speelt ze ook een grote rol, omdat de Wild Hunt uit de titel – een bovennatuurlijke groep krijgers – achter haar aan zit.

De implicatie van The Witcher 4 is vrij duidelijk: Ciri is in een Witcher. De onthullingstrailer laat vrij 'standaard' bezigheden voor de monsterjagers zien, waarin Ciri op een monster jaagt en juist mensen haar verraden. Hoewel specifieke details rondom het verhaal ontbreken, kunnen we vanuit de beelden wel het een en ander opmaken over de nieuwe status quo.

Verschillende eindes van The Witcher 3 en magische krachten

Dat Ciri een Witcher is, is bijvoorbeeld opvallend. Er zijn verschillende scenario's mogelijk in The Witcher 3: Wild Hunt op basis van de keuzes die je maakt, waaronder één waar Ciri inderdaad door het leven gaat als een monsterjager. Ook is het mogelijk dat ze de koningin van Nilfgaard wordt, of ze kan op pad gaan met de Wild Hunt. Volgens regisseur Sebastian Kalemba moet geen van deze eindes botsen met het verhaal in The Witcher 4, dus het maakt niet uit welk einde je in jouw playthrough hebt behaald.

Desalniettemin zijn de magische krachten die Ciri gebruikt in de eerste trailer opvallend. Witchers beschikken weliswaar over een sterker metabolisme, snellere reflexen en een paar simpele magische spreuken - in de vorm van Signs - maar Ciri lijkt nóg sterkere magie te hebben. In The Witcher 3 had zij al magische krachten, maar dat was nog voordat Ciri een volwaardige Witcher was. Volgens executive producer Małgorzata Mitręga gaat het spel uiteindelijk duidelijkheid scheppen over haar krachten.

School of the Lynx

In de Witcher-games is er sprake van verschillende 'scholen' waar de monsterjagers worden opgeleid en muteren. Zo valt Geralt of Rivia bijvoorbeeld onder de Wolf-school, maar zijn er ook Witchers uit de Cat-, Bear- en Griffin-school te vinden. In The Witcher 4 wordt hier een nieuwe school aan toegevoegd: de School of the Lynx. In de beelden is namelijk te zien dat Ciri een Witcher-medaillon van een Lynx draagt, wat herbevestigd wordt in de CD Projekt Red Store, waar de Lynx-ketting te koop is. Hoe deze school is ontstaan is niet duidelijk, maar het is mogelijk dat Ciri hem zelf heeft opgericht.

Nieuwe regio en grootte van de spelwereld

Ook is inmiddels bekend dat je in The Witcher 4 de regio Kovir kunt verkennen. Een Unreal Engine 5-techdemo laat deze locatie uit de Witcher-boeken namelijk zien. Het is voor het eerst dat we in een Witcher-game deze locatie kunnen bezoeken. Kovir is een bergachtig gebied dat hier en daar voorkomt in de Witcher-boeken, en bekendstaat om glashandel. Uit de demo blijkt dat er daarbij ook een heus smokkelwereldje in de regio schuilt, en dat er monsters zoals manticores ronddwalen. Genoeg voor een Witcher om de tanden in te zetten, dus.

Diezelfde techdemo onthult ook dat Ciri beschikt over een paard om mee rond te rijden, Kelpie genaamd. Je gaat het paard ook nodig hebben, aangezien de game minstens net zo groot wordt als The Witcher 3: Wild Hunt - een game die al honderd uur aan content biedt voor spelers die alles willen voltooien. Zowel qua oppervlakte en hoeveelheid quests moet dit nieuwe deel vergelijkbaar zijn met diens voorganger. Maar CDPR heeft ook ambitie, zo vertelde Sebastian Kalemba in een interview met SkillUp.

"De kaart is vergelijkbaar qua grootte, net als de hoeveelheid missies. Nogmaals: het spel wordt groot. Maar we hebben ook veel ambitie, dus het allerbelangrijkste is dat we een enorm boeiende ervaring willen leveren. Kwaliteit boven kwantiteit. Maar we kunnen beloven dat dit spel behoorlijk groot wordt. Het wordt groot vergeleken met al het andere wat we tot nu toe hebben gedaan."

Eerder vertelden andere ontwikkelaars bij CD Projekt Red echter dat The Witcher 4 'groter en beter' moet worden dan hun vorige werk, al is het ook mogelijk dat daarmee niet de fysieke grootte van de kaart wordt bedoeld. De studio lijkt namelijk ook sterk in te zetten op immersie en de geloofwaardigheid van de wereld, blijkt uit een interview met Gamertag Radio.

"We hebben de regel om elke NPC (in The Witcher 4) eruit te laten zien alsof ze een leven hebben, met een eigen verhaal." Volgens Kalemba wordt dit ondersteund door het verhaal in de onthullingstrailer, waarin inwoners van een dorp geloven dat er een god in het bos woont. Eigenlijk is dit een monster, waar de dorpelingen al jaren jonge meisjes aan offeren.

"We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Waar is Geralt?

Het einde van The Witcher 3: Blood and Wine - de tweede uitbreiding van het spel - deed een aardige strik om het verhaal van Geralt of Rivia, dus dat we in dit nieuwe deel als Ciri spelen is weinig verrassend. Maar Geralt is voor velen toch synoniem aan de Witcher-reeks, en er zijn dus veel vragen rondom zijn aanwezigheid in The Witcher 4. CDPR heeft in ieder geval aangegeven dat de White Wolf een rol speelt in de nieuwe game, wat ook al te herleiden was uit de aankondiging op The Game Awards, waar de trailer werd opgevolgd door stemacteur Dough Cockle die zegt: "Tijd voor een nieuwe saga. Zie je op het Pad". Wat Geralts rol in de game precies gaat worden, is vooralsnog onbekend.

Gameplay in The Witcher 4

Over de gameplay van The Witcher 4 is momenteel nog weinig te zeggen. De onthullingstrailer was een geregisseerd filmpje, en hoewel CD Projekt Red samen met Epic Games een Unreal Engine 5-techdemo heeft uitgebracht, representeren die beelden niet het eindproduct - daarover later meer.

In ieder geval is duidelijk dat The Witcher 4 net als zijn voorganger een openwereld-RPG wordt, waarin verschillende quests te ondernemen zijn. Daaronder valt onder andere het jagen op en verslaan van monsters en menselijke vijanden, terwijl spelers keuzes maken die de voortgang van die quests en de overkoepelende verhaallijn beïnvloeden.

Ciri als Witcher

Wat gameplay betreft moet The Witcher 4 spelers meer vrijheid geven, zoals Cyberpunk 2077 toegang geeft tot uiteenlopende builds. Hoewel je in The Witcher 3 vooral met een zwaard wappert, is dit verder in te vullen door onder andere te focussen op het gebruik van signs (magische vaardigheden), alchemie voor extra status-effecten of speciale aanvallen. Het zal ons benieuwen hoe dit systeem er voor Ciri uit gaat zien.

Verhaalsgewijs biedt de verandering naar Ciri als hoofdpersonage ook mogelijkheden, zo geeft de regisseur van het spel aan. Spelers krijgen zo meer controle over hoe zij haar willen definiëren, gezien ze ook een stuk jonger is dan Geralt. "Ze staat op het punt de Witcher te worden. (...) Ze gaat op haar eigen manier om met monsters, missies en avonturen. Het geeft ons ook meer ruimte om andere verhalen te vertellen."

Daarbij hoort volgens Kalemba ook de mogelijkheid om betekenisvolle (romantische) relaties op te bouwen met personages in het spel, net zoals dat in The Witcher 3 bijvoorbeeld kon met tovenaressen Yennefer of Vengerberg en Triss Merigold.

"Het maakt onderdeel uit van hoe we spellen ontwikkelen. Het maakt ook onderdeel uit van de menselijke natuur. Het is doodnormaal. Zonder dat zouden we niet het volledige verhaal kunnen vertellen. We willen er veel tijd aan besteden en het enorm boeiend en erg betekenisvol maken. Het wordt geen romantiek alleen maar om romantiek in de game te hebben. Daar doen we niet aan bij CD Projekt Red."

Unreal Engine 5

Met de aankondiging van The Witcher 4 werd ook bekendgemaakt dat de ontwikkeling van het spel niet met de in-house RED Engine van CD Projekt Red gebeurt. In plaats daarvan gebruikt de studio nu Unreal Engine 5, waarvan de technische capaciteiten getoond werden met de eerder getoonde techdemo.

De beelden zijn dus niet representatief van hoe het spel er uiteindelijk uit gaat zien en hoe het speelt, maar moeten een indruk geven van wat er mogelijk is met de technologie. Een woordvoerder van CDPR zei er het volgende over:

"Het is belangrijk om in het achterhoofd te houden dat deze techdemo niet bedoeld is als representatie van The Witcher 4 - het is een tentoonstelling van de gereedschappen die we samen met Epic Games ontwikkelen. Dat betekent dat specifieke graphics, zoals de modellen van personages en omgevingen, anders kunnen zijn in The Witcher 4."

In ieder geval representeert de tech demo de kwaliteit waar CDPR op mikt, al is het nog te vroeg om te zeggen welke hardwarespecificaties hiervoor nodig zijn.

Levendige spelwereld

Naast het feit dat de Unreal-demo er bloedmooi uitziet, wordt er veel aandacht besteed aan het natuurlijke gedrag van de NPC's, wat aansluit bij wat de ontwikkelaar vertelde over immersie. Zoals je bij het stuk over het verhaal en de wereld hierboven al kon lezen zei de regisseur van het spel: "We willen de kwaliteit van NPC's echt zoveel mogelijk vooruit stuwen. Hun uiterlijk, hun gedrag, de gezichtsanimaties. We willen er een nog meeslependere ervaring van maken dan wat we gewend zijn. We willen grenzen verleggen."

Het begin van een trilogie

CD Projekt Red kondigde in 2022 aan dat The Witcher 4 (dat in 2022 alleen nog bekendstond als Project Polaris) het begin vormt van een nieuwe Witcher-trilogie. Verdere informatie over de invulling van deze trilogie is er niet, maar de eerste game is dan ook nog altijd niet uitgekomen.

Meer Witcher-games

Met die aankondiging van een trilogie bracht CDPR ook direct naar buiten dat er aan meer projecten werd gewerkt. Naast het vervolg op Cyberpunk 2077 - werknaam Orion - onthulde het bedrijf twee Witcher-titels. Helaas is één daarvan inmiddels geannuleerd: Drake Hollow-ontwikkelaar The Molasses Flood werkte aan een Witcher-game met multiplayer-elementen, maar die gaat het daglicht helaas niet zien.

Dan is er wel nog Project Canis Majoris, wat een remake is van het eerste Witcher-spel. De ontwikkeling daarvan wordt uitgevoerd door Fool's Theory, bekend van hun gameThe Thaumaturge en als ondersteunende studio voor onder andere Baldur’s Gate 3. De status van dit project is onbekend, maar er gaan geruchten dat de ontwikkelaar de laatste jaren de focus heeft verschoven naar een nieuwe uitbreiding voor The Witcher 3: Wild Hunt.

Het Poolse platform Strefa Inwestorów heeft namelijk van een aantal bronnen vernomen dat het bedrijf werkt aan een nieuwe DLC om de 'marketing' voor The Witcher 4 af te trappen en de tijdsperiode tussen de games te overbruggen. Het is dus mogelijk dat we in de uitbreiding dus ook als Ciri spelen, gezien het verhaal van Geralt volgens velen prachtig werd afgesloten in Blood and Wine - de tweede uitbreiding van The Witcher 3.

Borys Nieśpielak, een van de mensen die dit gerucht in de wereld heeft geholpen, had een maand later contact met Eurogamer. Hij vertelde nog altijd achter het gerucht te staan, en verwijst naar een specifieke zin van de ceo van CD Projekt Red bij het bekendmaken van de kwartaalcijfers:

"Gezien de huidige geboekte progressie is er een mogelijkheid dat nieuwe content waar recentelijk naar gehint is komend jaar uitkomt en een impact heeft op onze financiële resultaten."

Het klinkt absurd: een nieuwe The Witcher 3-uitbreiding, elf jaar na release. Neem dit gerucht dus uiteraard met een korreltje zout, ook al kunnen we het niet geheel negeren.

Meer van The Witcher

Met de gigantische populariteit van de Witcher-games weten nieuwkomers of minder ingelezen fans soms niet dat de franchise veel verder gaat dan steengoede RPG's. Hieronder vind je een paar tips om je verder te verdiepen in de wereld van The Witcher.

De boeken en comics

Net als veel welbekende fantasy-epieken ligt de oorsprong van The Witcher in boeken, en dan zowel in de korte verhalen en romans van Poolse schrijver Andrzej Sapkowski. Zijn saga neemt zes romans en twee bundels met korte verhalen in beslag waarvan die bundels zich voor het grote overkoepelende verhaal van de overige boeken afspelen. De volgorde van de boeken is als volgt:

-       The Witcher: Crossroads of Ravens

-       The Witcher: The Last Wish

-       The Witcher: Sword of Destiny

-       The Witcher: The Blood of Elves

-       The Witcher: Time of Contempt

-       The Witcher: Baptism of Fire

-       The Witcher: The Tower of the Swallows

-       The Witcher: The Lady of the Lake

-       The Witcher: Season of Storms

Het laatste boek in bovenstaande lijst, Season of Storms, is overigens een roman die zich afspeelt tussen de korte verhalen in The Last Wish, maar daarna pas uitkwam. Daarbij heeft Sapkowski in 2025 een nieuwe Witcher-roman uitgebracht: Crossroads of Ravens. Dit verhaal volgt een jonge Geralt of Rivia, die pas net zijn opleiding als Witcher heeft voltooid en vrij naïef de wijde wereld ingaat.

Daarbij heeft uitgever Dark Horse een fikse collectie Witcher-comics uitgebracht, waaronder ook adaptaties van Andrzej Sapkowski's korte verhalen. Sommige comics vertellen daarbij unieke verhalen met Geralt of andere - nieuwe - personages. The Witcher: Ronin heeft sterke Oosterse invloeden, en een verhaal als The Witcher: The Bear and the Butterflyvertelt een klassiek Witcher-verhaal waarin Geralt in een dorpje onderzoek doet naar een monster.

Overigens maakt CD Projekt Red met zijn games geen adaptaties van Sapkowski's verhalen. De games spelen zich in principe af na de gebeurtenissen van de boeken , maar Sapkowski hoeft het verhaal van de studio ook niet in acht te nemen als hij eventueel een boek in dat tijdperk wil schrijven.

The Witcher op Netflix

We gingen er met relatief goede moed in, maar het tijdperk van The Witcher op Netflix ging vrij snel bergafwaarts. In 2019 kwam het eerste seizoen van de serie uit, met Superman-acteur Henry Cavill als Geralt of Rivia. Dat seizoen was een adaptatie van verschillende gebeurtenissen in The Last Wish en Sword of Destiny, en werd ondanks wat klachten over Geralts karakterisatie en verwarring door het continu springen tussen tijdlijnen redelijk goed ontvangen.

In de seizoenen die daarop volgden steeg de onvrede met de serie en de karakterisatie van Geralt, die in de serie veel meer stoïcijns is dan in het bronmateriaal. Ook werden sleutelmomenten uit de romans maar losjes of helemaal niet overgeheveld naar de serie, wat bij fans in het verkeerde keelgat schoot. Na het derde seizoen werd bekendgemaakt dat in de laatste twee seizoenen van de serie Cavill niet langer zou doorgaan als Geralt. In seizoen 4 en 5 wordt de monsterjager nu dus gespeeld door Liam Hemsworth. Het laatste seizoen van The Witcher moet ergens in 2026 uitkomen.

Daarbij heeft Netflix twee geanimeerde films geproduceerd die zich in de wereld van The Witcher afspelen. Allereerst The Witcher: Nightmare of the Wolf, die het verhaal van de Witcher Vesemir vertelt, en onthult waarom er nog maar weinig Witchers over zijn op het Continent. Later kwam ook The Witcher: Sirens of the Deep uit, een adaptatie van het verhaal A Little Sacrifice uit The Sword of Destiny. De troubadour Jaskier en Geralt hebben daarin geen cent te makken, maar raken verwikkeld in een conflict tussen mensen en Meermensen met een Little Mermaid-sausje. Ook leuk: Geralt wordt in deze film ingesproken door Doug Cockle - de stemacteur van Geralt in The Witcher 3: Wild Hunt.

Thronebreaker: The Witcher Tales

Naast de genummerde Witcher-games is er ook een spin-off uitgebracht door CD Projekt Red, dat ook fungeert als een soort standalone-versie van het kaartspelGwent. Menig Witcher 3-speler is verknocht geraakt aan dit spel, en Thronebreaker is in grote lijnen een versie van Gwent waarin je daadwerkelijk een leger aanvoert.

Waar velen vooral mee weglopen na het spelen van Thronebreaker is echter het verhaal. Dat speelt zich af tijdens de gebeurtenissen van de Witcher-boeken, waarin spelers de controle krijgen over Queen Meve - de leider van Rivia Lyria. Keuzes staan ook weer centraal, dus als je The Witcher 3: Wild Hunt inmiddels wel gezien hebt en niet kunt wachten op The Witcher 4, is deze game een meer dan prima tussendoortje.