Stap je in het voorjaar vaak op de elektrische fiets en rijd je graag nieuwe routes? Met fietsnavigatie voorkom je dat je onnodig extra kilometers over lelijke (hoofd)wegen maakt. Je kunt bijvoorbeeld een weerbestendige smartphonehouder op het stuur monteren of een fietscomputer met route-instructies aanschaffen. Wie weet heeft jouw boordcomputer al fietsnavigatie in huis. We zetten in deze checklist alle voors en tegens op een rij.

Tip 01: Boordcomputer

Tegenwoordig bevat zo’n beetje iedere recente e-bike een uitgebreide boordcomputer, maar helaas is er bij de meeste modellen geen navigatiefunctie ingebakken. Bosch is een bekende fabrikant van onderdelen voor elektrische fietsen en ontwikkelt twee typen e-bikedisplays waarmee je ook kunt navigeren. Wellicht kun je jouw huidige e-bike met een nieuwe boordcomputer upgraden. Zo koppel je de Bosch Nyon- en Kiox-fietscomputers via bluetooth aan een smartphone en kun je vervolgens routegegevens uitwisselen. Bepaal vooraf welke route(s) je wilt fietsen en kopieer de trajectgegevens naar de boordcomputer. Voer vervolgens op het aanraakscherm de gewenste eindbestemming in en start de fietstocht. Via pieptonen waarschuwt de Bosch Nyon je voor komende afslagen.

Een geïntegreerde navigatiefunctie heeft als voordeel dat je geen smartphone of losse fietscomputer op het stuur hoeft te monteren. Wel zo overzichtelijk, want je doet voor alle fietsfuncties een beroep op slechts één apparaat. Daarnaast zijn de navigatiefunctie en Bosch-fietsmotor goed op elkaar afgestemd. Zo laat de Bosch Nyon op een kaartje zien hoe ver je met de huidige ondersteuningsstand kunt komen. Hierbij houdt de boordcomputer rekening met de geografische eigenschappen van de route. Om te voorkomen dat de accu onderweg leeg raakt, adviseert de Bosch Nyon zo nodig een andere ondersteuningsstand.

Tip 02: Smartphonehouder

De kans is dus groot dat de boordcomputer van jouw e-bike geen geïntegreerde navigatie bevat. Gebruik je een e-bike van bijvoorbeeld Shimano of Bafang, dan is er ook geen upgrade mogelijk. Dan kun je door je smartphone aan het stuur vast te maken tegen geringe kosten alsnog over fietspaden navigeren. Op internet stuit je algauw op allerlei smartphonehouders voor fietsen. De prijzen voor universele smartphonehouders liggen ergens tussen de tien en vijftig euro. Controleer vooraf of jouw mobiele toestel in het opgegeven diameterbereik van de beoogde fietshouder valt. Voor populaire smartphones zijn er ook op maat gemaakte fietshouders verkrijgbaar, zoals iPhones en Samsung Galaxy-toestellen. In dat geval past het mobiele apparaat naadloos in de houder.

Er is een aantal aspecten waarop je kunt letten. Bepaal eerst waar je de fietshouder wilt bevestigen. De meeste houders monteer je via een riempje, tiewraps of klittenband op het stuur, maar er bestaan ook modellen die je boven op de stuurpen kwijt kunt. Het scherm zit dan exact in het midden. Deins je niet terug voor een fietstocht in de regen? Neem dan een waterdicht exemplaar. Om lichtweerspiegelingen tegen te gaan, bestaan er ook fietshouders met een zonnekap.

©PXimport

Tip 03: Houder met accu

Een nadeel van fietsnavigatie via een smartphone is dat de accu in rap tempo leeg raakt. Logisch, want het scherm staat continu aan en er zijn meestal draadloze verbindingen actief. Voor korte ritjes is dat niet zo’n probleem, maar bij urenlange tochten is de beperkte accuduur van een smartphone een heikel punt. Heb je een e-bike met een usb-poort, dan kun de smartphone-accu onderweg bijladen. Uiteraard gaat dat dan wel weer ten koste van de accucapaciteit van de elektrische fiets. Het Bafang-display van nieuwe Amslod-fietsen bevat bijvoorbeeld een usb-aansluiting.

Als alternatief zijn er smartphonehouders met een geïntegreerde powerbank verkrijgbaar. Bovendien bestaan er ook handige fietshouders die je met een eigen powerbank kunt uitrusten. Sluit het mobiele toestel via een usb-kabel op de externe batterij aan en gebruik voortaan een navigatie-app voor lange fietstochten. Sommige smartphonehouders met geïntegreerde powerbank ondersteunen zelfs draadloos opladen via de Qi-standaard. Controleer vooraf de capaciteit van de powerbank. Hoe hoger de mAh-waarde, hoe meer elektrische lading de externe batterij kan vasthouden.

©PXimport

Navigatie-apps

Tip 04: Fietsnavigatiesysteem

Vind je het gebruik van een smartphone op een e-bike maar niets? Misschien is een gespecialiseerd fietsnavigatietoestel dan iets voor jou. Aan de hand van een gps-chip berekent zo’n apparaatje voortdurend je actuele positie en wijst het je vervolgens de juiste weg. Eigenlijk werkt het min of meer hetzelfde als autonavigatie, met het verschil dat het aanwezige kaartmateriaal fietspaden bevat. Een aantal merken is gespecialiseerd in de ontwikkeling van gebruiksvriendelijke navigatiesystemen voor fietsers, zoals Garmin, Mio en Wahoo. Naast een navigatiefunctie hebben deze producten ook allerlei extra’s in huis. Logischerwijs zijn er dan ook de nodige verschillen in prijs en functionaliteit. In de komende tips gaan we dieper op de aandachtspunten voor fietsnavigatietoestellen in.

©PXimport

Tip 05: Scherm

De ene fietsnavigatie is de andere niet. Zo bestaan er kleine fietscomputers van merken als Sigma en Bryton met een gps-chip die louter kompasnavigatie ondersteunen. Hierbij geeft een minuscuul pijltje de richting van de eindbestemming aan. Daar heb je in de praktijk niet zo veel aan. Verwarrend is dat veel webwinkels dergelijke fietscomputers in de categorie fietsnavigatie plaatsen. Voor gedetailleerde route-instructies heb je altijd een systeem met een ruim scherm nodig. Ga uit van een schermformaat van minimaal 1,8 inch tot een maximum van 4 inch. Voor aanraakbediening en het volgen van routes is dat een mooi formaat. Groter is niet handig, want dan belemmert het navigatiesysteem je fietscomfort.

Fietsnavigatiesystemen van gerenommeerde merken als Garmin en Mio beschikken doorgaans over een antireflecterende coating. Vooral op zonnige dagen heb je daardoor minder last van lichtweerkaatsingen. Verder is het fijn wanneer het scherm een hoge helderheid ondersteunt, zodat de route-instructies ook bij daglicht duidelijk zichtbaar zijn. Wens je een goede fietsnavigatie tegen lage kosten? Overweeg dan een apparaat met een zwart-witscherm. Het ziet er misschien wat minder flitsend uit, maar hiermee volg je net zo gemakkelijk de mooiste routes.

©PXimport

Tip 06: Audio

Met een e-bike fiets je op een relatief laag tempo waardoor je tijd genoeg hebt om aan de hand van het scherm de juiste route te volgen. Ben je snel afgeleid of kijk je liever naar je omgeving, dan zijn gesproken afslagaanwijzingen geen overbodige luxe. Zoek dan een bijpassend navigatieapparaat, want lang niet ieder product ondersteunt audio. De meeste fietsnavigatiesystemen van Mio laten in plaats van gesproken instructies bij elke afslag een pieptoon horen. Dat kan ook, want hierdoor kijk je als fietser automatisch naar het scherm.

©PXimport

Tip 07: Accucapaciteit

Een van de belangrijkste eigenschappen van een fietscomputer is de accucapaciteit. Met name bij lange toertochten is het belangrijk dat het navigatiehulpje het de hele weg volhoudt. Ieder nieuw navigatietoestel van Garmin of Mio bevat een efficiënte lithium-ion-accu. Afhankelijk van het gekozen model gaat die op een enkele batterijlading tussen de 10 en 24 uur mee. Houd er rekening mee dat een lithium-ion-accu onderhevig is aan slijtage, waardoor de capaciteit na een aantal jaar afneemt. Om die reden is de aanschaf van een tweedehands navigatieapparaat niet zo interessant.

De fabrikant levert een usb-kabel mee voor het opladen van de accu. De betere toestellen van Garmin bevatten een energiebesparende modus, waardoor de fietsnavigatie onderweg langer meegaat. Denk je extra accucapaciteit nodig te hebben, bijvoorbeeld omdat je op fietsvakantie gaat? De meeste Garmin-navigatieapparaten kun je koppelen aan een zogeheten Garmin Charge Power Pack. Hiermee voeg je tot wel 24 uur extra batterijcapaciteit toe. Houd wel rekening met een stevige adviesprijs van 129,99 euro.

©PXimport

Tip 08: Route instellen

Kijk vooraf goed naar de kaartdekking van het beoogde navigatietoestel. Overigens is dat meestal niet zo’n probleem, want de fietsnavigatiesystemen hebben doorgaans routekaarten van heel Europa aan boord. Controleer eventueel nog wel of je later extra kaartmateriaal aan het systeem kunt toevoegen voor het geval je eens buiten Europa op vakantie gaat. Overigens bestaan er ook fietsnavigatiesystemen met werelddekking.

Navigatiesystemen accepteren verschillende methoden voor het instellen van de route. Kies om die reden een navigatieapparaat met een invoermethode die bij je past. De meest doeltreffende optie is om rechtstreeks op het navigatietoestel een eindbestemming in te voeren. Vervolgens komt het systeem met enkele routesuggesties, waarna je het gewenste traject aantikt. Niet ieder product biedt deze mogelijkheid. Op websites en forums voor fietsliefhebbers wisselen leden onderling gpx-bestanden van mooie routes uit. Die kun je downloaden en vervolgens naar je navigatietoestel kopiëren. Dat gaat meestal via een usb-kabel of wifi. Vaak is het ook mogelijk om aan de hand van een mobiele app of browser eigenhandig een mooie route uit te stippelen, waarbij je deze data vervolgens overhevelt naar het navigatietoestel. Tot slot bestaan er systemen waarop je kunt aangeven via welke knooppunten je wilt fietsen. Kortom, mogelijkheden te over!

©PXimport

Kaartupdates

©PXimport

Tip 09: Extra accessoires

Met name voor navigatiesystemen van Garmin zijn er allerlei nuttige extra’s verkrijgbaar. Zo kwam in tip 7 al de externe accu ter sprake, maar het Amerikaanse merk heeft nog veel meer aanvullende fietsgadgets te bieden. Zo zijn veel navigatiesystemen compatibel met de Varia-productlijn. Voeg bijvoorbeeld een radarachterlicht toe en ontvang een waarschuwing zodra voertuigen je van achteren naderen. Deze waarschuwing ontvang je in de vorm van een geluidssignaal en een melding op het scherm. Verder produceert Garmin een slimme koplamp die je vanaf een Edge-navigatiesysteem bedient. Hierbij past de verlichting zich automatisch aan op het omgevingslicht én de snelheid van je e-bike. Er zijn daarnaast afstandsbedieningen verkrijgbaar, zodat je je handen niet meer van het stuur hoeft te halen voor de bediening van het navigatiesysteem. Je gebruikt dan je duim bij het handvat. En om je navigatiesysteem tegen onder meer weersinvloeden beschermen, zijn er voor de meeste systemen siliconen beschermhoezen verkrijgbaar.

Voor bezitters van een e-bike zijn de sportieve accessoires wellicht minder interessant, maar voor de volledigheid vermelden we ze evengoed. Je kunt namelijk aan geschikte navigatiesystemen allerlei sensoren koppelen, zodat je de sportieve prestaties tot in detail kunt monitoren. Denk onder meer aan hartslagmeters, snelheids- en cadanssensoren.

©PXimport

Kooptips

Garmin Edge 130

Prijs: € 129,99

Met de Garmin Edge 130 monteer je een betaalbaar navigatieapparaat op je stuur zonder dat je hiervoor de hoofdprijs betaalt. Vergeleken met duurdere versies doe je wel een aantal concessies. Zo is het schermformaat van 1,8 inch relatief bescheiden. Verder betreft het een zwart-witscherm en bevatten de routekaarten weinig details. Voor het afleggen van de gewenste route voldoet deze fietsnavigatie prima. Verder monitor je onder meer de afgelegde afstand, snelheid en tijdsduur. Een leuk extraatje is dat je in een grafiek de gereden hoogteverschillen van de route kunt bekijken. Geef via de functie Live Track veiligheidshalve je geografische locatie door aan zelfbepaalde contactpersonen. Voor extra functionaliteit kun je je smartphone aan de Edge 130 koppelen. Dan verschijnen er op het scherm binnenkomende meldingen en weersinformatie. Garmin claimt een batterijduur van maximaal vijftien uur.

©PXimport

Mio Cyclo 210

Prijs: € 159,99

Mio ontwikkelt al jarenlang betaalbare systemen voor fietsnavigatie en deze Cyclo 210 is daarvan een goed voorbeeld. Het kleurendisplay van 3,5 inch springt direct in het oog, zodat je in combinatie met geluidssignalen voortaan geen afslag meer mist. Er is kaartmateriaal van Europa voorgeïnstalleerd, dus je kunt er ook over de grens mee uit de voeten. Gebruik eventueel de Suprise Me-functie en leer nieuwe routes in de omgeving kennen. Het navigatietoestel geeft onderweg aan welke relevante locaties je passeert, zoals toiletten en eetgelegenheden. Volgens de fabrikant gaat de accu ongeveer tien uur mee. De meegeleverde montageset bestaat uit een bevestigingsmodule en twee tiewraps, waardoor je na pakweg tien minuten knutselen al op pad kunt.

©PXimport

Garmin Edge Explore

Prijs : € 199,-

Leg je jaarlijks duizenden kilometers af en zoek je een uitgebreide fietscomputer met navigatiefunctie? De Garmin Edge Explore voldoet aan alle eisen. Het aanraakscherm van 3 inch is ruim, zodat je gemakkelijk het gewenste traject kunt instellen. Volgens de fabrikant houdt de accu het ongeveer twaalf uur vol, zodat dit navigatiehulpmiddel zich ook leent voor de langere toertochten. Voor extra functionaliteit kunnen fietsers hun smartphone aan de Edge Explore koppelen. Zo zie je smartphonemeldingen op het kleurendisplay voorbijkomen en kun je het navigatiesysteem zelfs aan fiets-apps koppelen. Ook aan de veiligheid is gedacht. Als je onverhoopt bij een valpartij bent betrokken, stuurt het navigatiesysteem jouw locatie naar vooraf ingestelde contactpersonen.

©PXimport

Wil je films en series ervaren zoals de regisseur het bedoelde? Dan kun je tegenwoordig niet meer om Dolby Atmos heen. Deze populaire audiotechniek wordt gezien als de grootste sprong voorwaarts sinds de uitvinding van surround sound. In dit artikel leggen we je uit wat het precies is en hoe je jouw huiskamer omtovert tot een driedimensionale geluidsstudio.

Dolby Atmos is de huidige gouden standaard voor bioscoopgeluid en verovert in rap tempo ook de Nederlandse huiskamers. Waar traditioneel surroundgeluid je slechts omringt met geluid op oorniveau, voegt deze techniek een serieuze nieuwe dimensie toe: hoogte. Hierdoor vliegen helikopters daadwerkelijk óver je hoofd en klinkt regen levensecht. We leggen hieronder in begrijpelijke taal uit hoe het werkt en wat je ervoor nodig hebt.

Op zoek naar het beste geluid bij jouw films en series? Check Kieskeurig.nl!

Van vaste kanalen naar bewegende objecten

Om te begrijpen wat Dolby Atmos zo uniek maakt, moeten we eerst kijken naar hoe surroundgeluid vroeger werkte. Bij traditionele systemen, zoals 5.1 of 7.1, is het geluid kanaal-gebaseerd. De geluidsmixer in de studio beslist dat een bepaald geluidseffect uit de speaker linksachter moet komen. Als jij die speaker niet precies goed hebt staan, klopt het effect niet helemaal.

Dolby Atmos gooit dit concept overboord en introduceert object-gebaseerde audio. In plaats van geluid naar een specifieke luidspreker te sturen, plaatst de geluidstechnicus een geluidsobject (zoals een zoemende bij of een overvliegend vliegtuig) op een specifieke coördinaat in een driedimensionale ruimte. Jouw apparatuur berekent vervolgens razendsnel welke speakers op welk moment moeten worden aangestuurd om dat geluid exact op die plek in jouw kamer te laten horen.

©ER | ID.nl

De magie van hoogtekanalen

Het meest hoorbare verschil dat Dolby Atmos biedt ten opzichte van eerdere systemen is de toevoeging van hoogte. Omdat geluid nu als een object in de ruimte wordt behandeld, ben je niet meer beperkt tot geluid van links, rechts, voor of achter. Het geluid kan nu ook van boven komen. In bioscopen zie je hiervoor vaak speakers die fysiek aan het plafond hangen. Thuis is dat voor veel mensen geen optie, en daarom zijn er slimme alternatieven ontwikkeld.

Veel moderne soundbars en speakersystemen maken gebruik van zogenaamde 'upfiring drivers'. Dat zijn luidsprekers die schuin omhoog zijn gericht. Ze sturen het geluid naar je plafond, waarna het weerkaatst richting jouw luisterpositie. Onze hersenen interpreteren die weerkaatsing alsof het geluid daadwerkelijk van boven komt, waardoor je in een complete bubbel van geluid zit.

Hardware en content voor de beste ervaring

Om thuis van Dolby Atmos te kunnen genieten, heb je wel geschikte apparatuur en content nodig. Allereerst moet de bron, zoals een film of serie op Netflix, Disney+ of een Blu-ray, beschikken over een Dolby Atmos-audiotrack. Vervolgens moet je televisie of mediaspeler in staat zijn om dat signaal door te geven, meestal via een HDMI eARC-aansluiting.

Tot slot heb je het audiosysteem zelf nodig. Dat kan een uitgebreide AV-receiver zijn met losse speakers, maar tegenwoordig zijn er ook zeer capabele soundbars die de Atmos-ervaring indrukwekkend weten te simuleren. Zelfs smartphones en koptelefoons bieden tegenwoordig ondersteuning voor een virtuele variant van Atmos, waarbij softwarematige trucs worden gebruikt om ruimtelijkheid te creëren in een stereo-omgeving.

Julian Gerighty, de regisseur van de The Division-games bij de Franse ontwikkelaar en uitgever Ubisoft, is vertrokken bij het bedrijf en gaat aan de slag bij concurrent Electronic Arts, om precies te zijn bij Battlefield Studios.

Gerighty heeft jarenlang gewerkt bij Ubisoft-studio Massive Entertainment. Hij was een van de regisseurs van The Division en vervolg The Division 2, en nam de regie voor Star Wars Outlaws helemaal op zich. In 2023 werd hij uitgeroepen tot de producent van de gehele The Disivion-reeks.

Gerighty gaat aan de slag bij Battlefield Studios, de ontwikkelaar van Electronic Arts die - de naam zegt het al - verantwoordelijk is voor de Battlefield-reeks. Afgelopen jaar is er nog een nieuw deel in die populaire shooterserie uitgekomen. Battlefield 6. Het is niet bekend wat zijn rol daarin precies wordt.

The Division

Ubisoft en Massive Entertainment werken ondertussen aan The Division 3. In de The Division-games werken spelers samen in teamverband om het tegen vijandelijke, computergestuurde facties op te nemen in Amerikaanse steden die uiteen zijn gevallen nadat een dodelijke pandemie om zich heen heeft geslagen. De eerste The Division speelde zich in New York City af, het vervolg in Washington D.C.

Over de derde The Division-game is nog weinig bekend. Ubisoft heeft echter geprobeerd fans gerust te spellen. "We gaan (Gerighty) missen en we blijven de wereld die hij mede heeft gecreëerd nog jaren naar spelers brengen. Onze spelers hoeven zich geen zorgen te maken: onze teams die deze wereld samen met Julian hebben opgebouwd zijn er nog steeds, en zullen deze vooruit dragen met onveranderde ambitie in de vorm van The Division 2, The Division 2: Survivors, The Division Resurgence The Division 3."

Ubisoft heeft ook laten weten dat Yannick Banchereau en Mathias Karlson aan The Division blijven werken. Massive-oudgediende Magnus Jansen gaat werken aan de Survivors-update voor The Division 2 die eerder is aangekondigd en later dit jaar moet verschijnen.

Ontslagen

Overigens werd eerder deze week een herstructurering van Massive Entertainment aangekondigd, waarbij mogelijk tientallen werknemers hun baan kunnen verliezen. Het is niet bekend of het vertrek van Gerighty daar direct aan is gekoppeld, maar dat lijkt onwaarschijnlijk.