De Samsung Galaxy Tab S9 FE is met zijn prijs van zo'n 472 euro een logisch alternatief voor de iPad (2022), die vanaf 499 euro te koop is. Als je geen sterke voorkeur hebt voor Android (Samsung) of iPadOS (Apple), is de goedkopere optie dan de beste keuze? Je leest het in deze Samsung Galaxy Tab S9 FE-review.

De iPad (2022) is Apples goedkoopste moderne tablet, maar de Tab S9 FE is niet het instapmodel van Samsung. Daar heeft het merk tablets in de Galaxy A-serie voor. De Tab S9 FE is een midrange model met een scherm van 10,9 inch, en is hiermee een kleinere versie van de Tab S9+ met reusachtig 12,9inch-scherm. Apple’s midrange tablet is de iPad Air, maar die is met zijn startprijs van 699 euro veel duurder dan de Tab S9 FE en daarom geen eerlijke concurrent. 

Luxe, dun ontwerp

De Tab S9 FE maakt een goede indruk met zijn ontwerp. De tablet is met zijn 6,5mm dikte lekker dun en weegt met 524 gram iets meer dan de iPad. Die heeft een even groot scherm en tikt 477 gram aan. In tegenstelling tot de iPad is de Tab S9 FE volledig water- en stofdicht met een IP68-certificering. Dat vinden wij een mooi pluspunt, want deze tablet gaat dus niet stuk als er een glas water overheen valt.

©Rens Blom

De camera’s op de tablet zijn aardig, zonder uit te blinken. We vinden het fijn dat de selfiecamera op de horizontale zijde zit, want zo gebruik je een tablet waarschijnlijk het vaakst bij het videobellen. De locatie van de vingerafdrukscanner, in een hoek op de horizontale zijde, vinden we minder logisch.

©Rens Blom

Het 10,9inch-scherm van de tablet is een lcd-display, dat daarom wat minder imponerende kleuren toont dan een oled-scherm. Duurdere Samsung-tablets hebben zo’n oled-scherm, dat zwart ook écht als zwart weergeeft. Gelukkig is ook het scherm van de Tab S9 FE erg prettig om naar te kijken. Het beeld oogt kleurrijk en kan lekker fel. De schermresolutie van 2340 × 1440 pixels maakt het beeld scherp genoeg. En dankzij de 90Hz-verversingssnelheid oogt het beeld wat soepeler dan het 6-Hz-scherm van de iPad.

©Rens Blom

Pluspunten scoort Samsung door een geavanceerde styluspen bij de tablet te leveren. Deze S Pen klikt magnetisch vast aan de achterkant van de tablet en laadt op die manier ook op. De pen houdt prettig vast en laat je tikken, tekenen en schrijven op het beeldscherm. Door harder of zachter te drukken, creëer je dikkere of dunnere lijnen. Samsung heeft de software geoptimaliseerd voor de pen. Hoewel niet iedereen de S Pen evenveel zal gebruiken, vinden we het fijn dat deze accessoire in de doos zit. Apple biedt ook een eigen styluspen aan voor de iPad (2022), maar die moet je los kopen voor liefst 95 euro.  

©Rens Blom

Niet de snelste

Onder de motorkap lijkt de Tab S9 FE goed voorzien. De tablet heeft 6 GB of 8 GB werkgeheugen en 128 GB of 256 GB opslagcapaciteit, afhankelijk van welke uitvoering je kiest. Wij ontvingen de instapversie, die alsnog meer werkgeheugen heeft dan de iPad (4 GB). Ook de opslagcapaciteit is met 128 GB dubbel zo groot als in de goedkoopste iPad (64 GB). Maar dat is de papieren werkelijkheid.

Bij dagelijks gebruik vallen de prestaties van de Samsung-tablet namelijk tegen. De Tab S9 FE draait op een door Samsung ontwikkelde Exynos 1380-processor, die je ook terugvindt in een midrange smartphone als de Galaxy A54. De processor is niet per se langzaam, maar heeft wel moeite met zwaardere games en het snel wisselen tussen populaire apps. Dat beeld is ook terug te zien in benchmark-apps die de technische prestaties meten. De Apple iPad (2022) scoort in deze tests merkbaar beter, en voelt ook in de praktijk vlotter aan, geholpen door een Apple-processor.

Lees ook: Waar voor je geld: 5 echt goede iPads

Lange accuduur, langzaam opladen

Een positievere indruk maakt de Tab S9 FE met zijn accuduur. Bij regelmatig gebruik gedurende de dag en ’s avonds het kijken van een Netflix-film, gaat de tablet probleemloos twee dagen mee. Gebruiken we de tablet meer als een computer – waarover zo meteen meer – dan kunnen we alsnog een hele werkdag vooruit zonder een oplader te moeten pakken. Dat is hartstikke fijn. De iPad heeft overigens ook een prima accuduur.

©Rens Blom

Komt het op opladen aan, dan scoren beide tablets juist relatief matig. Samsung levert de Tab S9 FE met enkel een usb-c-kabel, naar eigen zeggen om milieuredenen. Met een eigen, optimale 25watt-oplader, duurt het bijna drie uur om de tablet volledig op te laden. Dat is best lang. De iPad komt met een usb-c-kabel én 20watt-oplader, en laadt dus nog langzamer op.

Software en updatebeleid

Samsung bracht de Tab S9 FE eind vorig jaar uit met Android 13, maar stelde al snel een Android 14-update beschikbaar. Dat is mooi, want nu draait de tablet op de nieuwste softwareversie. Over Android 14 ligt de Samsung OneUI-schil. Die is heel compleet in functies, maar voegt ook veel apps van Samsung en partners als Microsoft toe. Niet alle apps zijn te verwijderen.

©Rens Blom

We zijn blijer met het updatebeleid van Samsung. De fabrikant belooft dat de Tab S9 FE nog drie Android-updates krijgt en vijf jaar beveiligingsupdates ontvangt. Je kunt deze tablet dus veilig gebruiken tot het einde van 2028. Het updatebeleid is hiermee sterk vergelijkbaar met dat van Apple.

Interessant is de DeX-software, waarmee je de Tab S9 FE in een computermodus gebruikt. Multitasken gaat logischer en je kunt bijvoorbeeld een muis en toetsenbord koppelen, en de tablet bekabeld verbinden met een monitor. De iPad mist zo’n modus.

©Rens Blom

Conclusie: Samsung Galaxy Tab S9 FE kopen?

De Samsung Galaxy Tab S9 FE is een degelijke, water- en stofdichte tablet met een goed scherm en lange accuduur. De prestaties vallen echter tegen, ook in vergelijking met de iPad. De software moet je ding zijn, want die oogt en werkt anders dan iPadOS. De computermodus is een interessante toevoeging. Al met al een prima Android-tablet die goedkoper is dan de iPad (2022), maar niet voor iedereen een betere keuze is.

Ben je op zoek naar een grote computermonitor met een hoge beeldverversingsfrequentie? Wij vonden vijf betaalbare modellen voor je op Kieskeurig.nl. Zulke monitoren zijn bij uitstek geschikt voor foto- en videobewerking maar komen goed van pas bij fanatiek gamen, want hoe lager de responstijd, des te soepeler het beeld is.

AOC C27G2ZE/BK

Als je op zoek bent naar een nieuwe - en gebogen - 27‑inch-monitor met 240 Hz verversingssnelheid, valt de AOC C27G2ZE/BK op door zijn combinatie van snelheid en schermgrootte. Dit gebogen scherm gebruikt een VA‑paneel, wat zorgt voor een hoog statisch contrast van 3000:1. De Full‑HD‑resolutie (1920 × 1080) maakt het mogelijk om met een gemiddeld computersysteem te spelen zonder dat de grafische belasting extreem wordt.

Dankzij een responstijd van 0,5 ms kun je snelle games spelen zonder merkbare vertraging. Het scherm heeft een 1500R‑kromming voor een natuurlijke kijkhoek. Voor synchronisatie met de grafische kaart is AMD FreeSync aanwezig, en de monitor beschikt over meerdere HDMI‑ en DisplayPort‑aansluitingen, zodat je eenvoudig verschillende apparaten kunt aansluiten.

Verder zijn er ingebouwde instellingen voor een kruisvormige richtlijn, verschillende beeldmodi en flikkervrije achtergrondverlichting. Je kunt het scherm kantelen voor een fijne kijkhoek, maar hoogte‑ of draaibaarheid is bij dit model niet mogelijk. Voor audio‑doorgave is er een 3,5 mm‑uitgang zodat je je hoofdtelefoon direct kunt aansluiten.

HP OMEN 27s

De HP OMEN 27s is een 27‑inch Full‑HD‑ gamingmonitor die zich richt op gamers die een hoge verversingssnelheid zoeken met een toegankelijk formaat. Het IPS‑paneel biedt een brede kijkhoek en geeft kleuren gelijkmatig weer. Met een resolutie van 1920 × 1080 pixels en een verversingssnelheid van 240 Hz kunnen beelden vloeiend worden weergegeven. Volgens de specificaties bedraagt de responstijd 1 ms, waardoor je snelle actie kunt volgen met minimale vertraging. Het scherm is compatibel met NVIDIA G‑SYNC om tearing te voorkomen. Je kunt de monitor kantelen en in hoogte verstellen, wat bijdraagt aan een ergonomische opstelling. Aan aansluitingen ontbreekt het niet: er zijn twee HDMI 2.0‑poorten, een DisplayPort 1.4 en een usb‑hub.

De ingebouwde RGB‑verlichting aan de achterkant kun je via software aanpassen om het uiterlijk van je werkplek aan te passen. Er zijn geen ingebouwde luidsprekers, maar er is wel een 3,5 mm‑aansluiting voor een hoofdtelefoon. Deze monitor is bedoeld voor gebruik vanaf 2023; het ontwerp gebruikt dunne randen zodat je hem eventueel naast een tweede scherm kunt zetten. Met zijn matte afwerking is reflectie beperkt, en de monitor is voorzien van flikkervrije techniek om vermoeide ogen te voorkomen.

Lenovo Y27f‑30

Met de Lenovo Y27f‑30 krijg je een 27‑inch monitor gericht op gamers en multimedia. Het IPS‑paneel combineert Full‑HD‑resolutie (1920 × 1080) met een verversingssnelheid van 240 Hz voor soepel beeld. De responstijd 0,5 is ms, zodat snelle acties zonder motion blur worden weergegeven. Het scherm ondersteunt HDR‑content en heeft een helderheid tot 400 nits, waardoor beelden dynamischer worden ervaren. Met een kleurdekking van 99 % sRGB en 1,07 miljard kleurtinten is het paneel geschikt voor gaming en lichte fotobewerking.

De monitor beschikt over twee HDMI 2.0‑poorten, een DisplayPort 1.4 en een usb‑hub. Er zijn geïntegreerde luidsprekers en een hoofdtelefoonaansluiting, zodat je zonder extra accessoires geluid kunt beluisteren. De hoogte‑ en kantelinstelling maken een ergonomische opstelling mogelijk, en via VESA‑montage kun je hem ook aan een arm bevestigen.

FreeSync‑Premium‑Pro‑ondersteuning helpt synchronisatieproblemen met AMD‑grafische kaarten te voorkomen. Een opvallende extra is dat het scherm volgens de specificaties overklokt kan worden tot 280 Hz, mocht je grafische kaart dat ondersteunen. Omdat de rand dun is, kun je meerdere schermen naast elkaar plaatsen voor een groter werkoppervlak.

Samsung 27 Odyssey OLED G8 G81SF

Voor wie een 240Hz‑verversingssnelheid combineert met hoge resolutie, heeft Samsung de Odyssey OLED G8 G81SF. Deze 27‑inch monitor gebruikt een QD‑OLED‑paneel en biedt een 4K‑resolutie van 3840 × 2160 pixels. Door de verversingssnelheid van 240 Hz en het OLED‑paneel krijg je een combinatie van scherpe pixels en vloeiend beeld.

De monitor is gecertificeerd voor DisplayHDR TrueBlack 400, wat inhoudt dat donkere tinten diep zwart zijn terwijl lichte delen helderder ogen. Het scherm heeft een antireflectiecoating, en Samsung gebruikt een “Dynamic Cooling System” om het OLED‑paneel op een constante temperatuur te houden. FreeSync Premium Pro is ingebouwd om haperingen te voorkomen. Qua aansluitingen is er één DisplayPort 1.4‑poort, een HDMI 2.1‑poort en een usb-c-aansluiting met 65 W‑voeding, zodat je een laptop kunt opladen terwijl je beeldscherm gebruikt.

De monitor ondersteunt CoreLighting+ aan de achterkant: door middel van een lichtstrip kun je de verlichting aanpassen aan de inhoud op je scherm. Je kunt het scherm in hoogte verstellen en kantelen; daarnaast is er een geïntegreerde standaard met kabelbeheer. Het OLED‑paneel heeft een dichtheid van 166 PPI voor scherpe tekst. Samsung levert ook een afstandsbediening zodat je toegang krijgt tot ingebouwde apps en streamingdiensten via Smart Hub.

ASUS ROG Swift PG27AQDM

De ASUS ROG Swift PG27AQDM is een 27‑inch gaming‑monitor met QHD‑resolutie (2560 × 1440 pixels) en een OLED‑paneel. Ondanks dat ASUS het scherm als 27 inch aanduidt, heeft het feitelijk een diagonaal van 26,5 inch, maar door de dunne rand valt dit nauwelijks op. Met een verversingssnelheid van 240Hz en een responstijd van 0,03 ms biedt dit model een van de snelste paneelreacties in zijn klasse.

Het OLED‑paneel kan diepe zwartwaarden produceren en volgens de specificaties geeft het 1,073 miljard kleuren weer. De monitor ondersteunt zowel NVIDIA G‑SYNC als AMD FreeSync, zodat je de weergave kunt synchroniseren met bijna elke moderne grafische kaart. Voor verbinding zijn er DisplayPort 1.4, twee HDMI‑poorten en een usb‑hub. Het scherm kan in hoogte worden versteld, gedraaid en gekanteld, en het is geschikt voor VESA‑montage.

Om inbranden te voorkomen gebruikt ASUS een speciale warmteafvoer en automatische helderheidsaanpassingen. De behuizing is voorzien van een rondom lopende RGB‑strip die je naar wens kunt instellen. Met een standaard die een handvat heeft, is het scherm gemakkelijk te verplaatsen. Het relatief hoge energiegebruik van een OLED‑gamingmonitor is aanwezig; er is echter een ECO‑modus. Deze monitor is vooral bedoeld voor veeleisende gamers of professionals die vloeiende bewegingen en hoge contrastwaarden zoeken.

Euro Truck Simulator 2 bestaat al sinds 2012, maar veertien jaar na dato lijkt het vrijwel zeker dat de game - net als nevengame American Truck Simulator - binnenkort ook op moderne consoles als de PlayStation 5 en Xbox Series X en S speelbaar wordt. Wat de releasedatum van beide games op PS5 en Xbox is, dat is de vraag.

De eerste indicatie dat Euro Truck Simulator 2 en American Truck Simulator naar de PlayStation 5 en moderne Xbox-consoles komt, verscheen vorig jaar, toen winkelpagina’s voor het spel op de respectievelijke platformen werden gevonden. Vlak daarna werd tijdens de Future Games Show tijdens Gamescom bevestigd dat het spel inderdaad onderweg is naar de platformen. 

Navigatieproblemen

Een half jaar later hebben we nog steeds geen indicatie van wanneer Euro Truck Simulator 2 op de consoles staat te verschijnen. Wel is direct aangekondigd dat ook American Truck Simulator naar de PS5 en Xbox Series-consoles komt. Daarbij biedt de Road To Consoles Dev Talk-video die ontwikkelaar SCS Software een paar maanden terug uitbracht ook inzicht in de productietijdlijn van de ports. Zo is onthuld dat er al vijf jaar wordt gewerkt aan de technologie die nodig is om de games draaiende te krijgen.

Waarom duurt dat zo lang?

Zoals eerder al werd benoemd is Euro Truck Simulator 2 uitgebracht in 2012. De game werd niet met consoles in het achterhoofd ontwikkeld, en zeker niet voor apparaten die pas veertien jaar in de toekomst verschenen. Het herschrijven van de code, zodat die ook nog eens precies hetzelfde werkt op consoles en met nieuwe besturing, vergt dan ook veel tijd. 

Daarmee komen we ook bij de hamvraag: waarom port de ontwikkelaar een game uit 2012 überhaupt? Vooral omdat de game sindsdien nog altijd voorzien wordt van nieuwe content en updates. SCS Software onderhoudt en verbetert Euro Truck al jaren en brengt ook nog altijd dlc met nieuwe voertuigen, gebieden en customization-opties uit. Euro Truck Simulator 2 is dus wel de definitieve truck-simulatiegame te noemen, ondanks dat deze 14 jaar oud is. 

©SCS Software

Maar de manier waarop dlc in de game verwerkt is zorgt volgens Jakub Mráz - Console Producer bij SCS - voor complicaties tijdens het porten. Neem bijvoorbeeld de Scandinavië-dlc, die Denemarken, Noorwegen en Zweden aan het spel toevoegt. Dat toevoegen aan een game op consoles is een logistieke uitdaging waar de ontwikkelaar over na moet denken.

Ook de kwaliteitscontrole die de platformen vereisen, het uitdenken van een nieuwe marketingcampagne: alles heeft invloed op de release van het spel op de PlayStation 5 en Xbox Series-consoles.

Over Euro Truck Simulator 2

Het spreekt redelijk voor zich, maar Euro Truck Simulator 2 is dus een game die het rondkarren in een truck van duizenden kilo’s simuleert. Klinkt simpel, maar gaat dieper dan verwacht. Je rijdt rond door een wat kleinere versie van Europa - op een schaal van 19:1 - waar je met je truck goederen vervoert, om zo te sparen voor nieuwe trucks, upgrades, en customization-opties. Op het bezorgen van spullen zit ook een timer, en het is vanzelfsprekend dat de goederen in goede staat moeten verkeren bij aankomst. 

©SCS Software

Met genoeg vermogen wordt het uiteindelijk ook mogelijk om een netwerk aan bezorgers op te zetten en aan te sturen, en hoe meer opdrachten je voltooit, hoe meer delen van Europa open voor je gaan. In de afgelopen jaren heeft SCS Software veel landen, steden en dergelijke gebieden toegevoegd aan Euro Truck Simulator 2 middels betaalde dlc, en oude omgevingen gratis opgekrikt naar moderne kwaliteitsmaatstaven. 

Nederland in Euro Truck Simulator 2

Ook Nederland is inmiddels van een upgrade voorzien in de pc-versie van Euro Truck Simulator 2. Zo kunnen spelers Rotterdam, Amsterdam, de Europort, Groningen en Eindhoven bezoeken via verschillende wegen. Naast bijbehorende snelwegen is ook de Afsluitdijk en omgeving in beeld gebracht middels de update.