Je iPad lekt voortdurend informatie naar bepaalde apps en websites. Veel toepassingen willen bijvoorbeeld weten waar je bent of vragen toegang tot je foto's. Daarnaast sluist de browser allerlei informatie door naar adverteerders. Vind je dat ongewenst? Neem dan maatregelen.

Een iPad is in je woning voortdurend verbonden met wifi, waardoor het apparaat eenvoudig datapakketjes kan ontvangen en verzenden. Talloze bedrijven maken gretig gebruik van deze technologie door allerlei gegevens te ontfutselen van het iOS-apparaat. Deze informatie is tenslotte zeer waardevol voor adverteerders. Daarnaast deel je wellicht ook ongewild data met andere personen. Een oplossing is natuurlijk om wifi op je iPad volledig uit te schakelen, maar dan zijn de mogelijkheden op de tablet wel erg beperkt. Om die reden nemen we alle privacy-instellingen met je door, zodat je precies weet welke gegevens je wel en niet deelt met derden. We beginnen hierbij met de basis zoals locatietoegang, maar duiken ook dieper in de instellingen.

©PXimport

Veel apps proberen informatie over je te verzamelen voor reclamedoeleinden.

1 Locatietoegang beperken

Veel app-bouwers willen je exacte locatie weten, terwijl daar geen grondige reden voor is. Dergelijke apps hebben vaak de neiging om je locatie te gebruiken om gerichte advertenties voor te schotelen. Hier kun je wat aan doen. Ga naar Instellingen / Privacy / Locatievoorzieningen. Er verschijnt een lijst met apps die graag je locatie willen weten. Loop alle toepassingen na en selecteer Nooit wanneer je de locatietoegang wilt blokkeren. Bij sommige apps staat overigens de reden vermeld waarom ze naar je locatiegegevens vragen.

2 Locatie delen

Je iPad deelt je locatie mogelijk met vrienden in de apps Berichten en Zoek mijn vrienden. Wanneer je een berichtje stuurt, wordt vanzelf je huidige locatie toegevoegd. Als je liever niet hebt dat anderen zien waar je bent, schakel je deze functie uit. Navigeer naar Instellingen / Privacy / Locatievoorzieningen / Deel mijn locatie. Zet de schakelaar achter Deel mijn locatie vervolgens uit. Wil je helemaal geen locatiegegevens aan personen, apps en websites vrijgeven? Keer terug naar het voorgaande menu en deactiveer de schakelaar achter Locatievoorzieningen.

©PXimport

Voorkom dat contactpersonen precies zien waar je bent.

3 Fototoegang

Sommige apps willen graag toegang tot je foto's. Via Instellingen / Privacy / Foto's kun je de toegang blokkeren. Verder deelt je iPad kiekjes mogelijk met andere apparaten en bewaart het de bestanden misschien op iCloud. Wil je foto's alleen op de iPad bewaren? Ga naar Instellingen / Foto's en Camera. Deactiveer de schakelaars achter iCloud-fotobibliotheek (bèta), Mijn fotostream en iCloud-fotodelen. Houd er wel rekening mee dat je met deze instellingen geen automatische back-up bewaart van de foto's.

4 Bluetooth

Bepaalde apps willen gegevens delen via bluetooth. Een overzicht van deze toepassingen vind je via Instellingen / Privacy / Delen via Bluetooth. Geef aan welke apps hiervoor wel of geen toestemming hebben. Stel jezelf verder de vraag of je bluetooth voortdurend ingeschakeld wilt laten op je iPad. Het bereik van deze draadloze technologie is weliswaar niet zo groot, maar er bestaat altijd een kans dat derden het signaal oppikken. Ga naar Instellingen / Bluetooth en deactiveer de schakelaar achter Bluetooth om de functie uit te zetten.

©PXimport

Activeer alleen bluetooth wanneer je verbinding met een ander apparaat wilt maken.

5 Microfoon

Opvallend veel apps doen een beroep op de microfoon van je iPad. Heb je liever niet dat toepassingen van derden kunnen meeluisteren? Navigeer naar Instellingen / Privacy / Microfoon. Wanneer je een bepaalde app toegang tot de microfoon wilt blokkeren, zet je hiervan de schakelaar uit. Houd er rekening mee dat sommige toepassingen zonder microfoon niet goed functioneren. Via Skype lukt het bijvoorbeeld niet meer om met vrienden te bellen zodra je dit onderdeel uitschakelt.

6 Camera

Sinds de introductie van de iPad 2 zit er op ieder apparaat een camera aan de voor- en achterkant. Naast Apples eigen Camera-app maken mogelijk ook toepassingen van derden hiervan gebruik. Je kunt zien welke partijen toegang hebben tot dit onderdeel. Tik achtereenvolgens op Instellingen / Privacy / Camera. Deactiveer zo nodig de schakelaars achter deze toepassingen. Bedenk wel deze instelling de werking van veel video- en bel-apps belemmert.

©PXimport

Video-apps laten alleen beeld zien wanneer je hiervoor toestemming hebt gegeven.

7 Contacten

Uiteraard wil je niet dat app-bouwers niet zomaar toegang hebben tot je contacten. Hierin staan tenslotte zeer privacygevoelige gegevens, zoals namen, adressen en telefoonnummers. Bescherm dus niet alleen je eigen privacy, maar ook die van je contacten! Gelukkig kun je voorkomen dat bedrijven je volledige contactenlijst kopiëren naar hun eigen server. Ga naar Instellingen / Privacy / Contacten om te zien welke apps er in je contacten kunnen snuffelen. Gebruik de schuifregelaar om toegang tot deze gegevens te blokkeren. In hetzelfde menu zorg je er ook voor dat apps geen toegang hebben tot je agenda's en herinneringen.

8 Sociale netwerken

Sociale netwerken weten nagenoeg alles over hun gebruikers. In iOS hebben app-bouwers de mogelijkheid om informatie uit je Facebook- of Twitter-profiel te halen. Via Instellingen / Privacy kun je bij Facebook en Twitter zien welke apps er toegang hebben tot de gegevens. Desgewenst deactiveer je schakelaars om toegang te blokkeren. Wanneer er een account van een sociaal netwerk aan de iPad is gekoppeld, kun je die eventueel verwijderen. Ga naar Instellingen en Twitter of Facebook. Nadat je een account hebt geselecteerd, kies je voor Verwijder account.

©PXimport

Ontkoppel je Facebook-account van de iPad zodat persoonlijke informatie onbereikbaar is voor derden.

9 Diagnostische gegevens

Apple verstuurt technische gegevens van je iPad naar zijn eigen server. Naar eigen zeggen is dat om hun producten en diensten te verbeteren. Wellicht heb je liever niet dat het miljardenbedrijf deze gegevens in handen krijgt. Ga naar Instellingen / Privacy / Diagnose en gebruik. Selecteer de optie Stuur niet. Keer daarna terug naar het voorgaande menu en tik op Locatievoorzieningen / Systeem. Deactiveer de schakelaar achter Diagnose en gebruik. Dankzij deze instellingen ontvangt Apple geen gegevens over je iPad.

10 Reclametracking

Je iPad stuurt helaas privégegevens naar adverteerders, waardoor je persoonsgerichte reclame krijgt voorgeschoteld. Je kunt dit proces verstoren door deze vorm van spionage te beperken. Overigens zie je in bepaalde apps dan nog steeds advertenties, ze zijn dan alleen niet meer afgestemd op je persoonlijke interesses. Navigeer naar Instellingen / Privacy / Reclame en zet de schakelaar achter Beperk reclametracking aan. Wil je eerder verzamelde gegevens uit de advertentiedatabase van Apple wissen? Kies dan voor Stel reclame-ID opnieuw in en bevestig met Stel ID opnieuw in.

©PXimport

Zorg ervoor dat adverteerders geen persoonlijke gegevens in handen krijgen.

11 Berichten

Berichten, audioboodschappen en video's die je via iMessage ontvangt, blijven nog een tijdje op de iPad aanwezig. Mogelijk zelfs voor onbepaalde tijd. Wanneer het privacygevoelige informatie betreft, is het misschien handig om deze gegevens automatisch te wissen. Ga naar Instellingen / Berichten en druk op Bewaar berichten. Je beslist zelf hoelang je de berichten wilt opslaan. Je hebt hiervoor keuze tussen 30 dagen, 1 jaar en Permanent. Keer terug naar het voorgaande menu. Geef ook aan hoe lang je audio- en videoberichten wilt bewaren op het iOS-apparaat.

12 Cookies

Net als je browser op je desktop of laptop, slaat ook Safari cookies op van websites. In deze kleine databestandjes staan allerlei gebruikersgegevens, zoals producten die je aan een winkelmandje hebt toegevoegd en bezochte websites. Adverteerders zijn erg dol op cookies, omdat ze deze bestandjes gebruiken om relevante reclame te presenteren. Reden genoeg dus om cookies regelmatig op te schonen. Ga naar Instellingen / Safari en druk op Wis geschiedenis en websitedata. Beslis bij Blokkeer cookies in hoeverre je de databestandjes voortaan wilt blokkeren.

©PXimport

Uit privacy-oogpunt is het slim om de surfgeschiedenis met alle cookies regelmatig te wissen.

13 Niet volgen

Veel websites monitoren graag je surfgedrag middels tracking cookies, zodat ze geschikte advertenties kunnen aanbieden. Safari kan namens jou eventueel een verzoek indienen bij de webbeheerder dat je niet gevolgd wilt worden. De browser dient dit verzoek bij ieder websitebezoek in. Het is vervolgens aan de eigenaar van een website om dit verzoek te respecteren. In de praktijk hebben veel webbeheerders maling aan dit verzoek, maar je kunt het natuurlijk altijd proberen. Ga naar Instellingen / Safari en activeer de schakelaar achter Volg niet om de functie te activeren.

14 Privémodus

Sinds iOS 7 is het mogelijk om in Safari een privésessie te starten. In dat geval slaat de browser geen informatie over bezochte websites, ingevulde formulieren, zoekgeschiedenis en cookies op. Open op je iPad Safari en druk rechtsboven op het pictogram met de twee vierkantjes. Tik vervolgens op Privé om een nieuw tabblad te openen. Aan de donkere randen merk je dat de privémodus is geopend. Druk nogmaals op Privé om deze modus te verlaten.

©PXimport

Vanuit Safari open je op ieder moment de privémodus.

15 VPN-verbinding

Vind je dat Safari onvoldoende bescherming biedt? Je kunt er ook voor kiezen om via een VPN-verbinding te internetten. Je surft dan via een versleutelde verbinding waardoor het voor derden lastiger is om informatie te onderscheppen. Een VPN-verbinding is bijvoorbeeld handig wanneer je iPad is verbonden met een openbaar wifi-netwerk. Open de App Store en installeer Cloak om deze functie eens uit te proberen. Nadat je een proefaccount hebt aangemaakt, volg je de aanwijzingen om verbinding te maken met de VPN-server.

16 iPad beveiligen

iPads zijn nogal diefstalgevoelig. Om te voorkomen dat je persoonlijke gegevens in verkeerde handen terechtkomen, is het verstandig om het toestel te beveiligen met een wachtwoord. Via Instellingen / Toegangscode stel je een toegangscode of wachtwoord in. Ben je in het bezit van een iPad Air 2 of mini 3? In dat geval kun je het iOS-apparaat via Touch ID beveiligen. Je iPad is dan alleen beschikbaar via jouw vingerafdruk. Ga naar Instellingen / Touch ID en toegangscode om deze functie te activeren. Steeds meer apps bieden tegenwoordig ook ondersteuning voor Touch ID.

©PXimport

Een nieuwe iPad is alleen toegankelijk via de vingerafdruk van de eigenaar.

17 Gezinsdeling

Apple heeft iOS 8 voorzien van de nieuwe functie Gezinsdeling. Hiermee lukt het om gekochte muziek, films en apps tussen meerdere gezinsleden uit te wisselen. Verder is het ook mogelijk om foto's, agenda's en locaties te delen. Je schakelt deze functie gemakkelijk uit wanneer je aankopen en overige gegevens het liefst op je eigen iPad houdt. Tik achtereenvolgens op Instellingen / iCloud / Gezin. Druk op je eigen naam en kies voor Stoppen met 'Delen met gezin'. Bevestig nogmaals met Stop delen. Overigens kan alleen het gezinshoofd deze functie uitzetten.

18 iCloud

Via iCloud is het mogelijk om allerlei iPad-gegevens met een online server van Apple te synchroniseren. Hierdoor bewaar je een back-up en zijn de gegevens op meerdere apparaten beschikbaar. Vertrouw je Apple niet en bewaar je alle data liever lokaal. Ga naar Instellingen / iCloud en geef aan welke data je niet in iCloud wilt opslaan. Je hebt onder meer keuze tussen Mail, Contacten, Agenda's en (gegevens van) Safari. Via iCloud-sleutelhanger bewaart Apple automatisch je wachtwoorden, dus deze functie kun je eventueel ook uitschakelen.

©PXimport

Beslis welke data je wel en niet op iCoud wilt bewaren.

19 iTunes

Wanneer je aankopen doet op andere iOS-apparaten, verschijnen ze mogelijk ook op je iPad. Als je de tablet met meerdere gezinsleden gebruikt, is dat misschien ongewenst. Je kunt deze functie dan uitzetten. Ga naar Instellingen / iTunes en App Store. Onder Automatische downloads zet je de schakelaars achter Muziek, Apps, Boeken en Updates naar eigen inzicht uit. Nieuwe aankopen die je met andere iOS-apparaten doet, komen in het vervolg niet meer op deze iPad terecht.

20 Genius

Middels de functie Genius verzamelt je iPad automatisch nummers uit de muziekbibliotheek die goed bij elkaar passen. Hiervoor verstuurt je iPad luistergegevens anoniem naar Apple, zoals hoe vaak bepaalde nummers zijn afgespeeld en welke beoordelingen er zijn toegekend. Als je liever niet hebt dat Apple inzicht heeft in deze gegevens, zet je de Genius-functie simpel uit. Navigeer naar Instellingen / Muziek en deactiveer de schakelaar achter Genius. Het is nu niet meer mogelijk om automatisch afspeellijsten te maken.

©PXimport

Als je Genius uitschakelt, ontvangt Apple geen luistergegevens meer.

Je kunt er bijna de klok op gelijkzetten: elk jaar komt er een nieuwe generatie Apple Watch op de markt. Vergelijk je de nieuwe Apple Watch Series 11 met zijn voorganger, dan zul je aan de buitenkant geen verschil zien. Wat is er dit jaar dan wel nieuw?

De Apple Watch Series 11 heeft een identiek ontwerp als de Series 10 en is nog steeds beschikbaar in een titanium- of aluminiumvariant als 42- of 46mm-uitvoering. De enige kleine in het oog springende vernieuwing is dat de aluminiumvariant nu ook in de kleur spacegrijs beschikbaar is. Dat is de kleur waarin wij het horloge hebben getest. Bedienen doe je afhankelijk van de functie met het aanraakscherm, de draaikop of een drukknop.

©Jeroen Boer - ID.nl

Zelfde chip

De buitenkant is dus weinig vernieuwend en ook binnenin heeft Apple geen heel spannende wijzigingen doorgevoerd. De gebruikte chip is dezelfde S10 die ook in de voorganger te vinden was. Opmerkelijk is dat ook de tegelijkertijd verschenen duurdere Apple Watch Ultra 3 en goedkopere Apple Watch SE 3 voorzien zijn van dezelfde S10-chip. De flink goedkopere instapper is dus net zo snel als de duurdere modellen. Apple is bij de GPS + Cellular-variant wel overgestapt naar een 5G-modem in plaats van een 4G-modem, maar daar zul je in de praktijk niks van merken.

©Jeroen Boer - ID.nl

Prima scherm

De Apple Watch 11 heeft een oledscherm met afhankelijk van de gekozen variant een diameter van 1,77 of 1,96 inch. De beeldkwaliteit van het scherm is uitstekend en ook buiten is de Apple Watch dankzij de hoge helderheid goed af te lezen. Het scherm is afgewerkt met gehard glas. Vrijwel krasongevoelig saffierglas krijg je bij de Apple Watch 11 alleen op de duurdere titaniumvariant. De door mij geteste aluminiumvariant is voorzien van gehard glas dat Apple net als op de voorganger 'Ion-X' noemt. Dat geharde glas is volgens Apple dankzij een keramische coating deze generatie wel twee keer zo krasbestendig geworden. Tijdens het testen van de aluminiumvariant zijn er geen krassen op het scherm gekomen.

Twee apps

Op je iPhone gebruik je twee in iOS standaard geïntegreerde apps om het horloge te beheren. De instellingen vind je in de app Watch, waarmee je bijvoorbeeld de meldingen kunt instellen en de wijzerplaat kunt veranderen. De gegevens rondom je activiteiten vind je in de app Gezondheid, waarin je allerlei tegels met informatie rondom je stappen, activiteiten en slaap vindt. De Gezondheid-app bevat veel gegevens, maar zou wat overzichtelijker kunnen. Er staan wel erg veel losse tegels onder elkaar als je op Alle gegevens tikt. Gelukkig kun je de voor jou belangrijke gegevens vastmaken op het dashboard, want waarschijnlijk vind je lang niet alle data belangrijk.

Goede activiteittracking

De Apple Watch is een uitgebreide activiteitstracker die uitstekend werkt. Het enige dat we een beetje irritant vonden, is dat de Apple Watch wel automatisch activiteiten als fietsen of wandelen kan detecteren, maar dat er een handmatige actie nodig is om deze activiteit echt als work-out op te slaan. Zie je de melding over het hoofd, dan is de activiteit als losse work-out verdwenen.

De automatische detectie is verder wat ons betreft nauwkeurig genoeg. Bij het tracken van bewuste sportactiviteiten speelt dat minder omdat je dan via het horloge een work-out voor de gewenste activiteit kunt starten. Daarnaast wordt je slaapgedrag bijgehouden en word je gewaarschuwd bij afwijkingen rondom je hartslag, slaap(apneu) en bloeddruk. Dat is overigens niet nieuw; de vorige Apple Watch kan dat ook allemaal.

©Jeroen Boer - ID.nl

Accuduur

De accucapaciteit is niet bekend, maar volgens Apple gaat het horloge de hele dag mee en dat wordt probleemloos gehaald. Een keertje de Apple Watch vergeten op te laden en dan toch naar je werk gaan is geen probleem. Leg je hem aan de lader als je bijvoorbeeld gaat douchen of even als je thuis komt, dan heb je altijd genoeg energie.

De Apple Watch klikt trefzeker op de meeleverde magnetische laadpuck. Die laadpuck zelf blijft ook magnetisch plakken op metalen meubels zoals een nachtkastje. Heb je een metalen kastje, dan is dat extra handig omdat de lader dan zelf ook niet verschuift. Het laden gaat best vlot; het duurt ongeveer een uur om een volledig lege accu weer helemaal op te laden.

Conclusie

De Apple Watch Series 11 is een prima smartwatch, maar brengt weinig vernieuwing. Heb je een Apple Watch Series 9 of 10, dan kun je deze nieuwe variant daarom rustig overslaan. Ben je wel toe aan een nieuwe Apple Watch, dan krijg je met de Series 11 een goede smartwatch om je pols, al heeft de goedkopere SE met iets minder functies nu ook dezelfde chip.

Windows 11 is ontworpen om je pc beter te laten presteren dan zijn voorganger Windows 10. Toch geldt ook hier dat het systeem gaandeweg steeds trager wordt. Gelukkig zijn er eenvoudige trucs om je computer weer vleugels te geven.

Zelfs een modern besturingssysteem kan na verloop van tijd trager aanvoelen. Met de onderstaande tips kun je Windows 11 opnieuw optimaliseren. Uiteindelijk draait het vooral om keuzes. Het systeem zit boordevol functies en opties, maar niet alles heb je echt nodig. Schakel overbodige onderdelen uit, dan win je meestal direct aan snelheid. 

Zet Widgets uit

Veel klassieke trucs om Windows sneller te maken, werken ook in Windows 11. Maar er zijn ook enkele optimalisaties die specifiek voor dit besturingssysteem gelden en echt merkbaar verschil maken. Zo introduceert Windows 11 Widgets: interactieve kaarten die dynamisch informatie tonen over het weer, nieuws, aandelen of sport… Handig, maar ze verbruiken geheugen en bandbreedte. Vind je dit te veel van het goede, dan kun je ze beter uitschakelen. Dat doe je eenvoudig via de taakbalk: klik met de rechtermuisknop op een lege plek. Kies Taakbalkinstellingen en zet Widgets uit.

Visuele effecten en animaties uitschakelen

Windows 11 bevat heel wat grafische tierlantijntjes die er fraai uitzien, maar wel extra rekenkracht vragen. Denk aan animaties bij het minimaliseren of maximaliseren van vensters, transparante achtergronden en schaduwen. Vooral op systemen met weinig RAM of een oudere grafische kaart kan dit merkbare vertraging opleveren. Kies je liever voor prestaties dan voor cosmetica, dan schakel je deze visuele effecten uit. Druk op Win+I om de Instellingen te openen en ga naar Toegankelijkheid / Visuele effecten. Zet daar de schakelaars bij Transparantie-effecten en Animatie-effecten uit. Omdat Windows 11 hierdoor minder grafische elementen hoeft te renderen, merk je direct een vlottere werking, vooral bij het openen en sluiten van vensters.

Instellingen voor prestaties

Er bestaat ook een snelle manier om in één keer alle visuele effecten te beheren. Typ in de zoekfunctie van Start: De weergave en prestaties van Windows aanpassen. Standaard staat dit ingesteld op Automatisch selecteren. Ga naar het tabblad Visuele effecten en je leest precies welke opties voor de vormgeving actief zijn. Wil je alle grafische franje in één klap uitschakelen, kies dan voor Beste prestaties. Klik vervolgens op Toepassen en bevestig met OK.

In de instelling Beste prestaties worden alle visuele effecten uitgeschakeld.

Kritisch voor opstartprogramma’s

Telkens wanneer je Windows opstart, worden automatisch programma’s in de achtergrond geladen. Veel software installeert zo’n opstartprogramma zonder dat je het beseft. Applicaties die je zelden gebruikt, verbruiken daardoor onnodig geheugen en processorkracht en vertragen bovendien de opstartprocedure. Hoe meer programma’s mee opstarten, hoe langer het duurt voor je pc gebruiksklaar is. Controleer dit via Instellingen / Apps / Opstarten. Daar vind je een overzicht van alle apps die samen met Windows starten. Bekijk de lijst kritisch en zet de schakelaar uit bij programma’s die je niet meteen nodig hebt. Zo start je pc merkbaar sneller op.

Dubbelchecken in Taakbeheer

Daarna kun je ook nog een keer via Taakbeheer snoeien in de programma’s die op de achtergrond draaien. Open deze app door met de rechtermuisknop op een lege plek in de taakbalk te klikken en Taakbeheer te kiezen. Deze handige tool toont alle actieve programma’s en services. Klik in de linkerbalk op het vijfde pictogram van boven om de lijst met opstart-apps te openen. Sorteer vervolgens op Status, zodat de ingeschakelde apps bovenaan verschijnen. In de kolom Invloed op opstarten zie je meteen of een app geen, weinig of juist veel invloed heeft op de systeemprestaties. Wil je voorkomen dat een programma automatisch meedraait, klik er dan met de rechtermuisknop op en kies Uitschakelen. Hiermee verwijder je de toepassingen niet. Je voorkomt alleen dat ze bij het opstarten worden geladen. Je kunt de apps dus nog altijd handmatig starten. Besluit je later dat een programma tóch automatisch mee moet opstarten, dan schakel je het op dezelfde manier weer in.

Zuiniger in plaats van sneller

In Taakbeheer zit een handige functie om het energieverbruik van Windows 11 te verbeteren: de Efficiëntiemodus. Deze modus verlaagt de prioriteit van achtergrondapplicaties, waardoor je pc sneller werkt en de batterijduur wordt verlengd. Daarom heeft deze modus een eco-pictogram in de vorm van twee blaadjes. Een belangrijke kanttekening: niet alle processen en apps ondersteunen deze modus. Bij sommige zul je het pictogram dus niet zien. Start Taakbeheer en ga naar de weergave Processen (het derde pictogram van boven in de linkerbalk, bestaande uit drie vierkantjes). Hier zie je de lijst van actieve apps en processen. Selecteer de app of het proces dat je in de efficiëntiemodus wilt zetten en klik op het Efficiëntiemodus-pictogram rechtsboven in het scherm. Bevestig je keuze. Je kunt dezelfde optie ook bereiken door met de rechtermuisknop op een app of proces te klikken. Sommige apps, zoals Microsoft Edge, staan standaard al in de efficiëntiemodus. Bij deze apps kun je de modus niet uitschakelen.

Sommige applicaties ondersteunen de efficiëntiemodus.

Sta automatisch Windows-onderhoud toe

Windows 11 voert voortdurend onderhoud uit om te controleren of alles naar behoren functioneert. Dit omvat systeemdiagnoses en beveiligingsscans. Het lost bovendien automatisch gevonden problemen op. Dit automatisch onderhoud vindt plaats op een vastgesteld tijdstip wanneer het apparaat in slaapstand staat en is aangesloten op een stroombron. Het is mogelijk dat je deze functie per ongeluk hebt uitgeschakeld, of dat het een tijd niet actief was. Bijvoorbeeld als je de laptop ’s nachts hebt uitgeschakeld in plaats van in slaapstand te zetten, of als hij tijdelijk niet op het lichtnet was aangesloten. Zorg er daarom voor dat de functie dagelijks actief is. Typ in het zoekvak van de taakbalk Configuratiescherm en selecteer in deze app Systeem en beveiliging. In het gedeelte Onderhoud klik je onder Automatisch onderhoud op Onderhoud starten als je het direct wilt uitvoeren. Om ervoor te zorgen dat dit dagelijks gebeurt, klik je op Onderhoudsinstellingen wijzigen. Kies het gewenste tijdstip en vink het vakje aan: Gepland onderhoud toestaan om mijn computer aan te zetten.

Verwijder bloatware

Bij de installatie van Windows 11 worden automatisch programma’s meegeleverd waar je niet om hebt gevraagd. Sommige zijn logisch en nuttig, veel andere worden niet eens door Microsoft zelf ontwikkeld, maar door externe leveranciers. Soms gebeurt het ook dat bij de installatie van een programma een andere applicatie ongemerkt mee op je pc wordt gezet. Deze adware en bloatware zijn verraderlijk, omdat ze vaak automatisch starten zonder dat je het merkt. Je zult merken hoeveel beter je pc presteert wanneer je er vanaf bent. Je kunt Taakbeheer gebruiken om adware en bloatware te herkennen, maar gemakkelijker is het gebruik van een externe tool. Een handige optie is O&O AppBuster: volledig gratis en zonder installatie. Download de tool via https://www.oo-software.com/en/ooappbuster en start het exe-bestand. De tool scant het systeem en maakt het verwijderen eenvoudig. Je ziet telkens de uitgever van elke app en een aanbeveling. Een rode stip met het label Remove betekent dat je moet overwegen of je deze software echt nodig hebt. Is dat niet het geval, selecteer dan de titel en klik op Remove. Je kunt O&O AppBuster ook gebruiken om reguliere software te verwijderen die via de standaardmethode moeilijk te de-installeren is.

Zoekindexering uitschakelen

De zoekfunctie van Windows 11 maakt gebruik van indexering op je harde schijf. Dit gebeurt op de achtergrond, waardoor je pc sneller doorzocht kan worden dan zonder indexering. Zonder index moet Windows elk bestand en elke map bij iedere zoekopdracht opnieuw doorzoeken, wat langer duurt. Bovendien zorgt de indexering ervoor dat je bestanden kunt vinden op basis van de tekst die ze bevatten. Dit is handig, maar op tragere pc’s kan de indexering de prestaties verminderen. Je kunt de snelheid van een trage computer verbeteren door de indexering uit te schakelen. Zelfs op een pc met een ssd kan dit de prestaties ten goede komen. Open de app Services door in het zoekvak van de taakbalk services.msc te typen. Scroll naar Indexeringsservice of Windows Search in de lijst met services. Dubbelklik erop en klik in het venster dat verschijnt op Stoppen. Herstart daarna de pc. Je zoekopdrachten kunnen iets trager zijn, maar het verschil merk je mogelijk niet. Wel zul je waarschijnlijk een algemene snelheidsverbetering ervaren.

Opslaginzicht

Een harde schijf vol overbodige bestanden kan de pc vertragen. Door deze op te schonen, kun je vaak een snelheidsboost krijgen. Windows 11 biedt hiervoor een ingebouwde tool: Opslaginzicht. Open Instellingen en ga naar Systeem in de linkerbalk, zodat je rechts Opslag kunt openen. Schakel hier de optie Opslaginzicht in.

Vanaf dat moment controleert Windows voortdurend de opslag op je pc en verwijdert oude of overbodige bestanden die je waarschijnlijk niet meer nodig hebt. Denk aan tijdelijke bestanden, bestanden in de map Downloads en oude bestanden in de Prullenbak. Standaard komt Opslaginzicht pas in actie wanneer er weinig vrije schijfruimte overblijft. In dat geval verwijdert het systeem bestanden die al langer dan 30 dagen in de Prullenbak of Downloads staan. Je kunt dit ook instellen op dagelijks, elke 14 dagen of elke 60 dagen.

Stop de synchronisatie via OneDrive

De Microsoft-cloudopslagtool OneDrive zorgt ervoor dat de bestanden op je pc perfect gesynchroniseerd worden met de cloud. Het is een efficiënte back-uptool voor het geval je pc te maken krijgt met een virusinfectie of hardwareschade. OneDrive is zo diep geïntegreerd in Windows dat veel gebruikers denken dat het niet uit te schakelen is, maar dat klopt niet. De automatische OneDrive-synchronisatie kan je computer aanzienlijk vertragen. Als je ervoor kiest om je back-up op een andere manier te organiseren, kun je de synchronisatie eenvoudig uitschakelen. Klik op het OneDrive-cloudpictogram in het systeemvak en daarna op het tandwielpictogram om de Instellingen te openen. Ga naar het tabblad Account en klik op Deze pc ontkoppelen. Dit betekent niet dat je de bestanden kwijt bent die in de lokale OneDrive-map staan.

Geheugenintegriteit uitschakelen

Merk je dat Windows 11 op een oudere computer niet soepel draait? Dit kan te maken hebben met ingebouwde beveiligingsfuncties zoals TPM 2.0 en Geheugenintegriteit. Geheugenintegriteit helpt je pc te beschermen tegen geavanceerde aanvallen, maar kan op oudere of minder krachtige hardware een impact op de prestaties hebben. Als je bereid bent om een klein beetje veiligheid in te ruilen voor betere prestaties, kun je Geheugenintegriteit uitschakelen via Instellingen / Privacy & Beveiliging / Windows-beveiliging / Apparaatbeveiliging / Kernisolatie en Geheugenintegriteit.

Vooral op oudere pc’s heeft de Geheugenintegriteit een negatieve invloed op de snelheid.

Schakel de Gamemodus uit

De Gamemodus van Windows 11 optimaliseert je pc voor het spelen van games. Wanneer Windows merkt dat je een game speelt, geeft het de prioriteit aan de systeembronnen voor gaming door deze tijdelijk weg te nemen bij andere apps en achtergrondprocessen. Dit is interessant voor serieuze gamers, maar wanneer je geen games speelt, kan het systeem juist vertragen omdat het resources reserveert ‘voor het geval dat’ je toch een game zou starten. Het uitschakelen van de Gamemodus kan je pc daarom ook sneller maken. Je kunt de functie altijd opnieuw inschakelen wanneer je een game wilt spelen. Zelfs als je nog nooit een game op je pc hebt gespeeld, staat de Gamemodus standaard ingeschakeld. Om deze uit te schakelen, ga je naar Instellingen / Gaming / Gamemodus. Zet de schakelaar Gamemodus uit.