Toen Apple aankondigde dat haar iWork suite gratis gebundeld zou zijn met nieuwe iOS en Mac apparaten, leek dit het einde te zijn voor Microsofts Office ambities voor de iPad. Hoe zou Microsoft haar prijzige Office suite een wereld van gratis (en vrijwel gratis) apps binnenbrengen?

Het antwoord: Overtroef iWork zowel qua vorm als functie. Apple claimt dat producten zoals haar Pages de mooiste kantoorsoftware voor de iPad en andere Apple apparaten zijn. Met Office voor iPad heeft Microsoft die medaille gestolen.

Microsoft's Office voor iPad is een verzameling van drie apps: Word, PowerPoint en Excel. OneNote voor de iPad is al sinds 2011 beschikbaar, en Microsoft's Lync, Skype en Yammer zijn ook te verkrijgen.) Gebruikers kunnen elke app gratis via iTunes downloaden op een iPad die op iOS 7.0 of later draait. En ze kunnen allemaal gratis gebruikt worden om documenten te openen die elders zijn aangemaakt.

©PXimport

Maar Office 365 bevat ook een abonnement op OneDrive, Microsoft's cloudopslagdienst, een centrale opslagplaats waar je documenten kunt opslaan en benaderen. Je kunt zowel je persoonlijke OneDrive als OneDrive voor Business accounts verbinden, en ook met SharePoint verbinding maken. Maar om documenten te kunnen aanmaken of bewerken moet je geabonneerd zijn op Office 365: Office 365 Home Premium (9,99 euro per maand), het aanstaande Office 365 Personal (7 euro per maand), of één van de verschillende bedrijfsopties. Elk Office 365 abonnement bevat tenminste één tabletabonnement dat Office voor iPad dekt.

Wat Office voor iPad zo belangrijk maakt, natuurlijk, is dat je echt iets met het document kunt doen, in plaats van er slechts een beetje mee te rommelen zoals in Office Mobile op een smartphone.

Van de grond af gebouwd voor touch

Volgens Michael Atalla, directeur productmanagement voor Office, vertegenwoordigt Office voor iPad geen "opgeblazen" Office Mobile voor iPhone, noch een uitgeklede Office voor Windows, maar eerder een aangepaste versie van Office die speciaal voor de iPad ontworpen is.

©PXimport

Ik ben het daar helemaal mee eens. Office voor iPad vertegenwoordigt de gedistilleerde Office ervaring, in een iOS glas gegoten. Eerlijk gezegd vind ik het prettiger werken dan Office 2013, alleen al omdat Microsoft de meest gebruikte functies zo intuïtief organiseert met een op pictogrammen gebaseerd lint bovenaan het scherm. In Word, bijvoorbeeld, bewaart Office voor iPad de voetnootmogelijkheden maar de rubrieken Mailings en References zijn weg. De kans is groot dat je ze niet zult missen.

Het werken met tekst in Office voor iPad zou intuïtief moeten zijn voor iedereen die iOS gebruikt heeft: Als je op een woord drukt wordt de cursor naar die locatie verplaatst; tweemaal drukken doet een set met opties verschijnen om tekst te selecteren of in the voegen. Als je met je vinger blijft drukken krijg je het zoom of vergrootglas icoon te zien.

©PXimport

Atalla zei dat Microsoft een langere, bredere zoom heeft ontwikkeld die een woord markeert. Ik heb echter alleen de ronde weergave gezien.

Voor het grootste deel van mijn testen heb ik Microsoft's voorgeïnstalleerde iPad Air aan een Pi Dock-It Pro toetsenbordcover van Parle Innovation gelinkt, maar ik heb ook flink op de tablet zelf zitten typen. Touch is gewoonweg zo intuïtief voor het verplaatsen van afbeeldingen en het vergroten of verkleinen van de koppen van PowerPoint slides, vooral aangezien de tekst zich herschikt om rond het nieuwe formaat afbeelding te passen. Het is niet perfect: Ik ben in situaties terechtgekomen waarin ik bijna willekeurig moest drukken om een veld te selecteren, en vervolgens de tekst erin aan te passen. Maar uiteindelijk kon ik doen wat ik van plan was.

©PXimport

Functionaliteit grotendeels behouden

Maar soms gaat Microsoft iets te ver. Neem find-and-replace, een redelijk veelgebruikte functie. In Word 2013 krijg je met CRTL-F meteen het Find and Replace menu te zien. Echter, in Office voor iPad zijn er geen sneltoetsen. En om een woord te vinden moet je het vergrootglas icoon rechtsboven indrukken om te zoeken, en vervolgens op het instellingentandwiel helemaal links drukken. Alleen dan zul je de replace functie vinden waar je naar op zoek was. Het gaat niet helemaal tegen de intuïtie in, maar het is wel een beetje onhandig.

Over het algemeen behoudt Office voor iPad een aantal van de waardevolle functies die met Office geassocieerd worden, waaronder de mogelijkheid om wijzigingen bij te houden en met een medeauteur documenten te schrijven. Het bijhouden van wijzigingen neemt het grootste deel van het Review menu in beslag in Word voor iPad en lijkt zeer goed geïmplementeerd. Er is ondersteuning voor meerdere auteurs, zodat veel mensen tegelijk aan een document kunnen werken.

En in Excel Online lijken de standaardopties voor Home wat Microsoft in Excel voor iPad heeft ingebouwd te overtreffen, waaronder het zoekveld tell me what you want to do. Er is zelfs helemaal geen duidelijke helpfunctie in Office voor iPad. (Hij bestaat wel: Klik op de autosave knop linksboven om een Help and Support tevoorschijn te halen.)

©PXimport

Er is één opvallende omissie: printen, wat in een kantoorsuite onverklaarbaar lijkt. Maar Microsoft executives impliceerden dat het binnenkort in een nieuwe release zou worden toegevoegd.

Maar wat functies betreft is Office voor iPad slechts iets beter dan Microsoft's Office Web Apps. In Word, bijvoorbeeld, kun je een vorm toevoegen of een voetnoot aan een geselecteerd stuk tekst toewijzen. Deze functie is niet beschikbaar in de iPad versie, maar de rest is helemaal hetzelfde. Net als in Word Online is er spellingscontrole, maar geen grammaticacontrole of thesaurus. Ervaren gebruikers zullen merken dat de geavanceerdere opmaakopties voor paragrafen niet beschikbaar zijn.

Aan de andere kant helpen een aantal leuke kleine details de angst te verminderen die deze omissies veroorzaken. Zo heeft Microsoft een aangepast toetsenbord ingebouwd in Excel om gegevensinvoer soepeler te laten verlopen en de invoer van formules te versnellen. De formules (niet functies, zoals Excel Online ze noemt) zijn overigens netjes per categorie ingedeeld, vergelijkbaar met de indeling die in Excel 2013 gehanteerd wordt. De sjablonen (16 in Excel voor iPad, tegenover 9 voor Excel Online, en 26 standaard sjablonen voor Excel 2013) zijn zeer nuttig, net als de standaardopties voor diagrammen en grafieken.

Een solide tablet tool

Een functie die Microsoft - vooralsnog - niet heeft geïntroduceerd is de "live data" functionaliteit zoals PowerMap, wat ingebouwd is in de PowerBI functionaliteit voor Office 2013. Toen we hiernaar vroegen gaf Atalla een erg Google-achtige reactie: Office 365 "evolueert snel" en er zullen in de toekomst nieuwe functies worden toegevoegd.

©PXimport

Traditioneel voelden Office Web Apps (nu Office Online) een beetje als Charlie Brown die probeert om tegen de voetbal te schoppen: Net wanneer er een bepaalde functie hard nodig was probeerde Microsoft je hun volledige Office suite in de maag te splitsen. Dat heb ik met Office voor iPad nooit ervaren. Er waren ook niet veel situaties waarin het programma een eenvoudige maar essentiële taak gewoonweg niet kon uitvoeren.

Op dit moment heb ik nog niet genoeg tijd doorgebracht met Office voor iPad naast de Apple iWork suite (Pages, Numbers, Keynote) om de beste eruit te kiezen. Maar ik denk dat je Word voor iPad zult verkiezen boven Pages, met misschien ook een lichte voorkeur voor Excel. Ik ben echter altijd erg onder de indruk geweest van Keynote, en ik vermoed dat de meeste iPad gebruikers dat liever zullen blijven gebruiken.

©PXimport

Hoe dan ook, lof voor het Office voor iPad team. Ze hebben een suite van "gratis" apps gecreëerd die net zo goed of zelfs beter zijn dan alles wat Apple ooit gemaakt heeft. Mijn enige overgebleven vraag is: Hoe zal de nieuwe versie van Office voor de Mac eruitzien? Als Microsoft twee keer op deze manier kan toeslaan zal Apple's iWork team het nog moeilijk gaan krijgen.

Dit is een vrij vertaald artikel van onze zustersite PCWorld.com. Beschreven termen, handelingen en instellingen kunnen dus afwijken van de Nederlandse editie.

Een minuut wachten kan eindeloos lijken, bijvoorbeeld tussen het indrukken van de aanknop en het uiteindelijk erschijnen van het Windows-bureaublad. Met de juiste aanpassingen kun je die wachttijd vaak flink verkorten. En wie wil er nu niet sneller uit de startblokken?

Het is je vast al opgevallen dat je Windows-pc na maanden intensief gebruik trager opstart dan in het begin. Dat lijkt vreemd, maar is goed verklaarbaar: je hebt waarschijnlijk allerlei programma’s geïnstalleerd die automatisch met Windows mee opstarten. Deze automatisch opstartprogramma’s controleren en uitschakelen is dan ook een belangrijke optimalisatiestap.

Maar daarnaast bestaan nog wel andere trucs om de opstarttijd te verkorten. Staat Windows nog op een klassieke harde schijf, dan kun je de tijd vaak makkelijk met een minuut of meer inkorten door over te stappen op een ssd (Solid State Drive). Dit kost wel wat tijd en geld, maar levert meteen een flinke tijdwinst op. En als we het toch over drastische ingrepen hebben: ook een volledige, schone (her)installatie van Windows (op dezelfde schijf) geeft je pc gegarandeerd een snellere start.

Draait Windows al op een ssd en wil je geen nieuwe installatie uitvoeren, lees dan vooral verder: er zijn ook minder ingrijpende maatregelen die het opstarten van je computer merkbaar versnellen. 

Meten is weten

Hoeveel tijd je met de tips en technieken uit dit artikel precies wint, is lastig te voorspellen, want dit hangt af van meerdere factoren. We raden je aan dit zelf te meten. Dat kan met een stopwatch, maar gespecialiseerde applicaties doen dit nauwkeuriger. Windows Performance Analyzer (https://apps.microsoft.com/detail/9n0w1b2bxgnz) is een optie, maar is erg technisch. Een veel gebruiksvriendelijker alternatief is BootRacer (www.greatis.com/bootracer). Deze app is ook gratis en die kun je na enkele testrondes gerust weer verwijderen. We tonen eerst hoe je BootRacer gebruikt om de opstarttijd(en) te meten, want de tool biedt daarnaast ook enkele optimaliseringsopties.

BootRacer (meten)

Download de app en pak het zip-bestand uit. Start het uitgepakte exe-bestand en installeer het. Laat de vier opties aan het einde van de setup aangevinkt, rond af met Voltooien en start BootRacer op. Sluit alle andere applicaties, klik op Start en kies bij Perform a full boot time test voor Start Test / Yes. Na de herstart van Windows verschijnt rechtsonder een pop-upvenster met de opstartduur. Standaard meet BootRacer dit bij elke nieuwe Windows-opstart, waarna je via History de opeenvolgende tijden kunt volgen. Deze duur is telkens opgesplitst in drie delen: de eigenlijke boottijd, de wachttijd om aan te melden, en de tijd tussen aanmelding en een gebruiksklaar bureaublad. De BIOS-tijd (Pre-boot) aan het begin zit er niet bij omdat BootRacer begrijpelijkerwijs dan nog niet draait. Tijdens de boottijd laadt Windows de kernel, start essentiële systeemservices en initialiseert stuurprogramma’s. Na je aanmelding worden je profiel, instellingen, de shell (Verkenner), achtergrondprocessen en automatische opstartprogramma’s geladen.

Wil je niet langer dat BootRacer de opstarttijd meet, ga dan naar Options en selecteer op het tabblad Show de optie Disable BootRacer AutoStart in plaats van Every boot.

Automatisch opstarten

Je weet nu hoe je de opstartduur kunt meten en bekijken, dus kunnen we aan de slag om deze te optimaliseren en te verkorten. Vaak win je tijd door enkel noodzakelijke programma’s automatisch met Windows te laten starten. Dit overzicht vind je in het Windows Taakbeheer, bereikbaar via het contextmenu van de startknop. Klik hier op Opstart-apps. Zet overbodige apps (tijdelijk) uit door er met rechts op te klikken en Uitschakelen te kiezen, al blijft het hier gissen hoeveel tijd zo’n app werkelijk kost bij het opstarten.

Daarvoor gebruik je BootRacer, dat ook per app de opstarttijd kan vastleggen. Start BootRacer, ga naar Options, open het tabblad Startup Control, klik op Enable Control en vink Measure program’s startup time en Log history of started apps aan. Bevestig met Save. Na een nieuwe Windows-opstart klik je in BootRacer op History en kies je History of Executed Startup Programs, voor een exacte opstarttijd van elke app, in chronologische volgorde.

Opstart-optimalisatie

Je weet nu precies hoeveel impact elke app heeft op de totale opstarttijd. In BootRacer kun je deze apps niet alleen tijdelijk uitschakelen, maar ook de startvolgorde aanpassen. Open het onderdeel Startup Control voor een overzicht. Verwijder het vinkje om apps uit te schakelen. Klik je met rechts op een app, dan kies je Info om het pad naar het programma te zien of eventueel Delete als je de opstartverwijzing (in het register) helemaal wilt verwijderen. Met de knop Set Order links bovenin bepaal je via de pijlknoppen welke apps eerder of juist later starten. Bevestig je wijzigingen met Finish Reordering.

Opstart-vertraging

In BootRacer kun je het opstarten van specifieke apps niet uitstellen om sneller je bureaublad te zien, omdat de app pas daarna wordt gestart. Dat kan wel met de gratis HiBit start-up Manager (www.hibitsoft.ir/StartupManager.html). Kies bij voorkeur voor de installeerbare versie, want de portable editie mist enkele opties. Installeer de app en start deze op. Wil je een app later laten opstarten, klik er dan met rechts op, kies Add to Delay en stel de gewenste vertraging in (Hour, Minute, Seconds). Of kies Automatic Delay en bepaal hoeveel procent cpu- en/of schijfbelasting er maximaal mag zijn voordat de app start. Bevestig met OK.

Start-up Manager heeft bij de rubriek Tools ook enkele handige extra’s. Zo meldt System Monitoring zich zodra een nieuwe app met Windows wil opstarten en geeft Boot Optimizer de opstarttijden weer, ook van achtergrondservices (zie ook bij Service-optimalisatie).

Functie: ‘Snel opstarten’

Windows heeft een functie ‘Snel opstarten’ die de boottijd verkort. Normaal sluit Windows bij het afsluiten alle apps en logt het systeem de gebruiker uit, waarna bij de volgende start alles opnieuw wordt geladen. Met ‘Snel opstarten’ bewaart Windows de status van de systeemkernel en stuurprogramma’s (in het verborgen bestand c:\hiberfil.sys). Bij een volgende start wordt dit snapshot ingeladen, waardoor Windows sneller opstart. In de meeste gevallen is het zinvol deze functie in te schakelen, behalve bij dual-bootconfiguraties of bij stuurprogramma’s die er niet goed mee werken.

Je beheert dit via de ingebouwde app Configuratiescherm. Ga naar Systeem en beveiliging / Energiebeheer, klik op Het gedrag van de aan/uit-knoppen bepalen en kies Instellingen wijzigen die momenteel niet beschikbaar zijn. Zet een vinkje bij Snel opstarten inschakelen (aanbevolen) en bevestig met Wijzigingen opslaan.

Energiemodi

De functie Snel opstarten werkt alleen bij een volledige afsluiting, maar in het venster Energiebeheer kom je ook Slaapstand en Sluimerstand tegen, die je hier meteen ook kunt activeren. Beide energiebesparende modi zorgen voor een nog snellere start.

Bij Sluimerstand (hibernate) schrijft Windows de volledige inhoud van het RAM naar schijf, zodat de pc geen stroom meer nodig heeft. Bij het opstarten hervat je de sessie exact waar je gebleven was, inclusief geopende programma’s. Nog sneller is Slaapstand, waarbij de sessie in het RAM-geheugen blijft, waardoor de pc wel nog een klein beetje stroom verbruikt.

De exacte opstarttijd hangt af van je hardware en opstartapps, maar grofweg kun je het volgende verwachten: volledig afsluiten zonder snel opstarten circa 30 tot 60 seconden, volledig afsluiten met snel opstarten circa 15 tot 30 seconden, sluimerstand circa 10 tot 20 seconden en slaapstand circa 5 seconden.

Procesoptimalisatie

Blijft de opstart lang duren, ook nadat je alle overtollige opstart-apps hebt uitgeschakeld, dan moet je dieper graven. Vaak zijn het services en achtergrondprocessen die vertraging veroorzaken, zoals cloud-synchronisatiesoftware, update-taken of diensten van derden.

Met een ietwat botte methode spoor je dit als volgt op. Druk op Windows-toets+R, voer msconfig uit, open het tabblad Services en vink Alle Microsoft-services verbergen aan. Klik op Alles uitschakelen en herstart de pc. Start hij nu merkbaar sneller op, dan veroorzaken een of meer van die processen de vertraging.

Met de Boot Optimizer van start-up Manager (zie bij ‘Opstart-vertraging’) kun je zien hoeveel tijd zulke processen kosten. Klik desgewenst met rechts op een proces en kies Disable om het uit te schakelen (het item kleurt grijs). Later kun je dit met Enable weer inschakelen. Kies Uninstall alleen als je zeker weet dat de software niet nodig is, want hiermee verwijder je deze. De optie Delete gebruik je beter niet, omdat dit enkel het item uit de lijst verwijdert terwijl het proces toch kan blijven opstarten.

Je kunt services ook rechtstreeks beheren in Windows via de ingebouwde app Services. Selecteer een service, klik met rechts en kies Eigenschappen. Op het tabblad Algemeen stel je het Opstarttype in op Handmatig of eventueel op Automatisch (vertraagd starten), zodat de service geen impact heeft tijdens de eigenlijke opstartfase. Bevestig met OK.

Autoruns

Vanuit Taakbeheer en met tools als BootRacer, Boot Optimizer en Services kun je de meeste automatisch startende apps en services beheren. Wil je echt alle autostartpunten van Windows zien, gebruik dan het gratis AutoRuns (https://learn.microsoft.com/en-us/sysinternals/downloads/autoruns), bij voorkeur als administrator. Op het tabblad Everything zie je alle opstartpunten in één overzicht en beheer je ze via het contextmenu. Met Jump to Entry spring je direct naar de locatie vanwaar ze worden gestart en met Delete verwijder je de opstartverwijzing uit Windows. Houd er rekening mee dat dit niet eenvoudig terug te draaien is, tenzij je de koppeling handmatig herstelt.

Autoruns lijst letterlijk elk mogelijk opstartpunt van Windows op.

Opstartuitstel

Je hebt de totale opstarttijd waarschijnlijk al flink teruggebracht, maar er zijn nog extra ingrepen mogelijk. Mogelijk zag je in BootRacer een melding over een ‘Explorer start-up Delay’ van 10 seconden voorbij komen. Windows bouwt deze vertraging namelijk standaard in, zodat essentiële systeemdiensten rustig kunnen starten, maar op een modern en snel systeem is dit meestal niet nodig. In BootRacer kun je dit alleen met de betaalde Pro-versie uitschakelen, maar via het register kan het ook gratis.

Druk op Windows-toets+R, voer regedit uit en navigeer naar HKEY_CURRENT_USER\Software\Microsoft\Windows\CurrentVersion\Explorer. Klik met rechts en kies Nieuw / Sleutel, geef deze de naam Serialize. Klik met rechts op deze nieuwe sleutel en kies Nieuw / DWORD (32-bits)-waarde. Noem deze StartupDelayInMSec en laat de waarde 0 staan. Sluit Regedit en herstart je pc.

Auto-doorstart

Wanneer je in BootRacer de totale opstartfase bekijkt, zie je mogelijk ook een ‘Password timeout’, de tijd dat Windows wacht tot je je wachtwoord hebt ingevoerd. Zonde van de verloren tijd, maar als je de enige gebruiker van de pc bent, kun je Windows ook automatisch laten doorstarten.

Druk op Windows-toets+R, typ netplwiz en klik op OK. Verwijder het vinkje bij Gebruikers moeten een gebruikersnaam en wachtwoord opgeven […]. Bevestig met OK en vul het wachtwoord in van het gewenste account.

Zie je deze optie niet, dan gebruik je waarschijnlijk een Microsoft-account. Wil je geen lokaal account aanmaken, dan omzeil je dit als volgt. Ga opnieuw naar Uitvoeren en voer regedit uit. Navigeer naar HKEY_LOCAL_MACHINE\SOFTWARE\Microsoft\Windows NT\CurrentVersion\PasswordLess\Device. Dubbelklik in het rechterdeelvenster op DevicePasswordLessBuildVersion en zet de waarde op 0 (in plaats van 2). Na een herstart van je pc zou de optie alsnog zichtbaar moeten zijn.

UEFI/BIOS

Hoewel tools (zoals BootRacer) de opstarttijd van het UEFI/BIOS niet kunnen meten, kan deze fase toch ook enige tijd kosten. Hier controleert de firmware van je moederbord de hardware en start zij het verdere proces. Met enkele instellingen kun je de opstarttijd wellicht iets verkorten.

Om in het UEFI/BIOS te komen, druk je direct na het aanzetten van de pc op een toets als F10, F2 of Del (zie je systeemhandleiding). Zoek daar naar opties als Fast Boot, Quick Boot of Quick Power on Self Test en schakel deze in om bepaalde zelftesten of wachttijden over te slaan. Controleer ook de bootvolgorde: je stelt de Windows-schijf bij voorkeur in als eerste boot device. Vaak kun je ook ongebruikte hardware, zoals bepaalde poorten, uitschakelen, wat soms wat extra tijdwinst oplevert bij de initialisatie.

Sony heeft bekendgemaakt welke spellen deze maand aan de gamecatalogus voor PlayStation Plus Extra- en Premium-leden worden toegevoegd, en Resident Evil Village is er een van.

Het lijkt geen toeval dat de game naar de catalogus komt, want eerder bleek al dat Village deze maand ook op Xbox Game Pass verschijnt. Daarbij zal eind februari het negende deel in de reeks, Resident Evil Requiem, uitkomen, dus dit is het ideale moment om nog even het geheugen op te frissen met Village, dat het achtste deel in de horrorfranchise betreft.

Deze games komen op 20 januari naar PS Plus Extra en Premium:

Andere spellen die vanaf 20 januari worden toegevoegd, zijn onder andere Like a Dragon: Infinite Wealth, A Quiet Place; The Road Ahead, de oorspronkelijke Ridge Racer en Art of Rally. Voor de duidelijkheid: de moderne spellen op onderstaande lijst zijn speelbaar voor alle PlayStation Plus Extra- en Premium-leden, de klassieke game is alleen voor Premium-leden bestemd.

Deze game komt op 20 januari naar PS Plus Premium:

Meer informatie over deze games valt te vinden op PlayStation Blog.