Net als de vorige generatie iPhones is de Pro-uitvoering de beste smartphone die Apple te bieden heeft. Deze iPhone 12 Pro moet het vooral van zijn camera’s en beeldscherm hebben. Toch komt de iPhone net even wat tekort voor de echte Pro.

De iPhone 12-serie komt in verschillende smaken. Zo is er de reguliere iPhone 12, die ook in een gelijke, doch compactere uitvoering komt: de iPhone 12 Mini. Ook is er de iPhone 12 Pro, die net even een schepje erbij doet met onder andere een beter scherm en cameratechnologie. Deze iPhone 12 Pro komt juist in een nog-iets-grotere uitvoering: de iPhone 12 Pro Max. Helemaal gelijk zijn de Pro en de Pro Max overigens niet. De gebruikte reguliere lens en zoomlens zijn net even anders, wat eigenlijk wel onnodig verwarrend is. Wij hebben de iPhone 12 Pro getest, meer details over de camera’s lees je verderop in deze iPhone review.

De iPhone 12-serie, waaronder deze iPhone 12 Pro beschikken over 5G en de nieuwste chipset die de concurrentie van onder andere Qualcomm, Samsung en MediaTek op het gebied van prestaties nog een stapje verder op achterstand zet. Tevens draaien ze natuurlijk de laatste versie (14.1) van iOS en kun je de nieuwe MagSafe-opladers gebruiken op deze smartphone.

©PXimport

©PXimport

©PXimport

Pro-stempel

De iPad Pro, waarvan de laatste uitvoering eerder dit jaar verscheen, heeft meer in zijn mars dan de reguliere iPad en iPad Air, waarbij Apple hard zijn best doet om de iPad Pro als laptopvervanger aan te prijzen. De Pro-vernieuwingen van deze iPad benadrukken dat (onder meer).

Apple probeert natuurlijk niet de iPhone 12 Pro als laptopvervanger weg te zetten. Een pro-uitvoering van een smartphone is volgens Apple vooral bedoeld voor wie veel bezig met foto- en videografie. Natuurlijk heeft Apple daarom zich zoveel mogelijk uitgesloofd met technieken, sensoren en software om op dat vlak veel te bieden. Het vastgelegde beeldmateriaal moet natuurlijk ook optimaal tot zijn recht komen, dus ook qua scherm mag je op z’n minst veel verwachten.

iPhone 12 of iPhone 12 Pro?

Maar eerst even een stapje terug naar de reguliere niet-Pro-basis. De iPhone 12 scoorde hoog in onze review. In tegenstelling tot zijn voorganger, de iPhone 11, springt vooral het verbeterde scherm er uit. Maar ook de dubbele camera legt zeer goede foto’s en video’s vast. Juist de terreinen van de iPhone 12 Pro.

Je merkt verschil als je beide smartphones naast elkaar legt. Het oledscherm van de iPhone 12 Pro is helderder en gedetailleerder. De iPhone 12 Pro heeft werkelijk een prachtig beeldscherm, dat 6,1 inch in diameter is en een resolutie van 2532 bij 1170 telt. Maar eerlijk, de verschillen zijn niet enorm. Het is geen reden zijn om de meerprijs van de Pro-uitvoering te rechtvaardigen, dat is zonde. Want Apple had niet ver hoeven kijken om het scherm van de iPhone Pro er uit te laten springen, Zo beschikt de iPad Pro bijvoorbeeld een scherm met een hogere verversingssnelheid (120 hertz, in plaats van het gebruikelijke 60 hertz), wat vloeiender lopend beeld oplevert.

Tegenvallende accucapaciteit

Natuurlijk weegt een scherm met hogere verversingsnelheid zwaarder op de accu, waarmee een ander punt blootgelegd wordt waar de iPhone 12 Pro beter in had gemoeten. De accucapaciteit van 2.815 mAh is te laag. Zelfs voor dit reguliere scherm. Bij intensief gebruik (vooral op 5G) ga je te snel door je accu heen, en juist die Pro-doelgroep zou meer met zwaardere processen aan de slag moeten, zoals video- en fotobewerking. Bij normaal gebruik houdt de accu het wel een dag uit, maar bij intensief gebruik niet en zou je eigenlijk tijdens het werken aan de kabel moeten. Pro-onwaardig. Bovendien, een kleine accu slijt ook sneller, wat ook niet gunstig is voor de levensduur van je smartphone.

Dat opladen kan draadloos of via de nieuwe MagSafe-oplader. Deze oplader klikt magnetisch vast aan de achterzijde van de iPhone om hem vervolgens via de draadloze techniek op te laden. Met een speciaal MagSafe-hoesje kun je zelfs de oplader magnetisch aan het hoesje klikken om de smartphone op te laden. De MagSafe-oplader heeft een usb-c-aansluiting, waardoor je hem in een stekkerblokje met een usb-c-poort moet plaatsen. Een stekkerblok vind je niet in het doosje van de iPhone 12 Pro. Hoewel dat geen groot gemis is, zul waarschijnlijk wel een nieuw stekkerblok moeten aanschaffen om MagSafe te gebruiken, waarna je bestaande stekkerblok opeens gedegradeerd is tot e-waste.

©CIDimport

Wat wel een groot gemis is, is een moderne aansluiting op de iPhone 12 Pro. Apple houdt nog altijd vast aan de zwaar verouderde Lightning-aansluiting. Dit is een gemis op de reguliere iPhone 12, maar al helemaal op de Pro-uitvoering. Als je meer uit je smartphone wilt halen, zoals snelle data-overdracht (bijvoorbeeld om je grote 4K-videomateriaal over te zetten), snelladen of het aansluiten van apparatuur, dan is usb-c onmisbaar en je smartphone klaar voor de toekomst. Wat de keuze van Apple onverklaarbaarder maakt is dat de iPad Pro wél over een moderne usb-c-aansluiting beschikt.

Camera

Het camerasysteem aan de achterzijde van de smartphone is veelzijdiger dan die van de iPhone 11 Pro en de dualcam van de iPhone 12. De drie lenzen aan de achterzijde bieden de mogelijkheid om naast gewone foto’s ook ingezoomde- en groothoekfoto’s te maken. Tevens is er een dieptesensor geplaatst; een zogenaamde Lidar-sensor. Dankzij deze sensor zou de iPhone sneller in staat moeten zijn de omgeving in te schatten en daar de optimale instellingen voor toe te passen bij fotografie. In praktijk merkte ik echter op dat gebied geen verschil op met fotografie. Juist voor AR (augmented reality) is deze sensor echter geschikt.

©PXimport

Qua lensspecificaties springt in het oog dat de lenzen een lager diafragma en hogere pixelgrootte hebben, wat in praktijk inhoudt dat de lenzen in staat zijn meer licht op te vangen en ondanks moeilijke lichtomstandigheden minder ruis tonen. Dat gecombineerd met de rekenkracht van de smartphone zelf, houdt in dat je met de iPhone 12 Pro één van de beste veelzijdigste camera’s in handen hebt. Qua functies, maar ook onder alle omstandigheden.

De automatische nachtmodus is zeer indrukwekkend, ongeacht de lens die je gebruikt. Gebruik hierbij voor het mooiste resultaat bij voorkeur de reguliere lens, in plaats van de groothoek- of telelens. Hoewel de verschillen niet groot zijn, maakt deze wel zichtbaar de mooiste foto’s bij weinig licht. Overigens loopt Apple qua nachtfotografie nog altijd ver achter op Huawei, dat met zijn techniek niet alleen meer zichtbaar maakt bij nachtfotografie, maar dat ook sneller doet, zodat bewegingsonscherpte minimaal blijft. Want bewegingsonscherpte bij de nachtmodus, ook op de iPhone 12 Pro, daar ontkom je niet aan. Ook is er een nachtmodus voor de frontcamera ontwikkeld, een leuk extraatje. Maar in praktijk valt het wat tegen. Je moet het toestel erg dichtbij houden, om zo de schermverlichting te gebruiken voor je selfie, waardoor je lastig een selfie maakt met anderen of een mooie achtergrond op je selfie krijgt.

In alle andere lichtomstandigheden weet Apple de concurrentie wel achter zich te laten met de camera van de iPhone 12 Pro. Het dynamisch bereik, de details en realistische kleuren zien er allemaal picobello uit. Ook hier zijn de verschillen tussen de drie lenzen klein, maar wel zichtbaar. Dit blijft toch iets waar andere smartphone-fabrikanten die de achterzijde van de smartphone volbehangen met lenzen wat van kunnen leren. Maar ook zijn de verschillen klein met de iPhone 12, je moet met je neus tegen het scherm aan duwen om het verschil te zien. Het is de toevoeging van de telelens die écht het verschil maakt.

©CIDimport

©CIDimport

©CIDimport

©PXimport

©PXimport

©PXimport

De drie camera's van de iPhone 12 Pro overdag en in de nachtmodus.

©PXimport

©CIDimport

©PXimport

©CIDimport

Verschillende camera’s iPhone 12 Pro en iPhone 12 Pro Max

iOS 14 en 5G: klaar voor de toekomst?

Wat Android-concurrenten maar niet opgelost krijgen, is update-ondersteuning die in de buurt komt als die van de iPhone. Daarom weet je dat je met de iPhone 12 Pro een toestel hebt waarmee je lang vooruit kunt, mits je bij gebruik een beetje rekening houdt met de batterij levensduur en een hoesje om de smartphone doet. Want ondanks dat de bouwkwaliteit hoogwaardig is, zijn de voor- en achterkant van glas. En hoe erg je ook opschept over de duurzaamheid van dat glas, eigenschap is dat het gevoelig is en blijft voor krassen en barsten. Desondanks, je weet dat je jarenlang op update-ondersteuning kan rekenen bij de iPhone 12 Pro.

De iOS-versie waar de iPhone 12 Pro mee verschijnt (zoals genoemd, iOS 14.1) brengt veel vernieuwing met zich mee. Zo heb je als gebruiker meer privacy-mogelijkheden om volggedrag van apps- en sites te beteugelen en zal zelfs de Android-gebruiker zich meer thuis voelen door de mogelijkheid widgets op het startscherm toe te voegen. De vrijheid van Android, die biedt iOS echter niet, maar misschien is daar nog niet het laatste woord over gesproken, omdat Apple’s App Store-beleid inmiddels onderzocht wordt vanwege mogelijke monopolistische praktijken.

Dat de iPhone 12 Pro 5G ondersteunt is ook vooral voor de toekomst mooi meegenomen. Natuurlijk kun je nu al met je iPhone 12 Pro verbinding maken met 5G-netwerken, maar de uitrol van 5G is net begonnen. Hierdoor zal je nu al een snelheidsverschil merken, maar revolutionair is het nog niet. Het echte verschil gaat pas gemaakt worden wanneer de 3,5 GHz frequentieband ingezet kan worden voor 5G. Dit kan echter nog jaren duren, omdat die band momenteel wordt gebruikt voor andere doeleinden. 5G anno 2020 is daardoor een leuk extraatje, maar geen reden om nieuwe smartphone te kopen.

©CIDimport

©CIDimport

De verschillen tussen de iPhone 12 en iPhone 12 Pro zijn klein.

Alternatieven voor de iPhone 12 Pro

Het bestaansrecht van de iPhone 12 Pro is een beetje wankel. De oorzaak ligt gek genoeg niet bij de concurrentie, maar bij Apple zelf. De iPhone 12 doet nauwelijks onder voor de Pro-variant. Sterker nog. De iPhone 12 slaat het bestaansrecht onder de iPhone 12 Pro vandaan. Het scherm van de Pro-variant is iets beter, de camera wat veelzijdiger en ietsje beter… Maar daarna houdt het eigenlijk wel op, terwijl de prijs van de Pro wel behoorlijk hoger ligt. Apple had niet ver hoeven kijken om het dunne bestaansrecht te voorkomen: een scherm met hoge verversingssnelheid, een moderne aansluiting, een flinke accu en bij voorkeur gewoon alle drie de opties.

Android-alternatieven liggen voor de hand, en kun je vooral bij Samsung vinden met de Note- en Galaxy S-series. Op cameragebied lever je niet veel in. De schermen zijn beter. Maar Android met Samsung’s schil, bloatware en update-ondersteuning zijn goede redenen om naar Apple uit te wijken.

Conclusie

De conclusie laat zich al raden uit de vorige alinea en de kop boven dit artikel. Ondanks dat de iPhone 12 Pro een fantastische smartphone is, waarmee je zeker een veilige keus maakt. Heeft de smartphone te weinig in zijn mars om zijn hogere prijs dan de iPhone 12 te rechtvaardigen. Vooral de verouderde Lightning-aansluiting en te kleine accucapaciteit zijn ronduit zonde.

Nintendo heeft gisteren tijdens een speciale Direct-livestream een nieuwe trailer getoond van de aankomende animatiefilm The Super Mario Galaxy Movie.

Het bedrijf liet afgelopen vrijdag al weten een Direct uit te zenden rondom de aankomende film, en afgelopen zondag was deze te zien. In de nieuwe trailer die werd vertoond is te zien hoe Mario en Luigi bij een soort omgekeerde piramide aankomen - een bouwwerk dat ook in het spel Super Mario Odyssey zat - en hoe ze hier vervolgens in gaan.

Daar maken ze kennis met Yoshi, een dinosaurus die al sinds Super Mario World deel uitmaakt van de Mario-spellen. Ook personages als Baby Mario, Baby Luigi en Birdo worden voor het eerst gespot.

Over The Super Mario Galaxy Movie

Nadat enkele jaren geleden de uiterst succesvolle animatiefilm The Super Mario Bros. Movie uitkwam - logischerwijs gebaseerd op de langlopende Mario-reeks van Nintendo - werkt het bedrijf samen met Illumination al enige tijd aan het vervolg, The Super Mario Galaxy Movie.

Net zoals The Super Mario Bros. Movie lijkt ook het vervolg elementen uit allerlei verschillende Mario-games te pakken, al gebruikt deze nieuwe film de insteek van de twee Super Mario Galaxy-games, waarin Mario het universum afreist.

Diverse acteurs uit de eerste film keren terug in dit vervolg. Mario en Luigi worden wederom ingesproken door Chris Pratt en Charlie Day, en Jack Black vertolkt wederom de stem van Bowser. Ook acteurs als Keegan-Michael Key en Anya Taylor-Joy keren terug. De stem van Bowser Jr. zal in deze film ingesproken worden door Benny Safdie - vooral bekend voor zijn regiewerk - en het personage Rosalina krijgt een stem via Oscar-winnares Brie Larson.

Nintendo heeft daarnaast aangekondigd dat The Super Mario Galaxy Movie wereldwijd - op sommige markten na - op 1 april dit jaar in première zal gaan. Eerst was sprake van 3 april, maar dit is dus naar voren gehaald. In Japan gaat de film pas later die maand in première.

Nintendo-films

Nintendo zet steeds meer in op het uitbrengen van films gebaseerd op IP van het bedrijf. Naast deze Mario-films werkt Nintendo ook aan een live-action verfilming van The Legend of Zelda-reeks, die in 2027 in de bioscoop zal draaien en daarna naar Netflix komt. Volgens geruchten gaat het bedrijf ook werken aan een spin-off-animatiefilm rondom Donkey Kong, die in de Mario-films wordt ingesproken door Seth Rogen.

Nintendo gaf onlangs in een gesprek met investeerders aan dat ze de verfilmingen niet maken om op korte termijn winst te maken, maar om de franchises van het bedrijf bij een nog groter publiek vanzelfsprekend te maken - wat op de lange termijn de games van het bedrijf nog populairder moet maken.

Anderstalige of slecht verstaanbare dialogen, of video's die je in een rumoerige omgeving bekijkt: met goede ondertiteling los je zulke problemen op. We tonen hoe je zelf ondertitels maakt, aanpast, opmaakt, synchroniseert en vertaalt. We gebruiken hiervoor het gratis en opensource Subtitle Edit.

Subtitle Edit

We gaan ervan uit dat je een of meer video's wilt ondertitelen. Daarvoor gebruiken we het gratis opensource-programma Subtitle Edit. Kies bij voorkeur de installeerbare versie en download het zip-archief. Pak dit uit en dubbelklik op het exe-bestand; je kunt de standaardopties tijdens de installatie gerust behouden.

Bij de eerste keer opstarten stel je (bijvoorbeeld) Nederlands in als interfacetaal via Options / Choose language. Standaard gebruikt de app DirectShow om video's af te spelen tijdens het timen van de ondertiteling, maar je kunt beter VLC media player installeren, dat met vrijwel alle codecs werkt. In Subtitle Edit verwijs je daarna naar VLC via Instellingen / Voorkeuren, waar je in de rubriek Videospeler de optie VLC media player activeert. Wordt deze niet automatisch gevonden door Subtitle Edit, vul hier dan handmatig het pad in naar de VLC-installatiemap (bijvoorbeeld C:\Program Files\VideoLAN\VLC) en bevestig met OK.

Lees ook: VLC: het Zwitsers zakmes onder de mediaplayers

Handmatig

Subtitle Edit is nu klaar voor gebruik. Haal het gewenste videobestand op via Video / Videobestand openen, of eventueel via Video via URL openen, waarvoor de benodigde onderdelen automatisch kunnen worden gedownload. Je kunt de video bekijken in het afspeelvenster en met de blauwgerande vierkante knop onderin schermvullend afspelen (druk op Esc om terug te keren).

Maak nu een nieuw ondertitelingsbestand aan via Bestand / Nieuw. Open het tabblad Aanmaken (linksonder) en speel de video af tot de eerste zin die je wilt ondertitelen, of tot het punt waar je commentaar wilt toevoegen.

Klik op Nieuwe ondertitel toevoegen en typ de tekst in het veld Tekst. De app schat de duur automatisch in op basis van het aantal tekens, maar je kunt deze altijd aanpassen met de pijltjesknoppen. Klik op Begintijd instellen (of druk op F11) om de huidige positie als starttijd te nemen en op Eindtijd instellen (of druk op F12) voor het eindpunt. De tijdsduur wordt dan automatisch hierop berekend.

Positioneer de videospeler op het punt voor de volgende ondertitel en klik op Nieuwe ondertitel toevoegen om verder te gaan. Herhaal dit voor alle gewenste ondertitels. Met Naar tekstpositie en pauzeren spring je direct naar de begintijd van een geselecteerde ondertitel.

Audio-visualisatie

Je kunt sneltoetsen instellen om preciezer door het videobeeld te navigeren. Ga naar Instellingen / Voorkeuren / Sneltoetsen en scrol in het rechterdeelvenster naar het onderdeel Video. Daar vind je opties als Eén frame terug/vooruit en Eén seconde terug/vooruit, waaraan je onderaan de gewenste toetscombinatie kunt toewijzen.

Terug in het hoofdvenster klik je in het onderste vak om een golfvorm toe te voegen. Het audiospoor wordt nu uit je video gehaald en als golfvorm weergegeven, wat even kan duren. De pieken tonen waar gesproken wordt. Klik net voor het begin van een gesproken zin, typ de bijbehorende ondertitel bij Tekst en druk op F11 (Begintijd instellen). Doe hetzelfde bij het eindpunt met F12. Je kunt het ondertitelblok op de golfvorm ook met de muis verplaatsen en de begin- en eindpunten ervan aanpassen. Zet tot slot een vinkje bij Ondertitelselectie synchroon met afspelen, zodat de ondertitelblokken rood oplichten tijdens het afspelen, wat controle vergemakkelijkt.

AI-gestuurd

Vind je handmatig ondertitels maken te tijdrovend, genereer ze dan automatisch met artificiële intelligentie. Subtitle Edit biedt dit standaard aan. Open Video en kies Audio naar tekst (Whisper) of Audio naar tekst (Vosk/Kaldi). Beide zijn AI-modellen voor spraakherkenning. Whisper is moderner en accurater, maar werkt trager en vergt meer rekenkracht dan het opensource-duo Vosk/Kaldi dat volledig offline werkt. Antwoord Ja op de vraag om FFmpeg te downloaden en, indien gevraagd, ook op het ophalen van extra componenten als libvosk of Purfview Faster-Whisper-XLL. Na de automatische download kun je verder.

Bij Whisper klik je op de knop met drie puntjes en kies je het gewenste model. Groter betekent doorgaans accurater, maar ook zwaarder en trager. Modellen met .en ondersteunen enkel Engels. Voor andere talen kies je bijvoorbeeld medium (1,5GB) of large-v3 (3,5GB), afhankelijk van de videolengte en de kracht van je pc (RAM, cpu en gpu). Bevestig met Downloaden. Selecteer vervolgens de audiotaal bij Taal kiezen. Dit wordt ook de ondertitelingstaal, tenzij je Vertaal naar Engels activeert. Laat de overige opties ingeschakeld. Bij Geavanceerd kun je met talrijke parameters bijsturen, maar we hebben niet de ruimte hier verder op in te gaan. Start het proces met Genereren (of via Batchmodus voor meerdere video's tegelijk). De duurtijd hangt onder meer af van de hoeveelheid gesproken audio.

De opties bij Vosk/Kaldi zijn beperkter. Kies een passend taalmodel uit circa 25 talen, waaronder Dutch (large, 860 MB), download het model en klik op Genereren, waarbij je Nabewerking inschakelen geactiveerd laat.

Vertalen (semi-automatisch)

Wil je je ondertiteling vertalen voor een anderstalig publiek, dan hoef je dat niet handmatig te doen. Beginnen we met de semi-automatische methode. Open Vertalen en kies Automatisch vertalen via kopiëren en plakken. Laat de standaardinstellingen ongewijzigd. Open vervolgens Google Vertalen in je browser en stel de gewenste bron- en doeltaal in. Deze dienst blijkt het beste samen te werken met de app. Klik in Subtitle Edit op Vertalen om het eerste tekstblok naar het klembord te sturen. Klik daarna in Google Vertalen op de knop Vertaling kopiëren en keer terug naar Subtitle Edit. Klik op Vertaalde tekst van klembord halen zodat de vertaling in het rechterdeelvenster verschijnt. Klik vervolgens op Brontekst naar klembord kopiëren om het volgende blok te vertalen. Herhaal dit tot alle tekst is vertaald en bevestig met OK. De vertaalde ondertitels verschijnen netjes naast de originele tekst in Subtitle Edit.

Vertalen (volautomatisch)

Het kan ook eenvoudiger, maar daarvoor heb je een API-sleutel nodig van een vertaaldienst als Google, Bing, Microsoft, DeepL of een AI-bot als ChatGPT. We nemen ChatGPT als voorbeeld.

Ga naar platform.openai.com/api-keys, meld je aan met je account en klik op + Create new secret key. Geef een naam op en bevestig met Create secret key. Kopieer de sleutel met Copy. Open in Subtitle Edit Vertalen / Automatisch vertalen, kies ChatGPT in het uitklapmenu en plak de sleutel met Ctrl+V bij API-sleutel. Selecteer het gewenste model, zoals gpt-4, en stel de bron- en doeltaal in. Via Geavanceerd kun je eventueel extra instructies meegeven. Klik op Vertalen om het vertaalproces te starten.

Optimaliseren

Bij AI-gegenereerde ondertitels is de kans groot dat je nog wat moet bijwerken. Daarvoor zijn verschillende hulpmiddelen voorzien. Zo kun je een ingebouwde spellingscontrole uitvoeren via Spelling / Spellingcontrole. Haal het juiste woordenboek op via het knopje met de drie puntjes en klik op Downloaden. De rest verloopt vanzelf. Je kunt ook nieuwe woorden aan het gebruikerswoordenboek toevoegen. In het menu Spelling vind je verder handige functies als Dubbele woorden zoeken en Dubbele regels zoeken.

Bij Bewerken / Lange titels opdelen kun je instellen dat te lange ondertitels automatisch worden gesplitst zodra ze een bepaalde regellengte overschrijden, bijvoorbeeld 43 tekens. Via Tekens voor in-/uitpunten titels kun je deze gesplitste regels ook laten eindigen met een specifiek leesteken, zoals - of ….

Wanneer je door de ondertitels bladert, zie je mogelijk dat sommige regels een oranje achtergrond hebben in de kolom Tijdsduur. Dat betekent dat ze te kort of te lang zichtbaar blijven in verhouding tot de tekst of de ingestelde leessnelheid. Je kunt de bijbehorende drempelwaarden aanpassen via Instellingen / Voorkeuren, rubriek Algemeen, bij Min. en Max. tijdsduur in milliseconden (standaard respectievelijk 1000 en 8000) en Maximaal aantal tekens/sec (standaard 25). Via Extra / Lijst met fouten krijg je een overzicht van alle ondertitels die deze waarden overschrijden. In dit menu vind je ook nuttige functies als Hoofd-/kleine letters wijzigen en Netflix kwaliteitscontrole, waarmee je de ondertiteling aan verschillende kwaliteitscriteria kunt toetsen.

Weergave bewerken

Standaard slaat Subtitle Edit je ondertiteling op via Bestand / Opslaan in het populaire srt-formaat (SubRip Subtitle). Zo'n srt-bestand bestaat uit platte tekst met sequentienummers, start- en eindtijden en ondertitelregels. Het formaat wordt breed ondersteund en is eenvoudig te bewerken, desnoods met een editor als Kladblok, maar biedt beperkte opmaakopties.

De belangrijkste vormgevingsfuncties zie je wanneer je in Subtitle Edit met rechts klikt op een of meer geselecteerde ondertitels. In het snelmenu vind je opties als Vet, Cursief, Onderstrepen, Kleur, Lettertype en Uitlijnen. Deze opmaak verschijnt als html-tags in de ondertitels en is zichtbaar in de voorbeeldweergave en in videospelers die dit ondersteunen. Via Opmaak verwijderen kun je specifieke opmaakelementen weer weghalen.

Het ASS/SSA-formaat (Advanced SubStation Alpha) biedt meer opmaakmogelijkheden dan srt. Je stelt dit in via Opmaak, in de knoppenbalk van Subtitle Edit, en slaat het resultaat op als .ass-bestand. De gratis tool Aegisub waarover je meer leest in het kader biedt op dit vlak nog meer opties.

Opmaak met Aegisub

Het srt-ondertitelingsbestand is ongetwijfeld het populairste en meest ondersteunde formaat, maar het ass-formaat is handig voor wie de opmaak van de ondertiteling, zoals stijl, positie en zelfs animatie, belangrijk vindt. Ook Subtitle Edit kan hiermee overweg, maar Aegisub is flexibeler. Start de app na installatie op en haal het gewenste ondertitelingsbestand (zoals srt of ass) op. Ga naar Ondertitels en kies Stijlbeheerder. Klik onderaan rechts op Nieuw en vul een stijlnaam in. Leg alle gewenste opmaakelementen vast, zoals lettertype, grootte, vet, cursief, onderstrepen, kleuren (ook voor rand en schaduw), marges, uitlijning, positionering, rotatie en meer.

Bevestig met OK en met Sluiten. Selecteer nu de (gewenste) ondertitels en selecteer net onder de knoppenbalk de gewenste stijl (standaard Default). Bewaar je ondertiteling via Bestand / Ondertitels opslaan als en kies het .ass-formaat. Je zult zelf moeten ondervinden in hoeverre de opmaak door je mediaspeler(s) wordt ondersteund.

Synchroniseren

Een van de vervelendste problemen bij het bekijken van video met ondertiteling is dat de tekst niet synchroon loopt met de dialogen: ze verschijnt net te vroeg of te laat. Dit kun je deels corrigeren in de meeste mediaspelers, maar het gaat vaak beter met een ondertitelingseditor als Subtitle Edit. Kleine afwijkingen kun je handmatig bijsturen door de tijdcodes (begintijd, eindtijd, tijdsduur) aan te passen, al wordt dat snel tijdrovend. Gelukkig kan Subtitle Edit dit ook grotendeels automatisch corrigeren.

Bij een constante verschuiving, waarbij alle ondertitels evenveel afwijken, is de oplossing eenvoudig. Selecteer de gewenste (eventueel alle) ondertitels, ga naar Synchroniseren en kies Verschuiven. Vul de exacte tijdsduur in, bijvoorbeeld 00:00:05,500, en klik op Eerder weergeven of Later weergeven.

Moeilijker is het als de ondertitels geleidelijk verder uit de pas lopen naarmate de video vordert, bijvoorbeeld 5 seconden te vroeg aan het begin en 2 seconden te laat op het einde (lineaire verschuiving). Open dan Synchroniseren / Puntsynchronisatie. Dubbelklik op het eerste foutpunt, stel de juiste tijd in en bevestig met Sync-punt instellen. Doe dit opnieuw bij een volgend foutpunt en klik op Toepassen om de tussenliggende tijdcodes automatisch te laten herberekenen.

Een alternatief is Synchroniseren / Visuele synchronisatie. Kies daarbij de juiste ondertitel (via Tekst) bij het begin van de scène en eventueel een tweede bij het eindpunt. Met de knop Synchroniseren worden de overige tijdcodes verhoudingsgewijs aangepast.

Gebruiken in VLC

We gaan ervan uit dat je nu een geschikt ondertitelingsbestand hebt dat je wilt gebruiken in je favoriete mediaspeler. We tonen hoe dit werkt in VLC media player voor Windows. Via het menu Ondertitels kun je het juiste audiospoor kiezen als de video meerdere sporen bevat, of indien er meertalige ondertitelingsbestanden in de videomap werden geplaatst (zoals <filmnaam>.mp4, <filmnaam>.nl.srt en <filmnaam>.en.srt). Tijdens het afspelen kun je met de V-toets ook snel naar het volgende ondertitelspoor schakelen. Via Ondertitelbestand toevoegen verwijs je naar het gewenste ondertitelingsbestand.

Je kunt in VLC ook de timing bijstellen. Druk tijdens het afspelen op G om de ondertitels 100 ms eerder te tonen of op H om ze 100 ms later te laten verschijnen. Via Gereedschap / Spoorsynchronisatie kun je op het tabblad Synchronisatie exact een tijdswaarde invoeren. Met Ondertitelsnelheid bepaal je hoe snel ondertitels verschijnen en verdwijnen, wat handig is bij een afwijkende framerate. Met Ondertitelduur-factor stel je in hoelang ondertitels in beeld blijven; een waarde van 0,500 bijvoorbeeld houdt ze iets langer zichtbaar.

Om de weergave aan te passen open je Gereedschap / Voorkeuren / Ondertitels/OSD. Bij Ondertiteleffecten kun je onder meer het lettertype, de tekstgrootte, de standaardkleur en de positie van de ondertitels wijzigen.

Gebruiken in Kodi

Tot slot bekijken we hoe je met ondertiteling omgaat in het populaire mediacenterprogramma Kodi.

Tijdens het afspelen klik je rechtsonder op het tekstballonicoon Ondertiteling. Schakel Ondertiteling activeren in en selecteer bij Subtitel het gewenste ondertitelspoor. Je kunt ook kiezen voor Ondertiteling zoeken en verwijzen naar het juiste ondertitelingsbestand. Verder is er de optie Download ondertiteling, maar daarvoor moet je eerst een ondertitelingsservice instellen.

Ga hiervoor in het algemene instellingenmenu - druk eventueel enkele keren op Esc - via het tandwielpictogram linksboven naar Add-ons en kies (Installeer van repository /) Ondertiteling. Selecteer een dienst, bijvoorbeeld OpenSubtitles.org, klik op Installeren en daarna op Configureren. Vul hier je accountgegevens in (in ons voorbeeld aan te maken via www.opensubtitles.org/nl).

Ga terug naar Instellingen en open Speler / Ondertiteling. Bij Talen van te downloaden ondertiteling stel je je voorkeurstaal in (bijvoorbeeld Dutch) en bij Standaard filmdienst verwijs je naar OpenSubtitles.org. In dit menu kun je ook de weergave van ondertitels aanpassen, met opties voor onder meer Positie op het scherm, Lettertype, Grootte, Stijl en Kleur.

Om de timing van ondertitels te corrigeren, klik je tijdens het afspelen opnieuw op het tekstballon-pictogram en kies je Ondertitelsynchronisatie. Met een schuifbalk kun je de ondertiteling enkele seconden vroeger of later laten verschijnen. Simpel, maar wel doeltreffend bij een constante verschuiving.

Lees ook: Films, muziek en meer: beheer al je media met Kodi