Apple probeert tegenwoordig grofweg ieder jaar een nieuwe versie van OS X uit te brengen. Dit jaar is OS X bij versie 10.10 aanbeland, dat de naam Yosemite heeft meegekregen. Net als zijn voorganger is Yosemite een gratis upgrade. Wat zijn de grootste veranderingen?

Net als zijn voorganger is OS X Yosemite gratis te downloaden en installeren vanuit de Mac App Store. In lijn met iOS 7 en 8 is de vormgeving frisser en eenvoudiger geworden. Zo is het driedimensionale uiterlijk van het dock verdwenen en is de vormgeving compacter. Vensterbalken zijn smaller waardoor veel programma's geen titel meer hebben. Er is meer ruimte voor de inhoud, al worden sommige programma's daar niet duidelijker van. Iets anders dat direct in het oog springt, is de toevoeging van doorzichtigheid.

Opvallend is dat de kleur soms bepaald wordt door de inhoud van de vensters zelf. De inhoud schuift hierbij als het ware achter de vensterelementen langs. Als je in Safari een website hebt met veel afwisselend kleurgebruik, dan kan dit hinderlijk zijn. Bij het scrollen verandert de interface dan voortdurend van kleur. Ook verandert de browser totaal van uiterlijk als je een ander tabblad aanklikt. Via de toegankelijkheidsopties van OS X kun je de doorzichtigheid uitschakelen. Helaas kun je enkel kiezen tussen volledig aan of volledig uit, er is geen tussenweg waarbij je bijvoorbeeld de menubalk en het dock wel doorzichtig houdt en de vensters niet.

©PXimport

De inhoud van de webpagina bepaalt hier de kleur van het venster.

Maximale vensters

In OS X 10.7 Lion introduceerde Apple het weergeven van programma's op een volledig scherm. In Yosemite heeft Apple de functionaliteit belangrijker gemaakt en verplaatst naar het groene stoplichtknopje waarmee je voorheen vensters maximaliseerde. Wat ons betreft een verbetering, de maximaliseerfunctie blonk namelijk niet uit in duidelijkheid. De maximaliseerfunctie is overigens niet helemaal verdwenen, als je de Alt-toets ingedrukt houdt dan krijgt het groene knopje weer de oude functionaliteit. Daarnaast ondersteunen niet alle programma's volledig scherm, in die gevallen is het groene knopje nog steeds een maximaliseerknopje.

Vooral voor Retina

Een minder duidelijke verandering is dat het systeemlettertype van Lucida Grande naar Helvetica Neue is veranderd. Op een Retina-scherm ziet het lettertype er prachtig en haarscherp uit. Op oudere Macs zoals de normale MacBook Pro zijn de letters in bijvoorbeeld de menubalk wazig en minder goed leesbaar vergeleken met OS X 10.9 Mavericks. Een andere verandering die vooral bruikbaar is op Retina-schermen is de nieuwe donkere modus. Wanneer je deze inschakelt, worden de menubalk en het dock doorschijnend zwart met witte letters. Op Macs zonder Retina-scherm valt hierbij extra goed op dat de letters wazig en kartelig zijn. De donkere modus lijkt nog niet af te zijn. Applicatievensters blijven (doorzichtig) lichtgrijs.

©PXimport

De donkere modus maakt de menubalk en het dock donker, de vensters blijven echter lichtgrijs.

Alomvattend zoeken

Net als in vorige versies van OS X vind je rechtsboven in beeld de zoekfunctie Spotlight. In vorige versie van OS X werden zoekopdrachten ook rechtsboven uitgevoerd. Als je in Yosemite Spotlight activeert, dan verplaatst Spotlight naar het midden van het scherm. Naast lokaal kan Spotlight nu ook op internet zoeken in Wikipedia, Kaarten en via Bing. De internetfunctionaliteit lijkt een inkoppertje voor Siri, maar van Apples spraakgestuurde zoekassistent ontbreekt ieder spoor.

©PXimport

Spotlight is prominenter geworden: het zoeken gebeurt in het midden waarbij ook op internet in bijvoorbeeld Wikipedia gezocht wordt.

Safari

Safari is in Yosemite sterk verbeterd. Apple heeft eindelijk een echte privacymodus toegevoegd. Als je deze kiest, opent er een nieuw Safarivenster in privacymodus, deze herken je aan een donkere adresbalk. Voorheen kon je alleen heel Safari in een privacymodus zetten. Net als veel andere programma's is de interface van Safari veel compacter. Nieuw is een knopje voor een handig tabbladenoverzicht, al zat dat stiekem ook al in de vorige versie van Safari. Vreemd is dat niet heel de url meer getoond wordt, maar alleen de domeinnaam. Dit kun je gelukkig wel veranderen in de instellingen.

©PXimport

Eindelijk heeft Safari een echte privacymodus die je herkent aan de grijze adresbalk.

Berichtencentrum met widgets

Het Berichtencentrum is in Yosemite uitgebreid. Het Berichtencentrum bevat nu net als in iOS het onderdeel Vandaag waar je in één oogopslag informatie als afspraken en het weer kunt zien. Daarnaast kun je widgets toevoegen zoals een rekenmachine. Ook derde partijen kunnen widgets maken. Dashboard, het onderdeel waar de widgets van oudsher in ondergebracht zijn, is in Yosemite standaard uitgeschakeld. Vreemd is dat het uitschakelen ervoor zorgt dat je op een oudere Mac met een Dashboard-toets met een niet-werkende toets opgezadeld zit. Het is niet mogelijk om de functionaliteit van de Dashboard-toets te wijzigen naar een Launchpad-toets die je op de huidige Macs ziet. Alsnog inschakelen van Dashboard is wel mogelijk.

Beter doorwerken

Apple heeft iCloud onder de naam iCloud Drive sterker verweven in Yosemite. Bestanden zijn hierdoor eindelijk beschikbaar op een soortgelijke manier als bij Dropbox. Onder de noemer Continuity biedt Yosemite hiernaast nog een andere verregaande integratie met iOS 8. De interessantste mogelijkheid is de functie Handoff, waarmee je naadloos kunt verder werken op verschillende Apple-apparaten. Je begint bijvoorbeeld een mailtje op je iPhone, stapt thuis je werkkamer binnen en maakt het mailtje af op je iMac.

©PXimport

Dankzij Handoff kun je tussen verschillende apparaten doorwerken.

Handoff werkt met Apples eigen apps, maar ontwikkelaars kunnen ook aan de slag met Handoff. Handoff maakt gebruik van wifi en bluetooth 4.0 en werkt daarom alleen met een MacBook Air, MacBook Pro, iMac of Mac mini uit 2012 of nieuwer. Daarnaast moet ook je iPhone of iPad bluetooth 4.0 aan boord hebben. Daarnaast is het met alle Macs en iPhones met Yosemite en iOS 8 mogelijk om telefoongesprekken en berichten waaronder sms-berichten van de iPhone op de Mac te gebruiken.

©PXimport

Met OS X Yosemite en iOS 8 kun je bellen op je Mac.

Conclusie

Yosemite valt vooral op door zijn frisse en eenvoudige uiterlijk dat helemaal in lijn is met iOS 8. De meest interessante vernieuwing, de samenwerking met een iPhone of iPad, is zelfs alleen beschikbaar in combinatie met iOS 8. Met een recente Mac en iPhone of iPad kun je naadloos doorwerken op verschillende apparaten dankzij Handoff. Daarnaast kun je bellen en berichten versturen via je Mac.

Yosemite is voor iedere Mac-bezitter interessant, maar lijkt vooral geoptimaliseerd te zijn voor een Retina-scherm. Het nieuwe standaardlettertje Helvetica Neue is op normale beeldschermen minder goed leesbaar en ook de nieuwe donkere modus komt vooral op Retina-schermen tot zijn recht. Voor bezitters van oudere Macs en mensen die geen iPhone of iPad hebben, zijn er gelukkig genoeg andere handige verbeteringen. Zo heeft het notificatiecentrum widgets, is iCloud dankzij iCloud Drive eenvoudiger in gebruik, is Safari verbeterd en is het nieuwe Spotlight een stuk krachtiger.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.

Het is ergens in 2025 als Fable voor het eerst, een soort van, getoond wordt. Beelden volgen elkaar in rap tempo op. We zien de dame die de hoofdrol lijkt te spelen, geen HUD en vooral heel veel mooie filmpjes. Daarna begint het wild speculeren, de klachten over het hoofdpersonage, de vraagtekens over de gameplay. Gelukkig was daar gister de Xbox Developer Direct, waar Microsoft eens te meer bewees de code gekraakt te hebben.

Vóór de pandemie, toen de Electronic Entertainment Expo (E3) nog bestond en online showcases, Directs en State of Plays nog niet echt een ding waren, wisten gameboeren hun spellen prima te verkopen. Ontwikkelaars verschenen op het podium tijdens liveshows, praatten over hun games, speelden live een demo (wat net zo vaak goed als faliekant misging) en dergelijke presentaties werden afgewisseld met teasers, hypetrailers en (nog verder terug) zelfs weleens grafieken en verkoopcijfers. Hoe anders is de wereld anno nu.

Trailers vol trailers

Klaar zitten voor The Game Awards, een gemiddelde Direct, Showcase of Summer Game Fest is leuk, maar niet hetzelfde als ‘toen’. Want de formule is inmiddels bekend. Een half uur, een uurtje, een paar uur lang wordt er de ene na de andere trailer op je hersenen afgevuurd. Wat is ‘reclame’ en wat niet? Geen idee. Standaard zijn de animegames die elkaar zo rap opvolgen dat de gemiddelde kijker niet eens meer weet waar de ene game begint en de ander ophoudt. Meestal zit er een klapper aan het begin, waarna het grote wachten op de klapper aan het einde begint.

Vraag iemand een week later wat ie gezien heeft, en meer dan de helft van de getoonde games is waarschijnlijk uit het geheugen verdwenen.  En al die flarden van beelden zonder fatsoenlijke uitleg leiden vaker wel dan niet tot hetzelfde als die ene soort van trailer van Fable: speculaties, wild geroep en vraagtekens. Het komt de online discussie rondom games niet ten goede.

©Playground Games

Hoe anders was de inmiddels traditionele Xbox Developer Direct. Langer dan een uur, voor maar vier games. Die games kregen zodoende alle tijd, net als de ontwikkelaars. Gameplaybeelden zijn niet aan te slepen, verscheidene modi worden uitgebreid besproken en zelfs de kleinste details krijgen meer dan genoeg ademruimte. Zo horen we tijdens de Forza Horizon 6-presentatie dat het nummer van je eigen hangar (78) gekozen is omdat de game zich afspeelt in Japan, en die cijfers daar een positieve lading hebben. Fijn om te horen hoe scherp het oog voor detail van een ontwikkelaar is. Dat zegt iets over het project. En het is ook iets wat je never nooit in een hypetrailer van anderhalve minuut langs had zien komen.

Trailers vol trailers

En dus zit ik gisteravond te genieten. Niet eens per se van de games, want ze vallen net niet in mijn straatje. Forza Horizon 6 vind ik héél indrukwekkend en de game zal ongetwijfeld miljoenen spelers perfect bedienen, maar ik ben niet zo van het racen. Game Freak - de makers van Pokémon die eindelijk hun vleugels uitslaan met graphics uit dit decennium - komen met Beast of Reincarnation. Het ziet er oké uit. Double Fine vindt in mij ook geen fan en een multiplayer-pottenbakgame (Kiln) is niet iets wat hoog op mijn lijstje stond. Zelfs afsluiter Fable wist me met z’n levenssimulaties ook niet te overtuigen. Maar, nogmaals, wat heb ik genoten. Van ontwikkelaars die ruim de tijd kregen. Van de games, die van alle kanten belicht werden. Van de antwoorden die we kregen.

©Playground Games

Want wat ik nou precies van die games vond, is niet eens zo heel belangrijk. Veel belangrijker is dat iedereen dit keer in ieder geval een uitgebreid beeld kreeg van wat deze games nu precies worden. Een Xbox Developer Direct creëert geen valse hype. Van die vier getoonde games, weten we nu eigenlijk alles wat we redelijkerwijs moeten weten. Zoals bijvoorbeeld dat Fable een character creation-modus heeft, om maar iets te noemen. En plots zie je de discussies rondom de games gaan om… de inhoud. En niet op wilde speculaties rondom hoofdpersonages die helemaal niet vast blijken te staan. Love it.