Chat-apps zijn niet meer weg te denken uit ons dagelijks leven, maar tegelijkertijd wil je (vermoedelijk) dat jouw gesprekken privé blijven. Maar met de datahongerige bedrijven achter menig app is het nog maar de vraag of anoniem chatten er nog wel in zit. We bekijken WhatsApp, Telegram en Signal van dichtbij. Welke chat-app is het veiligst?

WhatsApp, Telegram en Signal zijn op dit moment drie grote spelers die privacy (naar buiten toe althans) hoog in het vaandel hebben. De apps verschillen van elkaar, maar hebben ook zeker overeenkomsten. Ze zijn allemaal te downloaden via Google Play en de App Store. 

Ook hebben de apps groepchatfuncties, zijn er opties met betrekking tot tweestapsverificatie en kun je foto's en video's delen. Daarnaast is het zo dat alle drie de apps een vorm van encryptie kennen. Dit zorgt ervoor dat alleen de verzender en ontvanger het bericht kunnen lezen. 

Laten we bij Signal beginnen.

Signal - de veiligste optie

©PXimport

Deze opensource-applicatie wordt onderhouden door de Signal Foundation. Met Signal verstuur en ontvang je berichten geheel versleuteld. Het maakt niet uit of dit in een één-op-één- of een groepsgesprek gebeurt. De app verifieert je telefoonnummer en dat van de ander, zodat je zeker weet dat je de juiste persoon spreekt.

De app bewaart geen gegevens op een server, maar stel je wel in staat lokale back-ups te maken. De dienst verzamelt verder helemaal geen gebruikersgegevens. Het enige dat je ‘inlevert’ is je telefoonnummer. Veelzeggend is misschien dat klokkenluider Edward Snowden jarenlang op Signal vertrouwde voor de veiligheid van zijn gesprekken.

Behalve veilig is Signal ook handig. Zo kun je de applicatie vergrendelen, kun je instellen dat notificaties leeg blijven, kunnen berichten zichzelf verwijderen en is er een optie waarmee je gezichten automatisch op foto’s wazig maakt. Voor de gewone consument is dat misschien een overkill, maar mocht je zoiets nodig hebben: Signal biedt het aan.

Verder vind je in de app onder Instellingen, Privacy alle belangrijke functies met betrekking tot je privacy. Denk hierbij ook aan de leesbevestiging uitschakelen, zodat contactpersonen niet zien wanneer je berichten gelezen hebt, en het instellen van een pincode, tweestapsverificatie en typindicatoren. 

©PXimport

©PXimport

Telegram - Zet er je vraagtekens bij

©PXimport

Telegram is een opvallende berichtendienst, omdat het ook elementen uit een sociaal netwerk overneemt. Op sommige gebieden is de dienst veiliger dan WhatsApp, maar op andere onderdelen juist weer helemaal niet. Zo kent de app geen versleutelde groepsgesprekken, WhatsApp wel.

In vergelijking met Signal is Telegram weinig transparant over de makers en ook op het gebied van privacy zijn er vraagtekens te zetten. De dienst verzamelt bijvoorbeeld behoorlijk wat informatie. Gegevens die je deelt met Telegram zijn onder meer je naam, telefoonnummer, contactenlijst en je gebruikersidentiteit. Ook wordt je ip-adres verzameld, iets wat Signal niet doet. Bovendien zijn de één-op-één-gesprekken bij Telegram niet automatisch versleuteld. Dat is wel zo bij WhatsApp en Signal.

Ook de berichten dieje binnen groepen verstuurt, zijn dus niet versleuteld. Dat betekent dat iedereen ze in feite kan lezen. Een ander minpunt is het encryptiesysteem van Telegram. Dit zelf ontwikkelde MTProto-system is grotendeels opensource, maar voor een klein deel niet. Daardoor is het niet helemaal met zekerheid te stellen wat er met je gegevens gebeurt wanneer ze op de Telegram-servers belanden.

De afgelopen jaren heeft Telegram meerdere keren last gehad van hacks. Zo kwamen in maart 2020 de gegevens van 42 miljoen gebruikers op straat te liggen. Hier zou de Iraanse regering iets mee te maken hebben gehad. Een ander voorbeeld is de hack in 2019, toen waarschijnlijk Chinese hackers inbraken tijdens de protesten in Hong Kong.

©PXimport

©PXimport

Door een update begin dit jaar, kun je nu instellen dat alle berichten automatisch worden verwijderd na een bepaalde tijd. De functionaliteit is niet helemaal nieuw voor de app, want dit kon al binnen het onderdeel Secret Chat. Na het activeren van de optie stel je in dat berichten zichzelf na 24 uur of een week verwijderen. Berichten die zijn gestuurd voordat de functie actief was, blijven wel in het gesprek staan. Ter informatie: Signal biedt een soortgelijke optie sinds 2016.

De manier waarop sommige groepen werken is ook op de schop gegaan. Zo zijn er nu broadcastgroepen. Gebruikers kunnen daarin geen tekstberichten plaatsen. Wel kunnen ze deelnemen aan live audiogesprekken. Het is Telegrams antwoord op de populariteit van de audiochatapplicatie Clubhouse, waar je kunt luisteren naar andermans gesprekken.

Het veilige aspect aan de nieuwe groepen is dat alleen de beheerder bepaalt wie wel en niet welkom is. De link die je aanmaakt en die toegang biedt tot zo’n groep, werkt na verloop van tijd niet meer. Is de ingestelde tijd verlopen en drukt iemand op de link? Geen probleem, dan komt diegene de groep niet in. 

Daarnaast kun je als beheerder instellen dat de link in kwestie een bepaald aantal keer gebruikt kan worden. Dit is allemaal gedaan in het kader van online veiligheid.

WhatsApp - Loze beloftes?

©PXimport

De encryptie van WhatsApp is gelijk aan die van Signal. En ook op andere punten oogt WhatsApp redelijk veilig. Zo kun je je onlinestatus verbergen en ook aangeven of je wilt dat er leesbewijzen worden meegestuurd. Dat zijn die blauwe vinkjes die je tegenkomt in berichten die je zelf verstuurde. Daarnaast kun je WhatsApp vergrendelen via je vingerafdrukscanner.

Maar hoe zit het precies met de bescherming van je gegevens? Kijk, het is niet zo dat Facebook of WhatsApp kunnen lezen wat je naar vrienden en familie stuurt. Je berichten zijn voorzien van een encryptie en kunnen alleen worden gelezen door zowel de verzender als de ontvanger. Ook is het zo dat je kunt voorkomen dat mensen toegang krijgen tot je berichten wanneer ze je telefoon in handen hebben en het toestel is ontgrendeld.

Er worden achter de schermen alleen wel veel gegevens verzameld die aan jou als persoon kunnen worden gekoppeld. Denk dan aan het unieke id-nummer van je telefoon, de gebruiks- en advertentiedata, koopgeschiedenis en financiële informatie, je fysieke locatie en je telefoonnummer. 

Ook je contactgegevens en die van je contactpersonen, met welke producten je in aanraking komt, hoe vaak je de app gebruikt en in hoeverre de applicatie functioneert wanneer je hem in gebruik neemt, zijn bekend.

©PXimport

©PXimport

Er is alleen een belangrijke kanttekening voor die lange lijst met gegevensverzameling. Sommige dingen gebeuren namelijk niet in Nederland of Europa, omdat de dienst in andere landen specifieke functies aanbiedt die hier bijvoorbeeld (nog) niet beschikbaar zijn. Zo kun je in Brazilië producten kopen binnen de app, waardoor daar dus meer data kan worden verzameld. Verder deelt de app je contacten niet met Facebook en kan je gedeelde locatie niet worden ingezien.

Per land kan het dus verschillen welke gegevens WhatsApp precies verzamelt. Maar het feit is wel dat de dienst, net als Telegram, flink wat gegevens opslaat van zijn gebruikers, hoe onschuldig sommige dingen ook lijken. Als iemand wijst op de privacygevaren en bezwaren, is het antwoord vaak: “Ik heb niets te verbergen”. Maar dat is natuurlijk niet het punt in deze discussie. Het punt is dat WhatsApp dit helemaal niet hoort te doen.

En dan hebben we het nog niet over de problemen die kwaadwillenden kunnen veroorzaken. Zo werd Amazon-oprichter Jeff Bezos in januari 2020 gehackt via een video die via WhatsApp werd gedeeld. Ook maakte een spywareverkoper misbruik van een lek in het systeem, waardoor er 1400 apparaten konden worden gecompromitteerd. Daarnaast is de onbeveiligde back-upfunctie in de cloud een kwetsbaar punt en wordt er via WhatsApp regelmatig malware verspreid.

Conclusie

De beste optie voor een chatapp kies je natuurlijk helemaal zelf, maar het is wel van belang dat je weet waar je precies voor kiest. Je maakt zelf uit of je privacy wilt inruilen tegen gemak. En het is begrijpelijk dat je het bij een specifieke app houdt als het gros van je vrienden en familie daarop actief is. 

Maar zorg er dan op z’n minst voor dat je de app veilig gebruikt en dat je gebruikmaakt van zaken als tweestapsverificatie of ontgrendeling via een vingerafdrukscanner. Onderaan de streep is Signal wel de beste optie als je privacy meer dan een beetje belangrijk vindt.

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.