Fonduen is helemaal terug van weggeweest. Met een spiesje allerlei lekkernijen onderdompelen in een pan met olie, bouillon, kaas of chocolade. Of je nu houdt van hartig of van zoet, met fondue is het altijd gezellig en lekker.

Fondue is een eeuwenoude manier van eten bereiden en ontleent z'n naam aan het Franse woord voor 'gesmolten'. Volgens de overlevering begon het allemaal met kaasfondue, bedoeld om oud geworden kaas een nieuwe bestemming te geven door het te verhitten en te laten smelten. In de jaren dertig van de vorige eeuw werd kaasfondue in Zwitserland gepromoot als nationaal gerecht. Door de jaren heen zijn verschillende soorten fondue om de beurt superhip geworden en daarna weer wat naar de achtergrond verdwenen. Toch is het ook in ons land een veelzijdige en lekkere manier om samen te eten rond de fonduepan.

©Jérôme Rommé - stock.adobe.com

Vier soorten fondue

We zetten de verschillende soorten fondue op een rijtje:

🡆 Vleesfondue: stukjes vlees, aardappel, champignons en andere groenten ‘frituur’ je in hete olie. Lekker, maar net als andere zaken die gefrituurd worden erg vetrijk.

🡆 Chinese bouillonfondue: hetzelfde principe als vleesfondue, alleen gebruik je geen hete olie maar bouillon, zelfgemaakt of van een goede kwaliteit blokjes. Gezonder dan fondue met olie en de bouillon die je overhoudt, is echt heerlijk.

🡆 Kaasfondue: stukjes stokbrood, broccoli, bloemkool of andere groenten haal je door een  gesmolten mengsel van verschillende soorten kaas, vaak met een scheut witte wijn erdoor. Lekker, maar machtig.

🡆 Chocoladefondue: marshmallows en stukjes fruit aan een stokje houd je in de gesmolten chocolade en eet je daarna meteen op. Erg zoet en vooral bedoeld voor de echte chocoladeliefhebbers.

Spelen met vuur? De ideale fonduepan

Heb je al zin gekregen om te gaan fonduen? Dat doe je natuurlijk niet met een pannetje op het vuur. Fonduesets bestonden vroeger uit een pan op een rek met daar onder een brander voor spiritus. Gevaarlijk dus, en de geur was ook niet zo prettig. De nieuwste fonduepannen zijn allemaal elektrisch en bestaan meestal uit een onderstel met warmte-element en een losse pan waar je de olie, bouillon, kaas of chocolade in verwarmt. Handig is het als er een knop is om de temperatuur mee te regelen, want chocolade hoeft bijvoorbeeld niet zo heet te worden als olie. Soms zitten er vorkjes of kleine schepjes bij de apparaten, en de meeste pannen kunnen in de vaatwasser.

©M.studio - stock.adobe.com

Zo maak je je fondue nog lekkerder!

Bij kaasfondue kun je het best je kaas bij de kaasboer halen, want het is lastig een goede mix te krijgen van zachte kazen die goed smelten en de pittige soorten die voor de smaak zorgen. Kies je voor bouillon, kies dan voor één soort vlees, dus alleen rund, varken of kip: de bouillon die je overhoudt krijgt dan een duidelijke smaak. Je zou misschien gevoelsmatig magere soorten vlees kiezen, maar juist voor bouillon zijn de vettere delen lekkerder, want die hebben meer smaak. Laat de stukjes gaar worden, maar niet te ver doorkoken: dan krijg je gekookt vlees, en dat is ook weer niet de bedoeling. Houd de bouillon ook tegen de kook aan, dan krijg je het beste resultaat.

De jaarwisseling 2025/2026 is het laatste keer dat we zelf vuurwerk mogen afsteken. Reken maar dat er dus heel wat siervuurwerk de lucht in gaat op oudejaarsavond! Natuurlijk wil je daar foto's van maken, maar het blijft lastig om dit spektakel goed vast te leggen met een telefoon. Vaak eindig je met bewogen strepen of een overbelichte waas op je scherm. Met de juiste voorbereiding en instellingen maak je dit jaar foto's die wél de moeite waard zijn om te bewaren.

Begin met een schone lens door er even een microvezeldoekje overheen te halen. Vette vingers veroorzaken namelijk vlekken waardoor het felle licht van het vuurwerk minder goed wordt vastgelegd. Controleer daarnaast of je nog voldoende opslagruimte vrij hebt op je toestel. Omdat je waarschijnlijk veel beelden achter elkaar schiet, loopt je geheugen sneller vol dan je denkt. Vergeet ook niet om je batterij volledig op te laden, want als het koud is, gaat de accu van je smartphone sneller leeg.  

Stabiliteit voor scherpe beelden

Lichtflitsen in het donker fotograferen vraagt om een langere sluitertijd. Hierdoor is elke kleine beweging van je handen direct zichtbaar als een onscherpe vlek. Gebruik bij voorkeur een klein statief of een smartphonehouder om je toestel stil te houden. Heb je die niet bij de hand? Leun dan tegen een muur of lantaarnpaal en houd je smartphone met beide handen stevig vast. Gebruik in geen geval de digitale zoom. Dit verlaagt de kwaliteit van je foto aanzienlijk en maakt de korreligheid alleen maar erger.

©ID.nl

Lichtsporen vastleggen met iPhone

Heb je een iPhone, dan is de functie Live Photos je beste vriend tijdens de jaarwisseling. Zorg dat het ronde icoontje voor Live Photos bovenin je camera-app geel gekleurd is. Nadat je de foto hebt gemaakt, open je deze in de Foto's-app. Tik linksboven op het woordje 'Live' en kies uit het menu voor 'Lange belichting'. Je telefoon voegt dan alle beelden uit de opname samen tot één foto. Hierdoor veranderen de losse lichtpuntjes in vloeiende, lichtgevende banen tegen een donkere lucht. Gebruik hierbij bij voorkeur een statief of zet je iPhone ergens stabiel neer. Wanneer je namelijk los uit de hand fotografeert, worden de bewegingen die je zelf maakt ook meegenomen, en dat kan zorgen voor een wazig eindresultaat.

De Pro-modus op Android gebruiken

Veel Android-telefoons hebben een Pro-modus waarmee je handmatig de sluitertijd aanpast. Open deze stand in je camera-app en zoek naar de letter 'S' (Sluitertijd). Voor vuurwerk werkt een sluitertijd tussen de twee en vier seconden vaak het best. Houd de ISO-waarde laag, bijvoorbeeld op 100, om ruis in de donkere delen te voorkomen. Omdat de sluiter nu langer openstaat, is een statief echt een vereiste. Je krijgt dan de bekende foto's waarbij je de hele weg van de vuurpijl als een lichtspoor ziet.

Timing en compositie bepalen

Het moment waarop je afdrukt is bepalend voor het eindresultaat. Werk je met een normale sluitertijd, dan is de burst-modus handig: houd de ontspanknop ingedrukt wanneer een pijl de lucht in gaat. Zo leg je de hele explosie vast en kies je achteraf de mooiste foto uit de reeks. Denk ook na over de compositie van je beeld. Een foto van alleen de lucht is vaak wat kaal. Probeer elementen uit de omgeving mee te nemen, zoals silhouetten van gebouwen of bomen. Dit geeft context en maakt het plaatje een stuk interessanter.

🎆 Snelle checklist 🎆

De geur van versgebakken oliebollen hoort bij december. Toch ziet niet iedereen het zitten om met een pan heet vet aan de slag te gaan. Oliebakken in de airfryer lijkt dan een aantrekkelijk alternatief: minder luchtjes en ook nog eens minder vet. Maar levert bakken in een airfryer dezelfde oliebol op, of moet je toch de frituurpan uit het vet halen?

Oliebollen bakken in de airfryer, kan dat? Het korte antwoord is duidelijk: nee, een traditionele oliebol bak je niet in een airfryer. Klassiek oliebollenbeslag is vloeibaar en heeft direct contact met hete olie nodig om zijn vorm en structuur te krijgen. Een airfryer is in de basis een compacte heteluchtoven. Zonder een bad van hete olie kan het beslag niet snel genoeg stollen. Wie het toch probeert, ziet het deeg door het mandje zakken of uitlopen tot een platte, taaie schijf. Dat ligt niet aan het recept, maar aan de techniek.

Waarom hete olie onmisbaar is

Zodra je het beslag van de oliebol in de hete olie van de frituurpan schept, ontstaat er vrijwel direct een korstje om de buitenkant. Binnen in de bol ontstaat stoom, waardoor de bol uitzet en luchtig wordt. Die combinatie van afsluiten en opblazen zorgt voor de typische oliebolstructuur. In een airfryer ontbreekt die directe warmteoverdracht. Hete lucht is simpelweg minder krachtig dan hete olie. Zonder direct contact met heet vet kan het beslag niet snel genoeg stollen. Daardoor blijft een echte oliebol uit de airfryer onmogelijk.

©Gegenereerd door AI

Wat wel kan: kwarkbollen uit de airfryer

Wie toch iets zelf wil maken in de airfryer, moet het klassieke oliebollenbeslag loslaten. Met een steviger beslag, bijvoorbeeld op basis van kwark, kun je ballen vormen die hun vorm behouden. Deze bollen garen prima in de hete lucht en krijgen een mooie bruine buitenkant. De uitkomst lijkt qua vorm op een oliebol, maar de structuur is compacter en de smaak meer broodachtig. Denk aan iets tussen een zoet broodje en een scone. Lekker, lichter en prima als alternatief, maar: het is geen oliebol zoals je die van de kraam kent.

Wat ook goed kan: oliebollen opwarmen in de airfryer

Waar de airfryer wel echt tot zijn recht komt, is bij het opwarmen van gekochte oliebollen. In de magnetron worden ze snel slap en taai. In de airfryer gebeurt het tegenovergestelde. Door de bollen een paar minuten op ongeveer 180 graden te verwarmen, wordt de korst weer knapperig en warmt de binnenkant gelijkmatig op. Je oliebollen smaken weer alsof je ze net gebakken (of gehaald) hebt!

Samenvatting

Wil je de échte oliebol, dan heb je twee opties: zelf bakken in een frituurpan of halen bij de kraam. Bakken in de airfryer kan niet, omdat vloeibaar beslag niet geschikt is voor hete lucht. Je kunt bijvoorbeeld wel kwarkbollen maken, maar dat is toch anders. De grootste winst zit in het opwarmen van kant-en-klare oliebollen: in de airfryer gaat dat snel, ze worden heerlijk knapperig en je hebt geen last van frituurlucht in huis.

🎆 Vuurwerk op je Galaxy Smartphone? 👇