De wereld digitaliseert in rap tempo en vernieuwingen als het metaversum en deepfakes maken hun entree. Welke invloed hebben dergelijke technieken op ons realiteitsbesef? Drie bekende Nederlandse techkenners wijden er een boek aan: ‘Echt nep’. Veel aandacht gaat uit naar de rol en voor- en nadelen van kunstmatige intelligentie.

De digitalisering tornt aan de realiteit zoals we die kennen. Een goed voorbeeld zijn de deepfakevideo’s waarin bekende figuren verhalen vertellen die ze nooit verteld hebben. Dergelijke video’s worden met de week realistischer en eenvoudiger in elkaar te zetten. Maar hoe controleer je of een video echt of nep is? En is de opmars van de deepfake wel een wenselijke ontwikkeling?

Het boek Echt nep gaat in op dit soort kwesties. Enerzijds vanuit een technisch perspectief, anderzijds vanuit een maatschappelijk perspectief. De auteurs noemen hierbij ook de voor- en nadelen van de betreffende ontwikkelingen en schetsen negatieve en positieve gebruiksscenario’s. Zo kun je goed ingevoerd je eigen mening vormen. Ik vind het een goede aanpak, zeker omdat de nodige verdieping meestal ontbreekt in de korte krantenberichten en een uitgelichte video op het journaal.

Vier delen

De drie auteurs brengen hun duiding in vier delen. Deel een gaat over het spelen met de realiteit, dat via techniek steeds vaker gebeurt. Daarna volgt er een uitleg over de spanning tussen feit en fictie, en welke invloed nieuwe technieken hebben op dit spanningsveld. Deel drie gaat uitgebreid in op de toekomst van synthetische media; mediavormen die door elkaar heen lopen en de gebruiker daarom anders en veelal meer entertainen dan een traditionele video of nieuwstekst.

Wat we met al die vernieuwingen kunnen, willen en misschien wel moeten doen, wordt in deel vier uitgelegd. Onder andere door te beschrijven welke realiteitsinstrumenten we hebben in het huidige mediarijke leven. Maar ook door te bepleiten dat we ons niet te veel moeten laten afleiden door techniek, maar beter kunnen focussen op grote vraagstukken. Dit hoofdstuk vind ik het minst technisch en meer filosofisch.

©PXimport

De auteurs

De filosofische schrijfstijl lijkt afkomstig van Thijs Pepping, een van de drie auteurs. Pepping houdt zich bezig met essentiële vragen over onder meer de perceptie van tijd en realiteit. Sander Duivestein schrijft en spreekt over technologie, en is adviseur en ondernemer. Zijn bedrijfsmatige focus is meer in het begin terug te lezen. De invloed van Menno van Doorn, ICT-onderzoeker, is in vrijwel het hele boek merkbaar.

Praktische info

‘Echt nep’ is in oktober 2021 uitgebracht in Nederland en geschreven door Menno van Doorn, Sander Duivestein en Thijs Pepping. Het boek kost 12,99 euro als e-book of 22,99 euro als paperback. De uitgave telt 312 pagina’s en de ISBN is 9789083069692. Er is op het moment van schrijven nog geen audioboek.

MSI breidt zijn monitorassortiment uit met meerdere nieuwe QD-OLED-modellen. Het gaat onder meer om twee 34-inch ultrawide monitors met een verversingssnelheid van 360 Hz en een update van de 32-inch 4K-lijn. MSI legt daarbij de nadruk op hoge verversingssnelheden, verbeterde helderheid en diepere zwartwaarden.

De nieuwe MPG 341CQR QD-OLED X36 en de MEG X zijn beide 34-inch ultrawide monitors met een 21:9-beeldverhouding en een verversingssnelheid van 360 Hz. Ze maken gebruik van een vijfde generatie QD-OLED-paneel met een aangepaste subpixelindeling, die vooral de scherpte van tekst moet verbeteren. Daarnaast past MSI Tandem OLED-technologie toe, waarbij meerdere lichtlagen worden gecombineerd om een hogere helderheid te bereiken en het paneel langer stabiel te houden.

Beide modellen zijn voorzien van DarkArmor Film, een extra laag die reflecties en verkleuringen bij omgevingslicht moet verminderen. Volgens MSI zorgt dit voor diepere zwartwaarden en een beter contrast, terwijl het schermoppervlak ook beter bestand is tegen dagelijks gebruik. Uniform Luminance is eveneens standaard aanwezig en geeft gebruikers meer controle over HDR-helderheid, zodat het beeld minder abrupt verandert bij wisselende content.

De MPG 341CQR QD-OLED X36 richt zich vooral op gamers die maximale snelheid en beeldkwaliteit zoeken. De MEG X is het nieuwe vlaggenschip en voegt daar extra AI-functies aan toe. Deze analyseren het beeld in realtime en kunnen bepaalde visuele elementen benadrukken of instellingen automatisch aanpassen, zonder dat games hier speciaal voor hoeven te zijn ontworpen. Daarnaast ondersteunt de monitor spraakbediening voor snelle toegang tot instellingen.

Naast de ultrawide modellen introduceert MSI ook twee nieuwe 32-inch 4K QD-OLED-monitoren: de MPG 322UR QD-OLED X24 en de MAG 321UP QD-OLED X24. Deze modellen maken gebruik van een vernieuwde QD-OLED-architectuur met extra aandacht voor helderheid en consistentie. Ook hier zijn DarkArmor Film en Uniform Luminance standaard aanwezig. MSI combineert die beeldkwaliteit met technieken die slijtage van het OLED-paneel moeten beperken, zoals automatische helderheidsaanpassingen en functies die actief worden wanneer de gebruiker afwezig is.

©MSI

ASUS breidt zijn gaminglijn Republic of Gamers (ROG) uit met de ROG XREAL R1, een augmentedreality-bril die speciaal is ontwikkeld voor gamers. De bril projecteert een virtueel scherm van 171 inch voor de drager en is volgens ASUS de eerste gamingbril met een micro-OLED-scherm van 240Hz.

De ROG XREAL R1 werkt zowel met pc's, spelconsoles als de draagbare ROG Ally. Via de meegeleverde ROG Control Dock kan de bril worden aangesloten met HDMI of DisplayPort, terwijl de verbinding met de ROG Ally via één USB-C-kabel verloopt. De speler ziet dan een groot virtueel scherm, zonder dat er installatie nodig is. Dankzij een ingebouwde X1-chip kan de afstand en grootte van dat scherm eenvoudig worden aangepast. De bril weegt 91 gram, wat hem licht genoeg maakt om ook onderweg te gebruiken.

Het micro-OLED-scherm biedt een Full HD-resolutie (1920x1080) met een beeldverversing tot 240Hz en een reactietijd van 3 milliseconden. Dat moet volgens ASUS zorgen voor vloeiende beelden zonder zichtbare vertraging of wazigheid. Het gezichtsveld bedraagt 57 graden, wat neerkomt op 95 procent van het normale blikveld. Gebruikers kunnen kiezen of het virtuele scherm op een vaste plek in de ruimte blijft of met hun hoofdbewegingen meedraait.

De lenzen passen zich automatisch aan de lichtomstandigheden aan dankzij elektrochromische technologie. De tint kan ook handmatig worden ingesteld, zodat het beeld goed zichtbaar blijft bij zowel daglicht als in donkere ruimtes. Voor het geluid werkt ASUS samen met Bose. De ingebouwde speakers moeten ruimtelijk geluid produceren, zodat spelers beter kunnen horen waar geluiden vandaan komen - handig bij bijvoorbeeld shooters of racespellen.

De ROG XREAL R1 verschijnt in de eerste helft van 2026. ASUS toont de bril deze week tijdens de CES-beurs in Las Vegas.

Wat is elektrochromische technologie?

Elektrochromische lenzen kunnen hun doorzichtigheid aanpassen met behulp van een elektrische spanning. Daardoor wordt het glas donkerder of lichter, afhankelijk van de lichtomstandigheden of de voorkeur van de gebruiker. De techniek wordt ook gebruikt in sommige zonnebrillen en autoruiten.

©ASUS ROG