Freewaremakers zijn meestal enthousiaste computergebruikers die niet programmeren uit winstbejag, maar hun vaardigheden inzetten om iets te verbeteren. Dankzij de gratis programma’s wordt computeren leuker en handiger! We bespreken de beste programma’s van dit moment en nieuwe versies van ‘evergreens’.

Tip 01: Moderne mediaspeler

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10; macOS

Nu 4K-films langzaamaan ingeburgerd raken, wordt het tijd om een nieuwe mediaspeler te kiezen. Eentje die niet alleen 4K probleemloos afspeelt, maar zelfs met 5K raad weet. 5KPlayer kan alle bestandsformaten aan en speelt zelfs dvd’s en blu-rays af. Het programma werkt snel en heeft een overzichtelijk menu. Videobestanden kunnen met één druk op de knop worden toegevoegd en afgespeeld. Ook is het eenvoudig om een ondertiteling toe te voegen en andere talen te kiezen. Films kun je via Airplay zelfs naar je iPhone, iPad of Apple TV sturen. Handig, als je smartphone of tablet bijvoorbeeld geen 4K ondersteunt, en je de film toch liever op een groot scherm kijkt. Met het programma kun je ook video’s van YouTube downloaden, maar daarvoor moet je je wel eerst (gratis) registreren.

Tip 02: Gemakkelijk overstappen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10; macOS

AnyTrans wordt vaak gebruikt als alternatief voor iTunes. Het werkt eenvoudig en bevrijdt je van de restricties die de software van Apple je oplegt bij het beheren van je muziek. Wie alle functies wil gebruiken, moet echter in de buidel tasten. Dat geldt niet voor het nieuwe onderdeel van AnyTrans: iOS Mover. Met dit programma kun je alle bestanden van je Android gratis overzetten naar een iPhone. Ideaal voor overstappers dus. Het programma biedt meer mogelijkheden dan Apples eigen overstapprogramma Move to iOS. Met AnyTrans kun je bijvoorbeeld ook je gesprekshistorie, specifieke muzieknummers, e-books en documenten van Android naar iOS sturen. Video- en muziekbestanden die niet door de iPhone worden ondersteund, worden automatisch door de software geconverteerd naar een formaat wat wel ondersteund wordt.

©PXimport

Tip 03: For your eyes only

Geschikt voor: Chrome en Firefox

Het wordt steeds eenvoudiger om digitale berichten te onderscheppen. Publieke wifi-verbindingen worden regelmatig afgeluisterd, accounts steeds vaker gehackt. Het is verstandig om je daartegen te beschermen. Een van de manieren om dat te doen is door het versleutelen van je mailberichten. Het gebruik van encryptie is echter niet altijd even eenvoudig. Mailvelope biedt gelukkig hulp. Deze extensie kun je gemakkelijk toevoegen aan Gmail, Yahoo of Outlook. Voor de versleuteling gebruikt het programma OpenPGP. Dat betekent dat je een privé-code en een publieke code – sleutels genoemd – krijgt. De publieke code moet je delen met je ontvangers. Onder Opties vind je de mogelijkheid om een sleutel aan te maken. Klik op het icoontje dat nu standaard verschijnt bij het opstellen van een mail en de editor van Mailvelope opent. Schrijf vervolgens je mail, tik op Versleutelen, en het bericht wordt omgezet in code. Alleen de ontvangers waarmee je publieke sleutels hebt uitgewisseld, kunnen het bericht lezen.

Tip 04: Nostalgisch gamen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10; macOS

Nintendo heeft onlangs de SNES Classic Mini uitgebracht, een kopie van de populairste spelcomputer van de jaren negentig. Het is nu een kleiner kastje met natuurlijk moderne aansluitingen. De spelcomputer is bijzonder gewild en daardoor amper verkrijgbaar (met z’n 100 euro ook overigens best prijzig). Er is gelukkig ook een andere manier om bijvoorbeeld de meer dan 30 jaar oude Mario weer in huis te halen: met RetroArch, een emulator voor de pc. Ga naar deze website, kies links voor nightly/windows, en selecteer de map x86. Download het laatste installatieprogramma, in ons geval RetroArch-2017-10-[19]-x86-setup.exe (kies voor de nieuwste datum (dag) tussen de vierkante haken), installeer en open het en klik op Load Core. Klik vervolgens op Download Core en dubbelklik in de lijst op SNES / Super Famicom (Snes9x). Ga terug naar het hoofdmenu en klik op Load Content en kies een rom. Roms zijn spellen die verpakt zijn in een bepaald bestandsformaat, en kun je veelal online te vinden, bijvoorbeeld via emuparadise.me of romsmania.com. Het spel kun je vervolgens op een groot scherm spelen. Om helemaal recht te doen aan het nostalgische gevoel, kun je voor zo’n 10 euro per stuk ook SNES-controllers met een usb-aansluiting kopen.

©PXimport

Tip 05: Opruimen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10; macOS

Mogelijk heb je terabytes aan ruimte op je computer, maar zelfs met die enorme ruimte is het zo nu en dan verstandig af en toe op te ruimen. Je besturingssysteem wordt er namelijk niet sneller op als zich het door allerlei ‘rommel’ een weg moet banen. Met dupeGuru is je najaarsschoonmaak een fluitje van een cent. Het programma speurt alle dubbele bestanden en mappen op, waaronder foto’s en muziek. Zelfs als die duplicaten niet dezelfde naam hebben. Na de installatie druk je op + om een locatie toe te voegen, daarna op Onderzoeken en dupeGuru gaat voor je aan het werk. Na een paar minuten speuren krijg je een handig overzicht te zien van alle gevonden duplicaten die je vervolgens kunt verwijderen of verplaatsen.

Tip 06: Scratchen voor beginners

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10; macOS

Nederland kent een flink aantal beroemde dj’s. En als zij dat kunnen, waarom jij dan niet? Wie zich aan het mixen en scratchen wil wagen, kan natuurlijk twee draaitafels en een mengpaneel aanschaffen, maar het kan goedkoper. Gratis zelfs. Met VirtualDJ 8 kun je plaatjes draaien op je pc. Krijg je dat een beetje onder de knie, dan kun je met dit programma er ook een mooie video bij maken. Het begin is simpel, meer dan twee mp3’s naar het programma slepen, waarna de nummers op de virtuele draaitafels worden gelegd, is het niet. Het programma kan de muziek ook nog eens automatisch synchroniseren, zodat het niet direct verschrikkelijk klinkt. Daarna komt het erop neer: oefenen, oefenen en nog eens oefenen met loops, effecten en cues.

©PXimport

Tip 07: Video voor onderweg

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Voor een steeds groter wordende groep mensen is wachten op een televisieprogramma niet meer van deze tijd. Ze kijken liever een goeie serie op Netflix of een vlog op YouTube op de momenten dat het hun uitkomt. Maar wat als je even geen goeie internetverbinding hebt, bijvoorbeeld in de trein? In de Netflix-app kun je inmiddels bepaalde series en films downloaden voor onderweg, maar bij YouTube is dat nog niet het geval. Met YTD Video Downloader is dat toch mogelijk. Het programma werkt simpel. Je plakt het adres in het programma en kiest voor Download. De video wordt in de hoogst beschikbare kwaliteit op je laptop of smartphone gezet. Onder het tabblad Convert kun je de video vervolgens converteren naar een handzaam formaat voor je mobiel.

Tip 8: Verjongingskuur

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

We weten allemaal dat het belangrijk is om je drivers up-to-date te houden. Het verbetert de stabiliteit, maakt je pc vaak sneller, en is veiliger. Het is echter een taak die er vaak bij in schiet. Driver Booster 5 neemt die taak van je over en checkt automatisch alle drivers op je pc. Het programma geeft in een overzichtelijk menu weer welke aanstuurprogramma’s zijn verouderd en hoe urgent een update is. Met één druk op de knop worden ze automatisch bijgewerkt. Simpeler kan bijna niet.

©PXimport

Tip 09: Wonderschoon lijstje

Geschikt voor: Chrome

We hebben allemaal van die momenten dat we onze aandacht er niet bij kunnen houden of dat we zo veel klusjes moeten doen dat we het overzicht kwijt zijn. Voor dergelijke momenten zijn takenlijstjes zeer handig. Een efficiënte manier als je toch achter je pc zit, is gebruikmaken van de extensie Momentum. In plaats van een leeg tabblad, krijg je een persoonlijke pagina te zien als je Chrome opent. Eentje die je niet alleen groet, maar je ook meteen vertelt hoe laat het is en je inspireert om aan de slag te gaan. Op de pagina kun je taken toevoegen en ze doorstrepen als je ze hebt gedaan. De mooie achtergrondfoto en de ruime opmaak zorgen ervoor dat je niet gestrest raakt van je to-dolijstje, maar juist het overzicht behoudt.

Tip 10: Hulp bij noodgevallen

Geschikt voor: Windows 7, 8(.1), 10

Iedere pc(-gebruiker) krijgt er wel een keer mee te maken: virussen, reclame, malware. Kortom, ongewenste gasten die je plezier flink verstoren en soms zelfs gegevens van je stelen. Een goede beveiliging, zeker op een Windows-pc, is van groot belang. Emisoft heeft daarvoor de Emergency Kit ontwikkeld. Het programma kan je computer scannen en schoonmaken zonder dat je het hoeft te installeren. Het werkt dus ook vanaf een usb-stick, en kan zelfs worden ingezet buiten het besturingssysteem om (handig als de boel echt plat ligt). Het programma is overzichtelijk en werkt gemakkelijk. Na de eerste installatie wordt de lijst met virusdefinities bijgewerkt, waarna de software aan de slag kan. Op Scan klikken is al voldoende. Als de hele pc is doorgelicht, krijg je een verslag van de gevonden boosdoeners. Je kunt er vervolgens voor kiezen om ze meteen te verwijderen of eerst in quarantaine te zetten, zodat je nog even kunt kijken wat de gevolgen zijn als je het bestand verwijdert.

Gevaarlijk?

Microsoft Gaming-ceo Phil Spencer en Xbox-directeur Sarah Bond vertrekken bij het Amerikaanse bedrijf.

Dat hebben verschillende media vernomen, en Spencer zelf heeft het inmiddels ook bevestigd via social media. Daarbij publiceerde IGN ook interne e-mails van Microsoft's ceo Satya Nadella, de te vertrekken Spencer en de nieuwe Microsoft Gaming-ceo Asha Sharma en Matt Booty.

Naar verwachting vertrekt Spencer, die bijna veertig jaar bij Microsoft werkzaam was, aanstaande maandag. Xbox-president Sarah Bond - waarvan voorheen werd gedacht dat ze Spencer uiteindelijk zou vervangen - gaat ook weg. Asha Sharma is op dit moment nog de president van Microsofts CoreAI en gaat dus Microsoft Gaming bestieren. Matt Booty, het hoofd van Xbox Game Studios, wordt gepromoot naar chief content officer en zal nauw samenwerken met Sharma.

"Afgelopen najaar deelde ik met Satya dat ik nadacht over mijn vertrek en het beginnen aan het volgende hoofdstuk van mijn leven", zo stelt Spencer in zijn e-mail. "Vanaf dat moment gingen we aan de slag met onze aanpak, met het oog op het behoud van stabiliteit en het versterken van de fundering die we hebben gebouwd. Xbox is altijd meer dan een bedrijf geweest. Het is een levendige gemeenschap bestaande uit spelers, makers en teams die erg veel geven om wat we bouwen en hoe we dat doen. Het verdient een goed doordacht plan voor de toekomst."

"Ik wil Phil bedanken voor zijn uitzonderlijke leiderschap en samenwerking", aldus Nadella in zijn e-mail naar werknemers. "In meer dan 38 jaar bij Microsoft, waaronder 12 jaar aan het hoofd van de gamedivisie, heeft Phil geholpen met het transformeren van wat we doen en hoe we dat doen."

De nieuwe Microsoft Gaming-ceo aan het woord

Sharma, de nieuwe ceo van Microsoft Gaming, meldt in haar e-mail: "Mijn eerste taak is simpel: begrijpen hoe dit werkt en het vervolgens beschermen. Dat begint bij drie verplichtingen. Ten eerste geweldige games - daar begint alles mee. We moeten geweldige games hebben die door onze spelers geliefd worden." Vervolgens vertelt Sharma over het belang van onvergetelijke personages, de macht geven aan ontwikkelstudio's en iconische franchises.

"Ten tweede: de terugkeer van Xbox. We verbinden ons opnieuw aan onze trouwe Xbox-fans en -spelers, die de afgelopen 25 jaar in ons hebben geïnvesteerd, en de ontwikkelaars waar we de uitgebreide universa en ervaringen die onze spelers wereldwijd omarmen mee hebben gebouwd. We zullen onze afkomst eren met een vernieuwde inzet voor Xbox, te beginnen bij de console, die heeft gevormd wie we zijn." Sharma benadrukt daarbij dat games tegenwoordig op meerdere apparaten te vinden zijn, en spreekt uit dat Microsoft zich niet wil limiteren aan één apparaat. "Terwijl we uitbreiden op pc, mobiel en cloud, moet Xbox naadloos, onmiddellijk en waardig voor de gemeenschappen die we serveren voelen."

Het derde punt van Sharma is "de toekomst van spelen. We nemen de heruitvinding van spelen waar. Daarom zullen we investeren in nieuwe zakenmodellen en nieuwe manieren om te spelen door gebruik te maken van wat we al hebben: iconische teams, personages en werelden waar mensen van houden. Maar we zullen die werelden niet behandelen als statische IP om uit te melken en geld uit te onttrekken. We bouwen een gedeeld platform en gereedschappen die ontwikkelaars en spelers de macht geven om hun eigen verhalen te creëren en delen."

Over Spencer en de staat van Xbox

Phil Spencer werd in 2014 hoofd van Xbox, toen hij de opdracht had Xbox One van een gebrekkige release het jaar ervoor te redden. Tijdens die consolegeneratie werd onder andere het populaire Xbox Game Pass gelanceerd. Dankzij onder andere die service en zijn veelvuldige interviews werd hij al snel populair onder gamers.

Na de Xbox Series X en S-release in 2020 begon de mening over Spencer om te slaan, vooral gevoed door de veranderingen rondom Xbox als merk. Sinds enkele jaren komen de spellen van Xbox-ontwikkelaar zelfs vaak ook op andere platforms uit - bijvoorbeeld op PlayStation 5 en Nintendo Switch. Tegelijkertijd loopt de verkoop van de huidige Xbox Series X en S-consoles flink terug. Spencer zelf verscheen de afgelopen jaren steeds minder vaak in interviews, en ook de vele ontslagrondes en studiosluitingen binnen de Xbox-divisie zorgden voor reputatieschade.

Tegelijkertijd werden onder Spencers leiding grote aankopen als Bethesda en Activision Blizzard gedaan, bekend van gamefranchises als The Elder Scrolls, Fallout en Call of Duty.

Microsoft heeft eerder laten weten aan een nieuwe console te werken, die de grenzen tussen consoles en pc moet vervagen. Voor zover bekend wordt dit een apparaat die in feite pc-games af gaat spelen, alsmede Xbox-games, en waarop verschillende digitale pc-winkels bereikbaar zullen zijn - en dus niet alleen die van Microsoft zelf.

Het vertrek van twee belangrijke kopstukken binnen Microsofts gamedivisie is opvallend, zeker in combinatie met het feit dat de gametak van het bedrijf schijnbaar in een transitieperiode zit. Ook het feit dat de nieuwe ceo van Microsoft Gaming van CoreAI afkomt, houdt de gemoederen onder gamers bezig. Microsoft zet groots in op kunstmatige intelligentie, maar onder gamers heerst vooral onvrede over de invloed die AI tegenwoordig heeft op hun hobby. Sharma benadrukte in haar interne e-mail echter dat Xbox zich niet gaat richten op "zielloze AI-slop".

Toen je je laptop kocht, keek je waarschijnlijk vooral naar de processor, de grafische chip en hoeveel GB werkgeheugen erin zit. Of dat werkgeheugen DDR4 of DDR5 is, is voor de meeste mensen geen doorslaggevende factor. Toch is het wel handig om te weten wat de verschillen zijn tussen DDR4, dat je vooral in oudere laptops tegenkomt, en DDR5, dat bij nieuwe modellen meestal de standaard is. DDR5 kan per seconde meer data verwerken dan DDR4. Wat dat verschil betekent en wanneer extra gigabytes meer opleveren dan de stap naar DDR5, lees je in dit artikel.

De techniek achter DDR4 en DDR5

Het grootste verschil tussen DDR4 en DDR5 zit in de datasnelheid en bandbreedte. Zie het als een digitale weg: DDR4 is een prima route waar het verkeer netjes doorrijdt, DDR5 is een bredere snelweg waar per seconde meer data overheen kan. Daardoor hoeft de processor bij zware taken waarbij veel data heen en weer gaat (denk bijvoorbeeld aan videobewerking) minder vaak te wachten op nieuwe informatie. Let wel: die extra 'rijstroken' leveren pas winst op als je processor, grafische chip en software er ook echt gebruik van maken. Bij lichte taken, zoals browsen en tekstverwerken, is werkgeheugenbandbreedte zelden de bottleneck. Gaat dat langzaam, dan heeft dat eerder te maken met de processor, opslag, of de browser.

DDR5 kan ook helpen met het energieverbruik, omdat het op een lagere spanning werkt: 1,1 volt in plaats van 1,2 volt bij DDR4. In een laptop kan dat iets schelen, al hangt het effect af van wat je doet en hoe de rest van het systeem is opgebouwd. Daarnaast zit bij DDR5 een deel van de stroomregeling op de geheugenmodule zelf. Dat kan de stroomvoorziening stabieler maken, maar het maakt de module ook wat complexer om te produceren.

Wat biedt DDR5 in de praktijk?

DDR5 komt vooral tot zijn recht bij taken die veel werkgeheugenbandbreedte vragen, zoals 8K videobewerking of complexe simulaties. Daarbij blijft de processor (en soms de GPU) meestal de doorslaggevende factor: die bepaalt of je systeem zo'n klus überhaupt vlot aankan. DDR5 kan helpen om wachttijd te verminderen, maar het maakt een trage CPU niet ineens snel. Een ander voordeel is dat je per module hoge capaciteiten kunt halen. Voor zware desktop-werkstations zijn systemen met 256 GB aan werkgeheugen inmiddels realiteit. Bij laptops ligt die grens doorgaans lager, vaak rond de 128 GB, omdat ze meestal minder geheugenslots hebben. Bovendien is het werkgeheugen bij veel modellen vastgesoldeerd, waardoor je later niet kunt uitbreiden.

©Batorskaya Larisa

DDR5 voor gamers: nodig of niet?

Voor gamers blijft het voordeel van DDR5 vaak beperkt. In veel games gaat het om een klein verschil, en op 1440p of 4K zie je dat meestal nog minder terug omdat je dan eerder tegen de grens van de videokaart aanloopt dan tegen die van het werkgeheugen. Ook hier geldt: de keuze voor CPU en vooral GPU bepaalt je gameprestaties veel sterker dan de stap van DDR4 naar DDR5. Dat verschil tussen DDR4 en DDR5 is onderzocht in een vergelijkingstest van de gezaghebbende site Tom's Hardware. Daarbij ging het bijvoorbeeld om 3% verschil in gameprestaties in Assassin's Creed Valhalla, 2% in Far Cry 6, Tom Clancy's Ghost Recon Breakpoint, Watch Dogs: Legion en Borderlands 3, en 1% in Shadow of the Tomb Raider en Wolfenstein: Youngblood.

©Crystal Dynamics

Is een laptop met DDR4 nog goed genoeg?

Ja, voor de meeste Nederlanders is een laptop met DDR4 nog steeds goed genoeg. Gebruik je hem vooral voor internetten, Netflix kijken, Microsoft Office en af en toe een simpele fotobewerking, dan merk je in de praktijk nauwelijks verschil tussen DDR4 en DDR5. Bij laptops is DDR4 of DDR5 bovendien vaak geen losse keuze: het hangt samen met de generatie processor die in het model zit.

DDR5 kan wel voordeel geven bij zwaardere taken waarbij de computer grote hoeveelheden data tegelijk moet verwerken, maar dat wordt pas echt interessant als je met zware programma's werkt, of als je games zo soepel mogelijk wilt laten lopen - ervan uitgaande dat je CPU en GPU die werklast ook aankunnen. Denk aan situaties waarin je merkt dat je laptop moeite heeft om alles bij te houden, ook al staat de beeldkwaliteit niet eens extreem hoog. In veel situaties blijft het verschil klein. Belangrijker is vaak de hoeveelheid werkgeheugen: 16 GB voelt meestal merkbaar fijner dan 8 GB, ongeacht of het DDR4 of DDR5 is.

DDR4 is niet meer vanzelfsprekend goedkoop

Lange tijd was DDR4 de slimme, goedkope keuze als je vooral op de prijs lette: het verschil met DDR5 was groot. Door de huidige tekorten klopt dat beeld minder. DDR4-geheugen is flink duurder geworden; in sommige gevallen is de prijs zelfs meer dan verdubbeld. DDR5 is ook duurder geworden, maar omdat de productie van DDR4 wordt afgebouwd, kan DDR4 relatief harder in prijs oplopen. Daardoor ligt DDR4 in veel gevallen dichter tegen DDR5 aan dan je zou verwachten. Wie nu een nieuw systeem koopt, is met DDR4 vaak nog steeds het minst kwijt, alleen is 'goedkoop' bij werkgeheugen momenteel een rekbaar begrip.

©ronstik

Upgraden: wat wel en niet kan

DDR4 en DDR5 zijn nooit onderling uitwisselbaar, ook niet in een desktop. De inkeping zit op een andere plek en het platform moet het juiste type werkgeheugen ondersteunen. Je kunt dus geen DDR5 plaatsen in een systeem dat voor DDR4 is gemaakt, en andersom ook niet.

Bij laptops betekent dit meestal dat als je wilt overstappen op DDR5 je een nieuwe laptop zult moeten kopen. Veel laptops hebben namelijk geen uitbreidbaar werkgeheugen meer: de geheugenchips zitten voor ruimte- en kostenbesparing op het moederbord gesoldeerd, en bij sommige ontwerpen zelfs in hetzelfde pakket als de processor. Dan kun je later niets meer bijprikken. Dat is ook precies waarom DDR4 vs DDR5 bij laptops zelden de hoofdvraag is: je kiest een model, en daar hoort dit type geheugen bij.

Bij een desktop heb je vaak meer speelruimte, maar ook daar is het geen kwestie van alleen de geheugenmodules wisselen. Wil je van DDR4 naar DDR5, dan heb je een moederbord nodig dat DDR5 ondersteunt, en vaak ook een processor die bij dat moederbord past. Heb je vooral te weinig werkgeheugen (bijvoorbeeld 8 of 16 GB) en merk je dat je pc daardoor traag wordt, dan is extra DDR4 bijplaatsen meestal de goedkoopste verbetering. Pas als je toch al toe bent aan een grotere upgrade van je pc, wordt de stap naar DDR5 logisch.

Wanneer moet je echt upgraden?

Echt upgraden is pas zinvol als je merkt dat je huidige machine niet meer probleemloos werkt bij zware klussen zoals grote fotobestanden bewerken, video's monteren of veel dingen tegelijk doen. Heb je nu een laptop met 16 GB of 32 GB DDR4 die nog vlot werkt? Blijf die dan vooral gebruiken zolang de prijzen zo hoog liggen. Twijfel je, kijk dan eerst wat de oorzaak van de mindere prestaties is: zit je werkgeheugen tegen zijn limiet, of zijn het vooral je processor of GPU die de klus niet bijbenen?

Zo controleer je of je extra RAM nodig hebt

Voordat je besluit om een flinke investering te doen in een nieuw systeem of extra geheugen, is het slim om te kijken hoe je huidige computer presteert onder druk. Je kunt dit eenvoudig zelf testen op zowel Windows als Mac.

Windows

Open eerst de programma's die je normaal gesproken tegelijk gebruikt, zoals je browser met veel tabbladen, Word en een videocall. Druk daarna op Ctrl + Shift + Esc om Taakbeheer te openen. Ga naar het tabblad Prestaties en klik op Geheugen. Kijk vervolgens naar de grafiek en het percentage dat in gebruik is: blijft dat langere tijd rond de 80 tot 90 procent hangen terwijl je gewoon je dagelijkse werk doet, dan zit je tegen de grens van je werkgeheugen aan. Dat merk je vaak aan kleine haperingen, zoals tabbladen die trager laden of apps die later reageren. Zie je tegelijk dat je pc veel met de schijf bezig is, bijvoorbeeld omdat programma's ineens langzamer worden terwijl je opslaglampje blijft knipperen, dan is de kans groot dat Windows tijdelijk data op de SSD parkeert omdat het werkgeheugen volloopt.

Apple

Open je gebruikelijke programma's en druk daarna op Command + Spatiebalk. Typ Activiteitenweergave en druk op enter. Klik bovenin op het tabblad Geheugen en kijk onderaan naar de grafiek bij Geheugendruk. Is die groen, dan is er niets aan de hand. Wordt de grafiek geel of rood, dan heeft je Mac meer geheugen nodig om alles vlot te blijven draaien. Let ook op Gebruikte swap: als dat oploopt tot meerdere gigabytes, dan is je werkgeheugen in de praktijk te krap.