Gesproken woord omzetten in tekst doe je zo
We zijn gewend om onze teksten in te tikken op een toetsenbord. Of desnoods op een virtueel toetsenbord, als het om een tablet of smartphone gaat. Maar er zijn ook situaties waarin je veel liever gewoon lekker wilt zeggen waar het op staat. Nou, dat is geen enkel probleem hoor, want daarvoor is er software met een luisterend oor. Zo kun je gesproken woord omzetten in tekst.
We tikken wat af op onze computers, tablets en smartphones, zonder erbij stil te staan dat er nog een andere manier is om zoiets als zoekwoorden, notities of complete teksten in te voeren. Want wat dacht je van jouw eigen stem? Dankzij spraakherkenning kun je tegenwoordig prima tegen een computer of een mobiel apparaat praten, waardoor je dat toetsenbord ineens een stuk minder vaak nodig hebt. Toegegeven, niet alles wat je zegt wordt feilloos herkend en in tekst omgezet, maar je komt er wel een heel eind mee. Welke mogelijkheden zijn er zoal?
Live transcriptie
Met de app Live Transcriptie & geluidsmeldingen van Google zet je gesproken taal op Android-telefoons eenvoudig om in tekst. Het is allereerst een uitkomst voor doven en slechthorenden dat deze app zichtbaar maakt wat iemand zegt. Want zelfs als je iemands gezicht niet of onvoldoende ziet om goed te kunnen liplezen, kun je het gesprek dan alsnog volgen.
Ook als jij je handen niet volledig vrij hebt of even snel een korte notitie of een ideetje wilt vastleggen, is het een uitkomst dat je gewoon tegen je telefoon kunt praten en niet steeds in het toetsenbord hoeft te klimmen. Je kunt er trouwens ook een gesprek of interview mee transcriberen. Scheelt je veel tikwerk.
De app is eenvoudig van opzet, al is er wel een aantal instellingen die je even moet nalopen om hem optimaal te gebruiken. Zodra je Live transcriptie hebt gestart, zie je een grote microfoon op een nagenoeg blanco scherm. Begin met praten of richt de telefoon op een andere spreker en het gesproken woord wordt omgezet in tekst. Daar is wel een internetverbinding voor nodig.
Daarnaast is het essentieel dat je aangeeft om welke taal het gaat. Onderaan het scherm zie je de primaire taal en door erop te tikken, schakel je over naar een secundaire taal. Je kunt daardoor razendsnel schakelen tussen twee verschillende talen. Tik op het tandwiel, kies Meer instellingen en geef bij Audio en taal aan welke twee talen dat moeten zijn.
©PXimport
Regel een back-up
Live transcriptie werkt behoorlijk goed, maar zit er ook geregeld naast. Gebruik je de app voor zoiets als een interview, maak dan ook zelf aantekeningen of neem een audiorecorder mee als je die hebt. Mocht een fragment van de transcriptie onleesbaar zijn of de app een paar zinnen gemist hebben, dan kun je altijd nog op jouw back-up terugvallen. Je moet de tekst sowieso altijd nalopen en verbeteren, omdat woorden of woordgroepen regelmatig worden gemist of foutief worden weergegeven. Zijn er meerdere sprekers, dan zie je helaas niet wie wat gezegd heeft. Voor de notulen van een vergadering is de app daarom wat minder geschikt. Ook zitten de deelnemers dan al snel te ver uit elkaar en praten ze wellicht net iets te vaak door elkaar heen.
Geheugen
Nu je toch in de app-instellingen zit, activeer dan bij het onderdeel Opslaan meteen even de optie Transcriptie opslaan. Vanaf dat moment blijft alle herkende tekst maximaal drie dagen beschikbaar in de app.
Zodra je de app opnieuw start, zie je exact hetzelfde beginscherm als anders, maar kun je nu ook terugbladeren naar eerdere teksten. Wil je een tekst bewaren of ergens voor gebruiken? Houd je vinger op een willekeurig woord gedrukt, kies Alles selecteren en tik op Kopiëren. Daarna kun je de gekopieerde tekst in bijvoorbeeld een e-mail, document of notitie-app plakken.
Via de optie Geschiedenis verwijderen die je eveneens in het onderdeel Opslaan vindt, worden alle teksten gewist en begin je weer met een schone lei. Verder is de optie Geluidslabels tonen in het onderdeel Gebeurtenissen interessant. Zodra er tijdens het transcriberen zoiets als gelach, muziek of een deurbel klinkt, verschijnt er een label dat dit aangeeft.
Wil of kun je niet tegen jouw gesprekspartner praten? Tik dan tijdens het transcriberen op het pictogram van het toetsenbordje, tik jouw antwoord of reactie in en toon het scherm aan de ander.
©PXimport
Luistertips
Het omzetten van spraak naar tekst lukt beter naarmate er minder storende achtergrondgeluiden te horen zijn. In een rustige kamer gaat het daarom een stuk makkelijker en nauwkeuriger dan in zoiets als een druk café. Daarnaast helpt het als je rustig en duidelijk spreekt, losse woorden niet in elkaar overlopen en je na elke zin een korte pauze inlast om de app even de tijd te geven om de volledige zin te analyseren. Je ziet vanzelf wanneer je weer verder kunt praten. Het is echt niet nodig om keihard te praten of zelfs tegen je telefoon te schreeuwen. Nog sterker, dat werkt juist averechts. Omdat de microfoon van een smartphone geluid uit alle richtingen oppikt, kun je hem het beste dicht bij een spreker of je eigen mond houden. Die stem klinkt dan verhoudingsgewijs aanzienlijk harder dan alle overige geluiden. In een rustige omgeving levert zelfs fluisteren al een goede transcriptie op. Ideaal als je niet wilt dat huisgenoten of collega’s jou in je eentje horen praten.
©PXimport
Spraakverwerker
De app Live transcriptie is vooral geschikt om gesprekken te volgen, een gespreksverslagje te maken en uiteraard voor korte notities of boodschapjes die je na het werk snel nog even wilt halen. Voor langere en meer gestructureerde teksten of verhalen kun je beter Microsoft Word gebruiken. Want ook deze tekstverwerker biedt een luisterend oor.
Dat is meteen een uitkomst voor iedereen die veel liever praat dan tikt, of wanneer het typen tijdelijk niet of minder makkelijk gaat door een blessure. Dus heb jij iets te vertellen, maar komt het er steeds maar niet van om jouw verhaal ‘op papier’ te zetten? Dan klim je gewoon op jouw praatstoel en de dicteerfunctie van Word regelt de rest.
Erg handig is dat het zowel op Android als iOS (iPhone en iPad) werkt, net als op computers (Windows en Mac) en zelfs in de online versie van Word. Praat dus gerust met jouw favoriete apparaat.
Bij een smartphone of tablet open je een nieuw of bestaand document en tik je op het microfoonpictogram dat zich ergens boven in het document bevindt. Het document moet wel geopend zijn om te bewerken, dus het virtuele toetsenbordje moet zichtbaar zijn. Let erop dat er in het virtuele toetsenbord zelf ook een microfoontje kan zitten, maar dat bedoelen we hier niet.
Bij een computer of de online versie van Word ga je in het lint naar Start en kies je Dicteren. Ook hier staat weer een microfoonpictogram bij.
©PXimport
Tekst en interpunctie
Zodra Word aangeeft dat het aan het luisteren is, is het een kwestie van jouw verhaal vertellen, waarna dit als tekst in het document verschijnt. Las je een korte pauze in, dan krijgt het begin van de zin automatisch een hoofdletter en verschijnt een punt achteraan. Tik of klik op de microfoon onderaan het scherm om het dicteren te stoppen of te pauzeren.
Via het tandwielpictogram geef je aan om welke taal het gaat, of je grof taalgebruik eruit wilt laten filteren en ook of je van automatische leestekens gebruik wilt maken. Dit laatste houdt in dat je al pratende alvast aan de interpunctie en leesbaarheid van jouw tekst kunt sleutelen. Je zegt bijvoorbeeld punt, komma, of vraagteken, waarop Word dat leesteken toevoegt. Of je zegt nieuwe regel of nieuwe alinea.
Waarom hoort Word mij niet?
Zie je geen dicteermicrofoon in de Word-app? Tik bij een document dat je voor bewerking hebt geopend op het menupictogram (drie puntjes boven elkaar) en schakel Spraakherkenning in. Hoort Word jou nog steeds niet praten? Controleer dan in de instellingen van jouw telefoon of deze app is gemachtigd om de microfoon te gebruiken. Ook op een pc moet dit zijn toegestaan in de privacy-instellingen van Windows.
Luisterend toetsenbord
Het toetsenbord van jouw smartphone heeft ook nog een spraakherkenningsfunctie. Superhandig, want daardoor kun je ook in apps die geen eigen spraakherkenning hebben handsfree tekst invoeren.
In het standaardtoetsenbord van Android, Gboard, tik je op het tandwielpictogram, kies je Spraakgestuurd typen en schakel je Spraakgestuurd typen gebruiken in. Eventueel kun je via Spraakbijdragen meehelpen aan het verbeteren van deze spraakherkenningsfunctie van Google.
Vanaf dat moment zie je een microfoontje in het Google-toetsenbord, waarmee je opnieuw lekker tegen jouw telefoon aan kunt kwebbelen. Je kunt ook nu weer allerlei leestekens benoemen of om een nieuwe regel vragen.
Op een iPhone of iPad vind je eveneens een microfoontje in het toetsenbord, waardoor je weer overal waar je het toetsenbord kunt oproepen op je gemak kunt dicteren, leestekens toevoegt of naar een nieuwe regel gaat. Ditmaal gebruik je de spraakherkenning van Apple.
Zie je geen microfoon op het toetsenbord? Start in dat geval de app Instellingen op het thuisscherm, ga naar Algemeen, Toetsenbord en activeer de optie Schakel dicteren in.
©PXimport
Praten met Chrome
Ook aan de Google Chrome-browser mag je al pratende duidelijk maken wat je wilt doen. Want op zowel de (lege) pagina Nieuw tabblad als op elke Google-zoekpagina zit een microfoontje aan het uiteinde van het invoerveld. Niet alleen op een Android-telefoon, maar ook op een iPhone of iPad en zelfs op je pc. Hiermee kun je zowel spraakgestuurd zoeken als het adres van een website inspreken. Wel zo handig is dat het woord punt automatisch in dit leesteken wordt omgezet zodra je www zegt, omdat jij dan overduidelijk een website wilt bezoeken.
©PXimport
Geluidsmeldingen
We hebben het daarnet uitgebreid gehad over de app Live transcriptie & geluidsmeldingen van Google. Maar wist je dat tijdens de installatie hiervan niet één, maar twee apps op jouw Android-telefoon worden geplaatst? Die tweede app is alleen onzichtbaar.
Hoe dat zit? Live transcriptie en geluidsmeldingen, zoals de software in Google Play heet, bestaat in werkelijkheid uit twee losse onderdelen. Alleen Live transcriptie vind je terug op jouw telefoon. Aanvullend heb je een extra app gekregen, Geluidsmeldingen. Standaard zie je die dus niet, maar gelukkig kun je hem wel zichtbaar maken als je dat liever hebt. Wat is dit voor app en wat heb je eraan?
De app Geluidsmeldingen kan allerlei alarmerende geluiden detecteren en hier een melding van geven. Denk aan een piepende rookmelder, huilende baby, blaffende hond, stromend water, geklop op de deur en zelfs jouw deurbel. Opnieuw een zeer nuttige functie voor doven en slechthorenden, maar ook superhandig als je bijvoorbeeld even lekker naar muziek wilt luisteren met je hoofdtelefoon op, maar een koerier of onverwachte bezoeker niet wilt missen.
Om dit te activeren, start je de app Live transcriptie, tik je op het tandwiel en kies je Geluidsmeldingen openen. Nu opent de (onzichtbare) app Geluidsmeldingen met een uitlegscherm. Tik hier op Aanzetten, waarna je nog wat tips krijgt voor de beste werking. Bijvoorbeeld dat je de telefoon zo moet neerleggen dat de app goed kan luisteren. Zwerft er nog ergens in huis een wat ouder toestel rond dat je niet meer gebruikt? Dan kun je dat misschien tot geluidsmelder promoveren.
Zien wat je (niet) hoort
De app Geluidsmeldingen laat in een tijdlijn zien welke geluiden de afgelopen twaalf uur zijn gedetecteerd. Je kunt hier doorheen bladeren en met twee vingers in- of uitzoomen. Tik op het tandwiel en kies Meldingsvoorkeuren om per categorie aan te geven op welke manier(en) de telefoon jouw aandacht moet trekken. Denk aan trillen, een knipperend flitserlampje of een melding op een wearable. Tik op het tandwiel en daarna op de tekst Geluidsmeldingen zijn actief om in te stellen van welke gebeurtenissen jij allemaal meldingen wilt ontvangen.
Wil je even niet gestoord worden? Je kunt de geluidsmeldingen op elk moment pauzeren. Bijvoorbeeld in het berichtcentrum of met de schakelaar die je in de instellingen van de app ziet achter de tekst Geluidsmeldingen zijn actief. O ja, om de app Geluidsmeldingen zichtbaar te maken op jouw telefoon, zet je de optie Icoon tonen in de app-lijst aan.
Vertrouw overigens niet blindelings op de app, want deze kan gebeurtenissen missen of verkeerd interpreteren. Heb jij zelf geen hond? Dan kun je alsnog een melding krijgen als bijvoorbeeld het raam openstaat en buiten ergens een hond blaft.
©CIDimport
Digitale assistent
Je kunt nog een stap verdergaan en jouw telefoon vragen stellen of opdrachten geven. Op die manier bestuur je het toestel zonder dat je iets hoeft in te tikken en als je dat wilt zelfs zonder het aan te raken. Op Android-telefoons gebruik je hier Google Assistent voor en op een iPhone is dat Siri. Beide zitten al ingebouwd, je hoeft ze alleen maar even aan te zetten. Aanvullend geef je aan wanneer ze in actie mogen komen. Bij Android heb je de keuze om de assistent op te roepen door ‘Oké Google’ of ‘Hé Google’ te roepen, of door de thuisknop ingedrukt te houden. Op een toestel zonder fysieke thuisknop veeg je vanuit de hoek onderin schuin omhoog naar binnen. Bij een iPhone kan het via ‘Hé Siri’, de thuisknop of, als er geen thuisknop is, een knop aan de zijkant. Windows-pc’s hebben Cortana aan boord, maar dat werkt helaas niet in de Nederlandse versie.
