Bluetooth kennen we allemaal, maar met bluetooth-codecs wordt het al wat ingewikkelder. Waarom zijn er verschillende codecs en wat doen ze precies? We zetten ze hier voor je op een rij, met tekst en uitleg.

Lees eerst: Alles wat je wil weten over bluetooth

Data wordt bij bluetooth v2.0/2.1+edr in de praktijk met 2,1 Mbit/s overgedragen. In theorie is het maximaal 3 Mbit/s, maar door allerlei overhead is de beschikbare datapijp in de praktijk veel smaller. Een cd-stream verbruikt ruim 1,4 Mbit/s. Dat zou de bluetooth-verbinding direct doen opstroppen: voor andere aangesloten apparaten blijft er nauwelijks voldoende bandbreedte over om te functioneren.

Om zoiets te vermijden, wordt audio in ‘real time’ gecomprimeerd door een codec, zodat er bandbreedte genoeg overblijft voor andere bluetooth-toepassingen. Het a2dp-profiel verplicht het gebruik van de low complexity subband codec of sbc. Zowel de ‘source’ als de ‘sink’ moeten die ondersteunen.

Minder bekend is dat het a2dp-profiel nog drie optionele codecs toelaat, namelijk mpeg-1,2 layer 1/2/3 (mp1/mp2/mp3), mpeg-2,4 aac en atrac. Zender en ontvanger moeten minstens één daarvan ondersteunen. Vbr of variable bit rate-ondersteuning is overigens verplicht voor de ontvanger, maar niet voor de zender.

Om het helemaal ingewikkeld te maken, zijn daarnaast ook nog optionele fabrikant specifieke codecs toegestaan. De bekendste daarvan zijn Qualcomm aptx en Sony ldac, maar in theorie mag elke fabrikant eigen codecs gebruiken. Addertje onder het gras is wel dat zender én ontvanger dezelfde bedrijfseigen codec moeten ondersteunen.

De verplichte sbc-codec neemt het altijd over wanneer de eventuele optionele codecs niet herkend worden door de ontvanger, of ontbreken op de zender.

Sbc-codec

De door het a2dp-profiel verplichte sbc-codec kwamen we al tegen als wideband-codec voor de hsp- en hsf-profielen. Daar wordt die in mono-vorm (msbc) gebruikt, bovendien met de laagst mogelijke kwaliteitsinstellingen. Bij a2dp werkt sbc met een hogere bemonsteringsfrequentie van naar keuze 44,1 kHz of 48 kHz. De luisterapparatuur (‘sink’) moet deze hogere bemonsteringsfrequenties verplicht ondersteunen. Optioneel mogen ook de lagere bemonsteringsfrequenties van 16 en 32 kHz worden ondersteund. De speler (‘source’) moet verplicht één van beide hoogste bemonsteringsfrequenties ondersteunen en mag optioneel de drie andere ook ondersteunen.

De sbc-decoder in de ‘sink’ of ontvanger moet mono-, stereo-, dual-channel- en joint-stereo-modussen aankunnen. De sbc-encoder in de ‘source’ moet verplicht mono ondersteunen en daarnaast minimaal één van de drie vermelde stereo-methodes. De sbc-code ondersteunt bitrates tussen 127 en 356 Kbit/s.

Aac-codes (Apple)

Mpeg-2 aac en mpeg-4 aac zijn optioneel toegelaten codecs in het bluetooth-a2dp-profiel. Het luisterapparaat moet verplicht de 44,1 en 48 kHz bemonsteringsfrequenties aankunnen en de zender verplicht minstens één van beide. Optioneel zijn echter alle bemonsteringsfrequenties toegelaten tussen 8 en 96 kHz.

iOS-apparatuur ondersteunt niet alleen de standaard sbc-codec, maar ook de optionele mpeg-2/4 aac-codec. Apple raadt fabrikanten van accessoires voor Mac, iPad, iPod en iPhone trouwens aan om bij voorkeur aac te gebruiken, omwille van de hogere audiokwaliteit bij een vergelijkbare bitrate. iOS-apparatuur streamt aac-stereogeluid met een bemonsteringsfrequentie van 44,1 kHz en een bitrate van 264 Kbit/s. Variabele bitrates worden eveneens ondersteund.

Android O, dat dit najaar uitkomt, voegt de aac-codec toe aan de Android aosp-basiscode. Gebruikers van de nieuwe Android-versie zullen in de toekomst daarom vrij kunnen kiezen tussen sbc, aac, aptx, aptx hd en ldac.

Aptx-codec (Qualcomm)

De aptx-codec, intussen eigendom van chipfabrikant Qualcomm, levert volgens de makers bij een beperkte bitrate ‘cd-achtige audiokwaliteit’. Zender en ontvanger moeten het beide ondersteunen. Omdat fabrikanten er extra voor betalen, vind je het alleen bij duurdere bluetooth-apparatuur. Jammer genoeg is er geen verplicht logo, zodat het niet altijd duidelijk is of deze codec op een apparaat aanwezig is.

Er bestaan intussen drie aptx-versies, die gelukkig wel achterwaarts compatibel zijn. De originele aptx-codec gebruikt een bemonsteringsfrequentie van 48 kHz bij 16 bits. Aptx le (low latency) is aptx met een kleinere vertragingsfactor (slechts 40 ms tegenover 130 ms voor het origineel). Dat zorgt voor een betere synchronisatie tussen beeld en geluid, van belang voor gaming en video. Je vindt het bijvoorbeeld terug op draadloze gaming-headsets en draadloze soundbars. Aptx hd ten slotte is de highres-audiovariant met een bemonsteringsfrequentie van 48 kHz bij 24 bits. De bitrate voor aptx varieert tussen 176 en 352 Kbit/s.

Android O voegt aptx en aptx hd toe aan de Android aosp-basiscode. Gebruik ervan is gratis voor Android-apparatuur. Maar fabrikanten van afspeelapparatuur moeten aan Qualcomm wel een licentie voor aptx betalen.

Ldac-codec (Sony)

Herinner je dat atrac nog? Het is een bedrijfseigen codec van Sony, dat één van de optionele codecs is in het originele a2dp-bluetooth-audioprofiel. Sony-ingenieurs ontwikkelden dit compressiealgoritme oorspronkelijk in 1992 voor de MiniDisc. In bluetooth-apparatuur wordt atrac buiten Japan echter sinds 2008 niet meer gebruikt. Sony geeft intussen de voorkeur aan een andere bedrijfseigen codec, namelijk ldac. Je treft het voorlopig alleen aan op Sony-apparatuur. Overigens maakt Sony ook nog bluetooth-apparatuur met de aac- en aptx-codecs.

Ldac levert net zoals aptx bijna cd-kwaliteit. Het heeft drie kwaliteitsinstellingen: quality (bitrate van 960 Kbit/s), normal (600 Kbit/s) en connection priority (330 Kbit/s). De Sony-codec ondersteunt cd-audio (44,1 kHz / 16 bit) en hr-audio (96 kHz / 24 bit). Je vindt het terug op duurdere Xperia-smartphones, Sony Walkmans, Sony-koptelefoons en Sony actieve speakers.

Android O voegt de ldac-codec toe aan de Android aosp-basiscode. Gebruik ervan is gratis voor Android-apparatuur. Fabrikanten van afspeelapparatuur moeten Sony echter betalen om ldac te mogen gebruiken.

Hoor je eigenlijk verschil?

Geluidskwaliteit hangt van veel meer factoren af dan de codec in een bluetooth-apparaat. Is wat je wil beluisteren losless of gecodeerd? Zo ja, met welke codec? Een slecht mp3’tje met een lage bitrate tover je niet om in hr-audio, hoe goed je apparatuur ook is. Is het bronmateriaal in orde, dan klinkt dat natuurlijk nooit goed op een slechte koptelefoon of speaker, hoezeer bluetooth verder ook zijn best doet. De standaard sbc-codec is, wanneer hij correct wordt toegepast (wat niet altijd het geval is bij goedkope bluetooth-apparatuur), beslist bruikbaar. Sbc voldoet vaak, zeker bij typische gebruiksscenario’s, zoals muziek beluisteren tijdens het wandelen, sporten of in de wagen.

Maar ben je een kritische luisteraar, dan merk je met de juiste apparatuur bij goed bronmateriaal zeker subtiele verschillen tussen de codecs. De verschillen objectief testen is niet eenvoudig, maar bij min of meer correcte a/b-vergelijkingen klinken aptx, ldac en aac subtiel beter dan sbc en mp3. Deze codecs snijden alle tonen boven de 20 kHz af; bij sbc zelfs soms nog lager, afhankelijk van de dynamiek van het stukje muziek. De meeste mensen horen weliswaar weinig of niets boven 15 kHz (ruwweg de kwaliteit van een fm-radio), maar hoge tonen spelen wel degelijk een rol in hoe ruimtelijk en subtiel muziek in de praktijk klinkt. Verder veroorzaken aptx, aac en ldac door de band genomen minder digitale vervorming dan mp3 of sbc. Er zijn ook nadelen. Zo voegt aptx hoorbaar ruis toe, wat vooral in een stille omgeving opvalt.

Wil je zelf het verschil horen tussen losless audio en audio gecomprimeerd met respectievelijk aptx, sbc en mp3 320 Kbit/s (ldac ontbreekt helaas), dan vind je op deze website voorbeeldbestanden.

Guerrilla Games en Sony hebben vanmiddag de coöperatieve actiegame Horizon Hunters Gathering aangekondigd, een nieuwe game binnen de Horizon-reeks.

Het spel, dat op een nog onbekend moment op PlayStation 5 en pc uitkomt, was enkele jaren geleden al deels gelekt. Toen was al bekend dat de game een speelser uiterlijk zou krijgen dan de wat volwassener vormgegeven Horizon-hoofddelen.

Op PlayStation Blog wordt gemeld dat spelers met z'n drieën een team kunnen vormen en als Hunters de wereld kunnen beschermen van dodelijke machines. De setting blijft daarbij gelijk aan eerdere games uit de reeks van de Amsterdamse ontwikkelaar. Het is daarnaast ook mogelijk om de game alleen te spelen, of om een team met computergestuurde personages samen te stellen.

Verschillende modi en Hunters

Er zijn twee verschillende modi onthuld. In Machine Incursion is het de bedoeling dat spelers het opnemen tegen golven aan machines, gevolgd door een eindbaas, terwijl Cauldron Descent langere potjes omslaat met constant veranderende ruimtes die het uiterste van spelers vragen.

Spelers kunnen kiezen uit een uniek aantal Hunters, elk met hun eigen speelstijl, zoals mêlee of van een afstand aanvallen. Tussen missies waarbij er gejaagd wordt op machines door kan men socializen in de Hunters Gathering, waar men ook hun personages kan aanpassen, aankopen kan doen en gear kan upgraden.

Aankomende februari wordt een kleinschalige speeltest gehouden, waarvoor mensen zich kunnen aanmelden via het PlayStation Beta Program. In deze test zal het overigens alleen mogelijk zijn om in teamverband te spelen. Een releasedatum voor de uiteindelijke versie van het spel is nog niet bekend.

Over de Horizon-reeks

Horizon Zero Dawn verscheen in 2017 en is zoals gezegd ontwikkeld door het in Amsterdam gevestigde Guerrilla Games. Sindsdien is ook vervolg Horizon Forbidden West uitgekomen, alsmede vr-spel Horizon: Call of the Mountain en Lego Horizon Adventures. Voor het origineel is ook een remaster op de PS5 en pc verschenen.

Ondertussen werkt NCSoft in samenwerking met Sony ook aan Horizon Steel Frontiers, een mmorpg gebaseerd op de franchise die op een nog onbekend moment naar pc, iOS en Android komt.

Nintendo heeft vanmiddag een Nintendo Direct Partner Showcase uitgezonden. In dit artikel kun je de belangrijkste aankondigingen en trailers vinden voor games die naar Nintendo Switch en Nintendo Switch 2 komen.

Een nieuwe Resident Evil Requiem-trailer

Capcom greep de Partner Showcase aan om een nieuwe trailer van hun aankomende horrorgame Resident Evil Requiem te tonen, specifiek gericht op de Switch 2-versie (het spel komt ook naar PlayStation 5, Xbox Series-consoles en pc). In de game besturen spelers zowel Leon als Grace, waarbij beide personages unieke gameplay met zich meebrengen. Het spel komt op 27 februari uit. Op die dag verschijnen Resident Evil 7: Biohazard en Resident Evil Village ook voor de Switch 2.

Switch 2-versies van The Elder Scrolls 4: Oblivion, Fallout 4 en Indiana Jones

Er werden ook releasedata gegeven voor de Switch 2-versies van Indiana Jones and the Great Circle en Fallout 4: Anniversary Edition. Die games verschijnen respectievelijk op 12 mei en 24 februari. Daarnaast werd er een Switch 2-versie van The Elder Scrolls 4: Oblivion Remastered aangekondigd, die in de loop van dit jaar moet uitkomen. Lees hier meer over de drie games.

Switch 2-editie van Hollow Knight

Tijdens de presentatie werd bevestigd dat er later vandaag een Switch 2-versie van Hollow Knight uitkomt. Deze nieuwe versie van de geprezen metroidvania - die vorig jaar een vervolg kreeg in de vorm van Hollow Knight: Silksong - zal op Switch 2 in een hogere resolutie en verbeterde framerate draaien. Mensen die de Switch-versie van Hollow Knight al hebben gekocht, kunnen de Switch 2-verbeteringen via een gratis update downloaden.

Turok: Origins komt ook naar Switch 2

De shooter Turok: Origins was al aangekondigd voor PlayStation 5, Xbox Series-consoles en pc, maar komt ook naar Nintendo Switch 2. In dit spel nemen spelers het op tegen bloeddorstige dinosaurussen en een buitenaardse bedreiging. De Turok-reeks vond vooral op de Nintendo 64 een publiek met enkele geprezen shooters. De game komt aankomend najaar uit.

Final Fantasy 7 Rebirth verschijnt op 3 juni voor Switch 2

Final Fantasy 7 Rebirth, het tweede deel in de Final Fantasy 7 Remake-trilogie, is vanaf 3 juni voor Nintendo Switch 2 verkrijgbaar. Het eerste deel, Final Fantasy 7 Remake, kwam enkele weken geleden al uit voor Switch 2 en Xbox Series-consoles, nadat de game jarenlang alleen op PlayStation-consoles en later ook pc verkrijgbaar was. Daarbij werden de eerste beelden van het spel op Switch 2 getoond in een trailer. Lees hier meer over de aankondiging.

Nieuwe trailer van Pragmata

Capcom heeft tijdens de Direct een nieuwe trailer van de Switch 2-versie van Pragmata uitgezonden. In de game, die zich afspeelt op een ruimtestation die het contact met de mensheid heeft verloren, besturen spelers astronaut Hugh en het meisje Diana, die telekinetische krachten heeft. De game komt op 24 april uit - niet alleen op Switch 2, maar ook op PlayStation 5, Xbox Series-consoles en pc. Een demo van de game komt later vandaag naar de Switch 2 eShop.

Orbitals komt deze zomer uit

Er werd een nieuwe trailer uitgezonden van Orbitals, een uniek ogende actiegame die aankomede zomer exclusief naar Nintendo Switch 2 komt. In de game besturen spelers Maki en Omura. Het spel is namelijk alleen in coöp te spelen, dus twee spelers moeten samen door de ruimte vliegen of een ruimteschip besturen. Daarbij houdt de game een klassiek anime-uiterlijk aan, en kan men kiezen tussen Engelse of Japanse voice-overs.

Super Bomberman Collection aangekondigd

Tijdens de presentatie werd Super Bomberman Collection aangekondigd voor Switch en Switch 2, een collectie met zeven klassieke Bomberman-spellen, namelijk Bomberman, Bomberman 2, Super Bomberman, Super Bomberman 2, Super Bomberman 3, Super Bomberman 4 en Super Bomberman 5. In totaal zijn er twaalf versies van de games beschikbaar, waaronder voorheen onuitgebrachte gelokaliseerde versies van Super Bomberman 4 en 5. De collectie is vanaf vandaag digitaal verkrijgbaar, maar in augustus moet er ook een fysieke editie uitkomen.

Monster Hunter Stories 3: Twisted Reflection-demo komt vandaag uit

In de loop van vandaag verschijnt er een demo van Monster Hunter Stories 3: Twisted Reflection op de eShop. Daarnaast werd er een nieuwe trailer van de aankomende turn-based rpg getoond. Spelers kunnen hierin vrienden sluiten met zogeheten Monsties en zo krachtige vaardigheden vrijspelen. De game komt op 13 maart uit, ook op andere consoles en pc.

Valheim voor Switch-consoles

Valheim komt naar Switch-consoles, zo werd aangekondigd. De game kwam eerder al op andere platforms uit, zoals pc, PlayStation en Xbox, en zal dit jaar dus ook naar Switch 2 en Switch komen. In deze survivalgame kan men in de huid kruipen van Vikingen, die samen moeten werken om vijanden te verslaan en te overleven in een grote, procedureel gegenereerde spelwereld.

Digimon Story Time Stranger komt naar Switch 2 en Switch

Digimon Story Time Stranger verscheen vorig jaar al voor andere platforms, en is vanaf 10 juli ook op Switch-consoles beschikbaar. Spelers worden hierin meegesleept in een wereldwijde ramp waarbij zowel de menselijke als de digitale wereld op de rand van de ondergang komen te staan. Om beide werelden te redden moeten spelers in turn-based gevechten samenwerken met 450 Digimon met non-lineaire evolutiepaden.

En verder...

Hieronder zijn nog meer trailers die vandaag tijdens de Nintendo Direct Partner Showcase werden uitgezonden te zien, met games als eFootball Kick-Off!, Granblue Fantasy: Relink - Endless Ragnarok, The Adventures of Elliot: The Millennium Tales, Tokyo Scramble, Kyoto Xanadu en meer.