Internet komt bij je binnen via de router van je provider, maar wat gebeurt er daarna? Wie een ‘verantwoordelijke huisvader’ wil zijn voor zijn thuisnetwerk, zou hier een firewall achter moeten zetten. Dat kan met OPNsense, een opensource besturingssysteem met webinterface dat als firewall en router functioneert. We leggen uit hoe.

OPNsense is een opensource, op FreeBSD gebaseerd besturingssysteem dat van een computer een firewall en router voor je thuisnetwerk maakt. De functionaliteit is ook uit te breiden met allerlei plug-ins. De drijvende kracht achter dit besturingssysteem is het Nederlandse beveiligingsbedrijf Deciso, dat ook hardware verkoopt om OPNsense op te draaien.

Met OPNsense haal je een krachtig en gebruiksvriendelijk systeem in huis om je thuisnetwerk te beveiligen. Bovendien heeft het uitstekende documentatie.

Hardware-benodigdheden

Allereerst dien je na te denken over de hardware. OPNsense ondersteunt zowel 32- als 64bit-processors (Intel-compatibel) en draait vanaf een sd-kaart, ssd of harde schijf. De ontwikkelaars raden wel aan om 64bit-hardware te gebruiken.

De verdere vereisten hangen uiteraard sterk af van de grootte van je netwerk en van welke functionaliteit je allemaal wilt gebruiken. Als je slechts een basisfirewall en -router wilt, volstaat een 32bit-processor op 500 MHz met 512 MB ram en een sd- of cf-kaart met een capaciteit van 4 GB. Hier ga je dan geen ‘caching proxy’ of indringingsdetectie op draaien.

Wil je alle functies kunnen gebruiken, dan heb je een dualcore-processor van 1 GHz nodig met 1 GB ram en een ssd van 40 GB. En als je netwerk een hoge belasting heeft of veel gebruikers, dan raden de ontwikkelaars aan om te upgraden naar een 1,5GHz-processor, 4 GB ram en een ssd van 120 GB.

Je kunt ook niet zomaar een willekeurige pc uit de kast halen en hopen dat alles werkt. FreeBSD heeft immers niet zo’n uitgebreide hardwareondersteuning als Linux. Je raadpleegt het best de hardwareondersteuning van de door OPNsense gebruikte FreeBSD-release.

Uiteraard kun je ook bij ontwikkelaar Deciso of een van zijn partners hardware kopen. Deze hardware is wel duurder, maar dan ben je tenminste zeker van een goede ondersteuning en investeer je ook mee in de ontwikkeling van OPNsense.

OPNsense downloaden en installeren

Lees eerst de documentatiepagina over de installatie. Kies op de downloadpagina een architectuur (32 of 64 bit), een installatietype (kies vga om te installeren vanaf een usb-stick en de initiële configuratie met een toetsenbord en beeldscherm uit te voeren) en Mirror-server.

Pak het resulterende bz2-bestand uit met een programma als 7-Zip en schrijf het image met een programma zoals Etcher naar de usb-stick. Start je systeem dan vanaf deze usb-stick op. Je kunt nu met de gebruikersnaam installer en het wachtwoord opnsense inloggen om het installatieprogramma te starten. Dat kan met een aangesloten toetsenbord en muis, of via ssh (zoals met het programma PuTTY in Windows) op het ip-adres 192.168.1.1. Je computer dient dan wel via een netwerkkabel met je OPNsense-machine verbonden te zijn.

©PXimport

Daarna vraagt het installatieprogramma je om de installatiemodus te kiezen. De optie Quick/Easy Install is in de meeste gevallen het beste, tenzij je OPNsense op hardware met minimale systeemvereisten installeert of meerdere schijven in je hardware hebt. Bevestig daarna dat je OPNsense op de eerste harde schijf of ssd wilt installeren en start opnieuw op.

Na de herstart configureer je de netwerkinterfaces: je lan-interface (die bijvoorbeeld aangesloten is op de switch waaraan alle apparaten in je thuisnetwerk hangen) en de wan-interface (die aan de lan-poort van je modem hangt). Je kunt ook VLAN’s toekennen. Nadat de installatie voltooid is, krijg je een aanmeldprompt te zien, waarop je met de gebruikersnaam root en het wachtwoord opnsense inlogt. Maar ook de webinterface is nu op het ip-adres van je OPNsense-machine toegankelijk met dezelfde aanmeldgegevens.

Als je in de webinterface aangemeld bent, wordt de eerste keer de wizard opgestart. Die leidt je door de initiële configuratie. Je hoeft deze overigens niet volledig te doorlopen: op elk moment kun je met een klik op het logo van OPNsense linksboven de wizard verlaten. Daarna kun je hem opnieuw opstarten in het menu System / Wizard.

Maar de wizard is wel nuttig om vanaf het begin een goede basisconfiguratie te hebben. Zo kun je hier de hostname en het domein van je lokale netwerk, en de dns-servers invullen. Allow DNS servers to be overridden by DHCP/PPP on WAN vink je het best uit als je graag de controle hebt over welke dns-servers je gebruikt (zie ook de masterclass over versleuteld dns in dit nummer). De DNSSEC-ondersteuning kun je inschakelen, al leidt die optie bij verkeerde serverconfiguraties soms tot onbereikbare websites.

©PXimport

In de volgende stap stel je je tijdzone correct in. Daarna komen de instellingen van je wan-interface. Voor een PPPoE-configuratie dien je hier je gebruikersnaam en wachtwoord in te voeren, maar als je dhcp gebruikt voor de verbinding met je modem, hoef je op deze pagina niets te veranderen. In de laatste stap van de wizard verander je ook het root-wachtwoord.

OPNsense stelt het domein van je netwerk standaard in op localdomain. Kies hier gerust iets anders, maar zeker niet local, want dan ontstaat er een conflict met mDNS, dat dit domein ook gebruikt. Als je wilt dat je computers daarna op je thuisnetwerk bereikbaar zijn onder de naam hostname.domein, dien je in Services / Unbound DNS / General nog Register DHCP leases aan te vinken. En als je in de dhcp-instellingen (Services / DHCPv4 / [LAN]) aan je computers een statisch ip-adres op basis van hun mac-adres hebt toegewezen met een bijbehorende hostname (wat sterk aan te raden is), dien je ook Register DHCP static mappings aan te vinken.

Daarna kun je doorklikken naar het dashboard, wat je een overzicht geeft van de toestand van je OPNsense-systeem: wat systeeminformatie, de diensten die draaien en de status van je interfaces. Klik eerst eens bij updates op Click to check for updates. Je krijgt een aantal updates te zien. Klik rechtsboven op Update now om ze te installeren.

Na de update is je systeem klaar om te verkennen. Links vind je allerlei menu’s en in het zoekveld rechtsboven kun je ook zoeken op specifieke trefwoorden, waarna een klik op een zoekresultaat je onmiddellijk naar het juiste menu brengt. Kijk zelf eens rond in de menu’s. Je vindt er de basisfunctionaliteit van een router en firewall. Daar gaan we nu verder niet op in, want we hebben heel wat spannendere zaken te vertellen!

Netwerk analyseren

OPNsense bevat Netflow, een netwerkmonitoringtechnologie die door Cisco ontwikkeld is. Het biedt een krachtige manier om op je router te analyseren wat er in je netwerk gebeurt. Om het in te schakelen, ga je naar Reporting / Netflow, vink je bij LAN interfaces je lan-interface aan, vink je Capture local aan en klik je op Apply. Daarna krijg je de analyses te zien in Reporting / Insight.

Deze ene pagina biedt ongelooflijk veel inzicht in je netwerk. Bovenaan rechts kies je de periode die je wilt bekijken. Je krijgt van je interfaces de in- en uitgaande bandbreedte over die periode te zien. Daaronder zie je taartdiagrammen met het percentage netwerkverkeer per poort en per bron.

Klik je op een punt van een taartdiagram, dan verschijnt er een gedetailleerde lijst van alle verbindingen in die taartpunt, bijvoorbeeld met de poort of het bronadres waarop je hebt geklikt. En als je in de legenda op een poort of adres klikt, kun je die uit de taart filteren. Vink je Reverse lookup aan, dan worden de domeinnamen getoond in plaats van de ip-adressen. Wellicht zegt dat iets meer.

Wat de pagina Insight niet doet, is netwerkpakketjes tot op individueel niveau tonen. Wil je dat zien, ga dan naar de pagina Firewall / Log Files / Live View, waar je realtime het netwerkverkeer kunt bekijken en hoe ze door de firewallregels verwerkt worden.

©PXimport

Bedreigingen buitenhouden

OPNsense bevat ook een indringingspreventiesysteem (IPS) genaamd Suricata. Daarmee houd je bedreigingen buiten. In Services / Intrusion Detection / Administration schakel je het in. Vink daar Enabled en IPS mode aan, zorg dat WAN bij Interfaces staat en klik onderaan op Apply.

Dan dien je nu nog te definiëren welke bedreigingen je wilt blokkeren. Onder het tabblad Download kun je aanvinken welke lijsten met firewallregels je wilt downloaden. Zo’n lijst bevat regels die bepalen welke netwerkpakketjes geblokkeerd worden.

Als je op het edit-knopje naast een lijst klikt, krijg je meer info, waaronder een url waarop je meer uitleg vindt over de lijst. Zo blokkeert de lijst ET open/botcc bekende botnets, terwijl ET open/drop de grote spammers blokkeert. Vink aan wat je nodig hebt, klik bovenaan op Enable selected en onderaan op Download & Update Rules om de lijsten te downloaden.

Klik dan bij elke lijst die je ingeschakeld hebt op het edit-knopje en verander bij Input Filter de standaardwaarde none naar Change all alerts to drop actions om netwerkpakketten die aan een regel in de lijst voldoen te blokkeren. Klik daarna op Save changes. Als je dat voor al je lijsten hebt gedaan, klik je nog eens op Download & Update Rules om dit toe te passen.

Als er daarna een bedreiging geblokkeerd wordt, krijg je die te zien in het tabblad Alerts. Overigens kun je in het tabblad Schedule het best instellen dat je lijsten elke dag een update krijgen. Als je enabled aanvinkt, de rest van de instellingen hetzelfde laat en op Save changes klikt, worden je lijsten dagelijks om middernacht bijgewerkt.

Met deze spoedcursus heb je de basis van OPNsense door, maar er is nog veel meer mogelijk. In het vervolgartikel lees je meer overgeavanceerde opties.

Je zit op de bank en streamt probleemloos een 4K-video op je telefoon, maar zodra je je laptop openklapt om een webpagina te laden, lijkt het alsof de verbinding vastloopt. Ligt het aan de router of aan je computer? In dit artikel leggen we uit waarom wifi-snelheden zo sterk kunnen verschillen per apparaat en wat je eraan kunt doen.

Je betaalt voor een snelle internetverbinding, dus is de verwachting dat elk apparaat in huis die snelheid ook daadwerkelijk haalt. Toch voelt het surfen op je computer soms stroperig aan, terwijl je smartphone ernaast nergens last van heeft. Vaak wordt er direct naar de internetprovider gewezen, maar het probleem zit meestal in de apparatuur zelf. Het verschil in hardware, leeftijd en software tussen mobiele apparaten en computers is namelijk groter dan je denkt. Na het lezen van dit stuk weet je precies waar die vertraging vandaan komt.

Generatiekloof: waarom je laptop vaak achterloopt

Het snelheidsverschil tussen je telefoon en je computer komt vaak neer op een simpele generatiekloof. We vervangen onze telefoons gemiddeld elke twee tot drie jaar, waardoor ze vaak uitgerust zijn met de nieuwste wifi-chips (zoals wifi 6 of 6E). Een laptop gaat vaak veel langer mee, soms wel vijf tot zeven jaar. Hierdoor probeert een verouderde netwerkkaart in je laptop te communiceren met een moderne router, wat resulteert in een lagere maximumsnelheid.

Daarnaast speelt de manier waarop data wordt verwerkt een grote rol. Een telefoon is geoptimaliseerd voor directe consumptie: apps op de achtergrond worden gepauzeerd om de app die je nú gebruikt voorrang te geven. Een computer werkt anders. Terwijl jij probeert te surfen, kan Windows of macOS op de achtergrond bezig zijn met zware updates, het synchroniseren van clouddiensten of het maken van back-ups. Je laptop snoept dus al bandbreedte weg zonder dat jij het doorhebt, waardoor er voor je browser minder overblijft.

Wanneer je laptop de strijd wél wint

De laptop wint het van de telefoon wanneer de omstandigheden optimaal zijn voor stabiliteit in plaats van pure mobiliteit. Als je beschikt over een moderne laptop met een recente netwerkkaart en je bevindt je in dezelfde ruimte als de router, kan de laptop vaak stabieler grote bestanden binnenhalen.

Dat geldt vooral als je laptop verbonden is met de 5GHz-frequentieband. Deze frequentie is veel sneller dan de oude 2.4GHz-band, maar heeft een korter bereik. Als je dicht bij het toegangspunt zit, profiteert je laptop van zijn krachtigere processor om complexe webpagina's sneller op te bouwen dan een telefoon dat kan, mits de verbinding zelf niet de bottleneck is.

Waarom je telefoon soepeler aanvoelt

Het verschil wordt pijnlijk duidelijk zodra je verder van de wifi-bron af gaat zitten, bijvoorbeeld op zolder of in de tuin. Smartphones zijn vaak agressiever geprogrammeerd om het sterkste signaal te pakken of snel tussen frequenties te schakelen. Veel laptops blijven daarentegen te lang plakken op een zwak 5GHz-signaal of vallen onnodig terug op de trage en vaak overvolle 2.4GHz-band (het zogeheten 'sticky client'-probleem).

Daarnaast hebben smartphones een trucje dat laptops helaas moeten missen: wifi-assist (of een vergelijkbare term). Als de wifi even hapert, gebruikt de telefoon ongemerkt een beetje 4G- of 5G-data om de stroom stabiel te houden. Je laptop heeft die optie meestal niet en laat direct een laadicoontje zien. Hierdoor voelt de telefoon sneller aan, terwijl hij eigenlijk een beetje vals speelt door mobiele data bij te schakelen.

Harde grenzen: wanneer traagheid onvermijdelijk is

Er zijn situaties waarin je laptop de strijd sowieso verliest, ongeacht hoe dicht je bij de router zit. Dit zijn de harde grenzen:

Zo check je of jouw hardware het probleem is

Om te bepalen of je laptop de boosdoener is, moet je eerst kijken naar de verbinding. Klik op het wifi-icoon op je laptop en controleer of je verbonden bent met een 5GHz-netwerk (vaak te zien bij Eigenschappen of netwerkinformatie). Is dat niet het geval en sta je wel dicht bij de router? Dan is je netwerkkaart waarschijnlijk verouderd of staan de instellingen niet goed.

Kijk ook eens kritisch naar je gebruik. Heb je toevallig nog applicaties openstaan zoals Steam, OneDrive of Dropbox? Deze programma's kunnen de verbinding volledig dichttrekken. Op een telefoon gebeurt dit zelden automatisch op de achtergrond. Als je laptop ouder is dan vijf jaar, kan een simpele upgrade met een moderne wifi-usb-dongle het probleem vaak al verhelpen, zonder dat je een hele nieuwe computer hoeft aan te schaffen.

Kortom: leeftijd en software maken het verschil

Dat je telefoon sneller is op wifi dan je laptop, komt meestal doordat telefoons nieuwere netwerkchips hebben en slimmer omgaan met datastromen. Laptops hebben vaak last van zware achtergrondprocessen of blijven hangen op een tragere frequentieband. Daarnaast schakelen telefoons bij zwak wifi soms ongemerkt over op 4G/5G, wat de ervaring vloeiender maakt. Controleer of je laptop op de 5GHz-band zit en sluit zware achtergrondprogramma's af om snelheid te winnen.

Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen komt op 16 april uit voor Nintendo Switch.

Dat heeft Nintendo vanmiddag aangekondigd in een speciale Direct-uitzending die om de game draait. Ondanks dat de game voor de eerste Switch verschijnt, zal hij via backwards compatibility ook speelbaar zijn op Nintendo Switch 2.

In de Tomodachi Life-games van Nintendo kunnen spelers zelf Mii-personages creëren en bijvoorbeeld baseren op het uiterlijk van henzelf, vrienden en familie of beroemdheden. Deze Mii's leiden vervolgens hun eigen leven op een eiland, wat allerlei gekke en hilarische situaties oplevert. Spelers kunnen zelf ook invloed uitoefenen op deze verschillende situaties.

Over Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen

In de Direct-uitzending werd meer informatie gegeven over het aankomende Tomodachi Life: Waar Dromen Uitkomen. Zo is duidelijk dat spelers hun Mii-personages unieke persoonlijkheden, gewoontes en woningen kunnen geven. Spelers kunnen tijdens de game zien waar de personages aan denken, en ze helpen bij problemen. De tijd in de game verstrijkt daarbij net zo snel als in de echte wereld, wat het de moeite waard maakt om het spel op verschillende momenten op te starten.

Het is daarbij mogelijk om de verschillende Mii-personages kennis met elkaar te laten maken, om te zien wat er vervolgens gebeurd. Personages kunnen bijvoorbeeld praten over hun favoriete eten en filmgenres. Het is daarnaast mogelijk om acht Mii-personages bij elkaar in een huis te laten wonen, wat weer unieke reacties van de personages veroorzaakt.

Op het eiland waar de game zich afspeelt kunnen spelers de personages winkels te laten bezoeken. Bijvoorbeeld een supermarkt waar allerlei etenswaren worden verkocht, of de mogelijkheid om kleding en kostuums te kopen. In een speciale marktkraam worden redelijk geprijsde artikelen meerdere malen per dag ververst.

Ook is er een ontwerpatelier, waar spelers verschillende voorwerpen kunnen maken, waaronder kledingstukken, versiering voor huizen en zelfs huisdieren. Het eiland kan sowieso naar eigen smaak worden ingedeeld, met bankjes, bomen, planten en meer.