Slimme producten zoals een thermostaat, verlichting en rookmelders worden steeds normaler. Maar waar moet je eigenlijk aan denken bij een slim huis? Wij zetten (een gedeelte van) de mogelijkheden voor je slimme huis op een rij.

Een slim huis is eigenlijk niets nieuws. Decennia geleden werd er al gesproken over domotica waarmee bijvoorbeeld verlichting centraal kon worden aangestuurd. Toen werden er voornamelijk bedrade systemen gebruikt. Bedrade systemen bestaan nog steeds, maar zijn doorgaans prijzig en lastig te installeren zijn omdat er kabels naar een centraal punt getrokken moeten worden. Voor thuis zijn systemen die gebruikmaken van draadloze communicatie daarom al snel de enige keuze. Sommige slimme producten worden verkocht inclusief een eigen bridge, maar er zijn ook losse draadloze producten zoals schakelaars en sensoren te koop die gebruikmaken van standaarden als KlikAanKlikUit (KAKU) of Z-Wave en die je kunt koppelen aan een eigen domoticasysteem. Vanaf pagina ## in dit nummer lees je meer over de verschillende standaarden.

Verlichting

Slimme verlichting maakt het mogelijk je lampen via je smartphone of domoticasysteem (buitenhuis) te bedienen. Bediening kan doorgaans ook met draadloze wandschakelaars op batterijen die je overal op de muur kunt monteren. De precieze mogelijkheden voor automatisering hangen af van het systeem dat je uiteindelijk kiest. Er zijn verschillende manieren om je lampen slim te maken. Zo kun je complete lampen van bijvoorbeeld Hue met E27-, E14- of GU10-fitting kopen die je zo in je armaturen schroeft. Je kunt ook een stap verder gaan en de elektrische installatie van je huis voorzien van inbouwmodules die je achter je bestaande lichtschakelaars plaatst.

©PXimport

Draadloze stopcontacten

Ook draadloos bedienbare stopcontacten worden vaak voor verlichting gebruikt, maar je kunt er natuurlijk ook andere apparaten mee aan- en uitzetten. Duurdere varianten bevatten doorgaans ook een ingebouwde dimmer of energiemeter. KlikAanKlikUit is de bekendste leverancier van stopcontacten die met afstandsbediening worden geleverd, maar ook Z-Wave-varianten van fabrikanten als Fibaro of TKB zijn volop verkrijgbaar. Je kunt ook kiezen voor wifi-varianten van bijvoorbeeld Belkin of TP-Link. En IKEA, Osram en Innr verkopen een slim stopcontact op basis van ZigBee dat werkt met hun lichtsystemen.

©PXimport

Verwarming

Waar een klokthermostaat doorgaans vrij lastig te programmeren is, kun je een slimme thermostaat eenvoudig via je smartphone instellen. Bekende slimme thermostaten zijn de Nest Learning Thermostat en Toon, maar er is nog veel meer keuze, bijvoorbeeld Tado, ThermoSmart, Honeywell, Anna en Netatmo. Ieder merk heeft net wat andere toevoegingen, zoals aanwezigheidsdetectie of zonering, maar één ding hebben de slimme thermostaten gemeen: het zijn klokthermostaten die je via internet ook op afstand kunt bedienen. Hierdoor ben je niet per se afhankelijk van een klokprogramma om je huis te verwarmen voordat je thuiskomt, maar kun je de verwarming ook zelf op afstand aanzetten zodat je in een warm huis arriveert. Sommige thermostaten ondersteunen daarbij geofencing, waarmee het systeem automatisch doorheeft dat je naar huis gaat en alvast de verwarming aanzet.

©PXimport

Sensoren en actuatoren

In een écht slim huis wil je vermoedelijk dat veel zaken automatisch gaan. Je ontkomt dan bijna niet aan sensoren. Er zijn veel soorten sensoren te koop, denk aan bewegingssensoren, deur/raam-sensoren, rookmelders en overstroomsensoren. Dergelijke producten zijn voor verschillende draadloze standaarden zoals KAKU of Z-Wave te koop. Sensoren laten zich in een slim huis voor meerdere taken inzetten. Zo kun je bewegingssensoren als je niet thuis bent inzetten voor beveiliging terwijl je ze tegelijkertijd ook kunt gebruiken voor aanwezigheidsdetectie. Raamsensoren kun je behalve voor beveiliging ook gebruiken om bijvoorbeeld de verwarming lager te zetten als het raam open staat. Sensoren wil je vermoedelijk gebruiken om acties uit te laten voeren. Behalve het schakelen van slimme lampen kun je hier de eerder genoemde draadloze stopcontacten voor gebruiken of inbouwmodules die net als sensoren voor verschillende standaarden te koop zijn. Dergelijke producten die een actie uitvoeren noem je actuatoren.

Een systeem

Je kunt je huis nog slimmer maken door al je producten te koppelen. Veel slimme producten ondersteunen IFTTT, waarmee je acties in kunt stellen om apparaten aan elkaar te koppelen. Bezitters van een iPhone of iPad kunnen letten op HomeKit-ondersteuning, waarmee slimme producten via de iPhone of iPad gekoppeld worden en via Siri te bedienen zijn. Wil je veel flexibiliteit om je slimme huis te programmeren en automatiseren op basis van bijvoorbeeld sensoren, dan zul je snel tegen allerlei beperkingen aanlopen. Die kun je oplossen met een domoticasysteem dat al je apparaten koppelt. Voorbeelden van dergelijke systemen zijn Fibaro Home Center, HomeWizard, Zipato VeraBox, Athom Homey, Devolo Home Control of KlikAanKlikUit Internet Control Station. Deze systemen zijn voorzien van één of meerdere radio’s voor bijvoorbeeld 433 MHz (KlikAanKlikUit), Z-Wave of ZigBee. Doorgaans geldt logischerwijs dat duurdere controllers meer verschillende radio’s bevatten. Daarnaast kunnen producten met een eigen bridge via het netwerk aan een controller gekoppeld worden, waarna er via een api gecommuniceerd kan worden. Behalve een kant-en-klare domoticacontroller, kun je een controller ook zelf bouwen met behulp van software als Domoticz, Home Assistant of OpenHAB. Je kunt deze software bijvoorbeeld op een Raspberry Pi installeren en de gewenste radio’s in de vorm van usb-uitbreidingen toevoegen.

Spraakbediening

©PXimport

Geofencing

Take-Two Interactive en ontwikkelaar Rockstar beginnen aankomende zomer met de marketing rondom de Grand Theft Auto 6-release. De releasedatum staat nog steeds gepland op 19 november van dit jaar.

Dat liet Take-Two weten bij het bekendmaken van diens fiscale kwartaalcijfers. Aldus de uitgever in een persbericht: "Dit fiscale jaar is uitzonderlijk voor ons en we zijn enorm zeker van onze zaak voor het aankomende fiscale jaar. Die gaat revolutionair voor Take-Two en de gehele entertainmentindustrie worden, geleid door de release van Grand Theft Auto 6. Rockstars marketing rondom de release gaat deze zomer van start."

Take-Two bevestigde wederom dat het langverwachte GTA 6 op 19 november moet uitkomen. Het bedrijf heeft al vaker releasedata voor de game beloofd om het later alsnog uit te stellen. Dat het nu meldt dat de marketing rondom de release van het spel aankomende zomer begint, geeft wel een gevoel van meer zekerheid over de mogelijkheid dat de huidige releasedatum wordt gehaald.

Fysieke release niet uitgesteld

Onlangs gingen er geruchten dat alleen de fysieke release van Grand Theft Auto 6 misschien zou worden uitgesteld. Het idee zou zijn dat de digitale release gewoon op 19 november zou verschijnen, maar de fysieke release in de winkels pas later verschijnt om zo leaks te voorkomen. Aan Variety liet Take-Two-ceo Strauss Zelnick weten dat dit echter "niet het plan is". Daarmee lijkt dit gerucht dus ontkracht.

Switch 2-versie van Borderlands 4

Take-Two geeft ook het populaire spel Borderlands 4 uit. Die game verscheen vorig jaar al op meerdere consoles, maar een Switch 2-versie werd uitgesteld. Tijdens de bekendmaking van de kwartaalcijfers vandaag bleek dat de game geheel uit het releaseschema van de uitgever is gehaald.

"We hebben de moeilijke beslissing gemaakt om de ontwikkeling (van de Switch 2-versie) te pauzeren", zo werd wederom aan Variety gemeld. "We blijven ons richten op het leveren van kwaliteitscontent voor de game en blijven het optimaliseren. We blijven ook nauw samenwerken met onze vrienden bij Nintendo. Zo komen PGA Tour 2K25 en WWE 2K26 voor de Switch 2 uit, en we willen graag meer van onze spellen naar het systeem brengen." Het is niet bekend wanneer en of Borderlands 4 nog uitkomt voor de Switch 2.

Over Grand Theft Auto 6

Grand Theft Auto 6 komt op 19 november uit voor PlayStation 5 en Xbox Series X en S. Het spel draait om twee hoofdpersonages: Lucia Caminos en Jason Duval. Het duo heeft een relatie, en duidelijk is in ieder geval dat Lucia vrijkomt uit de gevangenis en het tweetal vervolgens nog verder het criminele pad op gaat.

De game speelt zich af in Vice City, een fictieve versie van Miami, en omstreken. Dat betekent dat spelers glooiende stranden en met neon verlichte straten kunnen verwachten. Het was ook al de setting van de PlayStation 2-game Grand Theft Auto: Vice City, dat na GTA 3 uitkomt. Naar verwachting zal Grand Theft Auto 6 een ongekende hoeveelheid details vertonen. Lees hier alles over de game.

Je laptopaccu lijkt altijd leeg te zijn op het moment dat er nergens een stopcontact te bekennen is. Met de juiste software-instellingen pers je echter makkelijk een uur extra uit je apparaat, zonder dat je daarvoor technisch onderlegd hoeft te zijn. Wij leggen uit aan welke knoppen je precies moet draaien voor maximaal resultaat.

Er is weinig irritanter dan een laptop die in de spaarstand schiet of uitvalt terwijl je in de trein net de laatste hand legt aan een belangrijk document. Veel gebruikers denken bij een snel leeglopende batterij direct dat de hardware versleten is en kijken alweer naar een nieuwe laptop. Vaak is de accu zelf echter nog prima in orde, maar gaat het besturingssysteem slordig om met de beschikbare energie. Fabrieksinstellingen zijn namelijk vaak gericht op maximale prestaties en helderheid, niet op uithoudingsvermogen. In dit artikel leer je hoe je de regie terugpakt en de energievreters in toom houdt, zodat je met een gerust hart de dag doorkomt.

Waar die energie eigenlijk naartoe lekt

Om te begrijpen hoe je accucapaciteit bespaart, moet je eerst weten waar de energie aan opgaat. De twee grootste verbruikers in een laptop zijn vrijwel altijd het beeldscherm en de processor. Het scherm vreet stroom om pixels te verlichten; hoe feller het scherm, hoe sneller de teller tikt. Daarnaast speelt de verversingssnelheid een rol. Veel moderne schermen verversen het beeld 120 keer per seconde (120 Hz). Dat kijkt heel rustig, maar kost aanzienlijk meer rekenkracht dan de standaard 60 Hz.

Onder de motorkap is de processor continu bezig met het verwerken van taken. Een veelvoorkomende misvatting is dat je handmatig alle programma's moet afsluiten om stroom te besparen. Dat is maar ten dele waar, want moderne systemen zijn heel goed in het bevriezen van apps die je niet gebruikt. Wat wél energie kost, zijn achtergrondprocessen die actief blijven synchroniseren, zoals cloudopslagdiensten of mailprogramma's die elke minuut checken op nieuwe berichten. Ook randapparatuur die stroom trekt via de usb-poort, zelfs als je deze niet actief gebruikt, snoept procenten van je lading af.

Besparen tijdens eenvoudige taken

De energiebesparende modus is je beste vriend wanneer je taken uitvoert die weinig rekenkracht vereisen. Denk hierbij aan tekstverwerken, e-mailen, webbrowsen of het invullen van spreadsheets. In deze scenario's heb je de volledige kracht van je processor en videokaart simpelweg niet nodig. Door in Windows of macOS te kiezen voor de energiebesparende modus, klokt de processor zichzelf terug. Hij werkt dan letterlijk iets langzamer, maar voor administratieve taken merk je daar in de praktijk niets van. De letters verschijnen nog steeds direct op je scherm zodra je ze typt.

Daarnaast is dit het moment om eens kritisch naar je schermhelderheid te kijken. Binnenshuis is een helderheid van 50 tot 60 procent vaak meer dan voldoende om comfortabel te kunnen werken. Werk je vooral 's avonds? Dan kan het zelfs nog lager. Ook het uitschakelen van toetsenbordverlichting levert in deze context pure winst op. Het zijn kleine percentages per uur, maar op een hele werkdag maakt dit het verschil tussen wel of niet de oplader moeten pakken.

©PXimport

Prestaties boven accuduur

Er zijn momenten waarop je de batterijbesparingsinstellingen beter uit kunt laten, of zelfs agressief moet vermijden. Zodra je aan de slag gaat met zware grafische taken, zoals videobewerking, 3D-rendering of serieuze gaming, werkt een besparingsmodus averechts. De software knijpt de toevoer van stroom naar de componenten af, wat resulteert in een haperend beeld, trage exporttijden en een frustrerende gebruikservaring.

In deze gevallen heeft de hardware ademruimte nodig om te kunnen presteren. Als je probeert te gamen op een besparingsstand, zal het systeem de prestaties van de grafische chip zo ver terugschroeven dat het spel onspeelbaar wordt. Bovendien duurt het renderen van een video in spaarstand veel langer, waardoor het scherm en de schijf langer actief moeten blijven, wat onderaan de streep soms zelfs méér energie kost dan een korte piekbelasting op vol vermogen. Hier geldt: efficiëntie door snelheid is soms zuiniger dan traagheid.

Situaties waarin instellingen het niet meer redden

Hoewel je met software veel kunt optimaliseren, zijn er harde grenzen waarbij geen enkele instelling je meer gaat redden. Je moet realistisch zijn over de fysieke staat van je apparaat.

Ten eerste is er de chemische degradatie. Als de maximale capaciteit van je accu (ook wel battery health geheten) onder de 70 procent is gezakt, kun je instellen wat je wilt, maar de rek is er fysiek uit. De batterijcellen kunnen de lading simpelweg niet meer vasthouden. Ten tweede is oververhitting een doodsteek voor je accuduur. Als de ventilatoren van je laptop continu staan te loeien omdat de koelkanalen vol stof zitten, kost dat enorm veel energie. Warmte is in feite verspilde energie. Tot slot helpt software niet als je zware externe apparaten zonder eigen voeding aansluit. Een externe harde schijf die zijn stroom via de laptop krijgt, trekt de accu leeg alsof het een rietje in een pakje sap is, ongeacht je schermhelderheid.

Creëer je eigen energieprofiel

Om echt grip te krijgen op je verbruik, moet je de instellingen afstemmen op jouw specifieke gedrag. Begin met de slaapstand-instellingen. Veel mensen laten hun laptop openstaan als ze even koffie gaan halen, waarbij het scherm zomaar tien minuten op volle sterkte blijft branden. Stel in dat het scherm al na twee of drie minuten inactiviteit uitgaat. Dat is de makkelijkste winst die je kunt boeken.

Kijk ook naar je randapparatuur. Gebruik je een externe monitor? Zorg dan dat je laptop zo is ingesteld dat het interne scherm volledig uitschakelt, en niet 'zwart maar aan' blijft staan. Gebruik je veel bluetooth-apparaten? Schakel bluetooth uit als je ze niet gebruikt; het constant scannen naar verbindingen kost stroom. Voor gebruikers met een oledscherm is er nog een extra truc: gebruik een donkere modus. Bij oledschermen verbruiken zwarte pixels namelijk helemaal geen energie, in tegenstelling tot traditionele lcd-schermen waar de achtergrondverlichting altijd aan staat.

Balans tussen snelheid en stopcontact

Het verlengen van je accuduur is uiteindelijk een balansspel tussen comfort en noodzaak. De grootste winst behaal je door de schermhelderheid te temperen en de slaapstand agressiever in te stellen, zodat je geen energie verspilt in de pauzes. Wees niet bang om de energiebesparingsmodus standaard aan te zetten voor alledaags werk; de moderne processors zijn krachtig genoeg om dat zonder haperingen op te vangen. Pas als je merkt dat je laptop traag reageert bij zwaardere taken, is het tijd om de teugels weer iets te laten vieren. Zo bepaal jij hoelang de werkdag duurt, en niet je batterij.