Zo veel VPN’s, maar welke moet je hebben? Welke juist niet? Wij testen tien VPN’s op gebruiksgemak, snelheid, streaming en privacy. Zo kom je erachter welk VPN bij jou past.

In deze test checken we bij elk VPN hoeveel we van onze eigen downloadsnelheid overhouden, zoeken we contact met de helpdesk van de provider, beoordelen we de abonnementskosten en tot slot proberen we Netflix, Disney Plus, NPO, Amazon Prime Video, Videoland en Ziggo Go te streamen.

Naast deze technische tests onderzoeken we ook de privacygerelateerde aspecten, zoals de vestigingsplaats van het VPN en of de verbinding wel waterdicht is, zodat je echte ip-adres niet lekt.

Uiteindelijk heeft deze test een winnaar, maar het zou zomaar kunnen dat een van de andere VPN’s in deze test beter bij jouw specifieke wensen aansluit. De testwinnaar moet op elk vlak goed scoren, maar het kan zijn dat een ander VPN beter bij jou past omdat het nu net een bepaalde streamingdienst unblockt die jij dagelijks gebruikt. Lees snel verder om erachter te komen welk VPN het beste bij jouw wensen aansluit.

NordVPN

Wie NordVPN niet kent, heeft de afgelopen jaren niet op internet gezeten of is in het bezit van een zeer goede adblocker. De marketingmachine van dit VPN heeft er namelijk voor gezorgd dat het complete internet de naam weleens voorbij heeft zien komen.

Ook de financiële afdeling heeft zich niet onbetuigd gelaten. Bovenop de prijzen van nordvpn.com komt namelijk nog 21 procent btw als je eerlijk aanvinkt dat je in Nederland woont. Dit is eenvoudig te omzeilen door de VS als thuisland te kiezen (uiteraard adviseren wij lezers zich aan alle belastingregels te houden en eerlijk te zijn over hun woonplaats). Hetzelfde geldt voor Surfshark, een VPN van hetzelfde moederbedrijf dat we eveneens in deze test bespreken.

Naast het standaard VPN dat goed werkt, zijn er nog extra’s. Zo beschermt Cybersec tegen advertenties, trackers en malware. Vanaf het Plus abonnement kan de Dark Web Monitor controleren of jouw emailadres op het darkweb rondzwerft tussen gestolen inloggegevens. Voor gebruikers die het VPN voor verschillende doeleinden gebruiken, heeft NordVPN presets om de beste server te kiezen voor downloaden, snelheid of regulier browsen.

NordVPN is een aanrader voor iedereen die voor langere tijd een allround VPN zoekt, al zijn de prijzen van het maandabonnement wel aan de hoge kant.

ExpressVPN

Hoewel ExpressVPN een ijzersterk VPN levert, is de prijs-kwaliteitverhouding wel een beetje zoek. Zo kent het VPN geen speciale servers als double- of multihop, stealth- of TOR/VPN-combinaties, zoals bij veel andere providers.

De apps zijn gebruiksvriendelijk. Bij het starten van de app krijg je een grote knop te zien waarmee je direct verbinding maakt met de snelste en dichtstbijzijnde locatie. Verder kun je kiezen met welk land je verbinding maakt.

Onder de motorkap kun je in de instellingen nog kiezen voor standaardzaken, zoals de manier waarop je verbinding wilt maken en een extra instelling om te voorkomen dat je echte ip-adres uitlekt. Threat Manager blokkeert schadelijke websites maar werkt, in tegenstelling tot dezelfde functie bij NordVPN, alleen als er verbinding is met ExpressVPN.

Enerzijds is ExpressVPN een van de duurste providers in deze test (alleen Surfshark vraagt een nog hoger maandbedrag). Anderzijds biedt ExpressVPN een ijzersterk en gebruiksvriendelijk VPN van hoge kwaliteit.

ProtonVPN

Een goed begin is het halve werk. Zo geeft ProtonVPN je een duidelijke rondleiding door de app bij de eerste start. Door het intuïtieve ontwerp en de rondleiding is ProtonVPN zeer geschikt voor beginners.

Ook gevorderden kunnen zich uitleven met het haarfijn instellen van presets. Zo kan je per preset specifieke privacyinstellingen wijzigen, een land selecteren en kiezen welk protocol je wilt. Tip: Maak twee voorinstellingen voor Nederlandse en Amerikaanse Netflix. Dit kan natuurlijk ook allemaal handmatig, maar de fanatieke VPN-gebruiker zal de gestroomlijnde voorinstellingen waarderen.

Secure Core is een van de paradepaardjes van dit VPN. Hiermee maakt je verbinding een tussenstop op een van de Secure Core-servers voordat je op de uiteindelijke server terechtkomt. De Secure Core-servers zijn eigendom van ProtonVPN en staan alleen in Zwitserland, IJsland of Zweden.

ProtonVPN biedt een mooie balans tussen gebruiksvriendelijkheid voor beginners en extra mogelijkheden voor gevorderden.

PrivateVPN

Ook PrivateVPN geeft een rondleiding bij het starten van de app, maar hiervan raken we juist in de war. De app vraagt of je wilt streamen of hulp nodig hebt met verbinding maken. Wij kozen voor streaming, waarop de app de tip gaf om onder het tabblad streaming te zoeken. Logisch, maar dit tabblad was onvindbaar. De rondleiding maakte het dus alleen maar verwarrender.

Van de downloadsnelheid blijft 39 procent over. Daar kwam een VPN jaren gelegen nog mee weg, maar in 2022 is snelheidsverlies boven 30 procent onacceptabel. Verder staat er geen standaardserver nadat je de app voor het eerst opstart. Je moet eerst zelf een server kiezen. Nadat je verbinding gemaakt hebt, blijft de server wel op het hoofdscherm staan, waardoor je er makkelijk mee kan verbinden.

PrivateVPN is voorzien van een killswitch, zodat je eigen ip-adres niet lekt wanneer dat de verbinding onverhoopt verbreekt. Stealth maskeert het VPN, waardoor het lastiger is om deze te blokkeren. De helpdesk is snel, maar de medewerker had net te weinig achtergrondkennis.

Al met al een redelijk VPN voor gevorderden, maar als beginner ben je beter af met een gebruiksvriendelijker exemplaar.

Mullvad

Mullvad maakt ingewikkelde zaken simpel. Het is een van de weinige VPN’s waarvan de Nederlandse versie bruikbaar is, in tegenstelling tot bij veel andere providers waar de vertalingen bijzaak lijken.

Verbinden gaat eenvoudig en bij de serverkiezer kun je zelf multihop-combinaties samenstellen. Daarmee kies je de server waarmee jij direct verbindt en waar het eindpunt boven water komt. Het samenstellen van deze combinaties is redelijk uniek.

Privacy is de kern en dat zie je overal terug. Zo staat de broncode op internet en waar andere providers kiezen tussen een killswitch en firewall heb je hier beide. Geavanceerde instellingen zoals DNS en portforwarding zijn allemaal aanwezig.

Betaal je het abonnement met crypto, dan krijg je 10 procent korting. Mullvad doet niet aan ellenlange abonnementen. Voor de vaste prijs van 5 euro per maand krijg je een steengoede VPN.

Of je nou voor het eerst een VPN gebruikt of vergevorderd bent, Mullvad is ijzersterk. De enige zwakke plek is het niet kunnen streamen van Prime Video. Maar als je zo’n goed VPN neerzet, zullen we het daar verder niet over hebben.

IVPN

Bij IVPN draait alles om privacy en vrij internet. Als enige heeft IVPN een zogenoemde Hardcore Mode, waarmee het iedereen die jou wilt tracken, blokkeert. Alle grote trackingbedrijven en gerelateerde diensten komen op de blacklist. Gmail of Facebook checken is er dus niet meer bij. Voor privacyfanaten is dat geen probleem, maar wees voorbereid. Net zoals Mullvad kan je bij IVPN zelf multihop-combinaties maken; daarmee kan je zelf het in- en uitgangspunt kiezen.

Streamen en downloaden werkt prima. Alleen Prime Video werkt niet, andere streamingdiensten werken vlekkeloos. De helpdesk is de beste die we bij een VPN tegenkwamen. Ook voor extra hulp bij lastige routerconfiguraties werden we uitstekend geholpen.

Windscribe

De installatie van Windscribe is niet intuïtief. Een wereldreis van browser naar app, terug naar browser, maar niet meer terug naar de app. Veel instellingen die bij andere providers in de app staan, kunnen bij Windscribe alleen via het klantengedeelte op de website ingesteld worden. Niet gebruiksvriendelijk dus.

Gelukkig kan je met de Windscribe-app wel instellen dat bepaalde applicaties wel of juist geen gebruik moeten maken van het VPN. Een functie die we bij veel providers missen.

Gevorderden kunnen per ip-adres en hostname aangeven of er van het VPN gebruik moet worden gemaakt. Ook configbestanden van derden zijn te gebruiken; handig als je meerdere VPN’s gebruikt.

De chatbot van Windscribe doet het redelijk, maar het is bijna onmogelijk om contact te krijgen met een echt mens. Na een aantal keer aangeven dat de bot niet nuttig is, krijg je een knop te zien waarna je een contactformulier moet invullen. Via de kennisbank kan je een ticket indienen, maar alleen nadat je aangeeft dat je zelf al naar een oplossing hebt gezocht.

Voor beginners is de balans tussen gebruiksvriendelijkheid en mogelijkheden niet in balans. Jammer, want het onbeperkt aantal gelijktijdige verbindingen is aantrekkelijk voor elke gebruiker.

Private Internet Access

Private Internet Access (PIA) kampt met veel snelheidsverlies; alleen met automatische serverselectie halen we acceptabele snelheden, maar dan kun je weer niet kiezen welk land je gebruikt. Onhandig bij streamen.

Multihop is wel beschikbaar, maar hiervoor moet je het protocol zelf omzetten. PIA multihop werkt alleen met OpenVPN. Qua beveiliging doet PIA het goed door broncode van de apps te openbaren.

Split-tunneling kan zowel op applicatie- als ip-adresniveau. Minder goed zijn de Automation Rules. Op het eerste gezicht nuttig voor gevorderden, maar het beperkt zich tot niet automatisch verbinden op bepaalde netwerken.

De applicatie hapert soms, en naar de applicatie overschakelen met Alt+Tab werkt niet omdat dit VPN in de tray draait. Ik kon niet wachten om Private Internet Access te de-installeren.

Mozilla VPN

Onder de motorkap is Mozilla VPN een versimpelde versie van Mullvad. Daardoor kun je er in elk geval op vertrouwen dat de kwaliteit van de servers en de app van topklasse is. Mozilla VPN is inderdaad zeer gebruiksvriendelijk en de app werkt supergoed.

Een van de versimpelingen is bijvoorbeeld het verwijderen van de optie om het VPN handmatig in te stellen. Zo kan je Mozilla VPN alleen via de apps gebruiken. Gebruik op niet-ondersteunde apparaten zoals routers is onmogelijk. Voor beginners is Mozilla VPN een goede keus. Het enige dat we missen, is een aantal features voor gevorderden. Maar juist door deze weg te laten, is Mozilla VPN voor iedereen toegankelijk.

Bij de helpdesk is helaas wel direct duidelijk dat dit niet het Mullvad team is. Het kennisniveau is prima, maar de behulpzaamheid is ver te zoeken. Ook privacytechnisch legt Mozilla het af tegen Mullvad doordat Mozilla onder Amerikaanse jurisdictie valt.

Mozilla VPN is een uitstekend instap-VPN gebouwd op de ijzersterke fundering van Mullvad; zie het als een Mullvad Light. Een aanrader voor beginners.

Surfshark

Surfshark is in korte tijd mateloos populair geworden. Naast VPN biedt Surfshark een antivirus, anonieme zoekmachine en een darkweb-monitor aan. Die laatste stelt je op de hoogte als je e-mailadres in een darkweb-datalek voorkomt. Omdat we alleen het VPN testen, gaan we hier verder niet op in.

Surfshark slaagt er (net als ExpressVPN en Windscribe) in om alle streamingdiensten op ons lijstje te unblocken. Let op: Surfshark valt onder Nederlandse jurisdictie; niet ideaal als je onder de radar wilt blijven.

Statische ip-adressen zijn standaard bij dit VPN, maar er is slechts één statisch Nederlands ip-adres beschikbaar. Prima omdat we er niet voor betalen, maar het was toch prettig geweest om een extra server te hebben voor momenten dat de server drukbezet is.

Zonder genoemde toeters en bellen valt Surfshark niet echt op, afgezien van het onbeperkt aantal gelijktijdige verbindingen. Wat overblijft is een goed VPN voor een lage prijs, als je het tweejarige abonnement pakt tenminste.

De winnaar

Hoewel we het niet voor elkaar kregen om Prime Video met Mullvad te streamen, heeft deze provider onze voorkeur. Mullvad levert in de breedte de allerbeste ervaring voor zowel beginners als gevorderden. De applicaties zijn simpel en gebruiksvriendelijk genoeg voor beginners, maar ook gevorderden kunnen naar hartenlust hun instellingen tweaken. Tel daarbij op de uitgebreide privacy- en beveiligingsfeatures en portforwarding, en onze keuze voor deze kleine, onafhankelijke provider is duidelijk.

Sinds afgelopen vrijdag is TikTok in de Verenigde Staten afgesplitst van het Chinese moederbedrijf ByteDance.

Vorig jaar werd al aangekondigd dat TikTok zou worden afgesplitst in de Verenigde Staten. Dit omdat het socialmediaplatform daar onder vuur ligt. China heeft namelijk toegang tot gebruikersdata van TikTok-gebruikers, en het land kan ook ook de algoritme van gebruikers beïnvloeden.

Met die kritiek in het achterhoofd stelde de Amerikaanse president Donald Trump TikTok vorig jaar voor de keuze: de app helemaal niet beschikbaar maken in de VS, of het verkopen aan een Amerikaans bedrijf. Dat laatste is nu dus gebeurd.

Het Amerikaanse TikTok

De Amerikaanse vestiging waar TikTok in de VS nu onder valt heet TikTok USDS Joint Venture LLC. Het bedrijf wordt door Amerikaanse investeerders beheerd, waaronder Oracle, MGX en Silver Lake, die samen iets minder dan de helft van alle aandelen in handen hebben. Adam Presser, die voorheen aan het stuur stond van Warner Bros., is de ceo, terwijl Will Farrell - die eerder al bij TikTok aan het roer stond - de cso is.

Overigens is hiermee TikTok-eigenaar ByteDance niet helemaal buitenspel gezet: het bedrijf behoudt nog altijd bijna twintig procent van de aandelen van de Amerikaanse divisie, en TikTok-ceo Shou Chew maakt onderdeel uit van de raad van bestuur.

Wat verandert er aan TikTok?

De nieuwe Amerikaanse tak van TikTok zal niet veel invloed hebben op hoe we in Nederland TikTok consumeren. In de VS zal het Amerikaanse bedrijf echter modereren en bepalen hoe de algoritme werkt op basis van Amerikaanse data.

Het is echter niet duidelijk in hoeverre Amerikaanse gebruikers dat gaan merken, en deels voelt de oprichting van TikTok USDS Joint Venture LLC dan ook louter als een manier om de angst rondom Chinese invloed te sussen.

Tegelijkertijd is er onder sommige Amerikaanse gebruikers angst ontstaan dat juist de Amerikaanse overheid meer invloed gaat uitoefenen op de algoritme en dus politieke agenda's gaat pushen. Een heel gekke gedachte is dat niet: Oracle, een van de investeerders die nu over het Amerikaanse TikTok gaan, heeft nauwe banden met Trump.

Iedereen droomt weleens van een thuisbioscoop, maar groter is niet altijd beter. Een te groot scherm kan bijvoorbeeld zorgen voor vermoeide ogen of korrelig beeld. Ontdek hoe zaken als kijkafstand, de resolutie en de kijkhoek bepalen of een televisie daadwerkelijk in je woonkamer past.

In de felverlichte showroom van de elektronicawinkel lijkt die enorme 75-inch televisie waanzinnig indrukwekkend, maar eenmaal aan de muur in een doorsnee Nederlandse doorzonwoning kan zo'n gapend zwart vlak de ruimte volledig domineren. Veel consumenten denken onterecht dat een groter scherm automatisch garant staat voor een betere kijkervaring, ongeacht de afmetingen van de kamer. Toch is er een harde technische grens waarbij groot verandert in té groot, met hoofdpijn en onscherp beeld als direct gevolg. In dit artikel leer je precies hoe je die grens bepaalt en de ideale televisie kiest.

De kern van het probleem: resolutie en blikveld

Het probleem van een te grote tv is niet alleen esthetisch, maar vooral fysiologisch en technisch. Het draait allemaal om de verhouding tussen de resolutie (het aantal beeldpunten) en je blikveld. Zelfs bij moderne 4K-televisies zijn de pixels niet oneindig klein. Als je een enorm scherm neemt en daar te dicht op zit, trek je het beeld als het ware uit elkaar. Hierdoor verliest het beeld zijn scherpte en samenhang; je hersenen moeten harder werken om de losse informatie tot één geheel te smeden.

Een veelgehoorde misvatting is dat je simpelweg went aan elk formaat. Hoewel de eerste shock van een groot scherm inderdaad verdwijnt, blijft de fysieke belasting overeind. Als een scherm meer dan 40 graden van je horizontale blikveld inneemt, kun je niet meer het hele plaatje in één oogopslag zien. Je ogen moeten dan constant van links naar rechts scannen om de actie te volgen, vergelijkbaar met het kijken naar een tenniswedstrijd vanaf de eerste rij. Dat zorgt voor vermoeide ogen en kan op den duur zelfs leiden tot misselijkheid, ook wel 'cybersickness' genoemd.

©Gorodenkoff

Wanneer werkt een groot formaat wél goed?

Er zijn specifieke scenario's waarin een wandvullend scherm niet alleen kan, maar zelfs de voorkeur heeft. Dat geldt vooral als je de televisie primair gebruikt voor hoogwaardige content. Denk hierbij aan films op 4K Blu-ray of streamingdiensten die uitzenden in de hoogste bitrate, en uiteraard gaming op moderne consoles. In deze gevallen is de bronkwaliteit zo hoog dat je dichterbij kunt zitten zonder fouten in het beeld te zien.

Daarnaast werkt een groot formaat goed als de kijkafstand het toelaat. In moderne woningen met een open plattegrond of een loft-indeling staat de bank vaak wat verder van de muur. Als je kijkafstand meer dan 3 meter is, valt een 55-inch televisie al snel in het niet en moet je turen om details te zien. Een 65-inch of groter model herstelt in dat geval de balans en zorgt voor die gewenste bioscoopervaring, waarbij het scherm groot genoeg is om je onder te dompelen zonder dat je individuele pixels ziet.

Wanneer werkt dit níet goed?

De nadelen van een te grote tv worden pijnlijk duidelijk bij 'gewoon' tv-kijken. Veel lineaire televisieprogramma's, zoals het journaal, talkshows of sportuitzendingen via de kabel, worden niet in 4K uitgezonden, maar in Full HD of zelfs nog lager. Een enorme tv vergroot dat signaal genadeloos uit. Op een te groot scherm zie je dan plotseling ruis, compressieblokjes en onscherpe randen die op een kleiner scherm onzichtbaar zouden blijven. Het beeld oogt daardoor onrustig en rommelig.

Ook in de fysieke ruimte kan het tegenvallen. Een tv die uit staat is een groot, zwart en reflecterend vlak. In een compacte woonkamer zuigt een te groot scherm alle aandacht naar zich toe, zelfs als hij uitstaat. Zoiets verstoort de balans in je interieur en kan de kamer kleiner laten aanvoelen dan hij eigenlijk is. Daarnaast is de plaatsing van sfeerverlichting vaak lastiger; een gigantisch scherm blokkeert lichtinval of reflecteert lampen op een storende manier.

©RDVector

Dealbreakers: hier ligt de grens

Er zijn een paar harde grenzen die aangeven dat je beter een maatje kleiner kunt kiezen. Als je een van de onderstaande punten herkent, is dat een duidelijk signaal.

Wat betekent dit voor jouw situatie?

Om te bepalen of een tv past, moet je de rolmaat erbij pakken en even kritisch naar je eigen kijkgedrag kijken. De algemene vuistregel voor 4K-televisies is: meet de afstand van je ogen tot het scherm in centimeters en deel dat door 1,2 tot 1,5. De uitkomst is de ideale schermdiagonaal.

Zit je bijvoorbeeld op 2,5 meter (250 cm) van je scherm? Dan kom je uit op een schermdiagonaal tussen de 166 cm (65 inch) en 208 cm (82 inch). Maar let op: dat geldt alleen voor pure 4K-content. Kijk je veel normale televisie (praatprogramma's, nieuws)? Hanteer dan factor 2. Bij 250 cm afstand kijkt een scherm van 125 cm diagonaal (ongeveer 50 inch) dan vaak prettiger en rustiger. Ben je een fanatieke gamer of filmfanaat? Dan kun je de grens opzoeken. Ben je een casual kijker? Kies dan veilig voor een formaatje kleiner.

©BS | ID.nl

In het kort

Een televisie is te groot wanneer het beeld onscherp oogt of wanneer je fysiek je hoofd moet draaien om alles te kunnen volgen. Hoewel een groot scherm indrukwekkend lijkt, vergroot het bij standaard televisie-uitzendingen ook alle beeldfouten uit. De ideale grootte is een balans tussen kijkafstand en de kwaliteit van wat je kijkt. Meet daarom altijd de afstand tussen bank en muur, en wees realistisch over je kijkgedrag. Zo voorkom je hoofdpijn en blijft tv-kijken ontspannend.